T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/540 Esas
KARAR NO: 2018/809
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/02/2016
KARAR TARİHİ: 17/07/2018
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/07/2018
Davacı vekili tarafından açılan Tazminat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Bakırköy ...Tüketici Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından .... no.lu 27/05/2013/2014 tarihleri arasında geçerli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigorta ettirilen ....plakalı aracın, 01/03/2014 tarihinde sürücü ...'ın idaresinde iken .... plakalı araca çarpmak suretiyle maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğini, kaza nedeniyle tutulan trafik kazası tespit tutanağında müvekkili şirketçe sigortalı olan ...plakalı aracın kazanın oluşumunda 8/8 tam kusurlu olduğunu, aynı tespitte sigortalı aracın sürücüsü ...'ın kaza anında geçerli ehliyetnameye sahip olmadığı, belgesinin geçici süreyle geri alınmış olduğunun anlaşıldığını, kaza nedeniyle üçüncü kişiye ait .... plakalı araç için 13.811.00 TL hasar tazminatı ödendiğini, Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları B/4 C hükmüne göre, tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucu meydana gelmiş ise sigortacının, sigorta ettirene rücu edilebileceğinin kabul edildiğini, davalı sigortalının ehliyetsiz ve ağır kusurlu olması nedeniyle kazada 8/8 kusurlu bulunduğundan müvekkili şirketin zarara uğramasını önlemek amacıyla aracın trafik kaydı üzerinde HMK 389 ve 392 maddeleri gereğince teminat alınmaksızın ....plakalı araç üzerine üçüncü kişileri devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konularak, 13.811.00 TL tazminatın fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihi olan 28/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bakırköy ...Tüketici Mahkemesinin .... esas ....karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle rucüen tazminat davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 12/03/2018 havale tarihli raporunda; ..........Davalı ...’in 27 Mayıs 2013 tarihinde....plakalı aracı için ... Sigorta’dan bir yıllığına trafik poliçesi satın aldığı, 5 Ağustos 2013 tarihinde Davalı ...’in .... plakalı aracını Beşiktaş ... Noterinde Araç Satış Sözleşmesi ile ...’a Sattığı, Aynı gün 5 Ağustos 2013 tarihinde Davalı ...’in yeni satın aldığı... plakalı aracı için .... Sigorta’dan trafik sigortası satın aldığı, 1 Mart 2014 tarihinde Sürücüsü ....’ın ....plakalı araç ile sürücüsü ... olan....plakalı aracın ile trafik kazası yaptığı, Düzenlenen “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağf’nda ....plakalı aracın kusurlu olduğu polis memurlarınca değerlendirildiği, .... plakalı aracın satış sonrası sonlandırılmamış, aracın eski sahbinin satın almış olduğu, 27 Mayıs 2014 tarihinde sonlanacak trafik poliçesinden .... Sigortanın karşı tarafın onarım bedeli olan 13.811,00 TL’yi karşı tarafa ödediği, .... Sigorta’nın 23 Haziran 2015 tarihinde araç sahibine “Ehliyetsiz Araç Kullanma” gerekçesi ile karşı tarafın aracının onarımı için ödediği 13.811,00 TL’yi kendisine rücu edeceğine dair mektup gönderdiği, Tespitleri yapılmıştır.
5 Ağustos 2013 tarihinde Davalı ... ... .... plakalı aracını Beşiktaş .... Noterinde Araç Satış Sözleşmesi ile ...’a Sattığı, 1 Mart 2014 tarihinde Sürücüsü ....’ın.... plakalı araç ile sürücüsü .... olan .... plakalı aracın ile trafik kazası yaptığı, kazanın satışı yapıldıktan yaklaşık 7 ay sonra meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla kaza onarım bedelinin ...’e rücu edilemeyeceği açıklanmış, sigorta bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişinin 21/06/2018 havale tarihli raporunda; .........01.03.2014 kaza tarihini kapsar davacı tarafından tanzim edilen poliçe incelendiğinde;
Sigorta Ettiren / Sigortalı; ... adına 27.05.2013 tarihinde tanzim edilen poliçede .... plakalı 2005 model.... aracın
27.05.2013 - 2014 vadeleri arasında teminat altına alındığı, maddi tazminat limitinin 50.000,00 TL olduğu, 01.03.2014 tarihli Kaza Tutanağında; .... plakalı aracın araç sahibinin.... olarak belirtildiği ve sigorta şirketi adı bölümünde ise bilgilere ulaşılamadı ifadesinin kullanıldığı, araç sürücüsü ....’ ın sürücü belgesinin geçici süreyle geri alındığının ve sürücü .... ın 2,59 alkollü olduğunun yazılı olduğu,
“... bu kazanın oluşumunda... plaka sayılı araç sürücüsü ....Ş, 2918 sayılı KTK nun 56/1-c (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına riayet etmemek) kuralını ihlal ettiğinden ksurulu olduğu sürücü beyan ve olay yeri tahkikatından anlaşıldığı.. ” .... firması tarafından hazırlanan 18.03.2014 tarih 3450262 sayılı Ekspertiz raporunda;
.... plakalı araçta 01.03.2014 tarihinde meydana gelen kaza sonrası maddi zararın toplam KDV hariç 11.705,05 TL olduğu, Davaya konu davacı tarafından ZMMS Poliçesi ile teminat verilen aracın NOTER ARAÇ SATIŞ SÖZLEŞMESİ; Beşiktaş ... Noterliğinin 05.08.2013 tarih .... yevmiye numaralı belgesinde.... plakalı 2005 model .... aracın 6.000,00 TL karşılığı .... tarafından ...’a satıldığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
1- Sorumluluk Sözleşmesinin konusu ve kapsamı;
Madde 1473- (1) Sigortacı sorumluluk sigotası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra olsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.
2- Sorumluluk Sigortası ve kapsamı;
Sorumluluk sigortası kişilerin hayatta karşılacakları zarar ve masrafa yol açan olayların ekonomik sonuçlarından kendilerini korumak için önceden tebbir almak istemeleri sonucu doğmuştur. Sorumluluk sigortası, sigortacı ile sigorta ettiren arasında akdedilen sigorta sözleşmesi ile sigorta ettirenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğuna yol açan olaylar neticesinde sigorta ettirenin- sigortalının mal varlığının azalması rizikosunu güvence altına alan pasif zarar sigortasıdır.
3- Kural olarak Mali Sorumluluk Sigortası, sigortalı tarafından ileride zarara uğrayacak kimseler lehine değil, bizzat kendi menfaatine ve ileride üçüncü şahsa ödemek zorunda kalacağı tazminattan dolayı mamelekinde meydana gelebilecek eksilmeyi güvence altına almak amacıyla yapılan bir sigorta türü olarak kabul edilmektedir.
4- İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçeleri, aracın kullanılmasından doğan ve umumi hükümler dairesinde araç sahibine düşen hukuki sorumluluğun mecburi mali sorumluluk (trafik) sigortası dışında kalan kısmını (aşan kısmını) poliçe de yazılı azami limitlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür.
Zarar sigortalarında halefıyet hakkının söz konusu olabilmesi için, sigortalının üçüncü kişilere karşı riziko nedeni ile meydana gelen hasarı hukuken tazmin hakkı olması ve sigortacının geçerli bir sigorta sözleşmesi nedeniyle sigortalıya sigorta tazminatı ödemiş olması gerekir.
Zararın Sigorta Teminatı Kapsamında Olması; Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, tazminat ödediği kişi ile sigortacı arasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması ve bu sözleşme kapsamında üçüncü kişiler tarafından zararın gerçekleştirilmiş olması gerekir. Buna göre, zarar gören ile sigortacı arasında tazminat yükümlülüğünü doğuran bir sigorta sözleşmesi yoksa veya zarar konusu olay sigorta teminatı kapsamında değilse ya da zararı doğuran olay üçüncü kişilerce değil de sigortalı tarafından kasten gerçekleştirilmişse, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü doğmayacağından rücu hakkı da olmayacaktır. Buna rağmen, sigortacının zarar görenlere ödeme yapmış olması halinde, ödediği tazminat için zarar veren kişilere karşı rücu davası açması mümkün değildir.
17 HD 09.10.2008 tarih, 2008/1576 E., 2008/4536 K.; Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde fesihedebilir. Sigorta feesih tarihinden onbeş gün sonrasına kadar geçerlidir. (2918 S.Y. 94/4)
“...dava Destekten Yoksun Kalma tazminat talebi ile ilgilidir. 2918 sayılı KTK nın 94. Ve ZMSS Poliçe Şartlarının C.4 maddeleri hükümlerine göre, sigortalı motorlu aracın isleteninin değişmesi halinde devreden işletene 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunluluğu getirmiştir. Böyle bir durumda, yeni işletenle sigorta sözleşmesinin devam ettirip ettirilmeyeceği konusunda takdir hakkı sigortacıya bırakılmış olup, sigortacının durumun kendisine bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde sözleşmeyi fesih edebilme imkanına sahip olduğu hükme bağlanmıştır. Zorunlu trafik Sözleşmesinde, sigortacı ile önceki sigorta ettiren sıfatını taşıyan isleten ve aracı devir alan yeni işleten arasındaki bu iç ilişkiler, sigortalı aracın oluşturduğu riziko nedeni ile 3. Kişilere zarar vermesi halinde. 3. Kişilere karşı ileri sürülemez. Zira, 2918 sayılı KTK. nın 24. Maddesi hükmüne görei Zorunlu trafik Sigortası bulunmayan bir taşıtın trafik belgesi alması ve dolayısıyla trafiğe çıkması mümkün değildir.
Somut olayda,.... Ltd. Şti. ye ait .... plakalı araç 25.12.2004-2005 dönemini kapsayacak şekilde ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigortası yaptırılmış, bu dönem içinde sigortalı araç Batman ... Noterliğinin 27.10.2005 tarih ve ....yevmiye ile .... Ltd. Şti. tarafından....Ltd.Şti. ye KTK ‘ nın 20. Maddesine uygun olarak satılmış, trafiğe tescil işlemi 16.12.2005 tarihinde yapılmıştır. Bu durumda, mahkemece, sigortalı aracı devreden işleten tarafından sigortacıya (...Sigorta :aŞ. ’ye) yapılması gereken 15 gün süreli ihbar yapılıp, yapılmadığı, ihbarın yapılmış olması halinde sigorta şirketinin fesih hakkını kullanıp kullanmadığı, sigorta süresinin bittiği veya akdin yenilenmediği hususlarının 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyeceği göz önünde bulundurularak yapılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik ineleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.... ”
11. HD 09.05.2005 tarih, 2004/8306 E., 2005/4863 K.;
" ... dava, ZMSS sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK ‘ nun 95/2 maddesi hükmü uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması_ve kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmadım ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı, kaynağını halefıyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine ka^şı defi hakkı bulunan sigortacı± bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönembilmektedir.
Somut olayda davalılardan Adnan, olaydan önce harici satış yoluyla işleten sıfatı devrettiğini savumuş, savunmasını ispat için harici satış sözleşmesini ve satış yettkisini içerem vekaletname örneğini ibraz etmiş olup, mahkemece bu deliller işleten sıfatını devre geçerli görmüş ve dava salt bu gerekçe ile davalı bakımından reddedilmiştir.
Oysa, 2918 sayılı KTK nun 20/D bendinde, motorlu araçların satış ve devirlerinin Trafik Tescil Müdürlüklerinde veya Noterliklerde yapılacağı öngörülmüştür. Ancak böyle bir satış ve devir işlemi, araç üzerinde mülkiyet hakkını devre elverişlidir. Bu devrin yönetimince aracın kayıtlı olduğu tescil müdürlüğüne bildirilmemesi yüzünden aracın tescil kaydında bir değişiklik yapılmaması satışa konu aracın mülkiyetinin seçişini engellemez ise de, anılan yasa maddesince belirtilen türden resmi bir satış ve devir işlemi yapılmaksızın, sırf resmi satış ve devir yetkisi tanıyan vekaletnamenin varlığına dayanılarak yasaya uygun bir araç satışının yapılmadığını, dolayısı ile işleten sıfatının devredildiğinin kabulü mümkün değildir... ” denilmektedir.
2918 sayılı KTK nun 20/D bendinde, motorlu araçların satış ve devirlerinin Trafik Tescil Müdürlüklerinde veya Noterliklerde yapılacağı belirtilmiştir. Davalı aracını Beşiktaş 8. Noterliğinin 05.08.2013 tarih .... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile satışını gerçekleştirmiştir.
Ayrıca davacı sigorta acentesine işbu belge ile gerekli bilgiyi verdiğini ve yeni aldığı araca poliçenin devredilemeyeceği, yeni araç için yeni bir poliçe tanzim edildiği,....plakalı aracın ZMSS poliçesinin iptal edileceğinin kendisine bildirildiğini beyan etmiştir.
01.03.2014 tarihli kaza tutanağında .... plakalı araç sahibinin .... olduğu yazılıdır. Bu durum aracın yeni sahibinin Trafik Tescil Müdürlüğüne işlem yaptırdığını yani işleten sıtafında olduğu,
Bu itibarla; Davacı ....Sigorta Şirketi tarafından tanzim edilen; (Sigorta Ettiren / Sigortalı; ... adına 27.05.2013 tarihinde tanzim edilen poliçede ....plakalı 2005 model .... aracın 27.05.2013 - 2014 vadeli poliçe) 05.08.2013 tarihinden itibaren 15 gün süre ile teminata devam ettiği- geçerliliğini koruduğu, 01.03.2014 tarihinde geçerli olmadığı,
Davalı sigorta şirketince.... plakalı araçta meydana gelen zarar için 28.04.2015 tarihine 13.811,00 TL tazminat ödendiğini, (talep edilebilecek olan tutar)
01.03.2014 tarihinde meydana gelen kazada, davacı sigorta şirketinin gerekli araştırma ve evrak temini yapmaksızın, mevcut belgelerde gereken inceleme titizliği göstermeksizin hasarı (sehven) ödediğinin Sayın Mahkemece kabulü durumunda; davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı davalıdan talep edemeyeceği, açıklanmış, dosyada mevcut her iki bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere davalının adına kayıtlı .... plakalı aracını 05/08/2013 tarihinde noterlikten satış sözleşmesi ile dava dışı... a sattığı, 01/03/2014 tarihinde .... plakalı araç sürücüsü .... ın .... plakalı araç ile trafik kazası yaptığı, bu kazanın satış yapıldıktan 7 ay sonra meydana geldiği, 01/03/2014 tarihinde davalıya ait sigorta poliçesinin geçerli olmadığı, sigorta şirketinin tazminatı sehven ödediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerektiği anlaşılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu rücuen tazminat davasının REDDİNE,
2-Davacının yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı lehine takdir edilen 2.180,00.-TL.vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Alınması gereken 35,90.-TL karar harcından peşin alınan 235,86.-TL harcın mahsubu ile bakiye 199,96.-TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) Davacı vekili Av. ...., Davalı vekili Av. .... yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.17/07/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.