T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/48
KARAR NO: 2018/384
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 17/01/2017
KARAR TARİHİ: 02/04/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 24/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP; Müvekkilinin maliki olduğu ..plakalı araca,.. Ltd. Şti.'ye ait davalı ... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın 06/10/2012 tarihinde seyir halindeyken çarpması neticesinde davaya konu değer kaybı ve iş görememeden oluşan maddi zarara ilişkin kaza meydana geldiğini, oluşan maddi zararın tahsiline ilişkin Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de davalılar tarafından takibe yapılan haksız itiraz neticesinde takibin durduğunu, davalıların haksız itirazının iptali ile sigorta şirketi yönünden haksız olarak itiraz edilen değer kaybı ve işlemiş faizler üzerinden, diğer davalılar yönünden ise haksız olarak itiraz edilen takibin tümü üzerinden takibin devamına, sigorta şirketi aleyhine değer kaybı ve işlemiş faizler üzerinden ve diğer davalılar aleyhine haksız olarak itiraz edilen takibin tümü üzerinden %20 den az olmamak kaydıyla inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
... CEVABINDA; Kaza tarihinde ....şirketinde asgari ücretli personel olarak çalıştığını, % 100 kusurlu olduğu iddiasının asılsız olduğunu, yola çıkış anında her ne kadar kendisinin de kusuru bulunuyor ise, davacının kaza tutanağında belirtilen yolda olması gereken hızın üstünde olduğundan anlaşılacağı üzere karşı tarafında kusuru bulunduğunu, ... plakalı aracın ... tarafından sigortalı olduğunu, sigorta poliçesi incelendiği takdirde poliçe kapsamının araç başına maddi zararın 22.500 TL, kaza başına maddi zararın 45.000 TL olduğunu, bu nedenlerden dolayı davacının aracında meydana gelen hasarı ve değer kaybının ... tarafından karşılanması gerektiğini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
... CEVABINDA; KTK 109. Ve Sigorta Genel Şartlarının C.8 maddeleri uyarınca davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, poliçeden dolayı sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 22.500 TL ile sınırlı olduğunu, davacının kasko şirketi tarafından görevlendirilen eksperler aracılığı ile tespit edilen hasar bedelinden müvekkili şirkete rücu edilenj 2.301 TL hasar bedelinin müvekkili şirketçe davacının kasko şirketine 27/02/2013 tarihinde ödendiğini, kazanç kaybı ve diğer dolaylı zararların teminat kapsamında olmadığını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, poliçe teminat kapsamı dışında kalan kazanç kaybı talebinin reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, olay tarihinden itibaren faiz talebinin reddine, müvekkili şirket dava açılmasına sebebiyle vermediği için masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
.... ŞTİ. CEVABINDA; Her ne kadar dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmiş ise de, olay tarihinde şirketine bağlı olan aracın ... tarafından sigortalı olduğunu, sigorta poliçesi incelendiğinde poliçe kapsamının araç başına maddi zararın 22.500 TL, kaza başına maddi zararın 45.000 TL olduğunu, bu nedenlerden dolayı davacının aracında meydana gelen hasarı ve değer kaybının ... tarafından karşılanması gerektiğini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava İtirazın İptaline ilişkindir.
DELİLLER VE YARGILAMANIN ÖZETİ;
Dava; 6098 sayılı TBK 49 .madde ve 2918 sayılı KTK 97.maddesi uyarınca davalıların işleten ve sürücüsü oldukları, 6102 sayılı TTK 1483.madesine göre diğer davalı ... Sigorta AŞ şirketine zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı araç ile davacının malik olduğu aracın karıştığı kaza nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı bedelinin davalılardan İİK 67.madeye göre itirazın iptali istemine ilişkindir
Davaya konu İcra dosyası ... plaka plakalı aracın ruhsat bilgileri ve araç tescil trafik kayıtları,... plaka no’lu aracın ruhsat fotokopi ve trafik kayıtları, SBM tramer kayıtları, her iki aracın sigorta poliçesi, Trafik Kaza Tespit Tutanağı, konuyla ilgili Sigorta sigorta hasar dosyası, ekspertiz raporu, Sürücü belgesi, Kazaya ilişkin Olay yeri ve araç hasar fotoğrafları dosya arasına alınmıştır.
İcra takip dosyası incelendiğinde davacı tarafından dalılara karşı işlemiş faiz ile birlikte değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelleri yönünden takip yapıldığı davalıların itirazları üzerine iş bu eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce kusur ve tazminat bedeli tespiti için HMK 266.madde uyarınca alınan bilirkişi raporunda Özetle;
Dava konusu kazanın meydana gelişinde; ...plaka no’lu aracın sürücüsü davalı ...’ırı %100 (yüzde yüz) oranında KUSURLU olduğu, -... plaka noiu aracın sürücüsü davacı ...’m KUSURSUZ olduğu, Davacının dava konusu kaza nedeniyle zarar ve ziyan miktarının toplamı 2.800 TL. olarak hesaplanmış olup, kaza sırasında davalı sürücünün tam kusurlu olduğu düşünüldüğünde, Araçtaki 2.200 TL. değer kaybından davalıların müteselsil sorumluğunda, Araç sahibin aracını kullanamamaktan dolayı 600 TL. zararından ... plaka no’lu aracın sürücüsü davalı ...’m ve araç sahibi davalı ...LtdŞti.’nin müteselsil sorumluğunda olduğu yönünde rapor düzenlemiştir.
Trafik kazasına karışan araçlarda değer kaybı; aracın markası, modeli, yaşı, tipi, hasarın niteliği, kaza tarihine kadar aracın yaptığı km, aracın kullanım şekli (özel veya ticari), davalı ... şirketi tarafından TRAMER ortamında aracın motor ve şasi numarası ile sorgulama yapılarak, aracın kaza geçmişinin, daha önce kaza geçirip geçirmediği, bu kazalarında uğradığı hasarların niteliklerine dair bilgi, hasar dosyaları ve ekspertiz raporlarına göre araçta değer kaybının hesaplanmasında esas alınmaktadır.
Mahkememizde oluşan kanaate göre davalı sürücünün kusurlu şekilde davacıya seyir halindeyken çarpması neticesinde çarpması nedeniyle, kazanın meydana gelişinde tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda davalı sürücünün de kusurundan dolayı meydana gelen zarardan sorumlu olup davacıya ait araç bu kaza nedeniyle araç onarılmakla istenilen şekilde eski halde getirilmiş olsa bile, hasara uğradığı için ekonomik değerinde azalma olur.
Davalı ... şirketi yönünden Konuyu düzenleyen mevzuat hükümlerine göre, 6102 sayılı TTK 1409. md. göre, “Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu” dur.
Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarının,
A.3. maddesine göre, “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde, bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dâhilinde karşılamakla yükümlüdür…”
KTK Zorunlu Mâli Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 3. Şahıs araçlarının onarım tazmini yanında, ayrıca “değer kaybı” nın da “dolaylı değil, doğrudan zarar” niteliğinde olduğu ve tazmin edilmesi gerektiği, Zarar gören aracın, zarara sebebiyet veren araç maliki, işleteni veya sürücüsü ile aracın maddi sorumluluğunu teminat altına alan sigorta şirketi tarafından tam ve eksiksiz olarak karşılanması gerektiği yönündedir. Aracın değerinin, zarar verici olay meydana gelmeden önceki değerinden daha az ise, “zarar” olduğunu kabul etmektedir. Zarar kavramı içinde, “değer kaybı” nın da bulunduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Yargıtay 4 Hukuk Dairesinin 2002/130-E2002/4512-K sayılı ilamında “Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araba, tahribatın izleri taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir .Aracın onan imiş durumdaki değeri ne kadar iyi onarılmış olursa olsun skuıal olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir denilmektedir. Yargıtay karan ile de çarpılan araçta değer kaybı olacağı kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan belgeler alınarak hesaplama yapılmıştır. 6704 sayılı yasa ile değişik 2918 sayılı KTK'nun 90.maddesine göre 16.04.2016 yürürlük tarihinden sonraki kazalar için ZMMMS genel şartlarına hesap yapılacağından yasanın yürürlük tarihine göre ve 2012 olarak kaza tarihi dikkate alınarak Başbakanlık Mevzuat geliştirme ve yayın Genel müdürlüğünün 14 Mayıs 2015 tarihli ve 29355 sayılı resmi gazetede yayınlanan değer kaybı hesaplama kriteri esas alınmamıştır. Yargıtay içtihatları doğrulusunda rapor alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre uyuşmazlık ZMMS kapsamında davalı ... şirketi ve sürücünün kaza sebebiyle davacı üçüncü kişinin aracında meydana gelen hasar bedelinden dolayı davalıların sorumlu olup olmadığı noktasındadır.
Yasanın 85/Son maddesine göre, işleten, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğundan, sigortacının sorumluluğunun da gerek zamanaşımı ve gerekse zararın niteliği yönünden işleten gibi değerlendirilmesi gerekmektedir.Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca; zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilecektir. Ayrıca, değer kaybı davası; araç sürücüsü ve/veya ruhsat sahibine açılabileceği gibi, bunlara karşı birlikte de açılabilecektir. Böylece Zorunlu Trafik Sigortası Poliçesi ile sigortacı, kusurlu araç sahibinin sorumluluğuna müteselsilen ortak haline gelmiştir
Teknik olarak görünürde değer kaybı olmasa bile ekonomik değerinden kaybettiği kabul edilmelidir. Buna göre davalılar söz konusu zarardan müteselsilen sorumlu oldukları açıktır. Anılan yasal düzenlemeler yanında bir araçta kaza sonrası teknik olarak görünürde değer kaybı olmasa bile ekonomik değerinden kaybettiği kabul edilmelidir. Çarpılmış hasar görmüş bir motorlu aracın teknik ve ekonomik açıdan değer kaybı kaçınılmazdır. Sonuç olarak haksız fiilin meydana gelmesinde davalının sigortalısının kusurlu filleriyle meydana geldiği işleten ve şirketin zarardan poliçe 2918 sayılı yasa uyarınca sorumlu olduğu dikkate alındığında tarafların iddia ve savunmalarına, davacının aracındaki değer kaybı bedeli yönünden talep yerinde görülerek bilirkişi tarafından sonuç olarak tespit edilen değer kaybı aracın türü durumu kazanın meydana geldiği parçalar aracın yaşı modeli cinsi ikinci el piyasa rayiç değeri önceye dayalı kazasının olup olmadığı hususları dikkate alındığında rapora göre de kaza tarihi itibariyle yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre aracın kaza öncesi ve sonrası piyasa rayiç değerleri arasındaki fark kuralına göre değer kaybı esaslarına göre değer kaybı hesaplaması yaptığı, hesaplamanın denetime elverişli, objektif, hesaplanabilir ve poliçe genel şartları eki değer kaybı hesaplama esaslarına uygun olduğu dikkate alınarak hesaplanan değer kaybı ile araç tamir süresi boyuncu hesaplanan yoksunluk bedelinin gelen ek rapora göre taleplerin kısmen kabulü ile Davalı ... şirketi yönünden araç mahrumiyet bedeli ZMMS genel şartları uyarınca teminat dışı hal olduğundan bu bedel yönünden talebin reddine, davacının işlemiş faiz talebi haksız fiil tarihinden itibaren takip tarihine kadar avans faiz oranı esas alınarak hesaplanmış buna göre 365,00 TL olarak gün sayısına göre bulunmuş ve fazlaya ilişkin işlemiş faiz yerinde görülmemiştir ve 2918 Sayılı KTK'nin 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2 maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün süresi, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren 8 işgünü olarak belirlenmiştir. Davacı tarafından davalı ... şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığı anlaşıldığından daha önceye dayalı sigorta şirketi temerrüte düşürülmediği analaşılmış olup sigortacı yönünden dava tarihinden itibaren faiz başlangıcına ve Faiz türü yönünde ise aracın ticari nitelikte araç olmaması hususi araç olması sebebiyle yasal faize hükmedilmiş olup sigorta şirketi yönünden takip tarihi diğer davalı yönünden haksız fiil tarihinden başlamak kaydıyla hükmedilmesi gerekmiş ve söz konusu alacak likit olayıp yargılama ile alınacak rapor ile ortaya çıktığından davacının koşulları oluşmaya icra inkar tazminat talebi ve fazlaya ilişkin alacak talebinin reddine karar verilerek davalıların itirazlarının ayır ayrı iptallerine karar verilerek aşağıdaki şekilde davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,
2-Davalıların Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazlarının işlemiş faiz ve asıl alacak yönünden kısmen iptali ile takibin asıl alacak araç mahrumiyet bedeli yönünden 600,00 TL yönünden sigorta şirketi dışındaki diğer davalılar bakımından aynen devamına, 2.200,00 TL değer kaybı olan asıl alacak yönünden bütün davalıların itirazlarının kısmen iptali ile değer kaybı yönünden takibe asıl alacak olarak 2.200,00 TL olarak bütün davalılar yönünden takibin devamına,
3-İşlemiş faiz yönünden ise mahkememizce tespit edilen toplam 2.800,00 TL asıl alacak üzerinden haksız fiil tarihi ve takip tarihi esas alınarak hesaplanan 365,00 TL işlemiş faiz yönünden ise davalıların itirazlarının kısmen iptali ile 365,00 TL olarak işlemiş faiz yönünden takibin sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden aynen devamına,
4-Hükmedilen asıl alacağa 2.200,00 TL yönünden takip tarihinden itibaren işleyecek şekilde yıllık %9 yasal faiz uygulanmasına, bu alacağın yasal faizinden bütün davalıların sorumlu tutulmasına,
5-Mahkememizce tespit edilen 600,00 TL kira kazanç kaybı bedeli için takip tarihinden itibaren yıllık %9 yasal faiz uygulanmasına, bu yasal faizden sigorta şirketi dışındaki diğer davalıların sorumlu tutulmasına,
6-Davacının icra inkar tazminatı talebinin şartlar oluşmaması nedeniyle reddine,
7-Davacının fazlaya ilişkin asıl alacak ve işlemiş faiz taleplerinin reddine,
4-492 sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 216,20 TL nispi karar harcından peşin alınan 72,91 TL harçtan mahsubu ile bakiye 143,29 TL nispi ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 1.103,95TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 31,40 başvurma harcı 4,60 TL vekalet harcı ve 72,91 TL peşin harç olmak üzere 108,91TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin kısmen kabul kısmen red oranına göre 80,75 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 775,00 TL yargılama giderinin kısmen kabul kısmen red oranına göre 574,59 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ... tarafından yapılan 19,80 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 5,13 TL'sinin davcıdan alınarak davalıya verilemesine
-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine
HMK 341. Vd. Uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2018
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.