T.C.
BAKIRKÖY
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1048 Esas
KARAR NO: 2018/1042
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/11/2017
KARAR TARİHİ: 08/11/2018
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/11/2018
Davacı vekili tarafından açılan İtirazın İptali davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin sigortalısı ....A.Ş tarafından 510 adet cep telefonu davalı şirkete ait kargo ile Arnavutluk' a gönderildiğini, taşınma sırasında iki paletten birindeki karton kolilerin yırtılarak koli içerisinde bulunan cep telefonlarından 10 adetinin çalınmış olduğu tespit edildiğini, 27/01/2016 tarihli sigorta ekspertiz raporunda sigorta tazminat miktarı belirlenmiş ve 2.866,69 TL müvekkil tarafından sigortalısına ödendiğini, sigorta tazminat miktarı davalı tarafından ödenmediğinden davalıya rücu edildiğini, bu miktar için yapılan icra takibine davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davacı .... Sigorta A.S.'nin sigortalısı dava dışı ....... Ticaret in Arnavutluk'ta .... firmasına ihraç ettiği 510 adet cep telefonunun havayoluyla Arnavutluk'taki ....nakli davah firmanın TK1073 sayılı uçuşu ile gerçekleştirildiğini, söz konusu emtianın daval sorumluluğunda havayoluyla taşınması sırasında bahsi geçen emtianın bulunduğu iki paletten birindeki karton kolilerin yırtıldığı ve kolilerin içerisindeki cep telefonlarının çalınmış olduğu tespit edildiğini, ihracata konu 2 palet emtia Atatürk Hava Alanı'ndan Arnavutluk'un Tiran Hava Alam'na kadar hava yolu nakliyesinin gerçekleştirilmesi için dava dışı sigortalı ....Şirketi tarafından 23.12.2015 tarihinde davah ...'nun Ambarlı Gümrük deposuna teslim edildiğini, dava konusu emtianın nakliyesi .... no.lu havayolu konişmentosu kapsamında tarihinde ....... A.O. sorumluluğunda ... sayılı uçuşu Üe gerçekleştirildiğini, havayolu nakliyesinin neticesinde emtianın varış yeri Tiran Hava Alanı kargo bölümüne aktarılmış, emtia paletlerinin alıcı firmaya sevk edileceği esnada yapılan kontrol işlemleri sırasında 1 palet içerisindeki karton kolilerin yırtılmış ve 10 adet ... siyah model cep telefonunun yırtılan karton koliler içerisinden alınmış ve/veya çalınmış olduğu -27.01.2016 tarihli .... Sigorta Firması tarafından hazırlanmış Sigorta Ekspertiz Raporu'nda da yukarıda belirtilen süreç tespit edilmiş, sürece ilişkin sigorta poliçesi, faturalar, fotoğraflar ve sair diğer belgelerle de teyit edüdiği üzere söz konusu hasarın emtianın varış terminali olan Tiran Hava Umanı kargo bölümünde emtianın alıcısına sevk edileceği sırada fark edilmiş olduğu ve terminal yetkilileri tarafından .... başlıklı hasar raporunun düzenlendiğini, 27.01.2016 tarihli Ekspertiz raporunda kayıp/eksiklik olgularına ilişkin kusur sorumluluğunun davah hava yolu nakliyecisi (davah ....) Armasında olduğu tespit edilmiş ilgili hasann (kayıp/çalınma) sigorta teminatına konu olduğundan 2.866,69 TL sigorta tazminatının ödenmesi gerektiği belirlenmiştir. Raporda tespit edilen tazminat tutarının poliçe teminat kapsamında olduğunun anlaşılması üzerine (....no.lu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi) müvekkil sigorta şirketi sigortalısı ....Firması'na 2.866,89 TL ödendiğini, bu bağlamda müvekkili sigorta şirketi TTK'nın 1472. maddesi bağlanımda halefiyet ilkesi gereği, kusurlu davah havayolu şirketine karşı alacaklı konuma gelmiş; Sigortalıya ait malların davah şirketin konuyla ilgili herhangi bir dönüş sağlamaması üzerine 23-11-2016 tarihinde halef sıfatıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatılmıştır. Davah ....'nin icra takibine itiraz etmesi karşısında icra takibi durmuş olup; itirazın iptali ve icra takibinin devamının temini için işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, Bakırköy .... .İcra Müdürlüğünün ....esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; Öncelikle davacı süresi içerisinde ihbar mükellefiyetinde bulunmadığından Montreal konvansiyonuna göre 14 günlük hakdüşürücü süre geçtiğinden davanın reddini talep edilmekte ve esasa ilişkin olarak ise müvekkilinin meydana gelen hasarda sorumluluğun sınırlı olduğunu, müvekkili tarafından davacıya sınırlı sorumluluk kapsamında ödeme teklifi yapılmış olduğu, ancak davacının bu teklifi kabul etmemiş olması dolayısıyla , davanın reddine karar verilmesini, ihtilafa konu tasıma 30.12.2015 tarihinde Türkiye'den Arnavutluk’a yapılmış olup, uluslararası bir taşıma olduğunu, bu nedenle dava konusu olaya 28 Mayıs 1999 talihli olan ve ülkemiz açısından 26.03.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren, "Hava Yoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme'' (Montreal Sözleşmesi) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, 31.madde 2.fikrasmda; ''Hasar durumunda, teslim almava vetkili şahıs hasarın veya eksiklisin fark edilmesinden sonra derhal ve en geç kargo halinde alınılan tarihten itibaren on dört (14) gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunmalıdır." konişmento altında yapılan taşımaya ilişkin davacının, böyle bir ihbarda bulunmadığını, müvekkili ortaklık tarafından davacıya sınırlı sorumluluk kapsamında ödeme teklifi yapıldığını ,fakat kabul görmediğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı tarafından süresinde ihbarda bulunma yükümlülüğü yerine getirilmediğinden davanın reddine, bir an için ortaklıklarının tazminat ödemekle sorumlu tuulması halinde sorumluluklarının sınırlı sorumluluk limitleri içinde ancak gerçek zarar kadar olduğu göz önünde bulundurularak fazla talebin reddine, tüm mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin de davacıya tahmiline karar verilmesini beyan etmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; davacı ( alacaklı ) tarafından davalı ( borçlu) şirket aleyhine Bakırköy .... İcra Dairesinin ....esas sayılı dosyasında 2.866,69 TL sigorta rücu alacağı, 194,22 TL geçmiş gün faizi olmak üzere 3.060,91 TL alacak için ilamsız takiplerde ödeme emri düzenlendiği, davalının ( borçlunun ) yasal süresi içerisinde takibe için itiraz ettiği, takibin durmuş olduğu, davacı vekilinin yasal süre içinde davalı vekilinin itirazının iptali için İİK 67 maddesine göre itirazın iptali davası açtığı, uyuşmazlığın Montreal Konvansiyonuna göre davacının davalıya 14 günlük hakdüşürücü süre içerisinde bildirimde bulunup bulunmadığı, davacının sigortalısına ait ürünlerin teslimat anında eksik çıkan miktarın ne olduğu ve bedeli, icra takip dosyasındaki miktardan dolayı davalının davacıya borcunun olup olmadığı hususunda olduğu, dosyada deliller toplandıktan sonra makine mühendisi bilirkişi ile inceleme yaptırılmış, bilirkişinin 28/08/2018 havale tarihli raporunda;.............Mahkeme nezdindeki davaya konu olan ve yukarıda özetlerine kısaca yer verilen iddia savunma ve taraflarca ibraz olunan deliller kapsamında —İstanbul Atatürk Hava Limanı-Tiran arasında uluslararası hava yolu kargo taşıması kapsamında bir “hava yük senedi ile” yani bir akit yaparak hava taşıyıcısına teslim edilmiş olan yükün bir kısmının alıcısına teslim edilmediği belirlenmiş olduğundan öncelikle hava taşıması ve bu konudaki sorumluluk konusunu ihtiva eden mevzuat açısından değerlendirilme yapılması gerekmektedir.
Müvekkü .... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı dava dışı ... Ticaret rt.Ş7nin Arnavutluk'ta .... firmasına ihraç ettiği 510 adet ( 200 kg) cep telefonunun havayoluyla Arnavutluk'taki alıcısına nakli davah firmanın TKİ073 saydı uçuşu ile gerçekleştirilmiş;
söz konusu emtianın davah sorumluluğunda havayoluyla taşınması sırasında bahsi geçen emtianın bulunduğu iki paletten birindeki karton kolilerin yırtıldığı ve kolilerin içerisindeki cep telefonlarının çalınmış olduğu tespit edilmiştir. Davaya konu nakliyenin seyri aşağıda kısaca özetlenmiştir; İhracata konu 2 palet emtia Atatürk Hava Alanı'ndan Arnavutluk'tın Tiran Hava Alanı'na kadar hava yolu nakliyesinin gerçekleştirilmesi için dava dışı sigortalı ....Şirketi tarafından
23.12.2015 tarihinde davalı ... .... A.O.'nun Ambarlı Gümrük deposuna teslim edilmiştir.
Dava konusu emtianın nakliyesi .... no.hı havayolu konişmentosu kapsammda tarihinde.... .... A.O. sorumluluğunda TK1073 saydı uçuşu ile gerçekleştirilmiştir. Havayolu nakliyesinin neticesinde emtianın varış yeri Tiran Hava Alanı kargo bölümüne aktarılmış, emtia paletlerinin alıcı firmaya sevk edileceği esnada yapılan kontrol işlemleri sırasında 1 palet içerisindeki karton kolilerin yırtılmış ve 10 adet..... siyah model cep telefonunun yırtılan karton kolüer içerisinden alınmış ve/veya çalınmış olduğu
27.01.2016 tarihli .... Sigorta Firması taralından hazırlanmış Sigorta Ekspertiz Raporu'nda da yukarıda belirtilen süreç tespit edilmiş, sürece ilişkin sigorta poliçesi, faturalar, fotoğraflar ve sair diğer belgelerle de teyit edildiği üzere söz konusu hasarın emtianın varış terminali olan Tiran Hava lamanı kargo bölümünde emtianın alıcısına sevk edileceği sırada fark edilmiş olduğu ve terminal yetkilileri tarafından 30-12-2015 tarihinde ..... başlıklı hasar raporunun düzenlendiği,
27.01.2016 tarihli Ekspertiz raporunda kayıp/eksiklik olgulanna ilişkin kusur sorumluluğunun davalı ... yolu nakliyecisi (davalı ....) Armasında olduğu tespit edilmiş ilgili hasarın (kayıp/çalınma) sigorta teminatına konu olduğundan 2.866,69 TL sigorta tazminatının ödenmesi gerektiği belirlenmiştir. Raporda tespit edilen tazminat tutarının poliçe teminat kapsammda olduğunun anlaşılması üzerine (....no.lu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi) müvekkil sigorta şirketi sigortalısı ....Firması'na 2.866,89 TL ödemiş olduğunun görüldüğü,
Bu bağlamda müvekkil sigorta şirketi TTK'nın 1472. maddesi bağlammda halefıyet ilkesi gereği, kusurlu davalı havayolu şirketine karşı alacaklı konuma gelmiş olduğu.
Dava konusu »Türkiye'den Amavutluk'a yapılmış ULUSLARARASI BİR TAŞIMADIR. Bu nedenle dava konusu olaya 28 Mayıs 1999 tarihli olan ve ülkemiz açısından 26.03.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren, ''Hava Yoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme" (Montreal Sözleşmesi) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Buna göre;
Huzurdaki davada uygulanması gereken 1999 tarihli Montreal Sözleşmesinin 31.madde 2.fıkrasında; "Hasar durumunda, teslim almava vetkili şahıs hasarın veya eksikliğin fark edilmesinden sonra derhal ve en geç kargo halinde almdan tarihten itibaren on dört (14) gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunmalıdır."
-Taşımada Oluşan Sorumluluk Açısından:
Davaya konu taşma Türkiye -İstanbul Atatürk Hava Limanı-Amavutluk Tiran arasmda tarihinde (.... .... ) ile gerçekleştirilmiş olması nedeniyle Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili hükümlerinin tatbik edilmeyeceği açık olup , S ayın Mahkeme nezdindeki dava konusu uyuşmazlıkta Varşova/Lahey Konvansiyonu ve onu tadil eden 4 nolu Montreal Protokolü hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
2920 saydı adı T.S.H.K “Uygulanacak hükümler" başlığım taşıyan 106. Maddesi ” ...Kanunda hüküm bulunmadıkça, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri ve bu anlaşmalarda da hüküm bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır şeklindedir.
-ŞİKAYETLERİN ZAMANINA UYGUN OLARAK YAPILMASI: Montreal sözleşmesi madde 31-2;
Hasar durumunda ,teslim almaya yetkili şahıs hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve engeç alman tarihten itibaren 7 gün içinde ve kargo halinde de alınan tarihten itibaren 14 gün içinde taşıyıcıya şikayette bulunmakdır.Bu süre en fazla 21 gündür.
25/12/2015 tarihindeki uçuşla ilgili hasar bildirimin ,30/12/2015 tarihinde .... Kargo hasar bölümüne emaille bildirildiği anlaşılmaktadır.
Yapılan dosya incelemesinde Montreal sözleşmesi Madde 31-2 ve Madde 31-3 e uygun olarak şikayetlerin zamanında yapıldığı görülmüştür.
Hava yük senedinde eşyanın değerinin bildirilin ediği (Değer beyanı) kaydında özel bir bildirim yer almadığı , tamamı 200 kg olan ve ..... olarak beyan olunan yük taşıması için Taşıma öncesinde bir değer belirtilme suretiyle bu değere göre ek bir ücret ödenmemiş olduğundan bu durumda taşıyıcı, eşyanın kısmi ziyamdan ileri gelen bütün zararları tazmin etmekle yükümlü olmayıp, tazmin borcu, ilgili mevzuat düzenlemesi uyarınca eşyanın brüt ağırlığının her kilogramı başma 17 Özel çekme hakkı (SDR) ile sınırlı olmaktadır.
Buna göre Varşova Konvansiyonu ile Konvansiyonu tadil eden 4ju>.hı Montreal Protokolünün 22. Maddesi gereğince ;Hava taşıyanının sorumluluğu sınırlandırılmıştır. Mezkur madde metnine göre, “Yük taşımasında, paket taşıyıcıya verilirken, gönderici varış yerinde teslimindeki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemedikçe taşıyıcının sorumluluğu kilogram başma 17 özel çekme hakkı (SDR)ile sınırlandırılmıştır.
4 no.Iu Montreal protokolün 22. Maddesine göre ; ” Bu madde özel çekme hakkı olarak belirtilen meblağların Uluslararası Para Fonu tarafından tanımlanmış olup Özel Çekme Hakkı olduğu kabul edilecektir. Bu meblağların milli paralara çevrilmesi ,dava halinde ,karar tarihindeki özel çekme hakkının bu paralar karşısındaki değerine göre yapılacaktır. Dava konusu olayda kargo için gönderen tarafından ’’değer bildirilmemiş , diğer bir ifade ile söz konusu kargo için hava taşıyanına ek ücret ödenmemiştir. Bu takdirde kilo başma 17.-SDR hesap edilerek sorumluluk üst limiti tespit edilmesi gerekmektedir, t -*
... sayılı ... da eksik olan kargonun ağırlığı 200-197.8=2.2.- Kg.olarak beyan edilmiş olmakla buna göre Her kilogram için 17.-SDR.hesabıyla kayıp 2.2 Kg. X 17.-SDR = 37.4 SDR. dir.Varşova Konvansiyonu kapsamındaki taşımalarda bu sınırın karar tarihinde aşdıp aşılmadığı önemli olup (VK 22/6). Gereği somut olayda hükmedilecek tazminat miktan, 37.4 SDR ’nin karar tarihi itibariyle TL cinsinden değerim (faiz hariç) aşamayacaktan Zarar tutarının kayıp ve hasarın ortaya çıktığı tarih itibariyle belirlenerek ,ancak karar tarihindeki SDR kuruna göre belirlenen sınırı aşamayacak şekilde hükme bağlanması gerekeceğinden Rapor tarihi olan ..... ) esas alarak yapılacak örnek hesaplama sonucu yukarıda yer almıştır.
Montreal sözleşmesi Madde 22-4 e göre ,Kayıtlı Bagaj veya yükün bir bölümünün veya içinde bulunan herhangi bir şeyin kaybı, basan veya gecikmesi halinde,taşıyıcının sorumluluk sınırının tesbitinde dikkate atanacak ağırlık sadece ilgili paket veya paketlerin toplam ağırlığı olacaktır. Hava taşıyanı tarafından taşınmak üzere teslim alınmış olan yükün tamamı 200kg” .... tanımlı eşyadır . .... ” tarafından düzenlenmiş 23/12/2015 tarihli ... sayıb ... kayıp konusu eşyaya ait yukarıda detaylan yer alan bilgiye işaret edilmiş ancak yükün değeri için tanzim olunan asri Konişmento’da (... ) Hanesinde (... )) kaydı yazılmak suretiyle gönderen tarafından özel bir bildirim yapılmadığı anlaşılmıştır. Diğer bir ifade ile 23-12-2015 tarihli .... (hava taşıma senedinde Aynı yük bilgileri kaydedilerek yük teslim atanmıştır.
28.9.1955 tarihli Lahey Protokolü ile Tadil Edilen 12.10.1929 tarihli Varşova Konvansiyonu’nun m. 11 hükmü uyarınca hava yük senedinde yer alan kayıtlar, aksi ispat edilinceye kadar doğruluğu hakkında karine teşkil eder. (Mad.:22-2/c) hükmü uyarınca ise" Taşman mal için Hava Yük Senedi ( .... ) 'de değer beyan edilmemesi halinde taşıyıcının ödeyeceği tazminatın üst sınırı kilogram başına 17.- SDR olduğu , hüküm altına alınmıştır. Bu meblağa Mahkeme masrafları ve avukatlık ücreti dahil olmayıp Konvansiyon düzenlemesine göre “SDR'nin Mahkemece ° Karar Verdiği Tarihteki Kurunun “ esas alınmasını hükme bağlamıştır.
Buna göre 17-8-2018 tarih itibari ile bir SDR 8.3252 TL olduğundan ..... Davacı tarafça Raporun tanzim tarihi itibariyle . 37.4.-SDR. X 8.3252TE.= 31136TL ise Hava taşıyıcısının ödeyeceği tazminatın üst sının olacaktır.
TC Yargıtayll. Hukuk Dairesinin ....-... nohı kararlarına ilişkin davaya konu olan duruma benzer iki davada vermiş olduğu içtihad kararlan da rapor ekinde sunulmuştur.
SONUÇ VE KANAAT:
-Yapılan dosya incelemesinde Montreal sözleşmesi Madde 31-2 ve Madde 31-3 e uygun olarak şikayetlerin zamanında yapddığı, Montreal sözleşmesi madde 22-3 e göre:“Yük taşımasında, paket taşıyıcıya verilirken, gönderici varış yerinde teslimindeki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemedikçe taşıyıcının sorumluluğu kilogram başına 17 özel çekme hakkı (SDR)ile sınırlandırılmıştır.
Bu maddeye göre herhangi bir bildirimde bulunulmadığından vede AWBde malın değeri bildirilmediğinden,
-Raporda detaylan belirtildiği üzere dosyada mevcut evraklara göre.... tarafından düzenlenmiş 23-12-2015 tarihli.... saydı Hava Yük Senedi .... kapsamında 200 Kg olarak hava taşıyıcısına teslim olunan eşyaların varma yerinde alıcısına taşıma sırasında kaybolması neticesi ile 197.8 kg olarak teslim edildiği,bu bilginin .... cargo bölümüne süresinde bildirilmiş olduğu, eksik olan malzemenin 10 adet cep telefonu olduğu,
Varşova Konvansiyonu ve onu değiştiren Lahey Protokolünün hükümleri ile yine onu değiştiren 4 Nolu Montreal Protokolü 22-3 Md hükmüne göre,Taşıyıcının taşıma esnasında meydana gelmiş olması halinde doğan zarardan sorumlu olduğu,bunun her kg için 17 SDR(özel çekme hakkı)ile sınırlı olduğu, kayıp 2.2 Kg yük için beher kg 17.-SDR esası ile 37.4 SDR. nin zarar tutarının Rapor tanzim tarihindeki TL karşılığı (311.36 TL) zarar olarak belirlendiği, açıklanmış, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere davacı ... şirketinin sigortalısına ait emtianın davalı tarafından taşınması esnasında zayi olması nedeniyle davacının montreal protokolüne göre sorumluluğunun 37.4 SDR (311,36 TL ) olduğu, alacağın likit olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu itirazın iptali davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun Bakırköy ... .İcra Dairesinin ....esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 311,36 TL asıl alacak üzerinden devamına,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alacak likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
4-Davacı lehine takdir edilen 311,36.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 84,96.-TL ile 728,75.-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 813,71.-TL yargılama giderinin kabul(%11) red(%89) oranına göre hesaplanan 89,50.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı lehine takdir edilen 2.180,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Alınması gereken 35,90.-TL karar harcından peşin alınan 48,96.-TL harcın mahsubu ile bakiye 13,06.-TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
8-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Davacı vekili Av. ...., Davalı vekili Av. ... yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 08/11/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
Davacı Yargılama Giderleri
84,96.-TL İlk masraf
600,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 128,75.-TL Yargılama gideri
813,71.-TL