T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/252 Esas
KARAR NO: 2018/124
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2017
KARAR TARİHİ: 05/02/2018
GEREKÇELİ KARAR YAZIM
TARİHİ : 28/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkiline sigortalı olan ... şirketinin Romanya'dan 308 kap parka/mont emtiasının Türkiye'ye nakledildiğini, sigortalı emtiaların gümrük işlemleri için Hadımköy'deki ... antreposuna geldiğini, geliş zamanının mesai saatleri dışına denk gelmesi sebebiyle malların tırdan boşaltılamadığından dolayı tırın ara sokağa park edildiğini, bu sıradan emtiaların bir kısmının çalındığını, fazlaya dair talepler saklı kalmak kaydıyla Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu taşımada fiili taşımacı olmadığını, malları fiilen müvekkilinin taşımadığını, bu nedenle malın taşınması sırasında meydana gelen zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının ve husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, CMR'ye göre alınması gereken tüm önlemlerin alınmasına rağmen yine de kayıp meydana geldiyse davalının sorumlu olmayacağının belirtildiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın ihbarını talep ettiğini, davanın husumet ve zamanaşımı nedeniyle reddine, esastan reddine, %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller ve Yargılamanın özeti:
Dava İİK 67.madde kapsamında Uluslararası taşıma sözleşmesinden kaynaklı CMR uyarınca taşıma esnasında emtiada meydana gelen zayi iddiasıyla rücuen alacak kaynaklı itirazın iptaline ilişkindir.
Dosyaya delil olarak, Küçükçekmece ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası, Müvekkil şirket nezdirıde açılan ... no.lu hasar dosyası, Müvekkil ...Sigorta A.Ş.'ye ait ... no.lu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısına 21.12.2015 tarihinde 46.044,87 TL sigorta tazminatı ödendiğine dair dekont, Ekspertiz Raporu, Hasar Tutanağı, Mal faturası, CMR Belgesi, Navlun faturası, Davalı/borçlu taşıyıcının Halkalı Gümrük Müdürlüğü'ne göndermiş olduğu 06.11.2015 tarihli yazı,Gümrük beyannamesi, Olay yeri inceleme tespit tutanağı, Sigortalı ... A.Ş.'nin Beşiktaş .... Noterliği'nin 09.11.2015 tarih ve ... yevmiye no.lu ile davalı/borçlu taşıyıcıya göndermiş olduğu rücu ihtarı celp ve ibraz edilmiştir.
Meydana gelen olayda tarafların sorumlulukları emtianın değeri ve CMR yönünden incelenmesi için dosya HMK 266.madde kapsamında bilirkişilere tevdi edilmiş
Kök ve ek raporunda Özetle;
Takdiri tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; CMR Yıin ilgili maddeleri ve Yargıtay Kararları doğrultusunda, taraf vekillerinin iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamı dikkate alınmak suretiyle yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, dUyuşmazlığa konu davada CMR Konvansiyonu ile bağlamında ilgi TTK hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, Davalı üst/akdi taşıyıcı ...Ltd. Şti. ile CMR-Uluslararası Hamule Senedi üzerinde alt/fiili taşıyıcı olarak görülen ... firmasının, meydana gelen hasar ve zıyaıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin TTK 1472. Maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu, davalı/borçlu tarafın sorumluğunu karşılayan alacak için zarar sorumlularına rücu hakkı doğduğu hususunun, uzmanlık alanımız dışında bulunması nedeniyle Sayın Mahkemenin takdirine olduğu, Şayet Sayın Mahkemenin, davacının sigortalısının haklarına halef olarak sorumlulara rücu hakkı doğduğuna ilişkin karar vermesi halinde, CMR m. 17/1, m. 29/1,2 hükümleri ile TTK 879/1, 886/1 birlikte değerlendirildiğinde davacı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı asıl/akdi taşıyıcı ... Ltd. Şti.'den 46.044,87 TL. tutarında alacağını talep edebileceği, yönünde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekili zamanaşımı itirazı usul kuralları gereği öncelikle incelenmiş olup buna göre somut olayda hasarın meydana geldiği tarih ve dava konusu emtianın teslim tarihinin 03.11.2015 olduğu, 06.11.2015 tarihli Halkalı Gümrük müdürlüğüne davalı yetkilisi tarafından yazılan yazı ile hasarın davalıya tebliğ edildiği kabul eidlmiştir.
Türkiye’nin de taraf olduğu bu Konvansiyon sebebi ile somut uyuşmazlıkta CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği tartışmasızdır. CMR Konvansiyonu’nun 32. maddesinde taşımalardan doğan davaların bir yıl süre ile açılması gerektiği ve bir yıllık sürenin hangi tarihten itibaren hesaplanmaya başlanacağı şöyle düzenlenmiştir; “Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar: a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,
Davaya konu çalınma olayının gerçekleşme tarihi 05.11.2015'dir. Davacı ... firmasının sigortalısına ödeme yaptığı tarih 21.12.2015'dir. Davaya konu icra takibine ilişkin dosya bilgisi;...Esas'tır. İcra takibinin açılma tarihi 15.03.2015'tir. Eldeki davanın ikame edilme tarihi 17.03.2017'tür.
Öte yandan, CMR’nin 32/3. maddesi gereğince, zamanaşımının kesilmesi ve durması hususları ile ilgili olarak davanın açıldığı mahkemenin hukuku uygulanacak olup,bu durumda hasar ve ödemenin tarihlerine göre 818 sayılı BK’nun 132, 133 ve 136. maddeleri hükümlerinin de bu çerçevede gözetilmesi gerekecektir. Davacı taraf ödemeden sonra takip yapılmış olup icra takibiyle birlikte zamanaşımı BK 136 ve yeni TBK 154 uyarınca kesilmiştir.Kaldı ki TBK)'nun 73/1. maddesinde "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmiştir. Dava konusu alacağa ilişkin, zamanaşımı süresi dolmadan İcra dosyası ile takip yapılmış olduğundan ve davalı tarafça takibe borca itiraz edilmesi nedeniyle işbu dava ikame edilmiş olmakla, davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Fiili taşımayı yapan alt taşıyıcının düzenlediği CMR - Uluslararası Hamule Yük Senedi 13. ve 18. bölümlerde sürücünün hasar ile ilgili derç ettiği çekincesi, yani malın hasarlandığına dair meşruhatı açık ve net olarak görülmekte olduğundan, bu çekince şerhinin "gönderinin sağlam teslim edilmediğine" yasal karine oluşacağı ve taşımacının sorumluluğunun doğacağı kanaatine varılmaktadır. Anılan sebepler davalının hak düşürücü süre itirazı ve zamanaşımı defi savunması yerinde görülememiş zamanaşımının durması sebebiyle davanın esasına geçilmiştir.
Mahkememizce iş bu davanın esası bakımından yapılan yargılama ve toplanan deliller sonucunda,
Davaya konu hasar bulunan mallar Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalanmıştır. Sigortacıya Rücu etme hakkını sağlayan .Ticaret Kanununun Madde 1472 “(l)Sigortacı Sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.Sigortalınm, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bir hak,tazmin ettiği bedel kadar,Sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa Sigortacı .Mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizîn halefiyet kuralı uyarınca,sigortalısına yaptığı ödemeyi İspat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” Şeklindedir. Davacı tarafından banka havale yoluyla dava dışı sigortalısına yapmış olduğu ödmee belgesini dosyaya sunulmuştur. Davacı vekili dekont suretini sunduğundan TTK 1472 maddesi gereği sigortalısının haklarına halef olduğu anlaşılmıştır
Uyuşmazlık meydana gelen çalınma olayından taşıyıcının sorunlu olup olmadığı noktasındadır. Somut olayda, davalı üst/akdi taşımacı tarafından taşıma (navlun) faturası düzenlenirken, alt/fiili taşımacı tarafından da CMR - Uluslararası Hamule Senedi düzenlendiği, emtia-eşyanın alt/fiili taşıyıcı tarafından taşınmasını takiben varış yerinde Genel Antrepoya boşaltılması öncesinde, ifa sorumlusu olan adamı sürücünün aracı güvenlikli bir park alanı verine sokak üzerine park ederek kabinde uyuduğu, dolayısıyla tedbirsiz ve pervasızca davranışı yüzünden emtia-eşvanın bir kısmını çaldırdığı anlaşılmaktadır.
CMR Madde-17 uyarınca da taşımacı yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından doğacak hasardan sorumludur. Amir hükmüne karşın, davalı taşımacı bu sorumluluğunu yerine getirmeyerek, eşyaya karşı olan özen borcunu ve edimini yerine getirmediği kanaatine varılmıştır.
Ayrıca TTK'da yardımcılarının kusuru Madde879'da düzenlenmiş olup Taşıyıcı; a) Kendi adamlarının, b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri arasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.denilmektedir.
Kural olarak Hasar durumunda ödenmesi gereken, malın/eşyanın hasarlı haldeki değeri ile sağlam değeri arasındaki fark olduğu, CMR Madde-25/1 ve CMR Madde-23/3 hükmüne göre de hesaplama yapılması durumunda ise tazminatın eksik brüt ağırlığın kilogram başına 8,33 Hesap Birimini (SDR) aşamayacağı belirtilmektedir. Ancak somut olayda taşıyıcının çalışanı olan şoförün aracı güvenli yere park etmemesi neticesinde araçtaki bir kısım emtianın çalınmış olduğu, davalının TTK 879. madde gereği sorumlu olacağı ve TTK 876. maddedeki sorumsuzluk hallerinden yararlanamayacağı anlaşılmıştır.
Öte yandan olaya uygulanması gereken CMR konvansiyona göre de taşıyıcı, taşıdığı emtiayı tam ve sağlam olarak alıcısına teslim ile yükümlüdür. Malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, kural olarak tam tazmin esasına değil, taşıyıcıya teslim edilen değerin iadesine yöneliktir. CMR Konvansiyonu'nda sorumluluk kapsamı, esas itibariyle 23-28 nci maddelerde düzenlenmiştir. Ancak, 23.5 ve 29'ncu maddelerinde açıklanan haller, sınırlı sorumluluk kuralının istisnasını oluşturmaktadır. CMR 29'ncu maddesi hükmüne göre, ağır kusurun varlığı halinde taşıyıcı, bu konvansiyonun taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran, sınırlayan veya ispat yükünü diğer tarafa yükleyen hükümlerinden yararlanamayacaktır. Bu halde, taşıyıcı tüm zararlardan sorumlu olacaktır. Bilirkişilerin hesaplamaları davacının ödediği bedele göre usul ve yasaya uygun bulunmuş sonuç olarak söz konusu meydana gelen hasardan C M R Madde 17 amir hükmü çerçevesinde davalı taşımacının eşyaya karşı özen borcunu ve edimini yerine getirmediği ve emtianın çalınmasına sebebiyet verdiği ve kusurunu bertaraf edecek aksini ispat eder delil sunmadığından davalı üst/akdi taşıyıcı ...Ltd. Şti. ile CMR-Uluslararası Hamule Senedi üzerinde alt/fiili taşıyıcı olarak görülen ... firmasının, meydana gelen hasar ve zıyaıdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmış olup buna göre abonman poliçesi gereğince, davacı ... şirketinin davadışı sigortalısına ödeme yapmakta haklı olduğu ve davalı firmadan yaptığı ödemeyi talepte bulunmasının hukuken mümkün olduğu kanaatine varılarak davacının davalıdan talep ettiği eksik mal bedeli tekstil bilirkişisi tarafından da değerlendirilmiş 46044,87 TL gerçek zarar tespiti yapılmış, davacı ... şirketinin davalı taşıyıcıdan talep edebileceği gerçek zarar miktarının ve davalının ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmış olup sonuç olarak takibin aynen devamına karar verilerek davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir.
Davacının İİK 67.maddeye göre icra inkar tazminat talebi yönünden ise söz konusu alacak borçlu tarafından miktar olarak tam olarak bilinebilir olmayıp yargıla ve teknik hesaplamayla ortaya çıkabilecek bir mesele olup dava konusu olay tazminat hukukunu ilgilendirdiğinden ve tazmini gerekecek bedel taraflar arasında açıkça kararlaştırılmadığından, tazminat alacağı önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşımamaktadır. Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleşmediğinden bu talep mahkememizce yerinde görülmemiştir. Faiz değerlendirmesi yönünden ise takipte davacı avans faizi talep etmiş olup davacının talebi işin niteliği dikkate alınarak ticari iş olması sebebiyle 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faiz oranıyla birlikte olmak üzere takibin devamına karar verilmiş davacının işlemiş faiz talebi ise CMR Konvansiyonu’nun 27/1 madde ve fıkrasında hak sahibinin ödeme talebinin yazılı olarak taşıyıcıya gönderildiği tarihten, böyle bir talepte bulunulmamış ise, dava tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedileceği öngörülmüş olup, somut olayda davacının davalıya göndermiş olduğu Beşiktaş 11.noteliğinin ihtarnamesiyle bu husus davalıya bildirilmiştir. Davacı sigortalısının haklarına ödemeden itibaren halef olduğundan ödeme tarihinden itibaren itibaren faize hak kazanacağından ayrıca işlemiş faiz mahkememizce hesaplanmış olup takipte ödeme tarihinden takip tarihine kadar geçen sürede davacının talep edebileceği işlemiş faiz 1.125,89 TL olarak hesaplanmış ve asıl alacağa eklenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalı borçlunun Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, TAKİBİN İŞLEMİŞ FAİZ İLE BİRLİKTE AYNEN DEVAMINA,
3-Hükmedilen 46.044,87 TL Asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde yıllık %9.75 oranında 3095 sayılı kanunun 2/2. maddesi uyarınca avans faizi uygulanmasına,
4-Şartlar oluşmaması nedeniyle davacının inkar icra tazminatı talebinin reddine,
5-492 sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 3145,32 TL nispi karar harcından peşin alınan 569,79 TL icrada yatan 235,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2339,68 TL nispi ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 5.414,94 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı 4,60 TL vekalet harcı ve 569,79 peşin harç olmak üzere 605,71 TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.123,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine
10-Gider Avansından kalan miktarın 6100 SY nın 333 md göre karar kesinleşince davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/02/2018
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E- imzalıdır