T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/333 Esas
KARAR NO: 2019/24
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 09/09/2011
KARAR TARİHİ: 10/01/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2019
Davacı vekili tarafından açılan Tazminat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesi ile; davalı şirketten 15.05.2010 tarihinde .... şase no'lu ... marka .... model, ... plakalı aracı 192.910,00TL bedel ile satın aldıklarını, Ancak araç ile ilgili gümrük kaçakçılığı yapıldığı gerekçesi ile Gümrük Muhafaza Baş Müdürlüğü İstihbarat ve Narkotik Gümrük Muhafaza Müdürlüğünün 20.06.2011 tarihli yazısı ile Bakırköy ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... müteferrik no'lu kararı ile araca 24.06.2011 tarihinde fiilen el konulduğunu, Gümrük kaçakçılığına konu araç ile ilgili Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesinin .... E. sayılı dava dosyası ile açılan ceza davasının devam ettiğini, müvekkilinin bu davada mağdur sıfatı ile yer aldığını, el koyma kararına itiraz edildiği ancak itirazın 12.07.2011 tarihinde reddedildiğini, ayrıca bu davada sıfır kilometre olarak alınan aracın 17.000km'de kullanılmış bir araç olduğunun anlaşıldığını, Bakırköy ... Noterliğinin 13.07.2011 tarih ve .... yevmiye no'lu ihtarnamesiyle davalı şirketten hukuki ve gizli ayıp nedeni ile aracın bedelinin talep edildiği, gönderilen ihtarnamenin davalı şirkete 27.07.2011 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalının İthalatı kendilerinin gerçekleştirmediği ve iyi niyetli 3. kişi olduklarını ileri sürerek iade talebini reddettiğini, satış sözleşmesinin feshi, aracın iadesi ile hukuki ve gizli ayıplı olan dava konusu araç bedeli olan 192.910 TL nin satış tarihinden itibaren işleyen ticari ( avans ) faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesine, (fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere) satış işlemi nedeniyle müvekkili şirketin uğramış olduğu diğer zararlarının tazmini için şimdilik 1.000 TL nin ticari (avans) faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, vekalet ücreti ve mahkeme masraflarının da davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; dava konusu aracın, müvekkili ile davacı arasındaki satış sözleşmesi uyarınca davacıya satıldığını, davalı şirketin aracı, aynı zamanda aracın ithalatını gerçekleştiren... Ltd. Şti'den satın aldığını, satın aldıkları tarihte araç üzerinde herhangi bir tedbir kararı veya aracın kullanılmasını kısıtlayan bir hak mevcut olmadığından İyi niyetli olarak ve devlet kayıtlarına güvenerek aracı sattıklarını belirtmiştir.
Davalı taraf devamla, Bakırköy .... Ağır Ceza Mahkemesinin .... E. sayılı dosyasında aracın ithalatını gerçekleştiren .... firması yetkilisinin kaçakçılık ve sahtecilik suçlamasıyla yargılandığını, davalı firmanın hiç bir yetkilisinin sanık sıfatı İle yer almadığını, davacı tarafın uğradığı zararlardan davalı şirketin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, aracın üzerine tedbir konulmasının tamamen kamu gücünden kaynaklı olduğunu, sonuç itibari ile araca Gümrük Müsteşarlığı tarafından aracın gümrük ithalatı sırasında meydana gelen usulsüzlük nedeni ile el konulduğu açık olduğundan ve aracın ithalatı müvekkil davalı firma tarafından gerçekleştirilmediğinden davalı firmanın aracı satın aldığı tarihten önce ithalat sırasında yapılan usulsüzlük nedeni ile sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, müvekkili davalıdan haksız ve hukuka aykırı olarak talep edilen tazminat talebinin reddine, davacı tarafın satış sözleşmesinin feshi ile aracın iadesi talebinin ve diğer tüm taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bakırköy Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının .... Muh. sayılı yazısı ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 1/2 olan esas numaralı dosyaların bir kısmı mahkememize tevzi edilmiş olup, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... olan esas numaralı dosyası, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ....esasını almış,
Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliğinin 26/08/2014 tarih ve 1876 sayılı karar ile Asliye Ticaret Mahkemelerinin heyetli mahkeme olarak görev yapmalarına, Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi 15/09/2014 tarihinde faaliyetine son verilmesine, 09/09/2014 tarihinde yayınlanan karar ile Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi ile birleşmesine karar verilmiş, Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin.... esas sayılı dosyası Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinde .... esas numarasını almıştır.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle alacak davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 03/12/2012 havale tarihli raporunda; ............. Satım konusu araca Gümrük Mevzuatı dolayısı ile el konulmasının ve araç kayıtlarına işlenen satılamaz ve devredilemez şerhinin mülkiyet hakkının getirdiği yetkileri kısıtlamakla hukuki ayıp niteliğinde olduğu, satım konusu araçta hukuki ayıp bulunması nedeni ile davacı-alıcının ayıptan doğan haklarından sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi hakkını kullanabileceğinin kabul edilmesi gerektiği,
Sözleşmeden dönmenin doğal bir sonucu olarak tarafların sözleşmeye konu edimlerinin karşılıklı olarak geri verilmesi gerektiği, dava konusu ... şase no'lu .... marka ....model, ....plakalı aracın davalı-satıcıya iadesi ile satım bedeli olan 192.910,OOTL'nin davacıya ödenmesi gerekeceği ancak; satım konusu araç Bakırköy .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından verilen karar ile davacı şirket yetkilisine yeddiemin olarak bırakıldığından; aracın adli emanete teslimi koşulu ile satım bedeli olan 192.910,00TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
Sözleşmeden dönülmesinin kabulü halinde, sözleşme geçmişe etkili olarak ortadan kalkacaktır. Bu durumun doğal bir sonucu olarak; taraflarım edimlerini karşılıklı olarak aynı anda ifa etmesi gerekir.
Karşılıklı edimlerin aynı anda ifasına halinde; asıl edim niteliğindeki davalının para borcunun ifası muaccel hale gelmeden faiz de doğmayacaktır. Bu durumda davalı-satıcının temerrüdü gerçekleşmediğinden, dava tarihindenden başlayacak şekilde temerrüt faizine karar verilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
Bu nedenle davalı tarafın ödemesi gereken 192.910,OOTL’na satım konusu aracın adli emanete teslimi tarihinden itibaren faiz işletilmesine,Davacı tarafın, ayıplı ifa nedeni ile 1.748,96TL zarara uğradığı ve bunu davalı taraftan talep edebileceği (Davadaki talep 1.000TL) kanaatine varıldığı açıklanmış, dosyada gümrükçü bilirkişiden rapor alınmış, Gümrükçü bilirkişinin 12/09/2018 havale tarihli raporunda; .........Davacı, ... Ltd. Şti. firması tarafından, davalı .... Ltd. Şti. firmasından 192.910,00 TL bedel karşılığında satın alman aracm, ....Gümrük Müdürlüğünce tescüli 16.03.2010 tarih ve .... sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi kapsammda ‘’KULLANILMAMIŞ” "0” km ve 80.000 Euro beyan üe ithal edüen 2 adet araçtan biri ve davaya da konu olan .... şase numaralı .... .... marka model .... plaka sayılı araç üe ügüi olarak, Kaçakçılık İstihbarat ve Narkotik Gümrük Muhafaza Müdürlüğü görevlilerince, aracm geldiği Belçika’da yapılan araştırma ve soruşturma neticesinde, Belçika yetküi menülerinden temin edüen belgeler üe ithal beyannamesine ekli faturaların incelenmesi neticesinde, söz konusu aracın "0” Km olmayıp, Belçika’da 17.548 Km. kullanılmış olduğu, 40.000 Euro olarak beyan edilmesine rağmen, gerçek değerinin düzenlenen faturaya göre, 59.500 Euro olduğu ve ithalat işleminin, gümrük idaresini yanıltarak, araç hakkında düzenlenen kısmi faturanın beyan edüerek yapıldığı tespiti mevcuttur.
İthali gerçekleştiren sorumlular hakkında Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesinde görülen dava sonucunda;
• Her ne kadar sanıklar hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan ne zalandmlmalan istemiyle kamu davası açılmış ise de; sanıkların savunmalarının aksine mahkumiyetlerine yeterli ve inandırıcı delil elde edüemediğinden 5271 Sayılı CMK'nm 223/2-e maddesi gereğince sanıkların atılı suçtan ayrı ayrı BERAATLERİNE,
• Her ne kadar sanıklar hakkında eşyayı sahte belge kullanarak gümrük vergüeri ödenmeksizin ithal etmek suçundan cezalandırılması istemi üe kamu davası açılmış ise de; toplanan deliller ile sanıkların üzerine atılı eylemin "İthalin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı aldatıcı işlem ve davranışlarla ithal etme" kaçakçılık kabahatine uyduğu anlaşıldığından, eylemine uyan ve sanıklar lehine olan 6455 Saydı Kanun ile değişiklik öncesi 5607 Sayılı Kaçakçılık Kanunun 3/11 maddesi gereğince eşyanın bilirkişilerce belirlenen gümrüklenmiş değeri olan 304.359,00 TL’nin iki katı olan 608.718,00 TL İDARİ PARA CEZASI İLE AYRI AYRI CEZALANDIRILMALARINA,
Davaya konu araçların 6455 Saydı Kanun üe değişiklik öncesi 5607 Saydı Kaçakçılık Kanunun 14. maddesi gereğince MÜLKİYETİNİN KAMUYA GEÇİRİLMESİNE, karar verilmiş ve iş bu karar Yargıtay ... Ceza Dairesi.... Esas 2017/8681 .... ilamı üe onanmıştır.
İş bu nihai onama kararından sonra, davacı yan uhdesinde yediemin olarak bulundurduğu aracı 11.06.2018 tarihinde Gümrük idaresine teslim etmiştir.
IV- ANALİZ/ DEĞERLENDİRME
Ülkemizde lüks otomobü edinme yöntemi temel olarak iki yoldan mümkündür, bunlardan en garantili ve güvenilir olanı distribütör firmadan satın alınması, diğeri ise distribütör garantisi ve güvencesi olmayan grev market olarak (paralel ithalat) adlandırdan bireysel ithalat yöntemidir.
Gümrük mevzuatı açısmdan ithal edüecek otomobilin kullanılmamış (trafik tescüi görmemiş, imal edüdiği yerden taşıma aracına kadar yürütülmesinden daha fazla Km yapmamış ve yeni model olması halinde ithali mümkün olabilmektedir.
Yeni ve kullanılmamış olma şartlarım sağlayan otomobü için ithalat esnasında faturanın yanı sıra Garanti Belgesi (olay tarihi itibari üe) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü’nce verilmektedir (ithalat 2010/7 Tebliğ) ve ayrıca Uygunluk Belgesi de Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca verilmektedir, bu belgeler temin edüdikten sonra gümrük beyannamesine eklenerek ve ibraz edüerek ithalat yapılabilmektedir.
Gümrük idareleri vergüerin hesaplanması esnasmda aracın eski ya da kullanılmış olup olmadığına bakmakta, ayrıca aksesuarlarım incelemekte ve vergiyi doğru hesaplama adma gerekli kontroUeri yapmaktadırlar. Yurt dışmdan gelen ve grey market (paralel ithalat) yöntemiyle ithal amaçlı gelen araçların görünüş bakımından detaylı temizliği ve bakımı yapüdığmda bu araçların gerek gümrük, gerek denetime gelen TSE personelince Km yapıp yapmadığım gözlemle anlamak çok mümkün olamayabilmektedir.
İbraz edilen faturanın ve belgelerin gerçekliği konusunda olumsuz netice alınması veya şüpheye düşülmesi ile inceleme/araştırma yapılarak olumsuz bir neticeye ulaşılması halinde adli ve idari müeyyideler gündeme gelebilmektedir.
Bu durumda bir tüketici olarak fiyat avantajı sunam yani grey marketin tercih edilmesi halinde olumsuzluklar neler olabilir diye bakıldığında, yurt dışmda tescü edilmiş ancak fiilen kullanılmamış olan araçların ithali teşebbüsü, gerçeğe aykırı düşük kıymetli fatura sunulması, yurt içinde ÖTV ödenmesi esnasmda gerçeğe aykırı düşük kıymetli fatura ibrazı, sahte TSE Belgesi düzenlenmesi, fînansal kiralama (leasing) kapsamında satılan araçlar için sahte satış belgesi düzenlenmesi, kullanılmış aracm küometresi ile oynanarak yeni gibi gösterilmesi gibi olumsuzlukların tamamı veya bir kısmı üe karşılaşılması olasıdır.
Araç sahipleri araçlarını temel ilke olan resmi belge ve kayıtlara itibar ederek aldıkları için "iyi niyet kurak” gereği hiçbir şeküde mağdur olmamaları esastır. Satın alımın ayıplı oluşunun sonradan tespiti halinde, ilk olarak aracı aldıkları satıcıya dönüp araç bedelini yasal faiziyle birlikte alabilmelidirler. Eğer ki satıcı ortada yoksa ya da ekonomik durumları bu ödemeyi yapmaya uygun değüse, burada hizmet kusuru söz konusu olduğundan, bu sefer Devlete dönebilmelidirler, araç sahiplerinin hiçbir koşul altında kayıpları olmamakdır.
Uygulama bakmamdan iyiniyetli üçüncü şahısların zarar görmemesi amacı göz önüne alındığında, bu konuda düzenlenmiş mevzuat hükümleri olan Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 127. ve 128. maddeleri yarımda iyiniyetli üçüncü şahısları tavsif eden TCK’nm 54. maddesi bir arada irdelendiğinde, iyiniyetli üçüncü şahısların grey market yöntemiyle satın aldıkları araç bedellerini satın aldığı kişi ya da firmadan tazmin edebileceği gibi, uygulama bakımından da devlet otoritesinin ithalat aşamasındaki prosesleri tam olarak işletmediği/işletemediği durumlarda tazmin konusunun Devlet otoritesine dahi rücu edilmesi de mümkün olabilmektedir.
Davaya konu araç ile ilgili olarak, ilgüi Mahkeme karan ve de kararın Yargıtay’ca onanması dikkate alındığında, bu halde konu araçla ügili olarak 5607 Sayılı KMK suçu yönünden ve de 4458 Sayılı Gümrük Kanunu yönünden aynca bir değerleme yapılmasına ve aracm nitelik ve nicelik yününden aynca bir inceleme ve değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Neticeten; Huzurdaki davaya konu .... plaka sayılı aracm gerçeğe aykın beyanla ithal edüdiği tespiti sabit olup, aracı ithal eden sorumlular hakkında yapılan yargılama neticesinde, Mahkemece ARACIN MÜSADERESİNE KARAR VERİLMİŞ OLUŞU dikkate alındığında, müsadere edüen aracm hem “0” Km olmayışı ile gizli ayıp niteliği taşıması, hem de 5607 sayılı yasa kapsammda Hukuki ayıplı olduğu sabit olduğundan, davacı ... Ltd. Şti. firmasının tazminat talebinde haklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
V- SONUÇ VE KANAAT ;
Saym Mahkemenin görevlendirme talimatları doğrultusunda, dosya üzerinde yapılan inceleme, sair Gümrük ve Kaçakçılık Mevzuatı ilgili hükümleri üe davaya etki eden tüm konular gözetilmek suretiyle, uyuşmazlığın tüm hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
1. Davaya konu aracm “0” Km olmayışı vasfı üe gizli ayıp niteliği taşıdığı, 5607 sayılı Yasanın (mülga) 3/11 madde kapsammda Hukuki ayıplı olduğu hususunun da Mahkeme karan üe sabit olduğu,
2. Davacı ... Ltd. Şti. firmasının talebinde olan tazminat bedeli konusunda, aracm teknik büirkişi marifetiyle belirlenen 260.000,00 TL rayiç bedel hakkında, internet ortamında yapılan araştırmada bu bedelin güncel ve kabul edilebilir olduğu, 3. Mahkeme elkoyma karan ile, davacı tarafından aracm Gümrük idaresine teslim edildiği 24.06.2011 ila yediemin olarak teslim alındığı 21.11.2011 tarihleri arasmda 151 günde oluşan 28,32 TL ardiye ücreti ile, 1.720,64 TL bakım giderinin, elkoymanın sonucu olduğu,
4. Davaya konu araç hakkında Mahkemece verilen MÜSADERE kararının Yargıtay’ca onanması ile, davacının araçtan istifade, kullanım ve mülkiyet haklan 11.06.2018 tarihinde giimrüğe teslimle nihai olarak son bulduğundan davacının; araç bedeli olarak 260.000.00 TL, ardiye bedeli olan 28.32 TL ve araç bakım onarım bedeli olan 1.720,64 TL olmak üzere toplam 261.748.96 TL tutarı, ....Ltd. Sü. den talep edebileceği.
5. Tarafların faiz ve diğer taleplerine ilişkin değerlendirmenin, Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, açıklanmış, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere davaya konu aracın gizli ayıplı olduğu, aracın rahiç değerinin 260.000 TL olduğu belirlendiğinden davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu davanın kabulüne karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine alacak davasının KABULÜ ile, 260.000 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı lehine takdir edilen 21.550,00.-TL.vekalet ücreti ile davacının yaptığı 4.136,60.-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 17.760,60.-TL karar harcından peşin alınan 2.879,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.881,00.-TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili Av. ....yüzüne karşı, davalı şirket yetkilisinin yokluğunda verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/01/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Davacı Yargılama Giderleri
2.903,80.-TL İlk masraf
1.100,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 132,80.-TL Yargılama gideri
4.136,60.-TL