T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/323 Esas
KARAR NO: 2021/567
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/04/2016
KARAR TARİHİ: 07/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 2011 yılı şubat ayında davalı şirketten, okul servisi taşımacılığı yapmak için ........ plaka no’lu, 20li model, ......... tipli, .......... motor no'lu, ................ şase no’lu aracı satın aldığını, müvekkili davalı şirkete aracı alırken okulservisi olarak olarak kullanacağını ve aracın okul servisi niteliğine uygun oln^ası gerektiğini be lirriğuıi ye aracın söz konusu özellikte olduğu davalı şirket tarafından belirtildiği ve aracın alın alındığında ruhsatta aracın kullanım amacı "yolcu nakli ticarirT olarak işlendiği, müvekkili tarafından aracın 2012 yılında muayenesinin yaptırılması sonucunda, aracın okul servis taşımacılığı için uygün olmadığının ortaya çıktığı, aracın okul servisi olarak kullanılabilmesi için ruhstita yolcu nakli ticari değil, okul servisi ticari aracı yazması gerektiği, ancak aralın bu nitelikte olmadığının muayenesi sırasında belirtildiği, bunun üzerine müvekkili davacı aracı aldığı ........ Oto’ya başvurarak aracın muayeneden okul servisi alarak geçemediğini bildirdiği, davalı ........ OTO tarafından müvekkilinden ruhsatı istendiği ve gerekli işlemlerin yapılarak düzeltileceği bildirildiği, davalı ........ Oto tarafından ruhsata düzeltme yapıldığı, müvekkilinin ruhsatına “okul servisi ticari” ibaresi işlendiğini, müvekkilinin de muayenesi yapılan aracın da trafik uygunluk bilgesinde 16+1 olarak (Kanun-Yönetmelik-Karanuıme) belirtilmiş otobüs değil, bu kanunda yapılan değişikle minibüs içine girdiğini, müvekkilinin bu değişikle emniyete ruhsat değişikliği yapılması için gittiğini, ancak ruhsatında tahrifat yapıldığını ve kullanım bölümündeki yazıların kazınarak değişiklik yapılmış olduğunu, aracın kayıtlarda okul servisi ticari olarak değil, yolcu nakli ticari olarak gözüktüğünü, tahrifat yapılan ruhsatın değiştirilmesi gerektiği belirtildiğini ite müvekkilinin ruhsatı yolcu nakli olarak değiştirileceğini söylendiği, yani ........ Qtmun ruhsattaki kullanım amacını Okul Servisi Ticari olarak düzelttiğini, ancak bu düzeltmenin tahrifat yapılarak gerçekleştirildiğinin emniyetten öğrenildiği, müvekkilinin davalı ........ Oto’dan bu konuda belge istediğini, firmanın temsilcisi olan ......... Otom. Müh. Özel Araç îmai San, ve Tic, Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Tamamlanmış Araçlar için Uygunluk Belgesi” verilmiş ve belgenin 52. Maddesinde bulunan açıklamalar kısmında görüleceği üzere ........ plakalı aracın 16+1 (1 rehber öğretmen + 15 Öğrenci) kişilik koltuklandı bu belgelendirilmiş okul otobüsü olarak tescil edildiğinin belirtildiğini, bu belgenin emniyete götürüldüğü, emniyet tarafında/t müvekkiline, bu evrakın ........ Oto tarafından araç ilk trafiğe çıktığı anda verilmesi gerektiğini, ancak ilk verilen 18/11/2011 tarikti “Tamamlanmış Araçlar AT Uygunluk Belgesizinde okul servisi okul servisi olduğunun belirtilmediği 16+1 kişilik koltuklandırılmış otobüs olduğu şeklinde belirttiğini, bu evrakta ilgili işlem yapılamayacağını ve aracın kullanım amacının okul servisi ticari olarak değiştirilemeyeceğini, değiştirilmesi için bir çok işlem ve 10.000,00 TL 'ye yakın masraf gerektiğinin belirtildiği ve ruhsatı yenilenerek kullanım amacı 18/01/2011 tarihli belgedeki niteliğe göre yolcu nakil ticari olarak değiştirildiğini, böylece davalı ........ Ota tarafından müvekkiline okul servisi niteliği taşımayan aracı sattığının anlaşıldığı, ............ da düzenlenen araç muayene raporunda ............... kusur numarası üst yapı değişikliği kusur açıklmıası ile uygunluk belgesinde bilgiler ile araç özelliklerinin uygunsuz olduğunun tespit edildiğini, davalı ........ Oto'nun müvekkiline okul servisi olabileceği vaadiyle satmış olduğu, aracın aslında bu vasıfta olmadığı, bunun 2012 yılındaki muayenede fark edilmesi üzerine ........ Otoya ruhsatım verdiği, davalının ruhsatta tahrifatla aracm okul servisi ticari olarak değiştirttiğini, ancak torba yasa nedeniyle ruhsatın değişimi için müvekkilinin emniyete gitmesi üzerine tahrifatın yapıldığının anlaşıldığı ve emniyetteki dosyada 18/01/201] yılında aracın tamamlanmış araçlar AT uygunluk belgesinde zaten okul otobüsü olarak yaz>nadığınm anlaşılması üzerine müvekkilinin uğramış olduğu zararın tespitiyle bu davanın açılmasının gerektiğinin doğduğunu, sonuç olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik, müvekkilinin ........ plakalı aracı okul servisi olarak kullanamaması nedeniyle uğramış olduğu zararın tespiti ile davalıdan tahsilinin talep edildiğini ’ belirtmiştir,
CEVAP;Davalı ....... vekili cevap dilekçesinde özetle; 'Davacının dava dilekçesinde sözde uğradığım iddia ettiği maddi zarar kapsamını açık biçimde belirtmediğini, davacının araçtan faydalanmatnasının nasıl gerçekleştiğini, ne kadar sürduğii ve benzeri hiçbir açıklaması bulunmadığını, okul servis işleten davacının hangi okuldu ve ne sıklıkta hizmet verdiğini, araçtan sözde faydalanmama durumunun nasıl ortaya çıktığını, ne kadar sürdüğü ile ortalama zararına ilişkin hiçbir belge ve bilgi sunmadığım, mahkemenin yetkili olmadığını, müvekkil şirketin huzurundaki dava bakımından pasif husumet ehliyeti bulunmadığım. dava sözde araç donanımının ruhsat kaydına uygun olmaması nedeniyle uğranılan zararın tanzimi talepli olup, davacının fabrika imalatından kaynaklanan hiçbir şikayetinin bulunmadığını’' belirtmiştir.
CEVAP;Davalı ........ Otomotiv vekili süresinden sonra verilen cevap dilekçesinde özetle;Davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre geçtiğini,davacının aracı geç kontrol ettiğini ,araçta bulunan kusurlarını öğrendikten yıllar sonra iş bu davayı açtığını, davacının zararı azaltma yükümlülüğü olduğunu ,yıllar geçtikten sonra açılan davanın reddini talep etmiştir.
11/09/2017 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda;
Söz konusu aracın projelerinin de incelenerek okul taşımaya uygun olup olmadığı:
Teknik Muayenede olmadığı anlaşılmıştır.
Okul taşımacılığı için gerekli şartların ve ruhsatın hangi şartlarda olması gerektiği, bu hususun kimin sorumluluğunda olması gerektiği:
Aracın iç teknik dönüşümünü hazırlaması gerekli olan ve davalı ........ Oto ile sözleşmeli bulunan dava dışı ............ Otomotiv Müh. Özel İm.San. ve Tic. Ltd. Ştl firmasının beraberce sorumluluğundadır.
Hukuki ayıp olup olmadığı, ayıbm türü konusunda ve sorumluluklar ile kusurun tespiti:
Yukarda açıklananlar çerçevesinde “gizli ayıplı” olup, sorumluluk açısından Dava dışı ............ Otomotiv Müh. Özel İm.San. ve Tic. Ltd. ŞtL ve diğer davalı ........ Oto A.Ş. firması sorumludur.
Ayrıca piyasa taşıma bedellerine göre 2011 yılından dava tarihine kadar davacının talep edebileceği yolcu taşımadan mahrum kalman bedelin tespiti:
Yukarda yapılan açıklamalar çerçevesinde; Toplam (Aracın Trafiğe çıkış tarihi: 14.02.2011 olup dava tarihi ise 08.04.2016’dir.) 83.200,00 TL (SeksenÜçBin İkiyüz TL) olacaktır.
Ancak dosya içeriğinde aracın bu süre içinde ne yaptığı ve ne kadarlık kazanç elde ettiği anlaşılamamıştır.
Ayrıca dosya içeriğinde aracın normal fatura değeri ile okul aracı olarak satıldığı fatura değeri hakkında da bir bilgiye ulaşılamamıştır.kanaati ile rapor tanzim edilmekle ;
27/04/2018 Tarihli Bilirkişi EK Raporunda;
I- Söz konusu aracın projelerinin de incelenerek okul taşımaya uygun olup olmadığı:
Teknik Muayenede Okul/Öğrenci Taşımacılığına uygun olmadığı anlaşılmıştır.
II- Okul taşımacılığı için gerekli şartların ve ruhsatın hangi şartlarda olması gerektiği,bu hususun kimin sorumluluğunda olması gerektiği:
Aracın iç teknik dönüşümünü hazırlaması gerekli olan ve davalı ........ Oto ile sözleşmeli bulunan dava dışı .......... Otomotiv Müh. Özel İm.Saa ve Tic. Ltd. Şti. firmasının beraberce sorumluluğundadır.
III- Hukuki ayıp olup olmadığı, ayıbın türü konusunda ve sorumluluklar ile kusurun tespiti: Yukarda sçıklananlar çerçevesinde “gizli ayıplı” olup (Aracın içinde yapılan donanın düzenlenmesi ve ekipmanı açısından “Okul Taşımacılığına uygun olmaması sebebiyle), sorumluluk açısından Dava dışı ......... Otomotiv Müh. Özel İm.Saa ve Tic. Ltd. ŞtL ve diğer davalı ........ Oto A.Ş. firması sorumludur.
IV- Aynca piyasa taşıma bedellerine göre 2011 yılından dava tarihine kadar davacının talep edebileceği yolcu taşımadan mahrum kalınan bedelin tespiti (Kök Raporda detaylı olarak hazırlanmıştır):
Yukarda yapılan açıklamalar çerçevesinde; Toplam (Aracın Trafiğe çıkı; tarihi; 14.02.2011 olup dava tarihi ise 08.04.2016’dir.) 83.200,00 TL (SeksenljçBin İkiyüz TL) olacaktır.
V- Dosya içeriğine göre Araç bu süre içinde Yolcu/Personel taşımacılığı yaptığı (Öğrenci hariç) belirlenmiştir.
VI- Aynca dosya içeriğine göre olarak satıldığında 2011 model ......... tipli ve okul öğrenci taşımacılığına yönelik olarak (standartlara uygun) donatılmış aracın 76,000,00 TL civarında olabileceği kanısına ulaşılmıştır.
Davacı yan iş bu rapor üzerine davasını 15/05/2018 tarihinde 83.200 TL olarak ıslah etmiştir.
31/10/2018 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
Dosya konusu uyuşmazlık “Teknik Açı” dan olmayıp, Okul Servis Araçları regülasyonları yönünden ‘Taşıtlarda Aranacak Şartlar/Araç Uyguluk Belgesi’ konusunda Yönetmelikleri değerlendirebilecek ve özellikle ‘Okul ve Personel Taşımacılığı’ konusunda uzman görüşlerine ihtiyaç vardır.
Bu konuda ‘’Okul Servis Araçlarının Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esasları” belirlemeye Milli Eğitim Bakanlığı yetkilidir.
Yönetmeliğin hazırlanmasında ...... Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, ......... Umum Servis Aracı İşletmesi Odası, ......... Meslek Komitesi gibi kurum ve kuruluşlardan destek alındığı bilinmektedir.
30/06/2020 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
Dava dosyasında bulunan tüm belgeler üzerinde yaptığımız, incelemek sunucunda, davaya konu ........ plaka no’lu, 2011 model. .................... tipli (16+1) minibüsün.
1.Aracın satın alındığı Şubat-2011 tarihi itibariyle Teknik olarak OkııL Servis Araçlar Yönetmeliğine uygun olarak aracın davalıya teslim edildiği, fakat aracın ruhsatında Okul Servisi-Ticari yerine. Yolcu Taşım acılığı-Ticari yazıldığı, bu yazılmanın davalı ........ Otomotiv A.Ş. ‘ın sorumlu olduğu,
2.2013 yılında yapılan Yönetmelik değişikliği dikkate alındığında satın alındığı tarihindeki Yönetmelik hükümlerine göre aracın okul taşıtına teknik olarak elverişli olduğu,
3.Taşıtın ruhsat ve işletme bakımından okul servisine uygun olmamasının davacının yanılma-hatasından kaynaklandığı» bu aşamada davalı ........ Otomotiv tarafından çıkarılan ruhsatın davacı iradesine uygun olmadığı,
4.Davacının aradan geçen zaman sonra basiretli işadamı ozcnİ ve dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde yanılmasına dayanarak zarar ziyanını tazmin talep etmesinin yerinde olmadığının değerlendirildiği,
5.Aksi kanaat halinde davacı zararının 65,000 TL (AltmışBeşBinTürkLirası) olabileceği ve bundan sadece davalı ........ Otomotiv firmalının sorumlu tutulabileceği,
Kanaate varılmıştır.
12/03/2021 Tarihli Bilirkişi EK Raporunda;
2-Davaya konu ........ plaka nolu 2011 modeli ,............. tipli, (16+1) minibüsün satış sözleşmesi şartları bakımından ayıplı olmadığı KÖK rapor değerlendirme ve kanaatimizin devam ettiği,davacının satış sözleşmesine göre aracı tedarik ettiğinin değerlendirildiği
3-Sair hususlarad yukarıda gerekli değerlendirmelerin yüce Mahkemnin takdirlerine arz edildiği,
4-Aksi kanaat durumu için,aracın ayıplı ve sözleşmede davalı yanca taahhüt edilen araçtan farklı bir araç olduğu varsayımında ,65.000 TL gelir yoksunluğu zararı yanında 2.285,00 TL tedarik edilen araç ile tedariki hedeflenen araç arsında "doğrudan zarar"ın da teyit edildiği kanaati ilke rapor tanzim edilmekle;
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı yan ," okul servis hizmetinde" kullanmak üzere 2011 yılı şubat ayında davalı ........ Otomotivden" yolcu nakli ticari "trafik kaydı ile satın aldığı minibüsün 2012 yılından yapılan muayenesinde okul servis taşımacılığı için uygun olmadığının anlaşılması üzerine davalıya başvurduğunu davalının ruhsatta tahrifat yaparak "ruhsata okul servisi ticari "ibaresinin işlendiğini sonrasında bu durumun Emniyet tarafından anlaşılması üzerine ........ plakalı aracını okul servisi olarak kullanamaması üzerine uğramış olduğu zararın tespiti ve tanzimi istemli belirsiz alacak davası olarak 08/04/2016 tarihinde açmıştır.
Davalı ....... aracın ithalatçısı olup davacının imalattan kaynaklı talebi olmamakla pasif ehliyet yokluğundan davanın reddini talep etmiştir.
Dosya kapsamında aracın ilk trafiğe çıkış anında kullanım amacının tescil edilmesi gerektiği,sonradan yapılan değişikliklerin geçerli olmayacağı anlaşılmıştır.
Davacının ............ kaydının bulunduğu ,satın almış olduğu aracın ticari amaçlı faaliyet için alındığı Vergi dairesi cevabi yazısı uyarınca da davacının tacir olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ........ Otomotiv bayi diğer davalı ....... ithalatçı firma olarak taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesi doğrultusunda pasif ehliyetlerinin olduğu değerlendirilmekle;
Bilirkişi raporlarında her ne kadar aracın ayıplı olup olmadığı ,ayıbın niteliği ve de tarafların hukuki sorumlulukları konusunda farklı değerlendirmeler yapılmış ise de,Mahkememizce resen değerlendirme yapılarak;
Davacı ve davalıların tacir olduğu ,aralarındaki ilişkinin ticari satım akdi olduğu anlaşılmakla ,davacı yan satın aldığı aracın ticari amacına uygun olmadığı yönünde davalı tarafından aldatıldığı iş bu sebeple zarara uğradığı savında bulunmuştur.
Aracın Şubat 2011 tarihinde satın alındığı ve de 2012 yılında muayenesinin yapılması esnasında satın aldığı aracın ticari amacına uygun olmadığının anlaşılması üzerine iş bu davayı açmakla;
Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK 25/3. maddede düzenlenmiştir. Bu hükme göre “ Emtianın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde keyfiyeti satıcıya bildirmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı emtiayı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını muhafaza için keyfiyeti bu müddet içinde satıcıya bildirmeye mecburdur.” Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur. TTK 25/3. maddede gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde Borçlar Kanunun 198. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Borçlar Kanunun 198/3. maddesinde ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması aksi halde alıcı malı ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacağının bilindiği ,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda tacirler arasındaki ihbar ve ihtarların ne şekilde yapılacağı 18/3. maddesinde düzenlenmiş ve"Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır hükmü uyarınca;
Davalı yan aracı satın aldıktan yaklaşık 1 yıl sonra yapılan muayenede aracın niteliğinin istediği amaca uygun olmadığını anladığı anlaşılmakla ,araçtaki ayıp açık ayıp olarak nitelendirilmesi ve de satın alındıktan sonra 2 gün içinde ayıbı satıcıya bildirmekle mükellef olup ,davalının ayıp iddiasını hem içerik hem şekil olarak ispat edemediği kanaati ispatlanmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 59,30- TL harcın 29,20 TL peşin harç ve 1.403,77 TL ıslah harçtan mahsubu ile kalan 1.373,67 TL bakiye harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 11.616,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır