T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1131 Esas
KARAR NO: 2023/294
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 15/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...bank A.Ş. .... Şubesine ait, 15.12.2022 keşide tarihli, 50.000,00-TL meblağlı, hesap no: ...., çek no:... no’lu, 1 adet çek müvekkil elinde iken kaybedilmiş ve müvekkilin rızası hilafına elinden çıktığını, çekin kötüniyetli şahısların eline geçmesi ihtimali bulunduğundan iş bu çek için öncelikle ödeme yasağı konularak iptal edilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.
Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2. maddesi “Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” Aynı kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. Maddesi ise “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir. Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır.
HMK'nın 114/1. maddesinde dava şartları tahdidi olarak sayıldıktan sonra anılan maddenin ikinci fıkrasında da "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü ile diğer kanunlarda dava şartlarına ilişkin düzenlemelerinde dikkate alınması gerekliliğine vurgu yapılmıştır.
HMK'nın 115. maddesi; "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklindedir.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup, çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, bankadan gelen cevabi yazılarda çekin bankaya ibraz edildiği bildirilmiş olup davacıya çeki bankaya ibraz edenler hakkında istirdat davası açmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiştir. Kesin süreye ilişkin meşruhatlı davetiye davacı vekiline 15/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davacı vekili tarafından verilen kesin sürede istirdat davası açılmadığından şartları oluşmayan çek iptali talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre hesaplanan ve tahsili gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu sonucu bakiye 99,20 TL nin davacıdan tahsil edilerek Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine burakılmasına,
4-Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Mahkememizce konulan ödemeden men yasağının kaldırılmasına, bu hususta ilgili banka Şubesine müzekkere yazılmasına,
6-Davacı tarafından 15/12/2022 tarihinde ... seri .... sıra-özel nolu makbuz ile yatırılan 7.500,00 TL tutarındaki teminatın kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde tazminat davası açılmaması halinde davacıya iadesine,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yokluğunda dosya üzerinde karar verildi. 28/03/2023
Katip ...
☪e-imzalıdır.☪
Hakim ...
☪e-imzalıdır.☪