T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/749
KARAR NO: 2018/780
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/08/2017
KARAR TARİHİ: 09/07/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 12/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP; Davalı taraf Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına konu olduğu ... nolu 8.500 TL bedelli 28/02/2015 keşide tarihli çekinde aralarında bulunduğu bir kısım çekin kaybolduğundan bahisle çeklerin iptali için Bakırköy .... ATM'nin... E. - .... K. Sayılı dosyası ile dava açmış ve yargılama devam ederken 20/04/2015 tarihinde çeklerin bulunduğu gerekçe göstererek davadan feragat ettiğini, Bakırköy .... ATM'nin .... E. - ... 4 K. Sayılı kararı ile davanın reddine, çekler üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasına karar verildiğini, davalı tarafça davaya konu çek 18/06/2015 tarihinde... bank ... Şubesine ibraz edilmiş olduğunu, ilgili banka tarafından çekin yasal süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle işleme alınamadığı hususu çek arkasına şerh düşüldüğünü, davalı tarafça bu kez ibraz süresi kaçırılan ve kambiyo senedi olma vasfını yitiren çeke istinaden Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile müvekkilininde aralarında bulunduğu cirantalar ve keşideci hakkında ilamsız takip başlattığını, usulsüz ödeme emri müvekkiline 26/10/2015 tarihinde tebliğ edildiğini, süresinde borca itiraz edilmediğinden takip kesinleşerek müvekkilinin menkul ve gayrimenkullerine haciz şerhinin işlendiğini, müvekkili ile davalı arasında sözleşmesen bir ilişki bulunmadığından ve icra takibine konu senette kambiyo vasfını yitirdiğinden dolayı müvekkilnini davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, çek iptali kararının bulunmadığını, davalı alacaklı her ne kadar icra takibine çek iptal kararına istinaden başladığını belirtmişse de Bakırköy .... ATM'nin .... E. - .... K. Sayılı dosyası ile açılan davanın feragat nedeni ile reddedildiğini, verilen kararın kesinleştiğini, takibe konu ... nolu 8.500 TL bedelli 28/02/2015 keşide tarihli çek hakkında alınmış bir iptal kararının bulunmadığını, davalı dava konusu çeki muhatap bankaya süresinde ibraz etmediğinden müvekkiline karşı başvuru hakkını kaybetmiş olduğunu, çeki ibraz edenin ibraz işlemini vaktinde yaptığını ve çekin ödenmesinden imtina olduğunu tespit ettirmek zorunda olduğunu, kural olarak ibraz süresi içinde yapılması gerektiğini, ibraz sürelerinin son gününde gerçekleşmişse protesto veya tespit müteakip işgünü yapılabileceğini, çekin ibraz edilmemesi veya ibraz işleminin usulüne uygun olarak tespit edilmemesi halinde, hamil cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı çeke dayanarak müracaat hakkını kullanamayacağını, çeke dayanarak kambiyo senetleri için tanınan özel yolla icra takip yapamayacağını, böyle bir durumla karşılaşan hamilin çeki kendisine veren keşideci veya cirantasına karşı çekin verilmesine sebep olan temel ilişki sebebiyle talepte bulunabileceği gibi keşideciden çek bedelini sebepsiz iktisap kuralı çerçevesinde de isteyebileceğini, davalı ile müvekkili arasında çekin verilmesine sebep olan herhangi bir temel ilişki bulunmadığı gibi keşideciden çek bedelini sebepsiz iktisap kuralı çerçevesinde de isteyebileceğini, davalı tarafça çekin ibraz süresi kaçırıldığından kambiyo senedine dayalı bir başvuru ilişkisi de kalmamış olduğunu, çeki süresi içinde muhataba ibraz etmeyen hamilin, keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme nedeniyle başvuru hakkı olsa dahi müvekkili ara citanda olduğundan müvekkiline karşı bu nedene dayanarak başvuruda bulunabilmesi de mümkün olmadığı, takibe konu senet 18/06/2015 tarihinde .... bank ...... şubesine ibraz edilmiş, muhatap banka tarafından çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle işleme alınmadığı şerh düşüldüğünü, davalı müvekkiline karşı çekten kaynaklı müracaat hakkı kaybetmiş olması ve müvekkiliyle arasında çekin verilmesine sebep olan bir temel ilişki bulunmamasına rağmen kötü niyetli olarak icra takibi başlatılmış olduğunu, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibinin kötü niyetle başlatıldığını, bu nedenlerle Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle uğramış olduğu zararın asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
Deliller ve Değerlendirilmesi
Dava, İİK'nun 72/3.maddesi uyarınca açılmış Bakırköy ... İcra Müdülüğünün ... esas Sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.(İİK.m72)
Dosyaya delil olarak,
-Bakırköy ... İcra Müdülüğünün ... esas Sayılı takip dosyası
- İcra takibine konu ... nolu 8.500 TL bedelli 28.02.2015 keşide tarihli çek
-Bakırköy ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin .... e. – .... K. sayılı dosyası
Mahkememizce incelenen dosya kapsamına göre Davalı/alacaklı taraf Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına konu ,.... nolu 8.500 TL bedelli 28.02.2015 keşide tarihli çekinde aralarında bulunduğu bir kısım çekin kaybolduğundan bahisle çeklerin iptali için Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. – ... K. sayılı dosyası ile dava açmış ve yargılama devam ederken 20.04.2015 tarihinde çeklerin bulunduğunu gerekçe göstererek davadan feragat ettiği görülmüş ve Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. – ... K. sayılı kararı ile davanın reddine, çekler üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davalı/alacaklı tarafça davaya konu çek 18.06.2015 tarihinde .... bank .... Şubesine ibraz edilmiş, ilgili banka tarafından çekin yasal süresinde ibraz edilmemesi nedeni ile işleme alınamadığı hususu çek arkasına şerh düşülmüş ve Davalı/alacaklı tarafça bu kez ibraz süresi geçirilen çeke istinaden Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyası ile davacının da aralarında bulunduğu cirantalar ve keşideci hakkında örnek 7 ilamsız takip başlatmıştır. Davacı tarafça süresinde borca itiraz edilmediğinden takip kesinleştiğinden iş bu eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İncelenen çek bilgilerine göre takibe konu .... nolu 8.500 TL bedelli 28.02.2015 keşide tarihli çekin arka yüzündeki ciro zincirinde davacının cirosunun bulunduğu ve davalının son ciranta olduğu görülmüştür. Zira takibe konu senet 18.06.2015 tarihinde ... bank ... Şubesine ibraz edilmiş, muhatap banka tarafından çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle işleme alınmadığı şerh düşülmüştür.
Bilindiği üzere, Çeki ibraz edenin, ibraz işlemini vaktinde yaptığını ve çekin ödenmesinden imtina olunduğu tespit ettirmek zorundadır. Bu tespit işlemi üç şekilde gerçekleşir: - Resmi bir vesika ile (protesto) - Muhatap tarafından ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan bir beyanla -Bir takas odasının çek süresinde teslim edildiği halde ödenmediği tespit eden tarihli bir beyanı ile Bu tespitler; kural olarak ibraz süresi içerisinde yapılmalıdır. Ancak, ibraz, ibraz sürelerinin son gününde gerçekleşmişse, protesto veya tespit müteakip işgünü yapılabilir. Çekin ibraz edilmemesi veya ibraz işleminin usulüne uygun olarak tespit edilmemesi halinde, hamil cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı çeke dayanarak müracaat hakkını kullanamaz. Çeke dayanarak kambiyo senetleri için tanınan özel yolla icra takibi yapamaz.
Böyle bir durumla karşılaşan hamil, çeki kendisine veren keşideci veya cirantasına karşı, çekin verilmesine sebep olan temel ilişki sebebiyle talepte bulunabileceği gibi, keşideciden çek bedelini sebepsiz iktisap kuralı çerçevesinde de isteyebilir. Davalı/alacaklı ile davacı arasında çekin verilmesine sebep olan herhangi bir temel ilişki (sözleşme vb) bulunup bulunmadığı hususlarında HMK 266.madde kapsamında tarafların defteri incelenmiş olup alınan bilirkişi raporunda Özetle, Davacı defterlerinde dava konusu çekin davalı tarafa verildiğine dair herhangi bir vesaikin ve kaydın bulunmadığı, Yine davalı defterlerinde de dava konusu çekin davacı taraftan alındığına dair herhangi bir kaydın bulunmadığı ancak dava konuş çekte davalı öncesinde ki ciro sahibinin dava dışı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğunun belirlendiği, Diğer bir ifade ile davacının iş bu davada ki beyanlarında davalı ile olan ticari ilişkisinin 2015 yılında olmadığının kabulünün gerektiği ancak çekin fotokopisine göre davacının dava konusu çeki dava dışı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ciro etmiş olduğu dikkate alındığında taraflar arasında ticari ilişki olmamasının olağan olduğu,Tüm bu hususlar dikkate alındığında davacının iş bu davadaki talebinin davalı yönünden kabulünün mümkün olmadığı görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememizce yağılan yargılama ve toplanan delillere göre ibraz süresinden sonra davalının davacı cirantaya ancak temel ilişki kapsamında müraacatta bulunup takip yapabileceği dikkate alındığında bilirkişi ticari defterler üzerinde yaptığı inceleme neticesinde davalı şirket ile davacı arasında dava konusu çeke ilişkin her iki tarafında ticari defterlerinde bir kayda rastlanılmadığını ve davalının, dava konusu çeki davacı şirketten değil .... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından aldığı çek tarihi itibariyle ticari ilişkisinin 2015 yılında olmadığının kabulünün gerektiği ve tespitleri karşısında davalı/alacaklı ile dvacı arasında çekin verilmesine sebep olan herhangi bir temel ilişki (sözleşme vb) bulunmadığı gibi, davalı/alacaklı tarafça çekin ibraz süresi kaçırıldığından kambiyo senedine dayalı bir başvuru ilişkisi de kalmamış olup çeki süresi içinde muhataba ibraz etmeyen hamilin, keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme nedeni ile başvuru hakkı söz konusu olup davacı söz konusu takibe konu çekte ara ciranta olduğundan davacıya karşı bu nedene dayanarak başvuruda bulunulabilmesi de mümkün olmadığından davanın kabulü ile Davacı ... Ltd. Şti' nin Bakırköy .... İcra Müdülüğünün .... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine, şartlar oluşmaması nedeniyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile
2-Davacı .... Oto Ltd. Şti' nin Bakırköy ... İcra Müdülüğünün ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı davalı alacaklıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Şartlar oluşmaması nedeniyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine
4-492 sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 603,25 TL nispi karar harcından peşin alınan 31,40TL harcın mahsubu ile bakiye 571,85 TL nispi ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 2.180 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 31,40 başvurma harcı, 4,60 TL vekalet harcı ve 31,40 TL peşin harç olmak üzere 67,40 TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan tebligat, bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 605,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine
-Gider Avansından kalan miktarın 6100 SY nın 333 md göre karar kesinleşince davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2018
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.