T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/458 Esas
KARAR NO: 2021/1222
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/05/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
K.YAZIM TARİHİ: 19/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; mobilya aksesuarları satışı yapmakta olan müvekkili şirketin, satışını yaptığı ürünlere karşılık Gaziantep’te yerleşik ... San. Ve Tic.Ltd.Şti. isimli müşterisinden aldığı ....bank .... Şubesinin TR.... iban nolu hesabından keşide edilmiş .... seri nolu 31.01.2021 keşide tarihli, Keşidecisi ... San. Tİc.Ltd.Şti. olan 15.000,00 bedelli çek ile ....bank ... Şubesinin TR.... iban nolu hesabından keşide edilmiş .... seri nolu 28.02.2021 keşide tarihli, Keşidecisi ... San. Tİc.Ltd.Şti. olan 15.000,00 bedelli çeklerin müvekkili şirket adına tahsilatı yapan pazarlama elamanının aracından çalındığı; bunun üzerine çalınan çeklerin iptali için Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararı ile çeklerin iptalinin talep edildiği; ....bank .... şubesinden verilen yanıtta çeklerin takas yoluyla davalı ... tarafından ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine Mahkemece istirdat davası açmak üzere taraflarına kesin süre verildiği; bunun üzerine çekleri elinde bulunduran kişi olarak davalı hakkında işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu; davalının müvekkil şirket pazarlamacısının elinde iken çalınan çekleri nasıl ve ne şekilde ele geçirdiğini kanıtlamakla yükümlü olduğu; zira banka tarafından mahkemeye gönderilen çeklerin arka yüz fotokopilerinden, çekleri müvekkil şirket pazarlamacısına teslim eden ... San. Ve Tic.Ltd.Şti. yetkilisi ....’ün cirosundan sonraki kişilerin TC kimlik numarası bulunmaması ve ciro imzası yanında yazılı telefon numarası da kullanılmaması nedeniyle bu kişilerin hayali kişiler olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, dolayısıyla davalı ...'in söz konusu çeklerin çalıntı olduğunu bile bile haksız kazanç elde etmek için kötü niyetle davrandığı; arz ve izah edilen nedenlerle çeklerin müvekkil şirkete iadesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin bahsi geçen çekleri, aralarında bulunan ticari ilişki nedeniyle ...'den aldığını; müvekkilinin çekleri bankaya ibraz ettiğinde ise mahkemece verilmiş olan bir ödeme yasağı kararı olduğunu öğrendiği; bu mahkeme kararını öğrendiğinde ise ....'den borcuna karşı almış olduğu çekleri ödeme yasağı kararı olduğunu söyleyerek ...'ye iade ettiğini; davacı tarafından her ne kadar "şirket pazarlamacısının elinde iken çalınan çekleri nasıl ve ne şekilde ele geçirdiğini ispat yükü davalı taraftadır" denmiş olsa da TTK'ya ve yerleşik uygulamalara göre açılmış olan istirdat davasında davacının, senedin rızası dışında elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran kişinin kötü niyetini veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğunda ispatlaması gerektiği; müvekkilin davacı tarafın iddia etmiş olduğu gibi kötüniyeti bulunmadığı; kaldı ki söz konusu çekleri ...'ye iade ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma dosyası ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dosyası celbedilmiştir.
Huzurda görülen dava TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış iade davasıdır.
TTK'nın 758. maddesine göre;
"(1)Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. 2)Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."
TTK'nın 792. maddesine göre ise;
"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."
Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 757. maddesi uyarınca açılan iptal davalarında, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda davacıya iade davası açmak üzere uygun bir süre verilmesi gerektiği; açılan iade davasında ise davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmekte olup çeki elinde bulunduran davalı yeni hamilin çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından dava konusu çeklerin kaybolması üzerine şikayette bulunarak Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile çeklerin iptali istemli olarak dava açıldığı; yapılan yargılama sırasında dava konusu çeklerin muhatap bankaya ... tarafından ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine davacıya istirdat davası açmak üzere süre verildiği ve verilen süre içerisinde çeklerin istirdatı istemli olarak huzurda görülen davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından her ne kadar TTK'nın 763. maddesi uyarınca elden çıkan poliçenin ancak mahkemeye sunulması durumunda davacıya iade davası açmak üzere süre verilmesi gerektiği; davanın açıldığı tarihte çekin kimin uhdesinde bulunduğunun belli olmadığı; bu nedenle çek iptali davasının kesinleşmesinin beklenilmesi talep edilmiş ise de; TTK'nın 758. maddesi uyarınca istirdat davası açmak için iptali talep edilen kıymetli evrak aslının mahkemeye sunulması şart olmadığından davacının bu yöndeki talebi mahkememizce yerinde görülmemiştir. Yine her ne kadar davacı tarafından davalının söz konusu çekleri kötü niyetle iktisap etmiş olduğu ve iktisapta ağır kusurlu bulunduğu iddia edilmiş ise de davacının dosya kapsamında bu iddialarını ispatlayacak herhangi bir delil sunmaması ve dava konusu çeklerdeki ciro silsilesinin düzgün olması nedenleri ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 512,33 TL nispi harçtan mahsubu ile fazla alınan 453,03 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1 maddesi gereğince takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/12/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı