T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/634 Esas
KARAR NO: 2022/776
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/07/2022
KARAR TARİHİ: 18/07/2022
K. YAZIM TARİHİ : 26/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı tarafından verilen dava dilekçesi ile; müvekkili ...'un davacı şirketin yetkilisi olup tekstil alanında önde gelen bir firma olduğunu, yaklaşık 15-20 gün önce hem evinde hem de ofisinde birtakım tadilatlar gerçekleştiğini, 07.07.2022 tarihinde .... Bankası .... Şubesi'ne ait çek koçanının kaybolduğunu veya çalındığını fark ettiğini, tüm aramalara rağmen şirket içerisinde veya evinde çek koçanları bulunamadığını, boş çek koçanlarının kötü niyetli kişiler tarafından keşide edilmek suretiyle piyasaya sürülebilir olduğunu, bu kapsamda öncelikle banka ile iletişime geçilerek durum bildirildiğini, bahse konu çek koçanında 10 adet çek bulunduğunu, koçana ait 2 adet çek daha önce kullanıldığını, ..,..,..,..,..,..,...,... seri nolu kalan 8 çeklerin ise kayıp durumunda olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 757, 764/1 ve 818/1 maddeleri uyarınca açılan kıymetli evrak iptali davasıdır.
Yüksek Yargıtay 11 hukuk Dairesinin istikrar kazanmış kararlarında belirtildiği üzere; henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılma- yacağından hesap sahibi tarafından zayi nedeni ile iptal davası açılamaz. Ele geçirilenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilir. Boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta hukuki yarar bulunmamaktadır. TTK'nun 818 inci maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için TTK'nın 757,758,759 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir. Böyle bir iddiaya sahip keşideci yani imzasını içeren fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi hâlinde aynı kanunun 792 inci maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak hakkına sahiptir. Çek iptali davası ile amaçlanan hamilin belgesi olarak borçludan çek bedel tahsil hakkı sağlamaktır. Keşidecinin böyle bir alacağı da söz konusu değildir. Çek keşidecisi bu hâli ile ancak rızası dışında elinden çıktığını söylediği çek bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde TTK'nun 790-792 inci maddeleri uyarınca çeki elinde bulunduran kişiyi hasım gösterip davasını açmak ve mahkemeden o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.
Davacı vekili dava dilekçesinde boş çeklerin kaybolduğundan bahisle dava açmış olup hasımsız açılan bu davada HMK'nun 320/1 maddesi göz önüne alınıp toplanması gereken delil söz konusu olmadığından duruşma yapılmaksızın dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açmada hukuki menfaatinin bulunmadığı kabul edilerek davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Açılan davanın HMK'nın 114/1-(h) ve 115/2. maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı noksanlığından USULDEN REDDİNE,
1-Peşin harcın mahsubu ile bakiye harç tayinine yer olmadığına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Karar kesinleştiğinde davacı tarafından yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine
Dair davacı vekilinin yokluğunda HMK'nın 394/5 ve 341/1. maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 18/07/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır