T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/669 Esas
KARAR NO: 2022/503
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/09/2020
KARAR TARİHİ: 09/05/2022
K. YAZIM TARİHİ : 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; ....bank’a ait, keşidecisi müvekkili şirket ... Tekstil Kumaşçılık ve Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. olan, lehtarı ve son yetkili hamilinin ... Tekstil Boya- .... San. ve Tic. AŞ. (kısaca ... Tekstil) olduğu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su .... olan, 450.000,00 TL bedelli dava konusu çek; 16.12.2018 tarihinde ... Tekstil'in ".... Bölgesi Çorlu/Tekirdağ"daki fabrikasının kasasından, bir miktar para ile sayısı 300'ü aşan ve yaklaşık değeri 18 Milyon Türk Lirasını bulan çekler ile birlikte çalındığını, buna ilişkin olarak ... Tekstil şirket vekilleri tarafından şikayette bulunulmuş olup, Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülmekte olan ... Sor. sayılı dosyasıyla soruşturma tamamlanmış, kovuşturma ise Çorlu ... Asliye Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosyası nezdinde devam ettiğini, mezkûr soruşturma dosyası kapsamında, 20.12.2018 tarihinde "Ekte gönderilen listede gerekli özellikleri yazılı bulunan çeklerin (...) çalındığı ve şikayet konusu edildiği anlaşıldığından, bu çeklerin bankanız şubelerinden herhangi birine ibraz edilmesi halinde en yakın kolluk kuvvetine veya Cumhuriyet Başsavcılığımıza bildirilmesi, çeki ibraz eden kişinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespiti ile çekin şüpheli kişiye iade edilmemesi, en yakın kolluk kuvvetine teslim edilmesi" şeklindeki müzekkere yazılarak, ilgili bankalara tebliğ edildiğini, ... Tekstil vekillerince çalınan çeklere ilişkin olarak İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....E...K sayılı dosyasından "Çek Ziyaı İptal" davası açıldığını, 22.01.2019 tarihinde, iş bu dava kapsamında, mezkûr çekler hakkında "Ödemeden Men Yasağı" kararı verildiğini, karar ilgili bankalara tebliğ edildiğini, Anılan çek ziyaı iptal davası neticesinde aralarında keşidecisinin müvekkili şirket olduğu çekin de yer aldığı çalınan çekler iptal edilmiş ve işbu iptal kararı kesinleştiğini, mezkûr çek keşidecisi müvekkili şirket ile, mezkûr çek lehtarı ve yetkili son hamili ... Tekstil arasındaki ticaret uzun yıllardır devam etmekte ve aralarındaki ticaret hacmi milyon liraları aştığını, uzun yıllardır devam etmekte olan ticari ilişkinin geliştirmiş olduğu güven ve ahde vefa prensibi gereği müvekkili şirket, lehtar ve yetkili son hamil şirketin mağdur olmaması ve tekstil üretimine devam ederek siparişleri yetiştirebilmesi için ve ticari işleyişte herhangi bir aksamaya mahal vermemek adına dava konusu çek bedelini, çek lehdarı olan ... Tekstil'e ödediğini, hal böyle olunca dava konusu çek bedelinin çek lehdarı davalı ... Tekstil Boya- .... San. ve Tic. AŞ.'ye ödendiğinin sabit olması neticesinde işbu dava sonucunda çek bedelinin ödenmiş olduğunun tespiti ile davacı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu çekin icra takibine konu edilememesine ilişkin karar verilmesi gerektiğini, mezkûr çek; 31.05.2019 tarihinde, huzurdaki dava davalısı ... tarafından, .... Bankası ... Şubesi’ne ibraz edildiğini, banka tarafından, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası kapsamında verilen ödemeden men yasağı kararı ve Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde ... Sor. sayılı dosyası kapsamında yazılan müzekkere dikkate alınarak, herhangi bir ödeme yapılmamış; ancak çek, ibraz eden davalı ....’na iade edildiğini, ancak banka tarafından sadece ödemeden men yasağı kararına istinaden işlem yapıldığını, savcılık kararı doğrultusunda kolluğa veya savcılığa herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, çek, ibraz edildiği ... Bankası ... Şubesi tarafından çeki ibraz eden davalı ....’na iade edildiğini, çekin yetkili hamili ... Tekstil'in