T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/982
KARAR NO: 2022/896
DAVA: Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/11/2021
KARAR TARİHİ: 21/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalı arasında tekstil ürünlerin imalatı ve yapımına ilişkin bir ticari ilişki kurulduğunu, taraflar arasında var olan ticari ilişki dahilinde davalının müvekkili şirkete ait desen kalıp şablonlarını müvekkili şirkete iade etmediğini, işbu desen kalıp şablonlarının 12.07.2018 tarihinde, davalıya fatura edildiğini, davalının tanzim edilen faturayı ticari defter ve kayıtlarına işlediğini, ancak yasal 8 günlük süre içerisinde herhangi bir itirazda bulunmadığını, 06.08.2018 tarihinde müvekkili şirket aleyhine bir iade faturası düzenlediğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu iade faturası karşısında yasal günlük süre içerisinde yeniden bir fatura düzenlenerek davalıya gönderildiğini, müvekkili şirketin bedele dönüşen mülkiyet hakkının müvekkilinin ikame etmiş olduğu Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ....... E. ve ..... K. Sayılı ilamı ile kabul edildiğini, müvekkili şirket’in, davalı tarafça iade edilmeyen desen kalıp şablonlarından ötürü müvekkil şirket’i KDV hariç 49.862,51-TL zarara uğrattığının tespit edildiğini, davanın kabulüne, müvekkil şirket’in cari hesaptan kalan 47.991,03 TL alacağının, dava tarihi itibariyle işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile taraflar arasında ihtilafa konu olan desen kalıp şablonlarının kullanıldığı işle ilgili olarak sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye göre taraf edimlerinin karşılıklı olarak belirlendiğini, sözleşmeye göre; işletmede bulunan desen şablonlarından 6 ay içerisinde siparişi gelmeyen desen şablonlarının iptal edileceği, 6 ay sonra gelebilecek siparişlerinden tekrar desen ücreti talep edileceği, 6 ay geçen şablonların talep edilmesi halinde sadece CD'lerin müşteriye verileceğinin düzenlendiğini, taraflar arasında daha önceden yapılan yargılamalarda da taraflar arasındaki sözleşmenin işin yapılıp teslim edilmesi ve kabul edilmesi neticesinde taraflar arasında bir eser sözleşmesi kurulmuş olduğunu ve sözleşmenin geçerliliğinin bulunduğunun kabul edildiğini, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından sözleşmeye aykırı bir edimde bulunulmadığını, desen şablonlarının fiziken teslimine ilişkin bir sorumluluk bulunmadığını, davacı şirket tarafından dava konusu desen kalıp şablonları için müvekkili şirket adına kesilen faturadaki bedelin fahiş olduğunun fark edilmesi karşısında müvekkili şirketçe iade faturası düzenlendiğini, davanın reddi ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...... E. ve ....... K. Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler.......... ve ....... tarafından dosyaya sunulan 16/05/2022 tarihli raporda Davacı tarafın 2017-2018-2019-2020-2021 yılına ait ticari defter ve kayıtlarını usulüne uygun tuttuğunu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı tarafın 2017-2018-2019-2020-2021 yılına ait ticari defter ve kayıtlarını usulüne uygun tuttuğunu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Tarafların ticari defter ve kayıtları karşılaştırıldığında, Dava tarihi itibariyle; Davacı tarafın davalı taraftan 49.843,15 TL alacaklı olduğu, Davalı tarafın davacı taraftan 10.324,17 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında 60.167,32 TL cari hesap farkının olduğu, iş bu farkın davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına işlediği 58.837,76 TL tutarlı fatura kayıt işlemi ile davalı tarafın 2017 yılından gelen devir tutarının tarafların ticari defter ve kayıtlarına farklı tutarlar ile kaydedilmesinden doğan 1.329,56 TL fark tutarından kaynaklandığı, 58.837,76 TL Tutar İçin, ilk olarak davacı tarafın davalı tarafa 58.837,76 TL tutarlı faturayı düzenlediği, 12.07.2018 tarihli, ......... numaralı KDV dahil 58.837,76 TL tutarlı faturanın açıklama kısmına mahkemece belirlenen iade edilmeyen kalıp şablon bedeli diye yazıldığı, miktar ve birim fiyatlarının belirtildiği, faturanın e-fatura olduğu ve teslim eden ile teslim alan kısımlarının bulunmadığı, imza karşılığı teslim edilmediği ve teslim alınmadığı, İş bu faturanın davacı ve davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun olarak işlendiği, ikinci olarak davalı tarafın davacı tarafa 58.837,76 TL tutarlı faturayı düzenlediği, 06.08.2018 tarihli, .......... numaralı KDV dahil 58.837,76 TL tutarlı faturanın açıklama kısmına mahkemece belirlenen iade edilmeyen kalıp şablon bedeli diye yazıldığı, miktar ve birim fiyatlarının belirtildiği, faturanın e-fatura olduğu ve teslim eden ile teslim alan kısımlarının bulunmadığı, imza karşılığı teslim edilmediği ve teslim alınmadığı, İş bu faturanın davacı ve davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun olarak işlendiği, son olarak davacı tarafın davalı tarafa 58.837,76 TL tutarlı faturayı düzenlediği, 14.08.2018 tarihli, ......... numaralı KDV dahil 58.837,76 TL tutarlı faturanın açıklama kısmına mahkemece belirlenen iade edilmeyen kalıp şablon bedeli diye yazıldığı, miktar ve birim fiyatlarının belirtildiği, faturanın e-fatura olduğu ve teslim eden ile teslim alan kısımlarının bulunmadığı, imza karşılığı teslim edilmediği ve teslim alınmadığı, İş bu faturanın davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun olarak işlendiği, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına işlenmediği, Davacı tarafın son olarak davalı tarafa düzenlediği KDV hariç 49.862,00 TL tutarlı faturanın davalı tarafın BA formu ile beyan edilmediği, bunun dışında diğer faturaların taraflarca karşılıklı olarak BS-BA formlarıyla beyan edildiği, 1.329,56 TL Tutar İçin, iş bu tutarın davalı tarafın 2017 yılından gelen alacağın tarafların ticari defter ve kayıtlarda farklı kayıt edilmesinden kaynaklandığı, Davacı tarafın dosya muhteviyatına sunduğu cari hesap ekstresinde tutarın 10.846,73 TL olduğu, tarafıma sunulan cari hesap ekstresinde ise 8.994,61 TL olduğu, aradaki farkın 1.852,12 TL olduğu, Davalı tarafın kayıtlarında ise 10.324,17 TL olduğu, Davalı kayıt 10.324,17 TL – davacı kayıt 8.994,61 TL = 1.329,56 TL Neticeten, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarındaki alacağının 49.843,15 TL olduğu, fakat davalı tarafın 2017 yılından gelen alacak kaydını tarafların farklı kaydettiği, davacı tarafın dosya muhteviyatına sunduğu cari hesap ekstresinde tutarın 10.846,73 TL olduğu, tarafıma sunulan cari hesap ekstresinde ise 8.994,61 TL olduğu, aradaki farkın 1.852,12 TL olduğu, devir farkını davacı tarafın ispat etmesi gerektiği, ayrıca davacı tarafın dava dilekçesindeki talebinin 47.991,03 TL olduğu, davacı tarafından düzenlenen 58.837,76 TL tutarlı faturanın “mahkemece belirlenen iade edilmeyen kalıp şablon bedeli” açıklamalı içeriğinin kabulü halinde ticari defter ve kayıtlara göre davacı tarafın davalı taraftan dava tarihi itibariyle 47.991,03 TL alacağı talep edebileceği, . Bakırköy ..... .Asliye Ticaret Mahkemesi ....... Esas nolu dosyasında alınan bilirkişi raporuyla davalı ....... Şti.’nin davacı .......... Şti.’ne iade etmediği 135 adet şablon bedelinin 49.862,51 TL olduğunun tespit edildiği, bilirkişi tarafından belirlenen şablon bedelinin piyasa rayicine uygun olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava , ticari ilişkiye dayalı alacak davasıdır.
Uyuşmazlığın çözümü için ispatın hukukî niteliği üzerinde de durmakta fayda bulunmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.
İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.
Her somut olaydaki maddi vakıaya göre lehine hak çıkaran taraf ve ispat yükü şekilleneceğinden, maddî hukuk kuralına ilişkin bu vakıaların doğru ve net bir şekilde belirlenerek ortaya konulması gerekmektedir. Maddede aksine düzenleme olmadıkça ibaresi eklendiğinden, kanunda ispat yükü ile ilgili özel bir düzenlemeye yer verildiğinde, ispat yükü genel kurala göre değil de kanunda belirtilen özel düzenlemeye göre belirlenecektir.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında tekstil ürünlerin imalatı ve yapımına ilişkin bir ticari ilişki kurulduğunu, davacı Şirket'e ait desen kalıp şablonlarını davacı Şirket'e iade etmediğini, işbu desen kalıp şablonlarının 12.07.2018 tarihinde, Davalı'ya fatura edildiği 06.08.2018 tarihinde davacı şirket aleyhine bir iade faturası düzenlediği davacının alacaklı olup olmadığının tespiti gerekmekte olup Bakırköy ........ . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... E. ve ......... K. Sayılı dosyası incelendiğinde, davalı tarafça iade edilmeyen desen kalıp şablonlarından ötürü KDV hariç 49.862,51-TL zarara uğrattığı tespit edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin .... E. ve ..... K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü kapsamda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, düzenlenen kök ve ek raporda Bakırköy ......Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas nolu dosyasına sunulan 27.04.2018 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı .......Şti tarafından davacı ....... Şti.'ne düzenlenen 7 adet kalıp bedeli faturasında toplam 135 adet şablon için birim fiyatın 290,175 — 386,85 TL/adet arasında değiştiği ve toplam tutarın 49.862,51 TL olduğu hesaplandığı, kalıp bedeli desene ve rapor boyutuna göre değiştiği, dava konusu kalıp bedeli faturalarındaki 135 adet şablon için fatura birim fiyatlarının ...... A.Ş. ve ......A.Ş. firmalarının açıklamaları ve faturalarıyla uyumlu olduğu yönündeki tespit de dikkate alınarak davacının davasını ispatlamış olması nedeni ile açılan davanın kabulü ile davacının 47.991,03-TL alacağının dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-Davacının 47.991,03-TL alacağının dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 3.278,26 TL harçtan peşin alınan 819,57 TL peşin harcın mahsubu ile 2.458,69 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 59,30- TL başvuru harcı, 819,57-TL peşin nispi harç, 8,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 887,37- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 51 TL tebligat müzekkere gideri, 3.500 TL Bilirkişi ücreti toplamı 3.551 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/09/2022
Katip ..........
E-imza
Hakim ...........
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."