T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/571
KARAR NO : 2024/697
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/06/2023
KARAR TARİHİ : 03/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacının kamuoyu tarafından yakından tanındığını; köklü ve saygın bir kurum olduğunu, tüm gelirini haber satışlarından sağlamakta olduğunu, muhabir çalışanların masraflarını, maaşlarını, telif ücretlerini bu gelirlerden karşılamakta olduğunu, davacı ve davacıya bağlı muhabirler tarafından yapılan haber ve görüntülerin, üçüncü kişiler tarafından izin alınmadan, bedeli ödenmeden alınması halinde davacının mağdur olacağını hatta bu sayısının artmasının davacının mahvına sebebiyet vereceğinin izahtan vareste olduğunu, ihtilaf konusu haber içeriğinin davacı tarafından hazırlanmış olduğunu, davalının ticari maksat elde etmek amacıyla davacının izni olmadan kullandığını, davacı ile fiili veya hukuki hiçbir ilişkisi olmayan, davacı ile herhangi bir abonelik sözleşmesi de bulunmayan davalının, https://www ...... com isimli internet sitesinde, muhtelif zamanlarda davacının bilgisi ve rızası dışında ve hukuka aykırı olarak; davacıya ait haberler haberler, resim, fotoğraf ve makaleleri vs. yayınladığını, https://www....... com internet sitesinde izinsiz olarak yayınlanan haberin tamamen davacıya ait olduğunu, haberin ...... Haber Ajansı - ...... tarafından hazırlandığını, davalının davacıya ait haber içeriğini birebir alıntıladığını ve aynı zamanda davacı tarafından hazırlanıp servis edilen görüntüler üzerinden ...... logosunu yakınlaştırma ve buzlama tekniği ile sildiğini, https: //www...... com internet sitesinde izinsiz olarak yayınlanan bir başka haberin de tamamen davacıya ait olduğunu, haberin ..... Haber Ajansı ...... tarafından hazırlandığını, https://www.......com internet sitesinde izinsiz olarak yayınlanan diğer bir haberin ise yine tamamen davacıya ait olduğunu, haberin ..... Haber Ajansı ..... tarafından hazırlandığını, davacı tarafından hazırlanıp servis edilen .......'un otele girişi esnasındaki görüntüsü içerisinden ....... kesilip işlenerek davalının haberi içeriğindeki başka bir görsel içerisine yerleştirildiğini, davalının, davacıya ait haber içeriğinde yer alan .......'un otele girdiği esnada davacı tarafından çekilen fotoğraf görüntüsünü, https://www....... com /guncel/..... adresinde yer alan haber içeriğinde izinsiz olarak işleyip kullandığını, davacının internet sitesinde “www......com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı ..... Ajansı A.Ş.'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi kullanılamaz.” yasal uyarısının yer aldığını, yayım haklarının saklı tutulduğunu, yasal uyarıya rağmen davalının davacıdan izin almadan davacıya ait internet sitesinde yayınlanan ve sadece abonelere sunulmak üzere, fotoğraf ve görüntülerle yayınlanmaya hazır hale getirilen haberi, davalının emeksiz, masrafsız, kendi yayını ve/veya internet sitesi vasıtası ile okuyucuya sunduğunu, davalının davacıya ait haberi herhangi bir karşılık ödemeksizin veya abone olmadan izinsiz elde ettiğini ve davacının logosunu kullanmadan yayınladığını, böylelikle haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğini, davalının davacının hak sahibi olduğu içerikleri kullanarak internet sitesine erişimini arttırdığını, böylelikle daha fazla trafik ve reklam aldığını, davalının bu fiili ile davacıya ait olan haberleri yeniden yayınlamak suretiyle haber üzerinden haksız bir biçimde kar elde ettiğini, davaya konu haber içeriklerinin eser niteliğinde olduğuna dair bir iddia veyahut beyanlarının bulunmadığını, huzurda derdest davanın haksız rekabetten kaynaklı tazminat yargılamasına ilişkin olduğunu dolayısıyla davalının 8 nolu başlık altında sunduğu Yargıtay kararının yargılamaya dahil edilmesinin hukuki faydası olmadığını, davalının yargılama konusu ihlal içeriklerinin haksız rekabet teşkil etmediğini, haber alma hakkı sınırları dahilinde olduğunu beyan etmesinin davacının haber içerikleri üzerindeki haklarını yok saydığını, haber ajanslarının abonelerine haberleri internet haberciliğini gerçekleştirdikleri internet sitesinden servis etmediğini, böyle yapıldığı düşünüldüğünde halihazırda haber ajansı niteliğinin ortadan kalktığını, davacının haber havuzundaki haberleri ......com.tr'den ayrı bir internet sitesinden abonelerine havuz sistemi ile servis ettiğini, bu internet sitesinde ise yalnızca abone ve kurum-kuruluşların kendilerine özel tanımların bilgileri girilerek erişildiğini, haliyle haberlerin davacının bu haberleri .....com.tr'de yayınlamasından çok daha önce abonelere servis ettiğini, geçmişte davacının abonesi olan davalının davacının abonelik sistemini ve haber servisini bildiğini, iktibası amir kanun hükümlerince sınırlanan haber içeriğini hukuka kullanabilmek için yine amir kanun hükümleri çerçevesinde kalmak gerektiğini, bir haberin içeriğinin hukuka uygun yahut hukuka aykırı olarak kullanıldığı bir mecradan iktibas edilerek kullanılmasının, ilgili haber içeriğinin hak sahibine karşı son iktibas edeni, sorumluluktan kurtarmayacağını, davalının, davacıya ait haberleri herhangi bir karşılık ödemeksizin izinsiz elde ettiğini ve davacının internet sitesinde amir kanun hükümlerince usulü belirlenen şekilde herhangi bir yönlendirme de olmaksızın, kendi internet sitelerinde yayınladığını, davalının fiillerinin parazit-tufeyli rekabet teşkil ettiğini, davalının davacı ile haber içeriklerinin kullanılması yönünde herhangi bir sözleşmesi olmadığını, iddia ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...... İliş. Tic.Ltd.Şti. Vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu haberlerin tamamının günlük geçer haberler olduğunu, gazete münderecatı kapsamında, toplumun haber alma hakkı içinde kabul edilen haberler olduğunu, haberlerin bazılarının davacıdan önce yapıldığını, bazılarının birçok yerde haber olarak yer aldığını bazılarının ise 24 saat geçtikten ve tüm dünyaya yayıldıktan sonra yapıldığını, davacı ile davalının yaptıkları iş arasında rekabet olmadığını, gelir kaynaklarının farklı olduğunu, davacının haberler ile ilgili olarak haberi yayınlama ile ilgili bu hakkın sadece kendilerine ait olduğunu ilişkin manevi ya da maddi hak sahipliği hususunda meslek birliğinden alınmış bir belge sunmadığını, gazete münderecatı niteliğindeki ajans haberlerinin ticari niteliğinden ziyade bir emek ve çaba içeren ürünleri olması sebebiyle TTK'nın kabul ettiği iş-çalışma ürünü niteliği dışında boyutları bulunduğunu, bu itibarla gazete münderecatı niteliğindeki ajans haberlerinin internet ortamında erişime sunulması eyleminin, TTK'nın haksız rekabet suçu hükümlerine göre korunamayacağının açık olduğunu, davalının internet sitesinin yazılı basın olmadığını, 5651 sayılı Kanuna tabi olduğunu, taraflar arasında herhangi bir abonelik sözleşmesi olmaksızın, .....com.tr adlı internet sitesinde yayınlanan fotoğraflara bağlı haberlerin günlük haber ve havadislerden olup gazete münderecatı olarak kabul edilmesi gerektiğini, haberler ve fotoğrafların, sahibinin hususiyetini taşımadığı ve halkın bilgisine sunulabilecek mahiyette olduğunun açık olduğunu, günlük haber niteliğindeki haberler ile fotoğrafların eser vasfında bulunmadığından haksız rekabet hükümleri çerçevesinde talep edilen tazminatın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyada mevcut 20/11/2023 tarihli Bilirkişiler Doç.Dr......., Dr...... tarafından sunulan bilirkişi heyeti raporunda; Arz edilen tespitler ve değerlendirmeler ışığında, haberlerin servis edilmesine ilişkin ispatı için https://......com.tr/ adresinde yer alan ..... ait Yazılı Haber Sistemi'nde "1ve4" numaralı haberin servis edildiği gün ve saati detayıyla gösterir ekran görüntülerinin delilleri incelenmiş (https: //.....com.tr/ adresinde yer alan ..... ait Yazılı Haber Sistemi'nde "1ve4" numaralı haberin daha önce ..... tarafından servis edilerek yayınlandığı tespit edilmiş. Haberlerde ise ..... https://www......com/ tarafından .... logosu kullanılmamış, "Www.......com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı .... Ajansı A.Ş.'ye ait olup. İnternet sitesinde yayınlanan ve sadece abonelerine sunulmak üzere haberleri hazırladığı, fotoğraf ve görüntülerle yayınlanmaya hazır hale getirilen haberler izinsiz şekilde ..... https://www.......com/ tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir. Dava konu eylemin FSEK 36 uyarınca iktibas serbestisi kapsamında olduğu ve haksız rekabet teşkil etmediği, somut ihtilafa konu eylemin TTK 55 kapsamında değerlendirilemeyeceği, "iş- çalışma ürünü" niteliği değerlendirmelerimiz, asli ve nihai hukuki takdiri ile tavsifi HMK m. 266/c.2 ve m. 279/f4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun m.3/f£.3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran mahkemeye ait olduğu kanaati ile rapor sunmuşlardır.
Dosyada mevcut 17/04/2024 tarihli Doç. Dr. ....., ..... ve Dr. ..... tarafından bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacının çevrimiçi (internet) sitesinde yayımlanan haber yazıları ve fotoğrafların fikri emek ve çaba içermedikleri, FSEK madde 2'de sayılan nitelikte ilim ve edebiyat eseri sınıfına girmedikleri, ancak FSEK m. 36 kapsamında gazete münderecatı oldukları, davalının davacı haberlerini iktibasında, FSEK md.36 de hükmüne uygun iktibas yapmadığı, davacı haberlerinin FSEK md.36 hükmüne uygun (kısaltılarak özet halinde ve atıf kurallarına uyularak) iktibas olunmamasından dolayı, anılan maddenin FSEK md.84 atfından dolayı TTK m.56 vd. haksız rekabet hükümlerin işletilebileceği, davacının haksız rekabet nedeniyle uğradığı zararı ispat etmesi gerektiği, ancak haberlerin rayiç bedellerinin davacının uğradığı zarar kadar olduğu, bunun miktarının tespiti için davacının yazıların değerini bildirmesi gerektiği, davalının davaya konu haber içerikleri ve fotoğraflarını ancak davacı ajansın abonesi olarak kullanabileceği, emsal olarak aylık abonelik bedelinin alınması gerektiği, bu sebeple; maddi tazminatın hesaplanmasında ulusal düzeyde yayın yapan herhangi bir haber sitesinin, ulusal düzeydeki bir haber ajansından aylık abonelik bedelinin emsal alınabileceği, dosyada davacının aylık abonelik bedellerine ilişkin herhangi bir bilgi belge sunmadığının görüldüğü, ancak piyasa koşullarında 2023 yılı aylık haber ajansı abonelik bedelinin 10.000 — 15.000 TL#KDV ücrete karşılık gelebileceği, haksız rekabet nedeniyle manevi tazminat şartlarının oluştuğu, ancak tazminat miktarı takdirinin mahkemeye ait olduğu kanaati ile rapor sunulmuştur.
Dava haksız rekabet nedeni ile maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Haksız rekabet, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin
sağlanması amacıyla düzenlenmiştir. Ayrıca, TTK m. 54/f.2'de dürüstlük kuralı ve hakkın
kötüye kullanılmaması ilkesinin rekabet hakkının kullanılmasında da geçerli olduğu ifade
edilmiştir. Haksız rekabetin belirlenmesi için TTK m. 55'te yer alan unsurların somut
olayda mevcut olup olmadığına bakılmalıdır. Eğer somut olay, TTK m. 55'te belirtilen
unsurlara uymuyorsa, TTK m. 54/f.2 uyarınca haksız rekabet gündeme gelebilir.
FSEK kapsamında koruma kapsamında eser sayılmanın da asgari özellikleri vardır. Bu anlamda yaratma derecesinin belli bir düzeye ulaşmış olması gerekir. Herkes tarafından kaleme alınabilecek bir haberin, çekilebilecek bir fotografın eser sayılması, ilke olarak mümkün değildir. Mahkemece vurgulandığının aksine “kişiliğin izi” kavramından uzaklaşılması ve sırf “kopyalanabilme” unsurunun öne çıkartılması halinde vasıfsız ürünlerin de eser sayılması ve bu haliyle “eser” tanımının gerçek koruma amacından uzaklaşması riski gündeme gelecektir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 84 üncü maddesinin birinci fıkrasında bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarayan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimseye, aynı işaretin, resmin veya sesin üçüncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını men edebilme hakkı tanınmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında tevacüz edenin tacir olmaması halinde dahi bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanacağı; son fıkrada ise eser mahiyetinde olmayan her tür fotoğraflar, benzer usullerle tespit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmünün uygulanacağı belirtilmiştir. Maddede atıf yapılan ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 56 ve devamı maddeleri aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimalini yasaklamakta ve müeyyideye tâbi tutmaktadır. Nitekim Yasanın 57 nci maddesinde başkalarına ait (fotograf, haber, röportaj, vb.) iş mahsullerinin iltibas yaratacak biçimde kullanılması bu nevi davranışlara örnek olarak gösterilmektedir. Açıklanan durum karşısında ihlalin ve bunun belirlenmesi halinde tazminat hesabının haksız rekabet hükümleri uyarınca yapılması gerekmektedir.
"...Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında davalının internet sitesinde yayımlanan dergi bölümlerinin, içindeki fotograflardan ve yazılardan bağımsız olarak eser sayılıp sayılmayacağı hakkında da bilirkişi incelemesi yaptırılması ve buradan varılacak sonuca göre gerek uygulanacak yasanın belirlenmesi ve gerek tazminat hesabının buna göre yapılması gerektiği ileri sürülerek yerel mahkeme kararının değişik gerekçe ile bozulması görüşü dile getirilmiş ise de, yerel mahkeme ile Özel Daire arasındaki görüş aykırılığına neden olan ve direnme kararına konu somut uyuşmazlığın niteliği itibariyle, bu görüş kurul çoğunluğu tarafından belirtilen nedenle kabul edilmemiştir. Sonuç olarak, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır..." T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, .... Esas, .... Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; öncelikle haberin kopyalanmasının FSEK kapsamında kaldığı ve mahkememizin görevsiz olduğu düşünülmüş ise de yukarıda bahsi geçen T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ..... Esas, ...... Kararından davalının internet sitesinde yayımlanan dergi bölümlerinin, içindeki fotograflardan ve yazılardan bağımsız olarak eser sayılıp sayılmayacağı hakkında da bilirkişi incelemesi yaptırılması ve buradan varılacak sonuca göre gerek uygulanacak yasanın belirlenmesi ve gerek tazminat hesabının buna göre yapılması gerektiği yönündeki karar ile mahkememiz dosyasına sunulan 20.11.2023 tarihli raporda "Dava konusu haber yazılarının TTK'nin kabul ettiği "iş- çalışma ürünü" niteliği
dışında boyutları bulunduğu,
" tespiti karşısında mahkememizin görevli olduğu konusunda tereddüt kalmamıştır. Bilirkişi incelemesindeki tespit ile Türk Ticaret Kanunu'nun 56 ve devamı maddeleri aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimalini yasaklamakta ve müeyyideye tâbi tutmakta ve TTK 57 nci maddesinde başkalarına ait (fotograf, haber, röportaj, vb.) iş mahsullerinin iltibas yaratacak biçimde kullanılması bu nevi davranışlara örnek olarak gösterilmekte olup tazminat hesabının haksız rekabet hükümleri uyarınca yaptırılmış olup açılan maddi tazminat davasının kabulüne, davacının bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak 10.000 TL'nin haberin yayınlandığı tarih olan 10/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.01.2016 tarih ve ..... E. .... K. sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da, 15.12.2004 gün ve ...... E.- ...... K.; 31.05.2000 gün ve ..... E. - ..... K. sayılı ilamları dikkate alınarak da manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 4.000 TL manevi tazminatın haberin yayınlandığı tarih olan 10/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜNE,
Davacının bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak 10.000 TL'nin haberin yayınlandığı tarih olan 10/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
AÇILAN MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜNE,
1-Toplam 4.000 TL manevi tazminatın haberin yayınlandığı tarih olan 10/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli 956,34 TL harçtan peşin alınan 187,86 TL peşin harcın mahsubu ile 768,48 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90- TL başvuru harcı, 187,86 TL peşin nispi harç, 1.290 TL tamamlama harcı, 25,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.683,36- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden AAÜT gereğince 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden AAÜT gereğince 4.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden AAÜT gereğince 6.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, Bilirkişi ücreti toplamı 10.098,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun 2023/1925 numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 2.413,55 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
11-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı maddi tazminat bakımından kesin, manevi tazminat bakımından HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/07/2024
Katip ......
¸E-imza
Hakim .....
¸E-imza