T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/825 Esas
KARAR NO: 2022/1195
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 04/11/2020
KARAR TARİHİ: 05/12/2022
K. YAZIM TARİHİ : 23/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kuruma bağlı faaliyet göstermekte olan Kreş ve Anaokulunun ... ihale kayıt numarası kapsamında 09.06.2016 tarihinde imzalanan sözleşme ve şartnameler gereği hizmet alımı işini yürütmekte olan .... San. Ltd. Şti. .... San. ve Tic. Şti. İş Ortaklığı emrinde Firma Müdürü pozisyonunda görev yapan ... tarafından iş akdinin feshi nedeniyle Ankara ... İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile işe iade davası açıldığını, anılan mahkemenin .... K. sayılı kararı ile davacının işe iadesine işbaşı yaptırılmaması halinde boşta geçen sürelere ilişkin ödeme yapılması ile başlatmama tazminatı ödenmesine karar verildiğini, söz konusu karar Ankara BAM ... Hukuk Dairesinin .... E., ... K. sayılı 07.11.2019 tarihli kararı ile kesinleştiğini, ilgilinin alacakların tahsili için arabuluculuk yoluna başvurulması üzerine davacı kurumu temsile yetkili komisyon arabuluculuk görüşmelerine katıldığını, 14.07.2020 tarihinde yapılan arabuluculuk toplantısında taraflar, başvurucuya 38.396,01-TL Kıdem Tazminatı, 7.766,08-TL İhbar Tazminatı ve 277,36-TL Yıllık İzin Ücreti ödenmesi ile ayrıca işçinin fazla mesai, ulusal bayram genel tatil alacağı, hafta tatili alacağı, agi, ikramiye, ilave tediye, yol ve yemek yardımı konularında da herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığı konusunda anlaşma sağlandığını, anlaşma konusu bedeller 29.07.2020 tarihinde tediye edildiğini, davalılar ile hizmet alımı sözleşmeleri akdedilerek Genel Müdürlük merkez tesislerinin temizlik hizmetleri davalı yüklenicilere ihale edildiğini, davalılar ile yapılan sözleşme gereği iş anahtar teslimi verilmiş bir iş olduğunu ve davalıların, kendi ekipmanı ve personeli ile hizmet verme yükümü altına girdiğini, yüklenici firmalar ile müvekkili kurum arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından, sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmesi geçerli olduğunu, davalılar ile imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6’ncı bölümüne atıfta bulunmuş olup bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğu belirtildiğini, ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde “Sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi giderleri vb. mahiyetteki giderler, %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlere dahildir” düzenlemesi yer aldığını, davacı kurum genel müdürlüğüne işçilik alacakları ödenen dava dışı ... davalıların personeli olarak çalıştığını, davacı kurum genel müdürlüğüne akdedilmiş bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personele ait mükellefiyetler ile yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek tüm sonuçlardan açıkça yüklenicinin sorumlu olacağı belirtilmiş olup tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacağından davacı kurum genel müdürlüğüne ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili gerektiğini, dava dışı işçi 01.07.2008 - 10.12.2018 tarihleri arasında davacı kurum genel müdürlüğü ile akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı yüklenici firmalarda çalıştığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla gerekirse yargılama esnasında ıslah edilmek üzere müvekkili kurumca dava dışı ....'a ödenen 38.396,01-TL Kıdem Tazminatı, 7.766,08-TL İhbar Tazminatı ve 277,36-TL Yıllık İzin Ücreti ile arabulucuya ödenen 1.157,05-TL Arabuluculuk Ücreti olmak üzere şimdilik toplam 47.596,50-TL'nin işçinin davalı yüklenici firmalarda çalıştığı dönem oranınca hesaplanması neticesinde ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden 6.660,42 TL kıdem tazminatı, 200,71 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 6.861,13 TL'nin, .... Limited Şirketinden 17.034,47-TL kıdem tazminatı, 513,32 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 17.547,79 TL'nin, ... Sanayi Limited Şirketinden 8.007,84 TL kıdem tazminatı, 241,31 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 8.249,15 TL'nin, .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (İş Ortaklığından) müşterek ve müteselsilen 6.693,28 TL kıdem tazminatı, 7.766,08 TL ihbar tazminatı, 277,36 TL izin ücreti, 201,70 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 14.938,42 TL'nin, ödeme tarihi olan 29.07.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket idarelerce açılan ihalelere katılıp pey sürmekte ve kazandığı ihale konusu iş kapsam ve süresine bağlı olarak yasalara uygun bir şekilde faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket idareler tarafından açılan ihalelerde ihaleyi kazanması halinde ihale konusu işin gereği ve süresi boyunca çalıştırılmak üzere işçi alımı yaptığını, dava dışı işçi de asıl işveren .... Belediyesi tarafından açılan ihalenin müvekkili şirket tarafından alınması sonucu bir önceki ihale alıcısı kurumdan müvekkili şirkete geçiş yaparak çalıştırıldığını, müvekkili şirket, davacı tarafından açılan ihale konusu işi bir önceki ihale alıcısından devralmış ve ihale sonucunda bir sonraki ihale alıcısına devrettiğini, devir anında söz konusu iş ve işçiler de bir sonraki ihale alıcısında devredildiğini, bu halde müvekkili şirketin sorumluluğu devir tarihinden itibaren 2 yıllık süre ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin işi ve iş yerini devir tarihinden (2012 yılı Haziran ayı) itibaren iki yıl geçtiğinden, davacının talepleri müvekkil şirket bakımından zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket davacı idare tarafından açılan ihalelere ihale şartnamesi kapsamında katılmış ve kazandığı ihale konusu iş bakımından bir önceki ihale alıcısı firmada çalışan içleri işe aldığını, müvekkilinin aldığı ihalede yeni işçi alımı veya işe alacakları işçileri belirleme yetkisi davacı tarafça kısıtlandığını, müvekkili şirketin bir önceki ihale alıcısı firmada çalışan işçileri işe almak zorunda kaldığını, davacı taraf ile akdedilen sözleşmede işçilerin tüm hak ve taleplerinden yüklenicinin sorumlu olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, davacının ihale atıfta bulunduğu sözleşme hükmü işçilerin kıdem ve feshe bağlı olmayan işçilik alacakları için geçerli olduğunu, müvekkili şirket davacı idarenin açtığı ihaleye ihale şartnamesi ve süresi doğrultusunda girdiğini bu şartları belirli bir süre için ve ihale sözleşmesi ve şartnamesi doğrultusunda kabul ettiğini, aksi halde belirsiz bir durum için sözleşme ile müvekkiline sorumluluk yüklenmesi söz konusu olacağını, dava dışı ..., davacı .... Dağıtım A.Ş.'de (...) 01.07.2008 - 10.12.2018 tarihleri arasında çalışdığını, her ne kadar davacı ..., söz konusu işçinin kendi işçisi olmadığını, kendisinin yalnızca anahtar teslim iş yaptırdığını iddia etse de bu iddialar gerçeği yansıtmadığını, ..., iş akdi feshedilen ...'ın kıdem tazminatı (38.396,01 TL), ihbar tazminatı (7.766,08 TL), yıllık izin ücreti (277,36 TL) gibi işçilik alacakları ile arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili amacı ile toplamda 47.596,50 TL değerindeki işbu davayı ikame ettiğini, müvekkilinden 17.034,47 TL tutarındaki işçilik alacağı ve 513,32 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 17.547,79 TL'nin müvekkilinden alınarak kendisine ödenmesini talep ettiğini, dava dışı işçi ... San. Ltd. Şti. & .... San. Ve Tic. Şti iş ortaklığı emrinde firma müdürü olarak çalışmaktayken iş akdinin feshi nedeniyle işe iade davası açtığını ve işbu davada haklı görülerek işe dönmesine karar verildiğini, işe dönüşünün geciktirilmesi ve işbaşı yaptırılmaması halinde boşta geçen süreye ilişkin ödeme yapılmasına karar verildiğini, işbu karardan anlaşıldığı üzere dava dışı işçinin iş akdi, son işverenler tarafından haksız nedenle feshedilmiş olup, söz konusu iş ortaklığının kusurlu davranışı neticesinde ortaya çıkan işçilik alacağından müvekkili şirketin sorumlu tutulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dava dışı işçi müvekkili şirkette 09.06.2010 - 09.06.2012 tarihleri arasında, yani tam iki yıl çalıştığını, bu çalışma süresi dava dışı işçinin ...'taki 10 yıl 5 ay 10 günlük çalışma süresinin %20'sinden daha azına tekabül ettiğini, kıdem tazminatı hesabında işçinin çalıştığı her bir yıl için bir aylık ücretin eklenmesi ve bir yıla ulaşmayan bakiye çalışma için bir aylık ücretin oranlanması söz konusu olduğunu, davacı şirketin müvekkili şirketten talep ettiği 17.034,79 TL, toplamda davaya konu edilen 38.396,01 TL'nin % 44,35'ine tekabül ettiğini, müvekkili şirketin sorumlu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte; asıl işveren personelin işçilik alacaklarından sorumlu olup alt işveren ile birlikte sorumluluğu söz konusu olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğuna hükmedilmesi halinde de sorumluluk miktarının dava dışı işçinin müvekkili şirketteki çalışma döneminde aldığı ücret (2012 Mayıs ayı brüt ücret 2112 TL) üzerinden hesaplanarak çok daha küçük bir oranda (%20) sorumluluk yüklenebileceğini beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Dosyaya sunulan 30/04/2022 tarihli bilirkişi .... tarafından düzenlenen raporda;
Delilerin değerlendirilmesi ve nihai kararın takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere davacının
davasından haklı çıktığının kabulü halinde davacının rücu edebileceği alacaklarının;
a-)... Şirketinden:
Kıdem tazminatı : 660,42 TL
Arabulucu ücreti : 199,81 TL
TOPLAM : 6860,23 TL (talep - 6861,13 TL)
b-).... Şirketinden
Kıdem tazminatı : 17.034,47 TL
Arabulucu ücreti : — 511,03 TL
TOPLAM : 17.545,50 TL (talep: 17.547,79 TL)
c-) ... Şirketinden:
Kıdem tazminatı 8.007,84 TL
Arabulucu ücreti : 240,23 TL
TOPLAM 18.248,07 TL (talep: 8.249,15 TL)
d-) ... dan :
Kıdem tazminatı : 6.693,28 TL
İhbar tazminatı : 6.957,50 TL
Yıllık izinücreti: 277,36 TL
Arabulucu ücreti : 201,70TL
TOPLAM : 14.129,84 TL (Talep : 14.938,42 TL) olduğu hususu bildirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı ... isimli şahsın davacı kurumdan hizmet ihalesi alan davalı şirketlerde çalışıp çalışmadığı ve dava dışı şahsın Ankara ... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası ile davacı aleyhine açtığı dava sonrası arabulucuda dava dışı şahsa davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ile arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsilinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dosyaya sunulu belgelerden davacı ile davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin mevcut olduğunun anlaşılması, dava dışı şahsın çalıştığına dair SGK kayıtları ve davacı tarafından yapılan ödemeler gözetildiğinde alt işveren sıfatıyla davalıların kendilerinde çalışılan dönemler itibariyle dava dışı şahsa ödenen işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, dava dışı şahsın 9 yıl 7 ay 9 gün davalı iş verenlerde çalıştığının tespiti, SGK kayıtları itibariyle davalı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nde 609 gün, davalı .... Limited Şirketi'nde 1558 gün, davalı ... Sanayi Limited Şirketi'nde 732 gün, davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nde 612 gün çalıştığının tespiti, dava dışı şahsın Ankara .... İş Mahkemesi kararı ile aylık ücretinin brüt 4.424,48 TL olduğunun tespiti gözetilerek ve ihbar tazminatından ve yıllık izin ücretinden son alt işverenin sorumlu olduğu ve arabuluculuk ücretinden davalıların sorumlu olduğu kabul edilerek ve dava dışı şahsın kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti alacağını hakettiği kabul edilerek hesap uzmanı bilirkişi tarafından yapılan her bir davalıda çalışılan dönem için ayrı ayrı yapılan hesaplamaya itibarla talebi aşmayacak şekilde davacının ödediği işçilik alacaklarının davalılardan her davalının kendi dönemine denk gelen tutarın tahsil edebileceği kabul edilmiş ve rapora itibarla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
- ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden 6.660,42 TL kıdem tazminatı, 199,81 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 6.860,23 TL'nin,
-... Limited Şirketinden 17.034,47-TL kıdem tazminatı, 511,03 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 17.545,50 TL'nin,
-.... Sanayi Limited Şirketinden 8.007,84 TL kıdem tazminatı, 240,23 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 8.248,07 TL'nin,
-... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (İş Ortaklığından) müşterek ve müteselsilen 6.693,28 TL kıdem tazminatı, 6.957,50 TL ihbar tazminatı, 277,36 TL izin ücreti, 201,70 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 14.129,84 TL'nin;
Dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 3.195,79 TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 812,83 TL peşin/nispi harcın mahsubu sonucu bakiye 2.382,96 TL harcın davalılardan tahsil edilerek Hazine'ye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı + 812,83 TL peşin nispi harç + 7,80 TL vekalet harcından ibaret toplam 875,03 TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3- Davacı tarafından sarf olunan (1.500,00 TL bilirkişi ücreti + 530,95 TL posta/tebligat/ müzek- kereden ibaret ) 2.030,95 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 1.990,33 TL'sinin davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine,
4-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13 ncü fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan (Taraf başına 330,00 TL x 2 saat= 660,00 TL) X 2 = 1.320,00 TL arabulucuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 1.293,60 TL'sinin davalılardan, 26,40 TL'sinin ise davacıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
5-a.) Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 6.860,23 TL vekalet ücretinin davalı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine,
b.) Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı .... Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine,
c.) Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 8.248,07 TL vekalet ücretinin davalı ... Sanayi Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine,
d.) Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ....Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine,
e.)Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Limited Şirketi lehine red olunan dava değerine göre hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 2,29 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek adı geçen davalıya ödenmesine dair,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 05/12/2022
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır