T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1054 Esas
KARAR NO: 2019/234
DAVA: Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/11/2017
KARAR TARİHİ: 21/02/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2019
Davacı vekili tarafından açılan Alacak davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; Davalının bir alacağından dolayı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü .... Tal. Dosyasından haczettirdiği bir kısım mahcuzu 16/10/2014 tarihinde davacıya yediemin olarak teslim ettiğini, teslim sırasında alacaklı vekili ile davacı, dosyada mübrez olan saklama sözleşmesini imzaladıklarını, sözleşme mahcuz malların muhammen bedeli olan 78.000,00 TL nin binde 2 (iki)si nisbetiyle günlük olarak 156,00 TL üzerinden anlaştıklarını iddia etmektedir. Sözleşme tarihinden 20.11.2017 gününe kadar 1129 gün geçtiği ve toplamda 176.124,00 TL borç bulunduğu, ancak davalının bu süreçte 17.600,00 TL ödediğini ve bu ücret mahsup edildiğinde 158.524,00 TL bir bakiye alacağının kalmış olmasıyla iş bu davayı ikame ettiği, davacı haklılığına yol göstermesi açısından birden fazla adette emsal olabile cek Yargıtay İlamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesini kararlarını dosyaya suntuğunu, bu kararlarda özetle; taraflar arasında yapılan sözleşmede özgür iradelerine dayanarak günlük yediemin ücreti belirlediklerini, bunun Anayasamızda temeli bulunan çalışma ve sözleşme hürriyeti kapsamında olduğunu. Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlar Yönetmeliğini uygulanması Anayasa, TBK ve TTK uygulanmasının önüne geçemeyeceğini, davalının vekilinin yeddieminlik sözleşmesini imzalanmasında yetkili olduğuna değindiğini, sonuç olarak tarafların imzaladıkları sözleşmenin birbirlerini bağladığını, saklama sözleşmesine dayalı olarak 16/10/2014 gününden malların geri alındığı 20/11/2017 gününe kadar geçen 1129 gün için 158.524 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine ve yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle TBK 561 maddesinde düzenlenen saklama ücreti alacak davası olup, dosyada tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 24/10/2018 havale tarihli raporunda; .........Davalının alacaklı olduğu ....LTD. ŞTİ. Aleyhine başlatmış olduğu Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü ....T. Sayılı icra takibinde; üçüncü kişi dosya borçlusunun 78.0000 TL değerinde ki menkullerini 16.10.2014 tarihinde haczedilip muhafaza altına alınmasını sağlamıştır. Bu işlem için gerekli masrafları da yapmıştır. İcra Müdürlüğünce başlatılan haciz işlemi, üçüncü şahıs dosya borçlusunun menkullerinin yediemin davacının deposuna teslim edilmek üzere getirilmiştir. Taraflar burada menkullerin İİK kapsamında korunmasının sağlanması ve istenildiği takdirde derhal teslim edilmesini sağlamak üzere davacıya yediemin sıfatıyla teslim edilmiştir.
İş bu teslim işlemi sırasında da taraflar, davacının dosyaya sunmuş olduğu YEDİEMİN TESLİM ZAPTI VE ÜCRET SÖZLEŞMESİ isimli belgeyi ÖZGÜR İRADELERİ İLE İMZALANMIŞLARDIR.
Davacının sunmuş olduğu belge incelenmiştir. Kısaca sözleşmede aşağıda yazılan hususlarda mutabakata vardıkları görülmüştür.
1- Küçükçekmece bölgesinde Adalet Bakanlığına ait yeddiemin deposu bulunmadığından davalı vekili (alacaklı) istemi ve talebi üzerine, menkuller, YEDDİEMİN....'nın özel yeddiemin deposuna teslim edilmiştir.
2- Yeddiemin deposu her ay kira, işçi ücret ve sgk masrafları, sigorta masrafları, güvenlik vb. giderlerinin çok fazla olması ve İstanbul gibi bir şehirde yeddieminlik işinin her açıdan büyük riskler taşıdığı gerekçesi ile Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlar Yönetmeliği çerçevesinde kendisine teslim edilen mahcuzları koruyamayacağından kendisine teslimi istenen malları teslim alamayacağını bildirmiştir.
3- Ancak günlük ücretin karşılık anlaşma ile belirlenmesi halinde ve günlük belirlenen ücretin kendisine ödenmesi koşuluyla teslimi istenen menkulleri yeddiemin sıfatıyla kabul edebileceğini belirtmiştir.
4- Mahçuzların kapladığı alan ile birlikte hesap edildiğinde mahcuz malların binde 2 (iki)si nisbeti ile günlük 156,00 TL üzerinden anlaştıkları görülmüştür.
5- Alacaklı vekilinin anlaşmaya dair tüm şartları kabul ettiği ve itiraz ve dava açmayacağına dair beyanda bulunmuştur.
6- Yediemin İİK nun 95 maddesi gereğince peşin ücret talep etmiş ise de teslim tarihinde herhangi bir ücret verilmediği ancak daha sonra 17.600 TL ücret ödediği görülmüştür.
7- Davalı vekili işleyecek yeddiemin ücretini aylık olarak ödeyeceğine dair de beyanda bulunmuştur.
TBK KANUNDA SAKLAMA SÖZLEŞMESİ AŞAĞIDAKİ GİBİ DÜZENLENMİŞTİR.
Saklama Sözleşmeleri A. Genel saklama sözleşmesi I. Tanımı: MADDE 561- Saklama sözleşmesi, saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği sözleşmedir.
Açıkça öngörüldüğü veya durum ve koşullar gerektirdiği takdirde, saklayan ücret isteyebilir.
II. Saklatanın borçları: MADDE 562- Saklatan, sözleşmenin ifasının zorunlu kıldı&ı bütün masrafları ödemekle yükümlüdür.
Saklatan, kendi kusurundan ileri gelmediğini ispat etmedikçe, saklayanın saklamadan doğan zararlarını gidermekle yükümlüdür.
Yukarıda kısaca özet olarak anlatılan TBK da saklama sözleşmesi niteliğinde olan yeddieminlik sözleşmesinde tarafların karşılıklı birbirine borçlar yüklendikleri görülmüştür. Yeddieminin borcu, sözleşme çerçevesinde menkul eşyaları saklamak ve gerek alacaklı gerek İcra Müdürlüğü ve gerekse Borçlu tarafından teslimi istenildiği takdirde kendisine teslim edildiği şeklinde iade etmek iken davalının görevi ise iş bu teslim borcunu gereği gibi ifa eden yeddiemin günlük olarak hak etmiş olduğu ücreti ödemek olarak nitelendirmek gerekmektedir.
Dava konusu alacağın hesaplanması;
Menkullerin teslim tarihi :16/10/2014 hesap tarihi :20/ll/2017
Gün sayısı : 3 yıl 1 ay 4 gün olmak üzere toplam gün sayısı:1129 gündür
Günlük takdir edilen ücret ¡muhammen bedelin binde 2 si olan 156 tl yedieminlik ücreti :156 x 1129 =176.124 tl
Mahsup edilecek ücret :17.600 tl
Hesap sonucu yeddieminlik ücreti________: 158.524 tl olarak hesaplanmıştır.
Yargıtay kararları gereğince uzun süreden beri yeddieminde bekleyen menkullerin yedieminlik hesabında tbk nun 51. maddesine göre takdiri mahkemede olmak üzere takdiri indirim uygulanmasını gerektiren kararlar da bulunmaktadır.
Yeddieminlik hesabında adalet bakanlığı depo ve garajlar yönetmeliği ciheti ile de hesaplama yapılmalıdır.
