T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/827 Esas
KARAR NO: 2023/718
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 01/09/2023
KARAR TARİHİ: 05/09/2023
K.YAZIM TARİHİ: 14/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde; Müvekkili şirket tarafından davalı müflis adına ...bank .... şubesi 18.10.2019 tarih ve ... Sayı No'lu 18.000,00 TL Bedelli teminat mektubu düzenlettirildiğini, teminat mektubunun aslının davalı müflis şirkete iflasına karar verilmeden önce teslim edildiğini, teminat mektubunun İflas Müdürlüğü nezdinde bulunamaması nedeniyle zayi olduğu anlaşıldığından ve taraflarınca iadesinin gerçekleştirilmemesi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.
Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2. maddesi “Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” Aynı kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. Maddesi ise “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir. Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından dava konusu teminat mektubunun zayi olduğundan bahisle hasımsız olarak huzurda görülen dava açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. ve devamı maddelerinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali düzenlenmiş olup teminat mektuplarının bu kapsamda kıymetli evrak olarak kabulü mümkün değildir. (Aynı yönde karar için bknz: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6631, K. 2016/412; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2016/1017, K. 2017/3927) Bu nedenle kıymetli evrak niteliğinde olmayan teminat mektuplarının TTK'nın 757. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptali talebinde bulunulması mümkün değildir. Kaldı ki teminat mektupları üçüncü kişinin fiilini taahhüt mahiyetinde bulunduğundan ve zamanaşımı süresinde bankaya başvurulması halinde bankanın teminat mektubu bedelini tazmin etmesi söz konusu olacağından teminat mektubunun iptali veya hükümsüzlüğü davasının muhataba karşı açılması zorunlu olup hasımsız olarak açılması mümkün değildir. (Aynı yönde karar için bknz: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2016/5845, K. 2017/4926 sayılı kararı) Davacının teminat mektubundan dolayı sorumlu olmaması için, muhatabı tarafından iptali veya geri verilmesi, muhatabın teminat mektubundan dolayı bankayı ibra etmesi veya teminat mektubunun iptaliyle ilgili olarak kesinleşmiş mahkeme kararı sunması gerekmekte olup mektup muhatabının bulunmadığı bir davada teminat mektubunun hükümsüzlüğü ve iptali talebinin dinlenilmesi mümkün değildir. Teminat mektubunun iptali davasının hasım gösterilerek açılmasının gerekmesine karşın huzurda görülen davanın hasımsız olarak açılmış olması ve ıslah suretiyle dahi davaya taraf eklenemeyeceğinin açık olması karşısında HMK'nın 114/1 (d) ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın hasımlı olarak açılması gerekirken hasımsız olarak açıldığı anlaşıldığından davanın taraf teşkiline ilişkin dava şartı noksanlığından HMK'nın 114/1 ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 269,85 TL'nin peşin yatırılan 307,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 37,55 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 565,00 TL yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 05/09/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı