T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/596
KARAR NO : 2024/550
DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ : 16/06/2023
KARAR TARİHİ : 29/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile Küçükçekmece İcra müdürlüğü .... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine yapılan ilamsız icra takibinden ve örnek no 7 ödeme emrinin e tebliğinden haberdar olmadığını, şirketin banka hesabına haciz konulduğunun öğrenilmesi ile ancak haberdar olunduğunu, bu nedenle süresi içinde haksız icra takibine icra müdürlüğü nezninde itiraz edilemediğini, takibin7.591 USD asıl alacak ve 100 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.691 USD üzerinden yapıldığını, müvekkilinin takip dayanağı olan kur farkı faturasından ve icra takibinden davalı tarafa borcunun olmadığını, davanın kabulü ile Müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile taraflar arasındaki ticaretin yurt dışından ithal edilen pamuk ipliğine ilişkin olup tamamen USD cinsi döviz üzerinden yapıldığını, müvekkilinin ithal ettiğinde satın alırken de karşı tarafa satarken de USD cinsi döviz üzerinden ticaret yaptığını, karşı tarafa düzenlenmiş olan faturada da ürünün birim fiyatından mal ve hizmetin toplam bedeline kadar her türlü ayrıntı açık ve net bir şekilde usd cinsi döviz olarak belirtildiğini, Fatura ve fatura içeriğinin davacı tarafından kabul edildiğini, taraflar arasında ayrıntılı ve yazılı bir sözleşme olmadığını, sözlü olarak yapılan anlaşma ve mutabakatın döviz üzerinden olduğunu, Davacının İade Faturası Kesmesinin kötüniyetli olduğunu, haksız davanın reddi ile, kötüniyetli ihtiyati tedbir talepli dava nedeniyle %20'den az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün .... Esas Sayılı dosyası, Kırıkkale Ticaret ve Sanayi Odası, Denizli Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Denizli ..... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatla alınan 30/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda ... Harita İnşaat İnşaat Malzemeleri Taahhüt Mühendislik Tekstil San.Tic.Ltd.Şti ve ... Group Dış Tic. Ltd/Aş'nin kayıtları incelenmiş 09/03/2020 tarih ..... fatura nolu 34.807,40 USD tutarlı 213.049,13 TL'lik ve 30/06/2020 tarih .... nolu 25.110,06 TL'lik fatura her iki şirketin kayıtlarında mevcuttur. .... Harita İnşaat İnşaat Malzemeleri Taahhüt Mühendislik Tekstil San.Tic.Ltd.Şti tarafından düzenenlenen 30/06/2021 tarih ..... nolu 25.159,29 TL tutarlı fatura bu şirketin ticari defterlerinde mevcut, ... Group Dış Tic. Aş'nin kayıtlarında yoktur. ... Harita İnşaat İnşaat Malzemeleri Taahhüt Mühendislik Tekstil San.Tic.Ltd.Şti kayıtlarında hesap bakiyesi "0,00" dır. ... Group Dış Tic. Aş'nin kayıtlarına göre şirket 55.725,26 TL alacaklı durumda olduğu tespit edilmiştir.
Dava İİK 72 uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer. Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).
"...Dava, kur farkı ve cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan bedel yabancı para cinsinden olup, davacı, alacağının tahsili için davalı tarafından verilen TL cinsinden düzenlenen çekleri teslim almış olmakla, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle çek üzerindeki bedel dışında herhangi bir kur farkı talep edemez. Davacı tüm alacağının bu bedel üzerinden ödenmesini kabul etmiş bulunmaktadır. Bu nedenle davanın reddi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir..." T.C. YARGITAY ... Hukuk Dairesi, .... Esas, .... Karar
"...Mahkemece, davalının ileri tarihli çek vermek suretiyle çeklerin ibrazı halinde ödeme yapmayı kabul ettiği, davacının çekince koymadan TL olarak düzenlenen çekleri kabul ettiği, davacının kur farkı talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA.." T.C. YARGITAY ... HUKUK DAİRESİ, ... Esas,... Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından düzenlenen fatura USD cinsinden olduğundan kural olarak kur farkı istenebilmesi mümkün ise de, dava konusu uyuşmazlıkta davacı şirket tarafından teslim edilen çek ile ödemede bulunulduğu,çekin ileri tarihli çek olduğu, çekin ödeme vasıtası olup döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi bedel hanesinin verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabileceği, buna rağmen ödemeyi TL üzerinden çek olarak kabul eden davalının bu aşamadan sonra kur farkı talep edemeyeceği, T.C. Yargıtay ...hukuk Dairesi, ... Esas, .... Karar ile T.C. Yargıtay ... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar ilamları dikkate alınarak açılan davanın kabulüne, Davacının Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu kur farkı alacağına ilişkin davacının davalıya 7.591,00-USD borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminat talebinin davalının kötü niyetli olduğunu ispat edilmediğinden şartları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-Davacının Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu kur farkı alacağına ilişkin davacının davalıya 7.591,00-USD BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gerekli 13.134,30 TL harçtan peşin alınan 3.283,58 TL peşin harcın mahsubu ile 9.850,72 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90- TL başvuru harcı, 3.283,58 TL peşin nispi harç, 25,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.489,08- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 30.764,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, Bilirkişi ücreti toplamı 2.148,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/05/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."