fabrikasındaki kasasından çalınmakla kendisine ... Tekstil eliyle yapılmış herhangi bir ciro işlemi de bulunmayan davalı ..., çek ziyaı davasından ve çekin çalıntı olduğundan haberdar olmuş; TTK'nin ilgili hükümleri gereği iptal davasını gören hukuk mahkemesine başvurarak çeki teslim etmediğini, davalı ... tarafından bankaya ibraz edilen çek üzerinde ... Tekstil şirket yetkilileri tarafından çek üzerinde yapılan inceleme neticesinde; ... tekstil şirketinin kaşesi olarak basılan kaşenin şirkete ait olmadığını, min tekstil şirketine atfen atılan imza, şirket yöneticilerinin elleri ürünü olmadığını, ciro silsilesinde arada görünen isim ve unvanlar (ibraz edien davalı ve lehtar şirket dışında) gerçek olmayan, ... firmalar olduğunu, davalılar, huzurdaki dava konusu çeklere uygun işlem yapabilecek (ciro) ticari kapasitede olmadığını, mezkûr çekin, ... Tekstil şirketinin kasasından çalınması akabinde ... Tekstil'e ait olmayan kaşe ve imza sırasıyla; ... İnşaat Turizm İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., .... Plastik Tekstil Yapı Malz. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. , .... Teks. Gıda İnş. Plastik San. Ve Tic. A.Ş., ... - .... Tekstil, .... Tesktil San. Ve Tic. Ltd. Şti. (Yetkilisi ...) ...' na ciro edildiğini, davalı ...'nun kötüniyetli olduğu , dava konusu çek bedelini, çek lehdarı olan ... Tekstil'e ödediğini, TTK. m.646 "Hile veya ağır kusuru bulunmadıkça borçlu, vade geldiğinde, senedin niteliğine göre alacaklı olduğu anlaşılan kişiye ödemede bulunmakla borcundan kurtulur.
" şeklinde düzenlenmiş olmakla, kanundaki açık düzenleme doğrultusunda müvekkili şirket iyi niyetle, mezkûr çek yetkili son hamili ve lehtarına ödeme yapmakla borcundan kurtulduğunu beyanla dava konusu keşidecisi davacı müvekkili ... Tekstil Kumaşçılık ve Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su .... olan, 450.000,00 TL bedelli ... Bank çekinin herhangi bir şekilde icra takibine konu edilmemesi için teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatteyse, çekin icra takibine konu edilmemesine yönelik tedbir kararının, çek bedelinin %15'inden fazla olmamak üzere teminat ile verilmesini, dava neticesinde; davacı müvekkili şirketin dava konusu çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitini, davalı ... aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, vekâlet ücreti de dahil olmak üzere her türlü yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ. Vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; davaya konu çek, müvekkili ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ile davalılardan ... TEKSTİL -... arasındaki faturalı ticari ilişki neticesinde müvekkili ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ne verildiğini, müvekkili işbu çekin yasal hamili olduğunu, müvekkili icra takibine konu çeki faturalı ve resmi alacağı karşılığında iktisap ettiğini, iyiniyetli meşru hamil olan müvekkiline işbu davanın açılması haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı ... Tekstil tarafından İstanbul .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Dosyası ile açılan imzaya itiraz davasında ....bank .... Şubesi'nin 30.05.2019 keşide tarihli ... seri numaralı 500.000 TL. Tutarlı çek aslı üzerinde yapılan incelemede ... Tekstil Kumaşçılık ve Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. Şirket kaşesi üzerinde oluşturulmuş keşideci imzasının şirket yetkilisi ....'nun eli ürünü olduğu tespit edildiğini, ayrıca ...bank ... Şubesinin 30.05.2019 keşide tarihli .... seri numaralı 500.000 TL. Tutarlı çekin arka yüzünden görüleceği üzere işbu çek davalılardan ... Tekstil sonraki ciro olan davalılardan .... Tekstile emre ciro ile cirolandığını, yine davaya konu .... Bankası A.Ş ... Şubesi'ne ait .... seri no'lu 30.05.2019 tarihli 450.000,00 TL. bedelli çekin arka yüzünden görüleceği üzere çek davalılardan ... Tekstilden sonra .... Tekstile cirolandığını, tüm bu hususlar değerlendirildiğinde davacının iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun anlaşıldığını, davacının müvekkili ... hakkında hem hukuk hemde ceza davaları açıldığı çek hesabı açma yasağı bulunduğuna ilişkin iddiaları gerçeği yansıtmamakla birlikte kötü niyeli ve haksız olduğunu, davacının haksız isnatları kabul edilemeyeceğini beyanla davacının haksız ve şartları oluşmamış olan tedbir talebinin reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı tarafın İİK.M. 72 uyarınca %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... TEKSTİL BOYA- .... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirket yetkilileri tarafından, hırsızlık olayından haberdar olunur olunmaz, Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı'nda şikayette bulunduğunu, ... Sor. sayılı dosyasıyla soruşturma yürütüldüğünü, halihazırda soruşturma aşaması tamamlanmış olup kovuşturma Çorlu ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile devam ettiğini, yaşanan bu hırsızlık olayı neticesinde olayın şüphelisi konumundakilerden biri (halihazırda tutuklu sanık) olan ..., savcılıkta alınan savunmasında, hırsızlık olayını savcılık dosyasındaki diğer şüpheliler ile birlikte gerçekleştirdiklerini ikrar ettiğini, Çorlu .... Sulh Ceza Hâkimliği’nin .... D.İş sayılı ve .... D.İş kararlarıyla şüpheliler hakkında yapılan HTS incelemeleri ve teknik takipte de şüphelilerin birlikte hareket ederek hırsızlık olayını gerçekleştirdikleri sübuta erdiğini, müvekkili şirketin ticari ilişki içerisinde olan dava dışı pek çok şirketin herhangi bir mağduriyet yaşamaması adına taraflarınca, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından "Çek Ziyaı İptal" davası açıldığını, 22.01.2019 tarihinde, açmış oldukları Çek Ziyaı İptal davası kapsamında, içlerinde işbu dava konusu çekin de bulunduğu mezkûr çekler hakkında "Ödemeden Men Yasağı" kararı verildiğini, karar ilgili bankalara tebliğ edildiğini, anılan çek ziyaı iptal davası neticesinde İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı dosyasından aralarında huzurdaki dava konusu çekin de yer aldığı çalınan çekler 24.10.2019 tarihinde iptal edilmiş ve işbu iptal kararı 06.11.2019 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili şirket yetkilisinin, çek fotokopisi üzerinde yapmış olduğu inceleme neticesinde; müvekkili şirketin kaşesi olarak basılan kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirkete atfen atılan imza, müvekkili şirket yöneticilerinin elleri ürünü olmadığını, ciro silsilesinde arada görünen isim ve unvanlar (ibraz edien davalı ve lehtar şirket dışında) en basit tebligatın dahi yapılamadığı gerçek olmayan, .... firmalar olduğunu, diğer davalılar, huzurdaki dava konusu çeklere uygun işlem yapabilecek (ciro) ticari kapasitede olmadığını, mezkûr çekin, müvekkili şirketin kasasından çalınması akabinde ... Tekstil'e ait olmayan kaşe ve imza sırasıyla; ... İnşaat Turizm İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Plastik Tekstil Yapı Malz. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. , .... Teks. Gıda İnş. Plastik San. Ve Tic. A.Ş., ... - ... Tekstil, .... Tesktil San. Ve Tic. Ltd. Şti. (Yetkilisi ...), ...' na ciro edildiğini, davalı ...'nun, gerek ilan yoluyla gerekse ibraz aşamasında banka tarafından kendisine bildirilen ödemeden men kararını ıttılayla, huzurdaki davaya konu çekler hakkında açılmış olan iptal davası neticesinde iptal kararı verilmiş olduğunu ve mezkûr çeklerin iptal davasını görmekte olan mahkemeye ibraz edilmesi gerektiğini öğrendiği fakat buna rağmen çeki ibraz etmediği ve neticesinde ...'nun kötüniyetli olduğunu beyanla Davacı ... Tekstil Kumaşçılık ve Lojistik San. Tic. Ltd. Şti.'nin, müvekkili şirkete yapmış olduğu ödeme göz önüne alınarak borcunun sona ermiş olduğunun tespitini, neticeten davanın kabulünü, her türlü yargılama giderinin kötüniyetli davalı ... üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.
SMMM Bilirkişi .... tarafından ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen ve itibara layık bulunan rapora göre ;
'' Davacı ... Tekstil ile davalı ... Tekstil arasında ticari ilişki olduğu, davacının 11.12.2018 tarihinde borçlarının ifası uğruna dava konusu edilen 30.05.2019 vadeli .... nolu 450.000,00 TL'lik çeki davalı ... Tekstil'e verdiği, tarafların ticari defterlerinde çekin verildiği ve alındığı kayıtlarının olduğu, davalı ... Tekstil ticari defterlerinde dava konusu çekin herhangi bir firmaya çıkış kaydına rastlanmadığı, dolayısıyla dava konu çekin çalındığı 16.12.2018 tarihinde davalı ... Tekstil'in dava konusu çekin meşru hamili olduğu, davacı ve davalı ... Tekstil ticari defterlerinde dava konusu çekin arkasında davalı ... Tekstil'den sonra ciranta olarak yer alan firmalara ilişkin herhangi bir ticari ilişki veya işleme rastlanmadığı, davacı ... Tekstil tarafından diğer davalı ... Tekstil'e 06.12.2019 tarihinde dava konusu çeke istinaden 30.05.2020 vadeli ... nolu 450.000,00 TL bedelli çek verilerek, çekin banka kanalı ile ödendiği, dava konusu çekin bedelinin davacı tarafından davalı ... Tekstil'e ödendiği konusunda yanlar arasında bir çekişme olmadığı, davalı .. Tekstil ile davalı .... arasında 14.03.2019 tarihinde başlayan bir ticari ilişki olduğu, ancak ...'in ilgili tarih ve sonrasında Vergi Dairesinde mükellefiyet tesis ettirmemiş olduğu, ... Tekstil'in dava konusu çeki davalı ...'erden 22.04.2019 tarihinde aldığının gözüktüğü, ...ların ticari ilişkisinde ... Tekstil tarafından mükellefiyeti olmayan ...'e 1.942.120,80 TL'lik fatura düzenlenirken, ...'in 3.868.900,00 TL'lik çekle ödeme yapması, böylece ...'in ... Tekstil'den 1.926.779,20 TL alacaklı olması ve bu alacağın bir kısmını 1,5 sene sonra tahsil etmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerek izah edilen çelişki, gerek ... Tekstil'in 2019 yılı açılış tasdiki yerine geçen e-defter beratlarını 2019/Mayıs döneminde alması gerekirken usulsüz bir şekilde 2019/Aralık döneminde alması, gerekse ... Tekstil'in ...'e yaptığı satışları süresinden sonra Bs formunda bildirmesi nedeniyle, ... Tekstil ile ... arasındaki ticari ilişkinin muvazaalı olduğuna ve çekin iktisabında kusurlu olduklarına işaret ettiği, yapılan tüm tespitler ışığında davacı ... Tekstil'in dava konusu çek bedelini davalı ... Tekstil'e ödemesi nedeniyle, davalılara borçlu olup olmadığının ve menfi tespit taleplerinin mahkemenin takdirlerinde olduğu'' hususu bildirilmiştir.
Davacı tarafça dava konusu çekin keşide edilip lehtar olan davalı ... tekstile veriliği ve ... tekstilin fabrikasından başka çek ve evraklarla birlikte çalındığı ve çekin iptali kararı üzerine çek bedelinin ... tekstile ödendiği beyan edilmektedir.
Davalı ... tekstil firmasının cevabı, soruşturma evrakı, çekin iptaline dair karar ve defter incelemelerinden dava konusu çekin lehtarda iken çalındığına ilişkin soruşturma olduğu, çekin iptali davasından sonra çek bedelinin davacı keşideci tarafından lehtara ödendiği anlaşılmıştır.
Taraflara ait defter ve kayıtların incelenmesi neticesinde davalılardan ...in mükellefiyet tesis etiirmediği dönemde davalı .... tekstil tarafından .... fatura kesilmesi buna karşılık ... tarafından kesilen faturaların üzerinde yani mal alınmadan çekle ödeme yapıldığının tespiti nedeniyle taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun değerlendirilmesi, diğer cirantalara ulaşılamaması nedeniyle karşısında bu şirketlerin gerçekte faaliyet göstermediklerinin değerlendirilmesi, davalılar ... ile ...tekstil yetkilisi .... hakkında benzer çok sayıda dava açıldığının ve ceza mahkemesi ve savcılıkta devam eden soruşturma ve davaları olduğunun tespiti karşısında .... tekstil yetkilisinin gerçekte alacaklı olmadığını bildiği halde kötü niyetli olarak elde ettiği çeki takibe konu ettiği ve davacının çek nedeniyle borçlu olmadığı kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜNE,
Dava konusu keşidecisi davacı ... Tekstil Kumaşçılık ve Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su ... olan, 450.000,00 TL bedelli .... Bankası'na ait çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
90.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 30.739,50 TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 7.684,88 TL peşin/nispi harcın mahsubu sonucu bakiye 23.054,62 TL karar harcının davalılardan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı + 7.684,88 TL peşin nispi harç + 7,80 TL vekalet harcından ibaret toplam 7.747,08 TL harcın davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-a.) Davacı tarafından sarf olunan (1.200,00 TL bilirkişi ücreti + 432,00 TL posta/tebligat/ mü- zekkereden ibaret) 1.632,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
b.) Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
c.) Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine,
4-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yü- rürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 39.550,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine dair,
Davalı ... ve davalı ... Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Vekili Av. .... , Davalı ... Tekstil Boya- .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Vekili Av. ....'ın yüzüne karşı, davacının yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır