T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/238 Esas
KARAR NO: 2019/855
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/03/2016
KARAR TARİHİ: 01/10/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, .... Bankası A.Ş.... Şubesine ait 07/12/2015 tarihli ve 10.000,00 TL bedelli .... numaralı, ve yine .... Bankası' nın ..... Şubesi' ne ait 16/12/2015 tarihli 13.557,28 TL bedelli .... numuralı ve .... Bankası A.Ş. ..... şubesine ait 09/12/2015 tarihli 10.000,00 TL bedelli .... nolu 3 adet çekin, rızası dışında elden çıkması nedeniyle müvekkili şiketin yetkili ve meşru hamili olduğunun tespitine, ve çekleri kötü niyteli olarak ele geçiren kötü niyetli davalı şirketten söz konusu çeklerin istirdatı ile tahsil edilen çek bedellerinin ödeme tarihiden itibaren işletilecek ticari avans faizili ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafın süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı görülüdü.
03/02/2017 Tarihli Billirkişi raporuna göre;
Dava dosyası, dosya İçeriğine sıınulu bilgi ve belgeler ile davacı şirket ticari defler ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle Yüce Mahkcme’nizİn kabulü halinde,
1- Davacı şirketin ibraz edilen 2015 yılına ilişkin ticari defterlerinin HMK. . 222. Maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfının bulunduğu,
2- Davalının ticari defterlerini inceleme günü ibraz etmemiş olması sebebiyle, ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı yönündeki takdirin Sayın Mahkemc’ye ait olduğu,
3-Davacı ticari defter kayıtlarında davacı ile,dava konusu çek cirantaları ve davalı şirket arasında ticari ilişki varlığını gösteren herhangi bir kayda rastlanılmamış olup,davacının davalı ile ticari ilişkisi tespit edilememiş olup,
4-Davacı ile dava dışı ve aynı zamanda dava konusu çeklerin keşidecisi ..... A.Ş.nin davacı ile ticari ilişkisi tespit edilmiş olup,dava konusu çeklerin bu şirketten olan alacağına denk düştüğü,
5- Davalı tarafından çek keşidecisi bankasından tahsil edilen 10.000,00 TL tutarındaki çek ile icra takibi yoluyla çek keşidecisinden tahsil edilen 2 adet toplam 23.557,28 TL tutarında olmak üzere toplanı 33,557,28 TL tutarındaki çek bedelleri ve tahsil tarihi itibariyle ticari faiz oram ile hesaplanacak faizin davalı tarafından davacıya iadesinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.,
14/05/2018 Tarihli bilirkişi raporuna göre
İNCE L E M E ve B UL GULA R;
İneç İçme konusu “.... BANKASI ....... şubesine ait keşide yeri Ankara keşide tarihi 07.12.2015 okunur olan .... çek numaralı 10.000.00 TL (ONBİN TL) miktarlı, .... BANKASI A.Ş. ..... şubesine ait keşide yeri Ankara keşide tarihi 16,12.2015 olan .... çek numaralı rakamla 13.557.28 TL okunur yazı ile (ONÜÇBİNBEŞYÜZELLİYEDİ TL YİRMİSENİZ Kn) miktarlı ve ..... BANKASI A.S, .... şubesine ait keşide yeri Ankara keşide tarihi 09.12.2015 olan .... çek numaralı ¡0.000.00 TL. (ONBİN TL.) miktarlı toplam üç adet çek" aslının arka yüzünde “... SAN, VE TİC. L İD. Şİİ. ’ne atfen atılı 1. Ciro imzalarının atfedilen davacı şirket yetkilileri ... ve ..... açısından aidiyeti hususunda inceleme yapılarak rapor tanzimi istenmekte ise de dosya içinde anılan şahısların mukayeseye esas imzalarının sınırlı sayıda ve asıl olmayıp fotokopi olmaları nedeni ile istem doğrultusunda inceleme yapılarak kanaat oluşturulamamıştır.
23/07/2018 Tarihli Bilirkiyi raporuna göre
İNCELEME ve SONUÇ Yukarda ki bulgularda göz önüne alındığında;
Keşide yeri Ankara keşide tariki 07.12.2015 okunur otan .... çek numaralı 10.000.00 TL (ONBİN TL.) miktarlı, .... BANKASI A.Ş. ..... şubesine ait keşide yeri Ankara keşide tarihi ¡6,12.2015 olan .... çek numaralı rakamla 13.557.28 TL okunur yazı ile (ONÜÇBİNBEŞYÜZELLİYEDİ TL. YİRMİSEKİZ Kr.) miktarlı ve .... BANKASI ..... şubesine ait keşide yeri Ankara keşide tarihi 09.12,2015 olan .... çek numaralı 10.000.00 TL. (ONBİN TL) miktarlı toplam üç adet çek” aslının arka yüzünde "... SAN. VE TİC, ETD. ŞTİ." kaşeleri üzerinde atılı 1. Ciro imzaları ile atfedilen şirket yetkilileri ... ve ...’a ait mevcut mukayese imzaların karşılaştırma!arında aralarında; işlektik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından inceleme konusu ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ... ve ^ ...’UN ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI kanaatimi bildirir rapordur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, istirdat davasıdır.
Davacı yan ticari ilişkisi gereği keşidecisi ..... A.Ş.den aldığını ve rızası hilafına elinden çıktığını belirttiği ;
Keşidecisi ..... A.Ş.olan, .... Bankası A.Ş.... Şubesine ait 07/12/2015 tarihli ve 10.000,00 TL bedelli .... numaralı, ve yine .... Bankası' nın ..... Şubesi' ne ait 16/12/2015 tarihli 13.557,28 TL bedelli .... numuralı ve .... Bankası A.Ş. ..... şubesine ait 09/12/2015 tarihli 10.000,00 TL bedelli .... nolu 3 adet çekin lehtar cirolarının kendi şirket yetkilileri tarafından yapılmadığını davalının söz konusu çeklerin haksız olarak ele geçirdiği iddiası açılan bu davada;
İlgili bankadan temin edilen çek görüntüsünden de anlaşılacağı üzere davalının tahsil amaçlı ibraz ettiği çek üzerinde davacıya ait kaşe ve imza bulunmamaktadır.
Söz konusu çeklerin çalındığı iddiası üzerine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma neticesinde faili meçhul şüpheli hakkında daimi arama kararı verildiği görülmüştür.
Huzurdaki dava; çekin istirdadına ilişkin olup menfi tespit talebi olmadığı dikkate alındığında Davaya konu somut olayda, davaya konu çeklerin ciro silsilesinde şeklen bozukluk yoktur. Kural olarak Davacı, davalı hamilin kötüniyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremez. Davalı hamilin çekleri iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanmalıdır.
Konuyu düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. Somut olayda dava konusu çekin çalındığı bu suretle davacının elinden rızası hilafına çıktığı hususunda ihtilaf bulunmamakta olup uyuşmazlık, çekin yeni hamili olan davalının çekin iktisabı sırasında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkememizde yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;
Davacının çalındığını iddia ettiği ve davalının yetkili hamili olduğu anlaşılan dava konusu "çekleri kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu" nu ıspat edemediği hal böyle iken ;davacı son hamil davalı' in kötü niyetli hareket ettiğini ispat edemediğinden sübuta ermeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yuyarıda açıklandığı üzere,
1-Açılan davanın TTK 792. Maddesi uyarınca REDDİNE,
2-Alınması gereken 44,40 TL karar harcından peşin alınan 573,08 TL harçtan mahsubu ile 528,68 TL'nin karar kesinleşince ve talep halinde davacıya iadesine,
3-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.. 01/10/2019
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.