Adalet bakanlığının
Lisanslı yediemin depoları yönetmeliği ücret tarifesi üzreinden ücret hesaplanmasında;
DiğerMalın hacmi 2m* kadar ise:Malın Muhammen Bedelinin % 1'i
Mahcuz TaşınırMalın hacmi 2m* ve üstünde ise: Malın Muhammen Bedelinin %o 2'si
Muhafaza ücretinin azami haddi
MADDE 4 —(1) Muhafaza müddeti hitamında 3 üncü madde uyarınca hesap edilecek ücret, mahcuz malın muhammen bedelinin yüzde otuzunu geçemez. Ancak mahcuz malın muhammen bedeli onbin Türk Lirasının üzerinde ise onbin Türk Lirasının üzerindeki meblağ için hesap edilecek ücret, aşan miktarın yüzde yirmisini geçemez.
Muhammen bedelin: 78.000 tl olduğu
Menkul eşyaların hacminin 2 metre küpü geçmesi nedeniyle günlük ücretin binde 2 nisabına göre hesaplanarak 78.000 x2/1000= 156 tl olarak hesaplandığı
10.000 X 30 / 100 = 3.000 TL
78.000- 10.000 = 68.000 TL Bu bedelin yönetmeliğe göre yüzde 20 si
68.000 X 20 /100 =13.600
13.600+ 3.000 = 16.600 TL Bulunmakla
Bakanlık tarifesine göre toplam hesap : 16.600 tl olarak hesap edilmiştir.
Takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere yukarıda anlatılan hususlar ve yargıtay tarafından verilen kararlar birlikte değerlendirildiğinde;
Anayasal hak olan sözleşme ve çalışma hürriyeti ve kanunlarla belirtilen sözleşme serbestisi gibi kavramlar bir arada değerlendirilerek tarafların aralarında yapmış oldukları sözleşme hükümlerine göre;
Davalının menkulleri yediemine teslim ettiği tarihten 20.11.2017 tarihine kadar toplam 1129 gün için, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde günlüğü 156 TL den toplam 176.124 TL ve ödenen 17.600 TL nin mahsubu ile 158.524 TL yeddiemin ücretinden davalının sorumlu olduğu,
Ancak her ne kadar davacı özel yeddiemin özel bir işletme olduğundan Adalet Bakanlığı Depo ve Garajalar Yönetmeliğine tabi olmasa da, davalının sorumlu olduğu miktarın tespitinde bu yönetmelikteki kuralların hakkaniyete daha uygun bir sonuca varılabilmesi İçin doğrudan olmasa da kıyasen uygulanması gerektiği yani esas olan sözleşme koşullarında TBK nun 51 .maddesinin hakime verdiği yetkiye dayanarak bir miktar indirim yapılabileceği takdiri göz önüne alınması kaydıyla
Sözleşme nisabı ile : 158.524 TL
Bakanlık tarifesine ile : 16.600 TL
Hakkaniyete uygun yeddiemin ücretinin ne olabileceği konusunda mahkemenin takdirlerine ait olduğu açıklanmış, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği davalı tarafından davacının deposuna bırakılan menkullerin günlüğünün 156 TL olup, 1129 günlük alacak bedelinin 176.124 TL olduğu, davalı tarafından davacıya 17.600 TL ödenerek bakiye 158.524 TL ardiye ücretinin kalmış olduğu, taraflar arasındaki saklama sözleşmesinin tarafların serbest iradeleri ile imzalandığı, sözleşmede belirlenen ücretin tarafları bağladığı, bilirkişi tarafından tespit edilen 158.524 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu alacak davasının KABULÜ ile, 158.524 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı lehine takdir edilen 15.431,92.-TL.vekalet ücreti ile davacının yaptığı 3.518,10.-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Alınması gereken 10.828,77.-TL karar harcından peşin alınan 2.707,20.-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.121,57.-TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili Av. ... yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/02/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Davacı Yargılama Giderleri
2.743,20.-TL İlk masraf
600,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 174,90.-TL Yargılama gideri
3.518,10.-TL