T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/653 Esas
KARAR NO: 2019/236
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/07/2016
KARAR TARİHİ: 22/02/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/03/2019
Davacı vekili tarafından açılan Menfi Tespit davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; ...... Mh, ....sk no;.... Güngören/lstanbu) adresinde bulunan su kuyusunu inletmekte olduğunu. İşyerini faaliyete geçirdiği dönemde Elektrik aboneliği için kuruma müracaat etliğini. İş yerine sayaç bağlanmasına rağmen abonelik işlemlerinin kurumdan kaynaklanan sebeplerle tamamlanmadığını, Bilahare kaçak tüketim sebebiyle iş yerine ceza tahakkuk ettirildiğini, aleyhinde icra takibi başlatıldığını. Kurum tarafından verilen bu cezaların haksız olduğundan Kirazlarda bulunduğunu, 2007 yılında başlayan bu süreç sonunda kurum avukatlarıyla mutabakata vardığını, kuruma olan borçlarını belirlendikten sonra mutabık kalınan kısmı ödediğini, Kuruma yaklaşık 300 000 TL ödeyerek ibralaştıklarını, halen işyerinde ....abonelik numarası ile eJektirk tüketmekte olduğunu, tarafına her ay tahakkuk eden elektrik tüketim bedelini eksiksiz olarak ödemekte olduğunu, geçmiş dönemde borçlarını yukarıda arz ettiğim gibi mutabık kalınan miktar üzerinden 300.000 TL olarak ödediğini Abonelik işlemleri tesis edildikten sonra da iş yeri adına tahakkuk eden elektrik bedellerini ödediğini, ne geçmiş dönemden ne de abonelik tesisinden sonra kuruma herhangi bir borcum bulunmadığını, fakat kurum tarafından adına 36.027,20 TL borç tahakkuk ettirilerek fatura düzenlendiğini, kuruma herhangi bir borcu bulunmadığını, önceki dönemde kurumdan kaynaklanan hatalar dolayrsryla abonelik işlemlerini tamamlanmadığından adına cezalar tahakkuk ettirildiğini, hukuki işlemler başlatıldığını. Bunun üzerine yapılan görüşmeler sonunda mutabık kalınan borç ve cezaların tamamen ödendiğini, Abonelik tesisinden sonra da adına tahakkuk ettirilen faturaların düzenli olarak ödendiğini, kuruma borcu bulunmadığını, kurum tarafından adına tahakkuk ettirilen 36 027,27 TL borcun neden kaynaklandığı, ne şekilde hesaplandığının belirli olmadığım. Geçmiş dönemde adına tahakkuk ettirilen borçların da tamamen ödendiğini, bu haksız borç tahakkuktan sebebiyle kuruma itirazlarda bulunduğunu Fakat itirazlarının değerlendirilmediğini, haksızlık giderilmediğini. Yargılama sırasında kurum kayıtları ve sayaç üzerinde yapılacak teknik incelemeler sonunda davalı kurama borcunun olmadığının görüleceğini, Ayrıca kurumun geçmiş döneme ilşkin tahakkuk ettirdiği bu borCUN zamanaşımına uğradığını, Kurum tarafından zamanaşımına uğramış borç dolayısıyla hakkında hukuki işlemler başlatılarak, geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde mağduriyete uğrama ihtimalin yüksek olduğundan Davalı kuruma borçlu olmadığımın tespiti ile bu süreç içinde eğer ödeme olursa haksız olarak ödenen paranın tarafıma iadesi ve kötü niyetli olan davalı kurum hakkında %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatama tıükmedilmesi için dava açmak gerektiğini, fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak üzere davalarının kabulüyle öncelikle dava konusu kurum borcu dolayısıyla hakkında dava ve icra takipleri ile elektriğin kesilmesi şeklinde kurum işlemlerinin durdurulmasına, teminatsız veya teminatlı olarak bu konuda tedbir kararı verilmesine, Zamanaşımı itirazı da dikkate alınarak, hakkında tahakkuk ettirilen fatura ve borçların iptali ile borçlu olmadığının tespitine, bu süreçte haksız olarak para tahsil edilmesi durumunda tahsil edilen paranın faizi ile tarafıma iade edilmesine, haksız ve kötü niyetli olan davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalr kurama yükletilmesîne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; iddiaya dayanak faturanın ve tahakkukun ibraz edilmediğim, Davalı müvekkili kurumdan alman bilgilere göre; davacıyla borçlarıyla alakalı olarak sözlü şekilde anlaşmaya varılmış olsa da herhangi bir protokol ve ibralaşma yapılmadığını ve davacının çeşitli ödemeler yaptığını. Bu ödemelerden sonra, davacının İddia ettiği şekilde bir borcu kurum kayıtlarında bulunamadığını ancak bu borcun başka aboneliklerinden kaynaklanmış veyahut farklr bir borçtan farklı bir tutar da olabileceğini, Keza davacı hakkında dava konusuyla alakalı açılmış bir icra takibi de bulunmadığını, eğer davacı, iddiasını destekleyecek fatura belgelerini dosyaya sunacak olursa bu konuda şimdiden zamanaşrmr itirazlarında bulunduklarını, abonelerin, haksız olduğunu düşündükleri faturalara 1 yrl içinde itiraz edebileceklerini, Eğer davacı yan bir itirazda bulunmuşsa da, bunu ispat etmesi gerektiğini, Dosya kapsamına bakıldığında, davam tarafın tacir olduğunu. Davalı müvekkili şirketin de anonim şirket olduğunu Bu noktada alınan hizmetin de davacının ticarethanesine ilişkin olduğuna şüphe bulunmadığını, Böylece arada sözleşme de bulunduğundan, artık davacı ile davalı müvekkili arasında ticari iş vuku bulduğunu. Ticaret Kanunu Madde 21 ve 18/2'ye göre;
*Madde 21- (2) Bir fatura atan kişi aldtğt tarihten itibaren sekiz gün İçinde, faturanın içeriği hakktnda bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. 11
"Madde 18- (2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adam; gibi hareket etmesi gerekir
Görüldüğü üzere, elektrik satımı davacının ticaretine ilişkin olduğunu. Tacir, devamlı olarak yaptığı işferfe ilgili mevzuatı, ne yapması gerekeceğini tacir olmayan şahıslardan daha iyi bilir ve bilmek zorunda olduğunu Tacirin bilmek zorunda olduğu şeylerin başında ticari hayatı için gerekli olan kanun hükümleri, ticari hayatın gerekleri ve teamülleri ile ticari örf ve adet geldiğini Bunlar göz önüne alındığında davacı 31.03.2016 yılında kendisine tahakkuk ettirilen bir faturaya ne kuruma başvurarak ne de Türk Ticaret Kanunu madde 21 e göre zamanında itiraz etmediğini. Bu nedenle süresinde açılmayan işbu davanın zamanaşımı yönünden reddini dileyerek, ortaya çıkacak yeni belgeler halinde beyanda bulunma haklarım saklı tuttuklarını, müvekkili şirket yetkilileri tarafından mevzuata uygun şekilde tahakkuk ve faturalandırma yapıldığını. Müvekkil kurumun bu noktalarda bir ihmali bulunmadığını, öncelikle aleyhlerine açılan bu davanın konusuz olması sebebiyle reddine, davanın esastan görülmesi halinde tahakkuk ettirilen fatura bedellerine süresinde itiraz edilmediği için davanın zamanaşımı yönünden reddine, Müvekkili şirket tarafından yapılan işlemler yürürlükteki mevzuata uygun olup iş bu davanın ve ihtiyati tedbir talebinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle İİK 72 maddesinde düzenlenen istirdat davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 07/03/2018 havale tarihli raporunda; ........... numaralı tesisatta 09.12.2004 tarihinde aboneliğin başladığı tespit edilmiştir. Davacının abonelikte 2006/07-2007/04 dönemier arasındaki faturalarını zamanında ödemediğinden aboneliği 24.04.2007 tarihinde iptal edilmiştir. Buna istinaden davacı .... numaralı tesisatta zamanında ödenmeyen faturalarına taksitlendirme yaparak 25.04.2007 tarihinde abonelk sözleşme yaptığı tespit edilmiştir.
*DavacıVıın 2006/07 - 2007/04 dönem arasındaki zamanında ödenmeyen faturalar için yaptığı taksiti ödemediğinden .... numaralı tesisattaki sayacın 25.12.2007 tarihinde söküldüğü tespit edilmiştir Buna istinaden davacı Şirketimize kaydı olmayan sayaçtan enerji kullanımı yaptığından 16.02 2008 tarihli ..... seri numaralr kaçak tahakkuku tutulmuştur Bu kaçak tahakkukuna istinaden 18.02 2006 tarihinde 2232,14-TL tutarında ödeme yapılarak borcun sona erdiği tespit edilmiştir,
‘.... numaralı tesisatta zamanında ödenmeyen 2006/07-2007/04 dönem faturalarını muhtelif tarihlerde toplamda 6189,00-TL tutarında ödeme yapılarak borcunun sona erdiği tespit edilmiştir.
‘Davacı nın .... numaralı tesisatta 18.02.2008 tarihînde sayaç takılarak abonelik sözleşmesi yaptığı tespit edilmiştir. Davacı sözleşme sonrasında çıkan faturalarım zamanında ödemediğinden enerji kesimi yapıldığı tespit edilmiştir. Buna istinaden davacının sayaca fiziki müdahale ettiği tespit edilerek kaçak tahakkukları tutulmuştur, Davacı tarafça ilk olarak 09 12.2004 tarihinde davalı kurum ile elektrik satışına ilişkin abonelik sözleşmesi imzalandığı, sonrasında ödenmeyen elektrik faturaları ve taksit tutarları nedeniyle aboneliği iptal edilmiş takip eden 25.04 2007 ve 18 02.2008 tarihlerinde tekrar abonelik sözleşmeleri imza edilmiştir
Kacak Tahakkukları:
Davacı adına 16 02.2008 tarihi itibariyle dava konusu ..... numaralr tesisatta 2006/02 döneminde İdareye kaydı olmayan sayaç ile Sözleşmesiz elektrik kullanıldığı içerikli tutanak tanzim edilmiştir. Bu tutanağa istinaden davacı adına 2.232,14 TL. tutarında kaçak elektrik tüketim faturası tahakkuk ettirilmiştir. Davalr kurum yazı içeriğinde bu kaçak tahakkukuna istinaden 18.02.20Q8 tarihinde 2232.14-TL tutarında ödeme yapılarak borcun sona erdiği bildirilmiştir.
Ayrıca yine Davacı adına 29 12.2010 tarihi itibariyle dava konusu ..... numaralı tesisatta 2010/12 döneminde ..... seri numaralı tutanağa istinaden davacı adına 11,733,40 TL. tutarında kaçak elektrik tüketim faturası tahakkuk ettirilmiştir. Dosya kapsamında yer alan Tahsilat makbuz örneğinden kaçak bedelinin 11.869,08 TL. olarak 09.02.2011 tarihinde ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır
Normal Fatura Tahakkukları:
.... numaralı tesisatta zamanında ödenmeyen 2006/07-2007/04 dönem faturalarını muhtelif tarihlerde toplamda 6189,00-TL tutarında ödeme yapılarak borcunun sona erdiği tespit edilmiştir.
..... numaralı tesisata ait olan 2016/04 (2016 Yılı Nisan ay) dönem faturasıdır
C
Fatura detayı incelendiğinde, dava konusu 2016/04 dönem faturasına
Gündüz tarifesine (06:00 - 17:00 saatleri arası için) 40.270,84 kwh.
Puant tarifesine {17:00 - 22:00 saatleri arası için) 18,974,41 kwh.
Gece tarifesine (22:00 - 06:00 saatferi arası için) 28.281,75 kwh.
olmak üzere toplam 87.535,00 kwh. İLAVE TÜKETİM EKLENMİŞ OLDUĞU anlaşılmaktadır
Endeks döküm kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde;
Tutanak öncesi ve sonrası tüketimler arasında bariz fark bulunmadığı hatta İLAVE TÜKETİME SEBEP OLABİLECEK DÖNEME AİT Dava konusu fatura ÖNCESİ dönem TÜKETİM ORTALAMASININ DAHA FAZLA ÇIKMIŞ OLDUĞU tespit edilmiştir.
Davalr kurum yetkilileri ve vekili tarafından yapılan açıklamalarda bu hususa (ilave tüketim) hiç değiniîmemiştir
Açıklanan nedenlerle,
Dava konusu edilen 36.027,20 TL tutarındaki 2016/04 (2016 Yık Nisan ay) dönem faturasına EKLENEN 87.535.00 kwh. İLAVE TÜKETİMİN gerekçesinin BULUNMADIĞINA kanaat getirildiği açıklanmış, Bu nedenle de 2016/04 fatura döneminde tüketilen elektrik haricinde faturaya ekleme yapılan 87,535,00 kwh, lik tüketime tekabül eden bedelin TOPLAM FATURA TUTARINDAN DÜŞÜLMESİ GEREKTİĞİNE KANAAT GETİRİLMİŞTİR.
2016/04 dava konusu 36.027,20 TL tutarındaki faturanın 4.138f45 TL, tutarından davacının sorumlu tutulması gerektiği, 36 027,20 TL 4 138f45TL= 31.888,75 TL. MENFİ TESPİT talebinin olabileceği, ödeme yapılan tarih 16,08.2016 ; dava tarihi 19/07/2016 olduğundan menfi tespit talep edilebilecek tutar için faiz hesaplaması yapılamadığı, açıklanmış, itiraz üzerine bilirkişiden ek rapor ve 2.ek rapor alınmış, bilirkişinin kök rapordaki ve ek rapordaki kanaatlerinin aynen devam ettiğini açıklamış, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere davalı tarafça davacı hakkında düzenlenen 36.027,20 TL tutarındaki faturada davalının 4.138,45 TL tutarında sorumlu tutulması gerektiği, dolayısıyla davacının davalıya ödemiş olduğu 36.027,20 TL den bu miktarın mahsubu ile davalının 31.888,75 TL yi davacıya ödemesi gerektiği davalının kötü niyetli olarak davacı aleyhine icra takibi yapmadığı dolayısıyla davacı vekilinin talep ettiği kötü niyet tazminatının şartları bulunmadığı anlaşılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu istirdat davasının KISMEN KABULÜ ile, 31.888,75 TL nin ödeme tarihi olan 16/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı vekilinin kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
4-Davacı lehine takdir edilen 3.826,65.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 644,46.-TL ile 1.263,46.-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.907,92.-TL yargılama giderinin kabul(%88) red(%12) oranına göre hesaplanan 1.678,96.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı lehine takdir edilen 2.725.-TL vekalet ücreti ile haklı çıkılan orana göre davalının yaptığı 36,00.-TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Alınması gereken 2.178,32.-TL karar harcından peşin alınan 615,26.-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.563,06.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) Davacı vekili Av. ..., Davalı vekili Av. ..... yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.22/02/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Davacı Yargılama Giderleri
644,46.-TL İlk masraf
500,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 119,00.-TL Yargılama gideri
1.263,46.-TL