T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/797 Esas
KARAR NO: 2022/1280
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 11/09/2022
KARAR TARİHİ: 26/12/2022
K. YAZIM TARİHİ : 09/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi ile alacaklısı ... A.Ş görünen dosyadan müvekkilin-in adresine Örnek 7 ödeme emri gönderildiğini, bu adrese tebliğ yapılamadığından bahisle 26/08/2022 tarihinde Tebligat Kanunu’na aykırı olarak mernis adresi TK21/2 şerhi ile muhtara tebligat bırakılarak takip kesinleştirildiğini, söz konusu icra dosyası incelendiğinde görüleceği üzere, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi dayanaksız olarak açılmış bir takip olduğunu, takip talebi incelendiğinde de görüleceği üzere borcun sebebi kısmında sadece "... Blok D:68 Ortak Alan Bedeli 50.000,00 TL" şeklinde bir sebeple mesnetsiz bir şekilde icra takibi başlatıldığını, müvekkili ile davalı şirket arasında herhangi bir sözleşme mevcut olmadığını, borcun bilinmediğini, davalı yanca müvekkiline herhangi bir bildirimde de bulunulmadığını ve ihtarname de gönderilmediğini, müvekkilinin davalı şirketin yapmış olduğu bir siteden taşınmaz satın aldığını, taşınmazın bedeli peşin olarak ödendiğini ve tapu tescili müvekkili adına yapıldığını, müvekkili "Ortak Alan Bedeli" adı altında kendisinden talep edilen böyle bir borçtan haberdar olmadığı gibi, buna ilişkin herhangi bir ödeme taahhüdünde de bulunmadığını, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi kesinleşmiş olduğundan ve müvekkili adına kayıtlı pek çok taşınmaza haciz konulduğunu, aynı zamanda banka hesaplarına da haciz konulduğunu, haciz konulan bu tutarların alacaklı tarafa ödenmesi durumunda, müvekkilinin alacağı sürüncemede kalacak ve belki de dava da haklı çıkması durumunda parayı geri alamayacağını beyanla uygun görülecek bir teminat tutarı ile Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı icra dosyasına yatan paraların alacaklı görünene ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve takibinin dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasını, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ..... E. sayılı icra takibi nedeniyle davacı müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini, haksız ve kötü niyetle icra takibine girişen davalı şirketin takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesinin olduğunu, kabul anlamına gelmemekle davacı tarafın arabuluculuk şartını yerine getirmediğini, davanın dava şartı olan arabuluculuk müessesine başvurulmaması sebebiyle usulden reddi gerektiğini, icra dairesince yapılan tebligatın usulsüz olmadığını beyanla davacının talep etmiş olduğu ihtiyati tedbir talebi ile haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın REDDİNi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Her ne kadar iş bu dava ticari dava niteliği taşıdığından bahisle mahkememizde ikame olunmuş ise de ;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Yargılamaya konu somut olaya gelince ; davacı tarafın "tacir" tanımına uymadığı, eldeki uyuşmazlığın da yukarıda tanımlanan "ticari dava " nitelik arz etmediği , uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin değil Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevi hususunun HMK 114/1-c md de dava şartları arasında düzenlendiği , taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak görevi ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden redde dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle, HMK 114/1-c ve 115/2 md gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE, Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna,
2- Taraflardan birinin,6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince ,
-Bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden ,
-Görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten,
-Kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren
2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiği, aksi taktirde mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-HMK'nun 20 md gereğince, kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlen- dirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtarına,
5- Yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçların nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine dair,
Davacı vekili vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır