T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/132 Esas
KARAR NO: 2018/1059
DAVA: Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2016
KARAR TARİHİ: 13/11/2018
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/11/2018
Davacı vekili tarafından açılan Alacak davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkil davacının gayrimenkul üzerindeki ipoteği kaldırmak için davalı ...A.Ş. ile komisyon bedeli karşılığında borçları ödeme sözleşmesi (protokol) yaptığını, müvekkilin davalı adına 660.889 Kg kumaş sattığını ve bu satışlardan kazanılan 132.177,00 TL komisyon alacağı ile davalıya olan borcun ödendiğini, müvekkilin davalı şirkete borcu olmadığının tespiti ve tapudaki ipoteğin fekki konulu menfi tespit davasının T.C. Bakırköy .... ATM ...E. Sayılı dosyasında devam ettiğini, alman bilirkişi raporunda 113.371,38 TL komisyon bedeli alacağı olduğunun tespit edildiğini, ancak T.C. Bakırköy .... ATM.... K. Sayılı kararı ile davanın reddine karar verdiğini belirterek, Bakırköy .... İcra .... E. Bakırköy ... İcra .... E. Dosyalarında davalı alacağı üzerin ihtiyati tedbir (ihtiyati haciz) konulmasına, davalıdan 113.731,38 TL alacağı olduğu kesinleşmiş karar ile sabit olduğundan alacağın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; davacının kendi müşterisi ... firması için yapılan kumaş alım faturaları ve cari hesaplan istediğini,.... ile ...firması arasında yapılan alış verişi gösterir belge istemi bulunmadığını, ... firması yetkilisinin tanık sıfatı ile dinlenmesi durumunda belge içeriğinin anlaşılacağını, .... firmasının .... Mümessillik ...’e iş verdiğini, ...’in bu işi .... firmasına yaptığını, ....’in kumaş alimim (.... için)....’den yaptığını, ....’ten istenilen bilginin ... firması için yapılan mal alım faturaları olduğunu, Bakırköy ... ATM’ne sunulan 20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 7.Sayfasında “...’in davalı şirketten komisyon sözleşmesi nedeniyle alacaklı olduğu hususunun ispata muhtaç kaldığı kanaatine varıldığı” alacağın ispatlanmış bir alacak olmadığı da açıkça raporda yazıldığını, rapor içerisinde ayrıca bir komisyon sözleşmesinin varlığından bahsedebilmek için komisyoncunun kendi adına vekalet veren hesabına kıymetli evrak veya taşınır mal alıp satması gerektiği, ancak faturaların dava dışı .... firması ve müvekkil arasında düzenlendiği, bu sebeple davacının bu ilişkiye taraf olup olmadığının ispat edilemediği hususu da açıkça tespit edildiğinin belirtildiğini, davacı ile yapılan 02.03.2004 ve 23.03.2004 tarihli protokollerde de komisyon sözleşmesinden kazanılan meblağın mevcut borçtan mahsup edileceğine ilişkin hiçbir hüküm bulunmadığını belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle alacak davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 23/10/2017 havale tarihli raporunda; ..........T.C. Bakırköy .... ATM.... E. .... K. Sayılı kararı: Mahkemenin 01.07.2014 tarihli kararı ile asıl dava itibariyle davacı .... tarafından davalı tarafa açılan dava itibariyle davacının husumet yokluğu sebebi ile reddine, asıl dava itibariyle davacı ...’in davalı tarafa açmış olduğu davasının reddine, Mahkememiz dosyası ile birleşen T.C. Bakırköy .... ATM .... E. 2.... K. Sayılı dosyası itibariyle bu dosyanın davacısı.... A.Ş. tarafından davalılar yönelik açılmış olan davanın kabulü ile 170.000,00 TL’nin 33.541,62 TL’sinin dava tarihinden itibaren, 22.750,00 TL’sinin 30.03.2004 tarihinden, 22.750,00 TL’sinin 30.04.2004 tarihinden, 22.750,00 TL’sinin 30.05.2004 tarihinden, 22.750,00 TL’sinin 30.06.2004 tarihinden, 22.750,00 TL’sinin 30.07.2004 tarihinden, 22.738,00 TL’sinin 30.08.2004 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte bu dosyanın davalılarından alınarak davacısına verilmesine , birleşen dosya davacısının % 40 tazminat talebi itibariyle dosya kapsamı itibariyle yargılamayı gidermiş olması itibariyle talebinin reddine karar verilmiştir.
T.C. Bakırköy ... ATM .... E. .... K. Sayılı kararı.T.C. Yargıtay ... Hukuk Dairesi .... E. ... K. Sayılı kararı ile onanmıştır. Yapılan karar düzeltme başvurusu T.C. Yargıtay ... Hukuk Dairesi... E. .... K. Sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.
Tanık beyanları: 13.06.2017 tarihli duruşmada davacı tanığı ... davacı ile.... arasında kumaş komisyonculuğu sözleşmesi imzalandığını, davacı ...’in kayınbiraderi olduğunu, eşi olan dava dışı ....’in davalı şirkete borcu bulunduğunu ve davalı şirketin bu borç nedeniyle ...’in evine ipotek koyduğunu, davacı ...’in kardeşine ait evi satın aldığını, davacı ...’in davalı şirket adına .... Tekstil’e komisyon karşılığı kumaş satışı yaptığını ve hak ettiği komisyonlar ile dava dışı ...’in borcunu ödediğini belirmiştir. Davacı tanığı ..., 2003-2010 yılları arasında ... Tekstil’de yönetici olarak çalıştığını, çalıştığı firmanın davalı firmadan kumaş aldığını, ...’in bu firmaya müşteri getirdiğini ve davalı şirketten kumaş aldıklarını, ... ile.... arasındaki ilişkiyi bilmediğini belirtmiştir. Davacı tanığı ..., 2004 yılında .... firmasında muhasebe bölümünde çalıştığını, ...’in de bu firmada yönetici olduğunu, ...’in Besel firmasından kumaş alımı hususunda komisyonculuk anlaşması imzaladığını, ...’in davalı firmaya ..., ...., .... ve isimlerini hatırlayamadığı birkaç firmaya kumaş satımı hususunda aracılık ettiğini belirtmiştir. Davacı yanın üç tanığı da davacı yanın davalı şirket ile komisyonculuk sözleşmesi yaptığını ve davalı şirket adına kumaş satışı yaptığını bildirmişlerdir.
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacı yanın davalı şirket ile düzenlediği 01.01.2014 tarihli protokol ile teslim edilen her kilo kumaşta kilo başına 0,200 TL’nin ...’e ödeneceğini kabul edilmiştir. Davacı yan dava dilekçesinde davalı şirketten 3.370.537,42 TL tutarında satış yaptığını, bu satış bedeli nin 660.889 kg kumaşa isabet ettiğini, komisyon bedelinin ise kg başına 0,200 TL olduğunu ve bu satışlardan 132.177,00 TL komisyon hak ettiğini bildirmiştir. Dosya üzerinde yapılan incelemede davacı yanın hak ettiğini hesapladığı bu komisyon bedeli için davalı şirkete fatura düzenlemediği tespit edilmiştir. Davacı yan her ne kadar davacı şirket ile bir protokol imzalamış ise de, bu protokole dayanan satışlarını belgelememiştir.
Komisyon sözleşmesinin tarafları komisyoncu ve müvekkildir. Komisyonculuk ilişkisi, müvekkil ile komisyoncu arasında yapılan bir sözleşmeye dayanır. Komisyon sözleşmesinde komisyoncu kendi adına ve müvekkili hesabına taşınır eşya ya da kıymetli evrak satmak ya da temin etmek yükümlülüğü altına girerken, müvekkil de ücret ödemeyi taahhüt eder ve böylece sözleşme kurulmuş olur. Bu sözleşme, komisyoncunun faaliyet konusunu ve şartlarını, haklarının ve borçlarının nelerden ibaret olduğunu, üçüncü kişilerden elde edilen mal ve diğer haklarının müvekkile devir şartlarım ve buna karşılık müvekkilin de komisyoncuya karşı borçlarını tespit eder . Taraflar arasında bu kapsamda bir sözleşme düzenlenmemiştir. Komisyoncu bu sözleşmeye dayanarak kendi adına ve müvekkili hesabına hukuki işlemler yapar, bu işlemlerden doğan hakları ve borçları müvekkiline devreder ve ücrete hak kazanır. Her ne kadar komisyoncunun yaptığı sözleşmeler sebebiyle doğan bütün hak ve borçlar komisyoncuya aitmiş gibi görünmekteyse de, komisyoncu ile müvekkil arasındaki sözleşme gereğince komisyoncunun üçüncü kişilerle yaptığı hukuki işlemler sonucunda doğan hak ve borçlar en nihayetinde müvekkile ait olur. Yani bu sözleşmeyle, komisyoncu dış ilişkide sözleşmenin tarafı olarak elde ettiği hakları ve borçları müvekkile devretme; müvekkil de, komisyoncunun üzerine aldığı hakları ve borçları devralma ve komisyoncunun bu faaliyetinin karşılığı olarak ücret ödeme borcu altına girmektedir.
Davacı yanın 2004-2006 yılları arasında sürdüğü anlaşılan komisyonculuk faaliyetinin süreklilik arz ettiği ve vergi kanunları kapsamında tacir olarak vergi dairesine kayıt olması, ticari defter tutması ve hak ettiği komisyon bedelleri için fatura düzenlemesi gerekmekte idi. Ancak davacı yanın bu işlemleri yapmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte davalı şirketin de davacının hak ettiği komisyon bedellerini kayıtlarına intikal ettirebilmesi ve davacı yana ödeme yada mahsup yapabilmesi için mutlaka geçerli bir belgeye ihtiyacı bulunmaktadır.
Davacı yanın dava dilekçesi ekinde sunduğu Davalı şirketin dava dışı .... Tekstil firmasına düzenlediği 40.097,95 TL tutarında 4 adet fatura ve dava dışı şirketin davalı şirket ile olan cari hesap hareketleri gösteren cari hesap ekstresini sunmuştur. Sunulan bu belgelerin davacı yanın davalı şirket adına komisyon karşılığı işlem yaptığı kanaatini oluşturmamaktadır.
T.C. Bakırköy .... ATM ... e. sayılı dosyasında alman bilirkişi rapor raporunun sonuç bölümünde davacılardan ...’in davalı şirketten komisyon sözleşmesi nedeniyle alacaklı olduğu hususunun ispata muhtaç kaldığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı yanın dava dosyasına sunduğu belgelerin davacı yanın davalı şirkete komisyonculuk işi yaptığını ispatlayamadığı sonuç ve kanatine varılmıştır.
SONUÇ:
Her türlü hukuki değerlendirme ve nihai kararın Sayın Mahkemenize ait olmak kaydıyla, davacı yanın davalı şirkete komisyonculuk hizmeti vermediği ve bu hizmetin verilmemiş olması nedeniyle davalı şirketten alacağı olmadığı, açıklanmış, davacı vekilinin rapora itirazı üzerine bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişinin 22/03/2018 havale tarihli ek raporunda; ..........taraflar arasında düzenlenmiş protokolün komisyonculuk sözleşmesi olarak kabul edilmesi ve davalı şirketin dava dışı ... firmasına yaptığı emtia satışlarına davacı yan tarafından aracılık yapıldığının kabulü durumunda, davacı yanın davalı yandan hak ettiği komusyonların tam olarak hesaplanabilmesi için davalı şirketi ndava dışı ... firmasına 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında düzenlediği satış faturaları ile davalı şirkete ait bu yılların BS formlarının davalı şirketin .... vergi kimlik numarası ile bağlı bulunduğu Merter Vergi Dairesi Müdürlüğü' nden istenilmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, taraflar arasında düzenlenmiş protokolün komisyonculuk sözleşmesi olarak kabul edilmemesi durumunda ise davacı yanın davalı şirkete komisyonculuk hizmeti vermemesi nedeniyle davalı şirketten alacağı olmadığı, açıklanmış, gerek bilirkişi raporunda açıklandığı üzere gerekse davacı vekilinin dava dilekçesinde alacak davasına dayanak olarak belirttiği Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... karar sayılı kararındaki 113.731,38 TL müvekkilinin alacaklı olduğuna dair davada alınan bilirkişi heyet raporunda, davacının davalı şirketten komisyon sözleşmesi nedeniyle alacaklı olduğu hususunun ispata muhtaç kaldığı açıklanmış, yapılan yargılama sırasında da davacı tarafından davalıdan komisyon karşılığı alacaklı olduğu ispat edilemediğinden subut bulmayan davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu alacak davasının REDDİNE,
2-Davalı lehine takdir edilen 11.848,51.-TL.vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Alınması gereken 35,90.-TL karar harcından peşin alınan 1.942,25.-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.906,35.-TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) Davacı vekili Av. ..., Davalı vekili Av. ... yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır