T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/724 Esas
KARAR NO: 2021/1129
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/10/2020
KARAR TARİHİ: 30/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas numaralı dosyası ile toplam 19.040,01 TL değerindeki faturaların ödenmediği iddiasıyla müvekkili şirketler ..... Züccaciye Ticaret ve Sanayi A. Ş ile ... A. Ş aleyhine icra takibi başlattığını, söz konusu takibe dayanak, 09.07.2020 tarihli .... Seri ve Sıra Numaralı 3,020,00 TL. Bedelli, 08.07.2020 tarihli .... Seri ve Sıra Numaralı 3.720,00 TL bedelli, 08.07.2020 tarihli ... Seri ve Sıra Numaralı 2.300,00 TL bedelli, 30.06.2020 tarihli ... Seri ve Sıra Numaralı 4.500,00 TL bedelli, 29.06.2020 tarihli ... Seri ve Sıra Numaralı 3.000,00 TL bedelli, 30.06.2020 tarihli, ... Seri ve Sıra Numaralı 2.240,00 TL bedelli, faturaların müvekkili şirkete gönderildiğini, işbu faturaların içeriği taraflarca kararlaştırılan sözleşme koşul ve şartlarına aykırı olduğunu, gerçek bir borç ilişkisine dayanmaması ve aralarındaki sözleşmenin koşul ve şartlarına aykırı olarak fazla fatura düzenlenmesi nedeniyle, söz konusu faturaların 26.08.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ve 04.09.2020 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarnamelerle davalıya iade edildiğini, takibe dayanak belge olarak ibraz edilen 6 adet faturadan 2'si ...'a ait olduğunu kalan 4 faturanın ise ..... Züccaciye'ye ait olduğunu, "30.06.2020 tarihli, ... Seri ve Sıra Numaralı 2.240,00 TL bedelli" ve "08.07.2020 tarihli ... Seri ve Sıra Numaralı 2.300,00 TL bedelli" faturalar müvekkili ... A.Ş.' ye ait olduğunu sehven 26.08.2020 tarihinde ... yevmiye numaralı ve 04.09.2020 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamelerde keşideci kısmına eklenmediğini belirterek davalarının kabulüne, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ..... E. Sayılı dosyadaki paranın alacaklı gözükene ödenmemesi için İHTİYATI TEDBİR kararı verilmesine, müvekkil ..... A.Ş.'nin dava konusu icra takibi yönünden davalıya borcu bulunmadığının tespitine, Müvekkili Şirket ..... A.Ş'nin .... ve ... seri ve sıra numaralı faturalar yönünden davalıya borçlu olmadığının ve ..., ... Seri ve Sıra Numaralı faturalar yönünden de faturaların tarafı olmadığının tespitine ve müvekkili şirket aleyhine icra takibinin konusu olan meblağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ile; Davacı ..... AŞ'nin ..... Züccaciye Tic. Ve San A.Ş.' nin bir alt markası olduğu, satış ve teslimatların aynı adrese yapıldığı, söz konusu satışlar davacı şirket ve ana firma olan ..... Züccaciye Tic. Ve San. A. Ş adına tek bir yerden sipariş edildiği, dava konusu faturalara konu malların davacıya teslim edildiği, Davacı şirket ..... A.Ş.'nin ..... Şirketler Grubu içinde yer aldığı, aralarında organik bir bağ bulunduğunun açıkça ortada olduğunu, Müvekkili tarafından yapılan ticari satımdan kaynaklı olarak müteselsilen sorumluluklarının bulunduğunu, kaldı ki taraflar arasındaki ticari ilişkinin tek bir elden yürütülerek tüm siparişlerin Şirketler Grubu adına verildiğini, müvekkili tarafından her ne kadar faturalar ayrı ayrı kesilmiş olsa da yapılan ürünün satışının ..... Şirketler Grubuna yapılmış olduğunu, söz konusu borçtan müteselsil sorumluluklarının bulunduğunu belirterek; müvekkili tarafından satışı yapılan ürünlerin tahsilinin amaçlanmakta olduğunu davacı tarafın iddia ettiği üzere kötü niyetli bir şekilde davacı şirketin ticari itibarına zarar kastinin bulunmadığını, icra takibine ilişkin borç ödendiğinden ve menfi tespit davası takipten önce veya takip sırasında ikame edilmediğinden dolayı iş bu davanın hatalı olup nitelik olarak İstirdat davası ikame edilmesi gerektiğini, davacı şirket tarafından ikame edilen haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep etmektedirler.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Huzurda görülen dava menfi tespit davasıdır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi SMMM ... tarafından dosyaya sunulan 18/10/2021 tarihli bilirkişi raporun ile; Dava dosyası içeriğinde taraflar arasında akdedilmiş herhangi bir yazılı sözleşmeye rastlanılmadığı, Davaca tarafça inceleme ibraz edilen; 2020 yılına ait yasal defterlerinin E Deftere tabi olduğu, E-Deftere tabi yasal defterlerin E-Beratlarının yasal süresinde verildiği, sadece açılış tasdikine tabi envanter defterlerinin ise açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, Davalı tarafça inceleme ibraz edilen; 2020 yılına ait yasal defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, inceleme tarihi itibariyle kapanış tasdik süresinin dolmadığı, Dava dışı ..... Züccaciye Tic. ve San. A. Ş'nin incelemeye ibraz edilen 2020 yılı yasal defterlerinin E-Deftere tabi olduğu, söz konusu defterlerin E-Beratlarının yasal süresinde verildiği, 2020 yılı envanter defterlerinin ise açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, Davalı tarafça yapılan icra takibinde davalı tarafça hem davacı ... hem de dava dışı ..... Şirketi adına düzenlenen faturalar yönünden birlikte icra takibi yapıldığının anlaşıldığı, Davalı tarafça davacı adına düzenlenen faturaların 2 adet toplamda 4.540 TL olduğu, diğer toplam 14.240 TL tutarındaki faturaların ise dava dışı ..... Şirketi adına düzenlendiği, Davacı .. şirketinin takip konusu alacaktan sadece kendi adına düzenlenen 4.540 TL tutarındaki fatura dayanağı alacaktan sorumlu olacağı, 14.240 TL tutarındaki faturaların sorumlusunun dava dışı ..... şirketi olması hasebiyle söz konusu faturalardan davacının sorumlu olmayacağının değerlendirildiği, Belirtilen nedenlerle; Davacının takip tarihi itibariyle sorumlu olacağı alacak tutarlarının, asıl alacak olarak hesaplandığı, Davacının icra müdürlüğünce hesaplanan 08.10.2020 kapak hesabı tarihi itibariyle sorumlu olacağı tutarların; Asıl Alacak 4.540,00.-TL, İşlemiş faiz 83,16.-TL, Tahsil Harcı (takipte hesaplana 949,10) 413,14.-TL, Vekalet Ücreti (4.540,00*9615 2020 yılı tarifesi), 681,00.-TL, Masraf 98,10.-TL, Başvuru Harcı 54,40TL, TOPLAM 5.869,80.-TL olarak hesaplandığı, Davacı tarafça icra takip dosyasına 25.09.2020 tarihinde 23.812,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce davanın mutlak ticari dava niteliğinde olmaması nedeni ile davalı gerçek kişinin tacir olup olmadığının araştırılması için ilgili kurumlara müzekkere yazılmış olup ilgili vergi dairesinden gelen yazı cevabında davalının 1. Sınıf tacir olduğu ve bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirilmiş olduğundan mahkememizin görevli olduğu tespit edilmiştir.
Menfi tespit talebine dayanak yapılan icra müdürlüğü dosyasının Büyükçekmece İcra Dairelerinde açılmış olması, İcra ve İflas Kanunu'nun 72. Maddesinin son fıkrasında menfi tesbit ve istirdat davalarının, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde de açılabileceğinin düzenlenmesi ve Büyükçekmece adliyesinin mülhakat adliyelerimizden olması nedeni ile davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından menfi tespiti talep edilen tutar bakımından yargılama devam ederken eksik harç ikmal edilmiştir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372)
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacı hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı dosyası ile faturaya dayalı ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine davacı tarafından menfi tespit istemli olarak huzurda görülen davanın açıldığı, yargılama sırasında icra dosya borcunun ödenmesi üzerine davanın istirdat davasına dönüştüğü görülmektedir. Mahkememizce tekniğine uygun ve denetime elverişli olarak düzenlendiği kabul edilen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; davalı tarafça yapılan icra takibinde davalı tarafça hem davacı .... hem de dava dışı ..... Şirketi adına düzenlenen faturalar yönünden birlikte icra takibi yapıldığının anlaşıldığı, davalı tarafça davacı adına düzenlenen 2 adet faturanın toplamda 4.540,00 TL olduğu, diğer 14.240,00 TL tutarındaki faturaların ise dava dışı ..... Şirketi adına düzenlendiği, Davacı ... şirketinin takip konusu alacaktan sadece kendi adına düzenlenen 4.540 TL tutarındaki fatura dayanağı alacaktan sorumlu olacağı belirtilmiştir. Her ne kadar davalı tarafından davacının dava dışı ..... Şirketler grubunun içinde yer aldığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin tek şirket üzerinden yürütüldüğü, bu nedenle takip konusu fatura borçlarından davacının da sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de davalı tarafından bu yöndeki savunmalarını destekleyici nitelikte delil sunulmamış olması, farklı tüzel kişilikler adına kesilmiş faturalardan dolayı diğer tüzel kişiliğin sorumlu tutulamayacağı karşısında davacı adına düzenlenmiş faturalar dışında kalan faturalar bakımından davacının menfi tespit talebinin kabulü ile davacının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı ve para cezası talepleri ile davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ ile davacının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı dosyasında taleple bağlı kalınarak 15.000,00 TL tutarında davalıya borçlu olmadığının TESPİTİ ile icra müdürlüğüne ödenen 15.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 25/09/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarıca değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine: davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2- Şartları oluşmayan davacının kötü niyet tazminatı ve para cezası taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
3- Davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 537,82 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 101,96 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 435,86 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5- Davacı tarafından sarf olunan (800,00 TL bilirkişi ücreti + 51,00 TL posta/tebligat/müzekkere/talimattan ibaret) 851,00 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre (%62,99 kabul oranı) hesaplanan 536,04 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
6- Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ve 416,17 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı tarafından sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
8- Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
9- Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesi gereğince takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesi gereğince takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ....
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."