T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1183 Esas
KARAR NO: 2023/1
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2022
KARAR TARİHİ: 02/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tekstil üzerine faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin davalı şirket ile ultrasonik maske makinesi konusunda anlaştığını, ve 06/04/2020 tarihinde sözleşme imzaladığını, sözleşmeye göre malın siparişinden itibaren 15 gün içerisinde teslim edilir maddesi yer aldığını, sözleşmenin imzalanması ile müvekkili şirketin davalıya ödemeyi yaptığını ve sözleşmenin gereğini yerine getirdiğini, davalı taraf sözleşmede yer alan makineyi normal teslim süresinden tam 38 gün sonra teslim edebildiğini, sözleşmeye göre teslim tarihinden geçen her gün için 10.000 TL müvekkil şirkete cezai şart ödeyeceği kararlaştırıldığını, davalı şirket tarafından kesilen fatura tarihinden de bu açık bir şekilde anlaşıldığını, bu makinenin ... Havalimanı'ndan İsrail'e gönderildiğini, müvekkili şirketin söz konusu makinenin makinenin geç tesliminden dolayı ticari hayatı bitme noktasına geldiğini, taraflarınca cezai şart bedelinin tahsili amacı ile Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış davalı tarafça iş bu takibe itiraz edildiğini, sonuç olarak Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, itirazında haksız, kötüniyetli olan davalı aleyhine, kesinleşmiş mahkeme kararı ile likit olan alacağın miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini sayın mahkemeden arz ve talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin birinci fıkrasında; "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmü yer almaktadır.
Bir yıllık süre içinde açılan dava, teknik anlamda bir itirazın iptali davasıdır ve ancak bir yıl içinde açılan davanın kazanılması hâlinde borçlunun itirazı iptal edilmiş olur. Bunun üzerine, alacaklı, itiraz ile durmuş olan icra takibine devam edilmesini (yani haciz) isteyebilir. İcra inkâr tazminatına da, yalnız bir yıl içinde açılmış olan itirazın iptali davasında hükmedilebilir.
Alacaklı bir yıl içinde itirazın iptali davası açmazsa, yaptığı ilamsız takip düşer. Fakat bir yıllık süreyi geçiren alacaklının, genel hükümlere göre alacağını dava etmek hakkı saklıdır. Yani alacaklı, alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece, genel mahkemelerde bir alacak (tahsil) davası açabilir. Ancak, alacaklı böyle bir dava sonucunda alacağı ilam ile eski (düşmüş olan) ilamsız icra takibine devam edilmesini isteyemez; yalnız ilamlı icra takibi yapabilir.
Bir yıl içinde itirazın iptali davası açılması ile derdest olan ve itiraz ile durmuş bulunan icra takibi iptal edilmiş olmaz; bilâkis, takip durmakta devam eder. Davayı kazanan alacaklı, mahkemeden alacağı ilâm ile itiraz üzerine durmuş olan ilamsız takibe devam edilmesini (haciz) isteyebilir. Dava devam ettiği sürece, bir yıllık haciz isteme süresi işlemez (Kuru, s. 255).
Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de, itirazın iptali davası açabilir. Gerçekten de alacaklı, itirazın iptali (İİK, m. 67) veya kaldırılması (İİK, m. 68-68a) yoluna başvurabilmek için, ödeme emrine itiraz edildiğinin kendisine tebliğ edilmesini beklemek zorunda değildir.
İİK’nın 67. maddesinde gösterilmiş olan süre hak düşürücü süredir. Yerel Mahkeme ve Özel Daire arasında bu sürenin hak düşürücü süre olup olmadığı konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Hak düşürücü süre hak sahibinin hakkın korunması için kanun veya sözleşme ile belirlenen süre içerisinde belirlenen eylem veya işlemleri yapmaması nedeniyle hakkın sona ermesi sonucunu doğuran süredir.
Hak düşürücü sürelerin kanunla düzenlenmesi asıldır. Tarafların sözleşme ile hak düşürücü süreleri belirlemeleri, bu süreleri değiştirmeleri veya ortadan kaldırmaları mümkün değildir Hak düşürücü süreler hakkı tamamen sona erdiren, yok eden, düşüren sürelerdir. Hak sahibi alacaklı kanunla veya sözleşme ile belirlenen süre içerisinde öngörülen eylem veya işlemleri yapmadığı takdirde o hak tamamen ortadan kalkmakta, silinmekte düşmektedir. Artık o hakkın istenmesi, dava ve takip edilmesi mümkün değildir.
Hak düşürücü sürenin sonunda hakkın sona ermesi için karşı tarafın borçlunun bir eylem veya işlem yapmasına gerek yoktur. Hak düşürücü süre geçmekle kendiliğinden son bulur.
Hak düşürücü süreler itiraz niteliği taşırlar. Taraflar hak düşürücü süreyi davanın her aşamasında hatta kararın bozulmasından sonra da ileri sürülebilirler. Ayrıca hak düşürücü sürelerin incelenmesi tarafların iradelerine bırakılmamıştır. Hâkim tarafından kendiliğinden göz önünde tutulması, araştırma ve inceleme konusu yapılması gerekmektedir.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde;itirazın iptali davasının icra takibine itirazın öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde açılması gerektiği, dava dilekçesine göre 2020 yılında başlatılan takibe itiraz üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğu ancak 1 yıllık sürenin dolmasından sonra 28/12/2022 tarihinde dava açıldığını, dava açmak için gerekli 1 yıllık hak düşürücü süre gözetilerek davanının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE YÖNÜNDEN USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve peşin alınan 80,70 TL karar ve ilam harcının hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5- Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/01/2023
Katip ...
☪e-imzalıdır.☪
Hakim ...
☪e-imzalıdır.☪