T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/349
KARAR NO: 2022/1026
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 11/04/2022
KARAR TARİHİ: 19/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde; Keşidecisi .... ŞİRKETİ, Keşide Tarihi 15.05.2022, .... AŞ. .... Şubesine ait Hesap no: IBAN:... Çek No: ... ve 100.000 TL bedelli, Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 25.04.2022, .... AŞ. ... Şubesine ait Hesap no: .... Çek No: .... ve 37.000 TL bedelli, Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 15.04.2022, .... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Hesap no: .... Çek No: .... ve 20.000 TL bedelli, Keşidecisi .... Keşide Tarihi 30.04.2022, .... bank AŞ. .... şubesi.... ne ait Hesap no:.... Çek No: ... ve 50.000 TL bedelli, Keşidecisi .... Keşide Tarihi 30.05.2022, .... bank AŞ. .... şubesine ait Hesap no: .... Çek No: .... ve 50.000 TL bedelli, Keşidecisi ... .Şti. Keşide Tarihi 05.05.2022, ... Banksı AŞ. .... şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: .... ve 40.000 TL bedelli çeklerin zayi olması nedeniyle, muhatap banka nezdinde çek bedellerinin ödenmemesi hususunda ödeme yasağı konulmasına, zayi sebebi ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: İptale konu çeklerin yitirildiği hususu, TTK. md. 762 uyarınca, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı üç kez duyurulmuş, çekleri bulan yada meşru hamili olduğunu iddia edenlerin mahkememize başvurmaları gerektiği belirtilmiştir.
Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanunu 651/2 maddesi “ Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”, aynı Kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. maddesi “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir. Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır.
"... Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece, dava konusu iki adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir. Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Somut olayda davacının mahkemece kendisine verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı sabit olup, anılan düzenlemeler gözetilerek karar verilmesi gerekirken ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." Yargıtay ... Hukuk Dairesi,.... Esas, .... Karar.
Dava dilekçesi, gelen yazı cevabı, gazete ilanları birlikte değerlendirildiğinde; usulüne uygun yaptırılan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanları doğrultusunda 3 aylık yasal süre içerisinde,,davaya konu Keşidecisi.... ŞİRKETİ, Keşide Tarihi 15.05.2022, .... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 100.000 TL bedelli, Keşidecisi .... Keşide Tarihi 30.05.2022, .... bank AŞ. .... şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: .... ve 50.000 TL bedelli çeklerle ile ilgili olarak Mahkememiz dosyasına herhangi bir müracaat bulunmadığı, çeklerin yitirildiği mahkememizce kuvvetle muhtemel görüldüğünden T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince iptaline ; Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 25.04.2022, .... Bankası AŞ. .... Şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ...... ve 37.000 TL bedelli, Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 15.04.2022, .... Bankası AŞ. .... Şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 20.000 TL bedelli, Keşidecisi .... Keşide Tarihi 30.04.2022, .... bank AŞ. ... .. şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 50.000 TL bedelli, Keşidecisi ... Şti. Keşide Tarihi 05.05.2022, .... Banksı AŞ. .... şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 40.000 TL bedelli çekler yönünden 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup bu kapsamda dava konusu çeki.... 'un elinde bulundurduğu anlaşılmış, davacı vekiline muhtıra çıkartılarak hamil aleyhine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, dava açıldığı taktirde bu konudaki derkenarın mahkemeye ibraz edilmesinin istendiği, ibraz edilmediği taktirde davanın reddine karar verileceği ihtar edildiği, davacı vekilinin istirdat davası açtığına dair dilekçe ibraz ettiği anlaşıldığından çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, yukarıda bahsi geçen Yargıtay ... Hukuk Dairesi, .... Esas, .... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması nedeni ile kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Keşidecisi .... ŞİRKETİ, Keşide Tarihi 15.05.2022, .... Bankası AŞ. .... Şubesine ait Hesap no: IBAN:... Çek No: ... ve 100.000 TL bedelli,
Keşidecisi .... Keşide Tarihi 30.05.2022, ...bank AŞ. .... şubesine ait Hesap no: IBAN:... Çek No: .... ve 50.000 TL bedelli çekler yönünden kabulü ile ÇEKLERİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Davanın Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 25.04.2022, .... AŞ. ... Şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 37.000 TL bedelli,
Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 15.04.2022, .... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 20.000 TL bedelli,
Keşidecisi .... Keşide Tarihi 30.04.2022, ....bank AŞ. .... .... şubesine ait Hesap no: IBAN:... Çek No: ... ve 50.000 TL bedelli,
Keşidecisi ... .Şti. Keşide Tarihi 05.05.2022, ... Banksı AŞ. .... şubesie ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ... ve 40.000 TL bedelli çekler yönünden DAVANIN KONUSUZ KALMASI NEDENİ İLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, bu çekler bakımından ödemeden men yasağının devamına,
3-Peşin harcın mahsubu ile bakiye harç tayinine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333.maddesi gereğince davacıya iadesine,
5-Hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması halinde teminatın iadesine,
Dair davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/10/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."