T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/453 Esas
KARAR NO: 2020/351
DAVA: Ticari Ünvanın Korunması
DAVA TARİHİ: 17/05/2017
KARAR TARİHİ: 09/07/2020
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2020
Davacı vekili tarafından açılan Ticari Ünvanın Korunması davasının Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkilinin ticaret unvanının 2007 yılında İstanbul Ticaret Odası nezdinde tescilli olduğunu davalının ise 2015 yılında kurulmuş bir şirket olup 2016 yılında unvan değişikliğine giderek unvanını .... Teknolojileri Dış Tic. AŞ. Olarak tescil ettirdiğini davalının müvekkili ile aynı alanda iştigal ettiğini, davalının müvekkili ile büyük oranda benzerlik gösteren unvanı kullanmasının iltibasa sebebiyet verdiğini bu nedenlerle müvekkili firmanın ticaret unvanına yapılan tecavüzün önlenmesi ve firmanın ticaret unvanının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; .... ibaresinin bir marka olarak davacı tarafından tescil edilmediğini bir çok firmanın bu ibareyi ticaret unvanlarında kullandığını iltibas yaratacak benzerli bulunmadığını davacı ile müvekkili şirketin iştigal alanlarının farklı olduğunu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini bevan etmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle ticari ünvanın korunması davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra marka bilirkişi ile incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 23/02/2018 havale tarihli raporunda; .........Tescil edilmiş bir ticaret unvanının himayesi TTK m.52 hükmü çerçevesinde olur. Bu hükme göre; “ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir. Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, giderleri aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir”.
Davacının unvanının tescil tarihi 2017 iken davalının unvanının tescil tarihi 2016’dır. Tescilli iki unvan varsa, ilk tescili yaptıranın öncelik hakkı vardır. Davacı kendisinden sonra tescil edilen ticaret unvanındaki bir ibarenin iltibas yaratması nedeniyle unvandan çıkartılmasını talep ettiğinden, terkine karar verebilmek için; öncelikle vaki kullanımın iltibas yaratıp yaratmadığı tespit edilmeli, ayrıca her iki tarafın faaliyet alanlarının karşılaştırması ve ortak faaliyet alanlarının bulunduğunun tespit edilmeli ve ayrıca tespit ettikten sonra davalının ticaret unvanında bulunan iltibasa neden olan ibarenin unvandan çıkarılmasına karar vermelidir.
Karıştırılma(iltibas), ticari alandaki faaliyetlerde, şeyler benzerliği veya karışımı ifade etmekte olup, satın alınan iki mal arasında veya kullanılan iki unvan arasında veya iş mahsullerinde birbirinden ayrılmayacak derecede benzerliğe istinat ettirilmesidir . İltibas doğrudan iltibas ve dolaylı iltibas olarak ikiye ayrılabilir. Buna göre, karışıklığı yaratan aynı veya benzeri bir işaret, bu işaretin hitap ettiği çevrede, söz konusu işaretlerin kullanıldığı mal veya hizmetin, iltibasa maruz bırakılan mal ve hizmetle özdeşleştirilmesine yol açıyorsa doğrudan iltibas söz konusu iken, karışıklığı yaratan aynı veya benzeri bir işaret, bu işaretin hitap ettiği çevrede, işaretler arasındaki farklılığı anlasalar bile benzerliğe dayalı olarak mal veya hizmetler arasında yanlış bağlantılar kurmasına yol açıyorsa dolaylı iltibas söz konusu olur. Karıştırılmanın (iltibasın) varlığının kabul edilebilmesi için, davacının tanıtma işaretini davalıdan önce “haklı olarak kullanmış” olması zorunludur . Karıştırılmanın(iltibasın) varlığı için, tanıtma işaretlerinin aynı tür emtialar için kullanılmasına, taraflar arasında bir rekabet ilişkisinin olmasına gerek yoktur.
İltibasın arzu edilmiş olması veya meydana gelmiş olunmasının önemi yoktur, önemli olan objektif bakımdan tehlikenin mevcut olmasıdır.
Dosyada mübrez sicil kayıtlarına göre davacının .... ELEKTRONİK VE BİLİŞİM SİSTEMLERİ AŞ. olarak İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu çerçevesinde kurulduğu davalının ise 7.1.2015 tarihinde İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu bünyesinde .... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TİCARET AŞ. Olarak kurulduğu ve bu unvanını daha sonra .... SAVUNMA TEKNOLOJİLERİ DIŞ TİCARET AŞ. Olarak değiştirip tescil ettirdiği görülmüştür.
Her iki tarafın ticaret unvanındaki tek benzerlik her iki unvanda da “...” ibaresinin bulunmasıdır. Bunun dışında ticaret unvanlarının yan unsurlarında benzerlik söz konusu değildir. ... ibaresi genel ve çok yaygın bir ibare olduğundan her iki unvanın bütün unsurlarının dikkate alınarak karışıklık yaratıp yaratmayacağının değerlendirilmesi gerekir. Buna göre davacının unvanındaki “.... ELEKTRONİK VE BİLİŞİM SİSTEMLERİ AŞ unvanı ile davalının .... SAVUNMA TEKNOLOJİLERİ DIŞ TİCARET AŞ unvanı bir bütün olarak karşılaştırıldığında her iki unvanda ....genel ibaresi dışında hiçbir ibarenin aynı ya da benzer olmadığı tamamen farklı olduğu dikkate alındığında her iki unvanın iltibasa sebebiyet verecek derecede benzer olmadığı kanaatine varılmıştır.
Bununla birlikte kullanılan ticaret unvanı, hitap ettiği müşteri çevresi bakımından farklı ise, unvanlar arasında iltibas mevcut olmadığından aynı veya benzer ticaret unvanının kullanılması halinde unvanın terkini istenemez.
Bu çerçevede dosyadaki sicil kayıtlarındaki faaliyet konuları incelendiğinde davacının faaliyet alanının; “Her nevi bilgisayar ve bilgisayar van ürünleri ile elektrikli ve elektronik cihazlar ve bunlara bağlı dayanıklı tüketim mallan ve vedek parçalarını almak.satmak.ithalatını ve ihracatını yapmak veva yaptırmak” Olduğu, davalı Şirketin faaliyet alanının İse; “l-Şirket her türlü güvenlik sistemlerinin alım satımı,yedek parça ve aksesuarlarının,ithalatını ve ihracatını toptan ve perakende ticaretini yapabilir,showroomlar açabilir,bayilikler verebilir. 2-Şirket her marka bilgisayar ve bilgisayar donanımlarının ithalatı ve ihracatı tüm bilişim sistemleri,endüstriyel büro otomasyon,tüm yazılım ve donanım faaliyetleri,internet üzerinden her türlü ses ve görüntü hizmetini vermek,web sitesi hazırlamak ve internet servis sağlayıcılığı yapmak,ticari amaçlı bilgi işlem merkezleri kurmak,yurtiçi ve yurtdışı data şebekeleri ve irtibatını kurmak,veri hazırlama,onarma,destek ve danışmanlık hizmetlerini sağlamak,bilgisayar programlarının ve bilgisayar kontrolü sistemlerinin alım satımı,ithali,ihracı pazarlaması ile toptan ve perakende ticaretini yapmak. 3-Şirket her türlü alüminyum tel bakır ve mamüllerini,kablo ve elektrik sektörüyle ilgili her türlü ürünlerin ithalini ve ihracatını alım ve satımını yapabilir. 4-Şirket her türlü iletişim sistemleri,elektrik,elektronik ürünler telefon,telsiz haberleşme araç ve gereçlerinin alım satımı ithali ve ihracı toptan ve perakende ticaretini yapabilir.Şirket bu ürünlerle ilgili servis montajını ve danışmanlık eğitim işleri yapabilir,showroomlar açabilir,bayilikler verebilir. 5-Şirket her türlü yangın algılama,sistemleri,gaz algılama sistemleri,parmakizi sistemleri,giriş çıkış personel takip sistemleri,hırsızlık sistemleri,devre güvenlik sistemleri,yangın söndürme sistemleri ithalat ihracat montajı ve bakımını,güvenlik korumaya ilişikin tüm elektronik,optik,audiovisaul mekanik cihaz kameralar ve monitörler almak satmak alarm ve kontrol sistemleri,turnike,bariyer,otopark otomasyonu,metal üst arama cihazlarının ve yedek parçalarının alım satımı,ithali ihracı,toptan ve perakende ticaretini yapabilir,servis ve bakım onarım işlerini yapabilir. 6-Şirket gerekli izinler almak kaydıyla güvenlik elemanları çalıştırma ile ilgili kurum ve kuruluşların sahışların güvenliğini sağlamaya yönelik her türlü faaliyetlerde bulunabilir. 7-Şirket her türlü makine ve yan ürünlerinin alım satım ithali ve ihracatını yapabilir. 8-Şirket konularıyla ilgili özel ve kamu kuruluşlarının açmış olduğu ihalelere girebilir,alınan ihaleleri başka firmalara devredebilir. 9-Yürürlükteki ithalat ve ihracat rejimleri ve konuya ilişkin diğer mevzuata raiyet etmek suretiyle,her türlü malın alımı,satımı,ithalatı,ihracatı,dahili ve toptan ticaretini yapabilir. 10-Şirket amacını gerçekleştirmek için her türlü gayrimenkul alabilir,satabilir,kiraya vererbilir, bunlar üzerindeki ayni ve şahsi her türlü hakları tesis edebilir,ipotek alabilir,ipotek verebilir ve ipotekleri fek edebilir.3.şahıslara borçlarının teminatını teşkil etmek üzere şirket adına kayıtlı gayrimenkulleri dilediği şart ve koşullarda ipotek verebilir.Şirket gayrimenkulleri üzerinde irtifak,infa,sükna,gayrimenkul mükellefiyeti,kat irtifakı,kat mülkiyeti tesis edebilir.Her türlü gayrimenkullerle ilgili olarak tapu daireleri nezdinde cins tashihi,irfaz,tevhid,taksim,parselasyon ile ilgili her nevi muamele ve tasarrufları gerçekleştirebilir” olarak belirtildiği görülmüştür. Görüldüğü üzere davacı ve davalının iştigal konuları benzer olmakla birlikte davalının başka sektörlere ilişkin iştigal alanlarının olması, ticaret unvanlarının birbirine iltibas yaratacak şekilde benzememesi nedeniyle davacının ticaret sicilinin terkini talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı ve davalını iştigal konuları benzer olmakla birlikte davalının başka sektörlere ilişkin iştigal alanlarının olması, ticaret unvanlarının birbirine iltibas yaratacak şekilde benzememesi nedeniyle davacının ticaret sicilinin terkini talebinin yerinde olmadığı, açıklanmış, itiraz üzerine yeni bir marka bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişinin 19/04/2018 havale tarihli raporunda; ..........Dava konusu uyuşmazlıklar davacımn tescilli ticaret unvanına benzerliği sonucu ortaya çıkan iltibastan dolayı davalının ticaret unvanının terkini.
Ticari bir adın, ticaret unvanı olarak kullanılması “unvansal kullanım” olarak adlandırılır. Bir işaretin unvan olarak kullanılıp kullanılmadığı ise, o adla karşı karşıya gelen ortalama niteliklere sahip bir tüketici algısına göre belirlenmelidir. Şayet ortalama tüketici, adı, bir tacirin ticarette kullandığı ad olarak algılıyor, o adda, tacirin kökenine ilişkin işaret görüyorsa unvansal bir kullanımdan söz edilecektir. Buna karşılık adın, kullanım yeri veya kullanım şekli nedeniyle, ortalama tüketici gözünde unvan olarak algılanması mümkün değil ise unvansal kullanım oluşmayacaktır. Bu bağlamda özellikle ticari belge ve yazışmalar üzerindeki, taciri gösteren ve mal veya hizmete yönelik bir vurgusu olmayan kullanımların unvansal kullanım özelliği taşıma ihtimalleri yüksek olacaktır.
Kullanımın markasal değil, unvan kullanımı olarak kabul edilebilmesi için, ticaret unvanının sicilde yazılı ve kayıtlı olduğu şekilde kullanılması ve unvandaki çekirdek sözcük ya da sözcüklerin, farklı renkte, büyük puntolarla ya da öne çıkarılarak kullanılmamış olması gerekmektedir.1
Yine unvanın kullanıldığı yer de tüketici algısı açısından önemlidir. Ürünler üzerinde, ilanlarda veya reklamlarda yer alacak kullanımların unvansal etki yanında markasal etki doğurma olasılığı yüksek olacaktır.
Davalının web sitesi incelendiğinde davalıya ait ticari unvanın markasal kullanıldığına dair herhangi bir tespite rastlanmamıştır. Yukarıdaki web site görselinde gözüktüğü gibi, davalı taraf .... ibaresi üzerinde herhangi bir oynama yapmadan, ticari sicilinde nasılsa o şekilde kullanmaktadır.
Davalının web sayfasındaki diğer sekmeler de incelendiğinde unvanın tescil edildiği şekilde kullanılmış olduğu tespit edilmiştir.
Davacı tarafın web sitesi incelendiğinde ... ibaresinin unvandan ziyade markasal kullanımı dikkat çekmektedir.
Marka ticaret unvanı ve işletme adından farklı bir amaca hizmet eden tanıtıcı bir işarettir. Marka taciri ya da ticari işletmeyi değil bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmek için kullanılır. Buna göre fonksiyonu tümüyle ticari işletmenin ürettiği, pazarladığı mal veya hizmetleri ayırt etmektir.
Ticaret unvanının amacı doğrultusunda kullanılması onun ticaret unvanı ve tabelalarında kullanılmasıyla sınırlı kalmaktadır.
Ticaret unvanı ile markanın fonksiyonlarına uygun şekilde kullanılması halinde ticaret unvanının marka hakkını ihlal etmesi durumu ortaya çıkmayacaktır.
Davacı ve davalının ticaret sicilindeki iş mahsulleri incelendiğinde meslek grupları ve nace kodlarının farklı olduğu, iş kolu içeriğinde ise faaliyetler arasında kısmi benzerlik bulunmaktadır. Ancak fiiliyatta davacı ve davalı web siteleri incelendiğinde farklı alanlarda faaliyet gösterdikleri yani tüketici/hizmet alıcılarının farklı olduğu farklı tüketici/hizmet alıcılarının taleplerine cevap vermelerinden dolayı marka hakkına tecavüz veya markalar arası iltibas olgusundan bahsedilmeyecektir.
Dosya kapsamında iddia, savunma, delil, bilirkişi raporu, internet, TPMK, İTO nezdinde yapılan araştırma sonucunda;
1 -Davacı ve davalının piyasaya arz ettiği mal/hizmetlerin farklı olduğuna,
2-Davalı tarafın ticari unvanını, tüketiciler nezdinde davacı markasıyla iltibas oluşturacak şekilde kullanmadığına,
3-Davalı tarafın unvanını usulüne uygun tescil ettirmesi ve usulüne uygun şekilde kullanmasından kaynaklı, ticari unvanının terkini talebinin yerinde olmadığı açıklanmış, davacı vekilinin rapora karşı itirazı üzerine bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişinin 09/05/2019 havale tarihli ek raporunda; ............Kök rapor doğrultusundaki görüşlerinin aynı olduğunu, davalı tarafın unvanını usulüne uygun tescil ettirmesi ve usulüne uygun şekilde kullanmasından kaynaklı, ticari unvanının terkini talebinin yerinde olmadığına, davalının kötü niyetle hareket ettiğine dair hukuki yorumun mahkemeye ait olduğunu açıklamış, dosyada alınan her iki bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, Asis ibaresi genel ve çok yaygın kullanılan bir ünvan olduğundan her iki şirketin ticari ünvanları birlikte karşılaştırıldığında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede benzer olmadığı gibi davacı ve davalının farklı sektörlerde iştigal ettiği, tarafların ticaret sicilindeki kayıtlarına göre meslek kodları ve nace kodlarının farklı olduğu, farklı alanda faaliyet gösterdikleri, hizmet alıcılarının farklı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu ticari ünvanın terkini davasının REDDİNE,
2-Davacının yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı lehine takdir edilen 3.400,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Alınması gereken 54,40.-TL karar harcından peşin alınan 31,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 23,00.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) Davacı vekili Av. ..., Davalı vekili Av. ... yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.