T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/460 Esas
KARAR NO: 2022/679
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 28/05/2021
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
K.YAZIM TARİHİ:10/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ... (eski ...) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan “... (... ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini, bu doğrultuda, yapımı tamamlanan .... Kesimi ... Kavşağı (Km: 12+664) ile Kesim sonu (Km:43+296) arası ve .... kesimi başlangıcı (Km:43+296) ile .... (....) Kavşağı (Km:58+1529) arası 16 Nisan 2016 tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle 21.04.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, ayrıca, .... Köprüsü'nün de içinde bulunduğu .... Kesimi, .... Kavağı ile .... Kavşağı (Km: 1241664) arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, ihlalli geçişin, müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 (on beş) günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, bu itibarla, ihlalli geçişi takip eden 15 (on beş) günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, kullanıcıların bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, ilk 15 (on beş) günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip müvekkili şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü'nden, otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 (on beş) günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgileri talep edildiğini, bu nedenle, müvekkili şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirimeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapamadığını, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait plakalı aracın ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçi tarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrine davalı tarafından borcun tamamına itirazda bulunulduğunu, itiraz konusu dosya alacağı hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edilmekte olduğunu belirtmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sahibi olduğu .... plakalı aracın HGS hesabına 07.05.2020 tarihide 1000 TL, 14.05.2020 tarihinde 1000 TL, 20.05.2020 tarihinde 1.100 TL,22.05.2020 tarihinde 1100 TL ve 28.05.2020 tarihinde 1000 TL para yatırıldığı; ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen tarihlerde HGS için bakiyenin mevcut olduğu; HGS bakiyesi müsait olduğu halde hesaptan para çekilmemesinde müvekkili şirkete atfedilecek bir kusur bulunmadığı; davacının kötü niyetli olarak hesapta bakiye olmasına rağmen geçiş ücretini tahsil etmeyerek 4 kat ceza tahakkuk ettirerek haksız kazanç elde ettiği; açıklanan nedenlerle açılan davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Dosyaya sunulan 25/04/2022 tarihli elektrik ve elektronik mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; davacı şirket internet sitesinde de belirtildiği üzere .... geçişlerinde geçiş ücretleri mevcut Karayolları Genel Müdürlüğü sisteminden farklı olarak OGS/HGS hesaplarından anlık bakiye sorgusu yapılarak tahsil edildiğini, yani eğer geçiş anında hesapta geçiş bedelini karşılayacak tutarda para varsa ancak o zaman hgs/ogs ile geçiş yapılabileceği açıkça belirtilmiş olup, şayet geçiş ihlalli yapılmış ise geçişe müteakip 15 gün içerisinde davacı şirketin ... ve ...bank hesaplarına geçiş bedellerinin cezasız ödenebildiğini, ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilmeden bariyer açılmayacağından ihlalli geçiş bildiriminin davalı tarafa yapıldığına kanaat getirilmiş olup davalı şirketçe takibe konu gişe geçiş bedelinin gerek geçiş esnasında gerekse geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödenmiş olduğu hususunun belgelendiğini, ihlalli geçiş bildirim formu ve sunulan fotoğraf doğrultusunda ihlalli geçiş belgelendiğini, aksi yönde (ihlalli geçiş esnasında aracın farklı bir konumda olduğuna dair hgs/ogs geçiş kaydı vb.) davalı tarafça sunulmuş belge bulunmadığını, davacı şirketin karayolları genel müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli uygulama sözleşmesi çerçevesinde davalı şirkete takibe konu asıl alacak bedeli tahakkuk ettirilmiş olup, 7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun'un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmış olup takibe konu 2 ayrı ihlalli geçiş için, geçiş ücreti 600,25 TL. Ceza Ücreti 2401,00 TL. (7144 sayılı Torba Kanun gereği geçiş ücretinin 4 katı) Toplam 3.001,25 TL Takibin toplam 3.001,25 TL. üzerinden davalı .... Uluslararası Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. adına devam edebileceği, görüş ve kaanatine varıldığı belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından ihlalli geçiş yapan araçların plaka, tarih ve saat bilgileri, giriş çıkış yapılan yol, güzergah ve şerit bilgilerinin gösterir tablo, araçların geçiş anına ilişkin fotoğraflar ve provizyon detayı mahkememize sunulmuştur.
Geçiş ihlali yaptığı belirtilen araçların ilgili trafik tescil büro amirliğinden trafik tescil kayıtları getirtilmiş olup; söz konusu araçların geçiş anında davalı şirket adına tescilli olduğu görüldü.
Dava, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine istinaden geçiş ücreti ve tahakkuk ettirilen ceza tutarının tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde vereceği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi davanın kabulü halinde borçlu da alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenle mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.
Yasal dayanağını İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait internet sitesinin incelenmesinde gişelerde bariyer ve gişe görevlilerin bulunduğu, geçiş ücretinin ödenmemesi durumunda araç sürücüsüne ihlalli geçiş hakkında bilginin verilmeden bariyerin açılmayacağı, araç sürücülerine gerekli bildirimler yapılmak suretiyle davalıya geçiş ücretinin cezasız olarak 15 gün içerisinde ödenmesi imkanının sunulduğu görülmektedir. Davacı tarafça dosyaya sunulan bilgi ve belgeler uyarınca davalı şirkete ait aracın davacı şirketin işlettiği yoldan ihlalli geçiş gerçekleştirdiği yaptırılan bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiş olup, raporda davalının takibe konu 2 ayrı ihlalli geçiş için geçiş ücreti olarak 600,25 TL, ceza ücreti olarak 2.401,00 TL olmak üzere toplam 3.001,25 TL'den sorumlu olması gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Her ne kadar davacı tarafından ihlalli geçişin yapıldığı tarihlerden sonraki 15 günlük süre içerisinde bakiye yüklemesi yapılmadığı iddia edilmiş ise de ...'den gelen yazı cevabı incelendiğinde davalı şirket tarafından 20/05/2020 tarihinde 600,00 TL ve 500,00 TL, 22/05/2020 tarihinde 600,00 TL ve 500,00 TL, 28/05/2020 tarihinde ise 500,00 TL ve 500,00 TL yükleme yapıldığı; davalının ihlalli geçişlere yönelik ücretin tahsil edilmesi için hesap bakiyesini uygun hale getirdiği anlaşıldığından davalının sadece geçiş ücret tutarı olan 600,25 TL'den sorumlu olması gerektiği kanaati ile açılan davanın 600,25 TL bakımından kısmen kabulüne, alacağın likit olmaması nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ ile davalının Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 600,25 TL asıl alacak yönünden İPTALİ ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA,
2- Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3- Alacağın likit olmaması nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4- Şartları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
5- Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 59,30 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 21,40 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6- Davacı tarafından sarf olunan (750,00 TL bilirkişi ücreti + 53,10 TL posta/tebligat/müzekkereden ibaret) 803,10 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre (%20 kabul oranı) hesaplanan 160,62 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
7- Davacı tarafından yatırılan 8,50 TL vekalet harcı, 59,30 TL başvurma harcı ve 59,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Davalı tarafından sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
9- Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
10- Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. ve 2. maddesi gereğince hesaplanan 600,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1 ve 2. maddesi gereğince hesaplanan 2.401,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
12-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin kabul ve red oranına göre hesap edilen 1.056,00 TL'sinin davacıdan; 264,00 TL'sinin ise davalıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca dava değeri karar tarihindeki istinaf sınırı altında kalmakla KESİN olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/08/2022
Katip ...
☪e-imzalıdır.☪
Hakim ....
☪e-imzalıdır.☪