T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/980 Esas
KARAR NO: 2021/974
DAVA: Menfi Tespit - İstirdat (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/11/2016
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :17/11/2021
Davacı vekili tarafından açılan menfi tespit - istirdat davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan müvekkili şirket tarafından açılan ... es. Sayılı Çek zayii nedeniyle iptali talepli davaya yaptığı ferri müdahale talebinde elinde olduğunu bildirdiği ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait Keşidecisi ... tlfı. ... nolu TL hesabına bağlı 30/09/2016 keşide tarihli ... çek seri nolu 5.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, dava konusu çeke istinaden davalı alacaklı tarafından açılan Bakırköy .... icra Müdürlüğü'nün ... es. Sayılı icra takip dosyası tahtında yapılmış ve yapılacak olan tahsilatların alacaklı ( iş bu davanın davalısı ) ... 'ya ödenmesinin tedbiren yasaklanmasına, davalıya çek bedeli için borçlu bulunmadıklarının tespiti ile ... Bankası A.Ş. - ... şubesine ait keşidecisi ... olan, ... nolu TL hesabına bağlı 30/09/2016 Keşide Tarihli ... çek seri nolu 5.000,00 TL bedelli çekin taraflarına iadesine ve çeke istinaden varsa yapılmış tahsilatlarında müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretininde karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış, ancak aşamalardaki yazılı ve sözlü beyanları ile özetle dava konusu çekin daha önce davacının avukatı olması sebebiyle danışmanlı k ücreti borcuna karşılık dava konusu çekin davacı tarafça kendisine verildiğini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait Keşidecisi ... tlfı. ... nolu TL hesabına bağlı 30/09/2016 keşide tarihli ... çek seri nolu 5.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin davacıya iadesine ve varsa yapılmış tahsilatların istidatı ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait Keşidecisi ... tlfı. ... nolu TL hesabına bağlı 30/09/2016 keşide tarihli ... çek seri nolu 5.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olup olmadığı hususundadır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası aslı celp edilmiş, incelendiğinde; davalı borçlu tarafından dava dışı ... ve ... İnş ve Teks aleyhine ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait Keşidecisi ... tlfı. ... nolu TL hesabına bağlı 30/09/2016 keşide tarihli ... çek seri nolu 5.000,00 TL bedelli çeke dayalı Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş ... Karar sayılı ihtiyati haciz kararı ile toplam 6.009,28 TL bedele ilişkin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, dosya borçlusu ... yönünden 16/11/2016 tarihinde, ... yönünden 24/11/2016 tarihinde kesinleştiği, borçlular hakkında fiili ve kaydi hacizlerin yapılmış olduğu, fiili hacizler dosyasının 15/11/2016 tarihinde infaz edilmesi ile kaydi hacizler ise 16/11/2016 ve 18/11/2016 tarihlerinde fek edildiği, dosyanın 15/11/2016 tarihinde infaz edilerek kapatıldığı anlaşılmıştır.
İstanbul Barosu Başkanlığı, Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi, Bakırköy ... Noterliği, İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat cevapları incelenmiştir.
Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı ilamı incelendiğinde; iş bu davamızdaki davalı tarafça davacı aleyhine vekalet ilişkisinden kaynaklı alacak sebebiyle başlatılan takibe itirazın iptali davası açıldığı, Mahkemece davalının vekalet ilişkisinden kaynaklanan özen ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davranması sebebiyle vekalet ücretine hak kazanmadığı ve davanın reddine karar verilmiş ve karar İstinaf incelemesi ile kesinleşmiştir.
Mahkememiz dosyasına ve icra takibine konu çek incelendiğinde; keşidecisinin ... olduğu, 30/09/2016 tarihli ve 5.000,00-TL bedelli olup, hamiline düzenlendiği, ilk cirantasının ... İnşaat ve Tekstil olduğu, sonraki cirantasının ... olduğu, en son hamilinin ... olduğu ve karşılıksızdır işlemi yapıldığı görülmüştür.
Davalı vekilinin talebi üzerine İstanbul Baro Başkanlığı'na çek üzerinde cirosu bulunan ...'ın yanında avukatlık stajını yaptığı avukatın bilgileri sorulmuş ve davalı ile birlikte ortak vekaletnamesi bulunan Av. ...'ın yanında staja başladığı ve daha sonra Av. .... yanında devam ettiği bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava konusu çekin kendileri tarafından davalıya ve ciranta olarak görünen ...'a verilmediğini, çekin araçlarından zayi olduğunu, bu nedenle çek iptali davası açıldığını ileri sürmüş, Mahkememizin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı çek iptali dosyasında davacıya çek istirdatı davası açılması için süre verilmiş ve dava açılması üzerine konusuz kalan dava hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığı kararı verilmiştir.
Dava konusu çek hamiline yazılı çek olarak düzenlenmiş, lehtar gösterilmemiştir ve 6102 Sayılı TTK'nun 647/1 maddesi uyarınca hamiline yazılı çekin devri için zilyetliğin devri yeterlidir. Aynı Kanunun 791/1 maddesi uyarınca hamiline yazılı çekin ciro edilmesi halinde çekin niteliği değişmez, ancak ciranta düzenleyen ile birlikte sorumlu olur. Hamiline yazılı çekte yetkili hamilin teşhisi için düzgün ciro zinciri de zorunlu şart değildir.
6102 Sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.
Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca çek istirdatı davasının son hamile karşı açılması ve çek bedelini ödeyen tarafından açılması gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı, davacı vekilinin beyanları, banka yazı cevapları ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili tarafından dava konusu çekin kendileri tarafından davalıya ve ciranta olarak görünen ...'a verilmediğini, çekin araçlarından zayi olduğunu, bu nedenle çek iptali davası açıldığını ileri sürmüş, Mahkememizin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı çek iptali dosyasında davacıya çek istirdatı davası açılması için süre verilmiş ve davacı vekili tarafından Mahkememize iş bu dava açılmıştır. Davacı vekili her ne kadar davalıya borcunun olmadığını ve dava konusu çekin davalıya verilmediği iddia edilmiş ise de davalının 6102 Sayılı TTK'nun 792. madde uyarınca dava konusu çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispat edememiştir. Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında kural olarak ispat yükü senetten dolayı borçlu olmadığını ispat eden tarafta yani davacıdadır. Ancak davalı söz konusu çekin davacı tarafından kendisine vekalet ilişkisinden kaynaklı borcu sebebiyle verildiğini iddia etmiş ve senedi talil etmiş ve senedi talil edenin iddiasını ispat etmesi gerektiğinden ispat yükünü değiştirmiştir. Ancak davalının davacıdan vekalet ücreti alacağına ilişkin açtığı dava Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından reddedilmişti ve davalı davacıdan vekalet ücreti alacağını ispat edememiştir ve dava konusu senet bedelsiz kalmıştır. Ancak dava konusu çek bedeli çekin ilk cirantası tarafından dava açıldıktan sonra davalıya ödenmiştir ve bu nedenle davacının menfi tespit talebi konusuz kalmış ve menfi tespit davası hakkında konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı dava açmakta haklı olduğunu ispat ettiğinden davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiştir. Davacı vekili tarafından çek istirdatı ve bedelinin ödenmesi halinde ödenen miktarın iadesi de talep edilmiş, ancak çek bedelinin dava dışı ciranta tarafından ödenmesi nedeniyle davacının çek ve bedel istirdatını talep hakkı ve dava açma hakkı (aktif husumet) bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle çekin, ödenmesi halinde bedelin istirdatına ilişkin açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafından açılan menfi tespit davasının konusuz kalması sebebiyle bu dava yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacı tarafından açılan çek istirdatı ve çek bedeli istirdatı davasının aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30- TL maktu harcın, 85,39 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 26,09 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacının menfi tespit talebi yönünden davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca dava değeri ve tarifenin 13/1 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 126,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
7-Mahkememizin kararının kesinleşmesine müteakiben dosyamız arasında bulunan Bakırköy 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının mercine İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize verilecek veya başka bir Mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.