T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
BAKIRKÖY
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1002 Esas
KARAR NO: 2019/754
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/10/2018
KARAR TARİHİ: 10/09/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2019
Davacı vekili tarafından açılan Tazminat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkili firmaya mal satan üçüncü şahıs ...San ve Tic A.Ş tarafından müvekkiline satılan 1.600 m2 7+606.12.200.00.00 ... indeki "..." tanımlı mal 3065 sayılı KDV Kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla ve KDV tahsil edilmemiştir şerhi ile müvekkiline teslim edildiğini, satın alınan malın ihracı aşamasında davalı ... müşavirliğinin vekaleten vermiş olduğu .... sayılı ve 30/05/2016 günlü ihracat beyannamesinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce tescili, .... ... indeki " ... " yerine, .... ... indeki " Levha " olarak tanımlandığını, üçüncü şahısın ihraç kayıtlı olarak sattığı malın ... uyumsuzluğundan ötürü ihracat beyannamesini vergi iadesi için kullanamadığından müvekkili şirkete karşı dava yönelttiğini, T.C Bakırköy ... .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas .... karar ve 26/02/2018 tarihli ilamı uyarınca müvekkili aleyhine davanın kabulüne karar verilerek ilgili ilamın T.C İstanbul .... .İcra Müdürlüğünün.... esas sayılı dosya numarasına ödenen 23.940,00 TL ile infaz edildiğini, taraflarınca davalının ağır ve bariz kusuru neticesinde üçüncü şahısa mahkeme kararı doğrultusunda ödenen ticari nitelikteki haksız fiilden kaynaklanan tazminatın davalıdan rücuen tahsiline, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; vergi iadesi hususunda düzenlenen beyannamelerde davacı tarafın beyanına göre müvekkili şirketin beyanname düzenlemiş, müvekkilinin bu beyanname düzenlenmesinde bir kusurunun olmadığını, gerçekleşen ihracat işlemi davacının düzenlemiş olduğu fatura üzerinden yapıldığını ve bu fatura davacı tarafından müvekkiline sunulduğunu, müvekkilinin de buna göre beyannameyi doldurduğunu, davacının dava dışı firmaya ödemiş olduğu tazminatta müvekkilinin her hangi bir kusurunun olmadığını, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya Mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle tazminat davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 01/04/2019 havale tarihli raporunda; .............. savdı gümrük kanunu ve buna bağlı gümrük yönetmeliği yönünden olavın değerlendirilmesi:
d.l. MADDE 5- Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarruftan ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.
Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.
Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına 13 ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine İbraz etmek zorundadır.
• Davalının ilgili kanun gereğince dolaylı temsil yoluyla davacıyı temsil ettiği, bu nedenle; davalı ... tarafından Ambarlı gümrük müdürlüğüne müracaat ile ... nolu, 30.05.2016 tarihli ihracat beyannamesini düzenlemiş olduğu,
• Beyannamede davacı firmanın ...olarak kayıtlı olduğu, eşyanın ...nolu konteynır ile gemiye yüklenmiş bulunduğu, fiili ihracat için eşyanın yüklendiği tarih olarak ihracatın gerçekleşmiş olduğu, eşyanın ticari tanımının levha olduğu, ekli faturanın davacı taraf adına beyanname ekinde olduğu, dava dışı ....'in 25.05.2016 tarih ve .... nolu kesin ihraç kaydıyla satılan mala ait faturanın beyannamede ekli olmadığı,
• Beyannamenin kırmızı hat kriterlerine göre işlem görmüş ve kapanmış statüde davalı müşavir yetkilisince imzalanmış bulunduğu, 10 kalem eşyadan ibaret ile devam listesinin ekli bulunduğu, tedarikçi ve ihracatçı konumundaki davacıya ait 25.05.2016 tarih ve .... seri nolu faturanın konulmuş olduğu, faturada eşyaların ....lerinin belirlenmediği,
d.2. 4458 SK Madde 3/17 fıkrasmca "beyan sahibi" kendi adında beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan kişiyi ifade etmesinden de anlaşılacağı üzere, yükümlü ve beyan sahibinin davacı tarafın bulunduğu, beyan sahibi sıfatıyla gümrük beyannamesinin yanlış ....ten beyan edilmiş olması nedeniyle, İhracat gümrük beyannamesinin düzenlenebilmesi için davacının, davalı ... müşairine eşyaya ait fatura, bilgi, belge ve detaylı bir şekilde ayrıca eşyanın örneğini ve de resmini vermesi esas olup dosya içerisinde bu yönde bir emarenin mevcut olmadığı ve bundan dolayıda gümrük müşavirinin değil kanun gereği muhattabınm yükümlü olması nedeniyle davacı tarafın sorumlu olduğu,
• Eşyanın kırmızı hat kriterlerine göre muayene ile görevli gümrük muayene memuru tarafından muayene edildiği, bundan da eşyanın cinsiyle, nevi ile kap kilogram ve tarifesi ile iligli herhangi bir problemin ve olumsuzluğun tespit edilmediği anlaşılmaktadır. Aksi duurmda beyannamenin arkasına görevlisi tarafından ... uyuşmazlığına dair müzekkere yazılmış olması gerekmektedir.
• Davacı tarafından ihraç kaydıyla satın alınan faturanın eşya cinsi ve ... .inin olduğu gibi beyan edilmiş olması ve davalı müşavir tarafından aksi beyan edilmesi durumunda davalının sorumlu tutulabileceği mevcut olayımızda böyle bir olayın sabit olmadığı anlaşılmaktadır.
d.3. Gümrük Kanunu MADDE 61/3 " Tescil edilmiş beyanname, ait olduğu eşyanın vergileri ve para cezalarından dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlar ve gümrük vergileri tahakkukuna esas tutulur."
Yukarıdaki maddeden de ilgili gümrük İdaresine karşı yükümlülüğü olan beyanda bulunan, adına beyanda bulunulan davacı tarafın olduğu anlaşılmaktadır.
d.4. Gümrük Kanunu MADDE 181/2 " İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda hesabına gümrük beyanında bulunulan kişi de yükümlüdür. Dolaylı temsilde, temsilcinin yükümlülüğü, beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlıdır. 188 inci, 190 inci ve 194 üncü maddeler uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü için de bu hüküm uygulanır."
d.5. Gümrük Kanunu MADDE 188/1" İhracat vergilerine tabi eşyanın bir gümrük beyannamesi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi halinde, gümrük yükümlülüğü doğar."
MADDE 188/2 " Gümrük yükümlülüğü, söz konusu gümrük beyannamesinin tescili tarihinde başlar."
Hükümleri gereğince, hem ihracatta hem de ihtalatta yükümlü olan beyan sahibidir. Mevcut olayda davacı/hracatçı adına beyanda bulunan davalı müşavirlik firmasının sorumlu tutulabimesi için mesleği icabı bilmesi gerektiği durumla sınırlıdır. Davacı tarafça verilen faturaya göre beyannameyi hazırladığı ....İnin ... pozisyonundan beyan edilmesinin normal olduğu anlaşılmaktadır.
d.6. Gümrük Yönetmeliği MADDE 180/1, Beyanın kontrol türü ve kontrolle görevli memur, bilgisayar sistemi tarafından risk kriterlerine göre belirlenir.'
MADDE 180(2) Kontrol türleri:
a) Kırmızı hat; eşyanın muayenesi ile birlikte belge kontrolünün de yapıldığı hattır.
Hükümlerinden harekede; mevcut olayda davacı tarafından davalı tarafa verilen fatura muhteviyatı eşyaların beyanname ve devam formunda ....lerinin belirtildiği, akabinde beyannamenin kırmızı hat kriterleri çerçevesinde işlem görerek eşyaların fiziki muayenelerinin görevli muayene memuru tarafından yapılmış olduğundan da davalı müşavir yetkilisi tararfindan girilen ....lerin normal olarak değerlendirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
d.7. Gümrük Yönetmeliği MADDE 182/(1) Muayene, kapların cins, marka, numara ve adetlerini, eşyanın vergiye esas olan ağırlık ve diğer ölçüleri ile gümrük tarife istatistik pozisyonu, menşe ve kıymetine ilişkin beyanın doğruluğunun tespitini kapsar.
(2) Tam muayene, eşyanın tamamının; kısmi muayene, eşyayı temsil edecek şekilde yeterli miktarının fiziken kontrol edilmesidir.
(5) İhracat eşyasının muayenesinin yapılmasına karar verilen hallerde eşyanın gümrüğe sunulması esastır.
d.8. Gümrük Yönetmeliği MADDE 186 (1) Beyanın kontrolü ile görevli memurlar, gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.
(2) Beyannameyi kontrol edenler ile ikinci muayeneyi yapanlar yaptıkları kontrol ve muayeneden gümrük vergilerinin hesaplanmasından veya doğruluğunun kontrolünden ya da muafiyet hükümlerinin uygulanmasından sorumludur.
d.9. Gümrük Yönetmeliği MADDE 384 (1) Muayene ile görevli memurlar, eşyanın ayniyetini tespite yarayacak niteliklerini, varsa özel seri numaralarını, ayırt edici Özelliklerini beyannameye kaydetmek ve eşyanın hal ve mahiyetinin, gümrük idaresince verilen ek-56'da yer alan izin formunda kayıtlı niteliklere uyup uymadığını incelemek zorundadır.
Amir hükümlerinden de anlaşılacağı üzere müşavirler yükümlüleri işlemlerini gerçekleştirmek, rejimi sonlandırmak adına eşyaya ait almış oldukları bilgi, belge, resim ve detaylı bilgiler ışığında gümrük idaresinde beyanda bulunurlar, sonrasında yetki, tespit kontrol tamamen gümrük idaresi ve ilgili muayene memurunda olduğu açıkça anlaşılmaktadır.
SONUÇ:
Dava konusunun; dava dışı ...firmasından kesin ihraç kaydıyla davacı tarafından satın alınan fatura muhteviyatı eşyanın beyan edilmeyerek dava dışı ...firmasının 3065 sayılı KDV kanunu kapsamında KDV terkini yapaması nedeniyle davacı ...firmasına dava açmış olduğu ve davayı kazanmış olduğu, bu nedenle mağduriyetlerine ve kayıplarına dolaylı temsil yoluyla kendilerini temsil eden davalı ... müşavirliğinin sebebiyet verdiği ileri sürülerek ödenmiş olan ücretin davalı ... müşavirliğine rücuu edilmesi talebinden ibarettir.
1. Davacı taraf, kesin ihraç kaydıyla dava dışı ...firmasından satın almış olduğu fstura muhteviyatı eşyaları beyan edilmek üzere davalı ... müşavirliğine baştan ibraz etmediği ve kaybedilen davaya muhatap olduğu ve sebebiyet verdiği,
2. Dava konusu ihracat beyannamesinin incelenmesinde ihraç kaydıyla ...firmasından alınan faturanın beyan edilmediği, davacı tarafından tanzim edilerek beyannameye eklenilen 25.05.2016 tarih ve ... nolu faturanın eklenmiş olduğu, kesin ihraç kaydıyla alman 1600m2 kompozit levhanın .... ....İnin belirtilmediği gibi diğer kalemlerin de faturada ve herhangi bir şekilde eşyalara ait detaylı bir açıklamanın gümrük müşavirine ... girilmesi konusunda bir talimat verilmediği,
3. Gümrük kanunu ve yönetmeliği çerçevesinde gümrük müşavirinin sorumlu tutulabilmesi için bilmesi gerektiği kadar sorumlu olabileceği, beyan edilen 3920 pozisyonuna ait eşyaların kırmızı hat kriterlerine göre tamamının fiziki muayenesinin yapılmış olduğu gibi, bu fiziki muayene şeklinin eşyanın her türlü özelliğinin ve ....ine kadar belirlenmesini kapsayacağından; herhangi bir ... uyuşmazlığının görevli muayene memuru tarafından belirlenmemiş olması nedeniyle de ...belirlenmesi ve kontrolünün kanun maddeleri gereğince memur ve idarenin sorumluluğunda olup, davalı ... müşavirliğinin sorumluluğunun bulunmadığı, açıklanmış, davacı vekilinin rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi için dosyada ek rapor alınmış, bilirkişinin 27/06/2019 havale tarihli ek raporunda; ...........Davacı sayın vekilinin tarafımdan belirtilen dava dışı ...firmasınca ihraç kayıtlı olmak üzere davacı tarafa kesilen ,... seri ve sıra rıolu , 25.05.2016 tarihli faturanın davalı tarafa verilmediği tespitinin hangi veri ve delillere dayandığının anlaşılamadığı iddiası İle ilgili olarak;
Davacı tarafın ihracaatçı olarak gözüktüğü ... No'lu , 30,05.2016 tarihli İhracat beyannamesinin ekinde dava dışı ...firmasından “kesin ihraç kayıtlı " almış olduğu faturayı ibraz etmediği , ticari sır gereği davacının bu faturayı eklemek zorunluluğu bulunmasada beyannamenin ekine taraflarınca tanzim edilen ihracaatçı olarak tanzim etmiş olduğu ... No'lu , 25.05.2016 tarihli faturayı ekleyerek ilgili kutucukta beyanla kayıtlı bulunduğu, ancak her nekadar ilk faturayı ekleme ve İbraz etme zorunluluğu bulunmasada ...tarafından “kesin ihraç kayıth" ve ...'nin 76.06 olarak belirlenen ve tanzim olunan bu hususu ihracat faturasında belirtmesi gerekirken belirtmediği, ayrıca gümrük sisteminden ve ilgili Ambarlı gümrük müdürlüğünden yapılan araştırmada beyannameye ekli faturanın taıbah ( davacı) faturasının tespitli ve mevcut olduğu hususa açıkça belli bir durumdur.
İhracat faturasında, imalatçı faturasında belirtilen İbarelerin tamamının yer almadığı,
Örneğin; ... ve 3065 sayılı kanuna göre ihraç kayıtlı olduğu, zira ihraç kaydı ile satın alınan eşyanın gümrük idaresine beyan edilen faturada da ( ihracat faturası) ihraç kayıtlı olarak işlemlerin yapıldığını belirtir ibarenin derç edilmesi gerekmekte iken,derç edilmediği, kompoztt levha olarak vurgulanması, Aliminyunı yada plastik, demir,prinç vs olduğu şeklinde net olarak tammlanamayacağı, Davalının kendi kafasından ... giremeyeceği, mutlak suretle ihracatçıdan (Davandan) detaylı bilgi alması gerektiği.
Ayrıca ihraç faturasıyla birlikte, imalatçı tarafından tanzim olunan faturada müşavirlik firmasına ibraz edilmesi gerekmekte olup, müşavire verildiğine dair davacı lehine delil teşkil edecek şekilde ispata yarayan bîr belgenin bulunmadığı. Dava dışı ...’ın vurguladığı ve belşrtmış olduğu ...'i mutlaka beyannameye eklemiş olduğu ihracat faturasında belirtmesi gerekirken, bu dununu belirtmediği.
Zira beyanname eklerinin incelenmesinde; davacı tarafa ait ihracat faturasında “ihraç kayıtlı" ibaresinin olduğuna dair herhangi bir emarenin bulunmadığı gibi davalı tarafa bu yönde bir talimatın, dosyada bulunmadığı,
2.Sayın davacı vekilinin bir diğer itirazınmda “kompozit levhanın levha olarak beyanla davalının kendilerini zarar uğratmış olduğu hususudur";
Kompozit levhanın iki farklı bileşenden oluştuğu iddiası doğrudur. Ancak ; bileşenlerden hangisinin kıymet ve muhteviyat olacak ağırlık teşkil edilen maddeden imal edilmiş olduğunun davalı tarafa bildirilmesi gerekmektedir.
Davalı ... müşavirliğinin, sadece faturadan ayrıntılı bir şekilde ... tespitine yarayacak bilgilerin olmamasından dolayı ... tespiti yapılmak üzere gerekli bilgileri ihracatçıdan istemesi gerekmektedir. Davalı taraf, gerekli ... tespitine yarayacak ek bilgileri istemediğinden dolayı kusurlu olabileceği,bunun ihtiyari bir durum olmakla birlikte, davalı müşavirin bütün olarak sorumlu tutulamayacağı,
Gümrük yönetmeliğinin 563/1. Maddesi , gümrük kanununun 181/2. Maddeleri gereğince gümrük müşavirleri imzaladıkları beyannamelerinin cezai hükümlülüklerinden bilmesi gerektiği kadar; ithalat ve ihracatta belge ve bilgilerin tam ve eksiksiz olarak verilmesi, verildiği halde müşavir tarafından yanlış beyan , belge ve ... girilmesi halinde müşavir sorumlu tutulabilecektir. Söz konusu olayda kompozit levha delinince; demir levha, çinko levha , plastik, pirinç levha ve alimünyum levha söz konusu olmakla birlikte davacı ihracatçı tarafından davalı ... müşavirliğine söz konusu kompozit levhanın ihraç kayıtlı olduğu ve bileşenlerinin ne ve hangi ağırlıkta olduğu, hangisinin ...'i teşkil edecek ağırlıkta bulunduğu bildirilmesi gerekirken bildirilmediği ve bildirildiğine dair dosyada lehine delil teşkil edebilecek bir belgenin bulunmadığı, ilk tedarikçi tarafından ihraç kayıtlı tanzim edilen faturanın davalı ... müşaviri tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı, bu tarz işlemlerde ihracatçı firma tarafından davalı müşavir firmaya talimat geçilmesi ve İhraç kayıtlı kalemlerin bildirilmesi gerekmektedir.
Aynca, kök raporda da belirtildiği ve vurgulandığı üzere; gerek ithalat ve gerekse ihracat olsun; eşyanın cinsi, nevi, ağırlığı, adedi, evsafı gibi hususların tespit edilerek eşyanın ...’inin doğru girilip girilmediği hususlarının beyannameyi ve beyanı kontrolle görevli olan gümrük muayene memurları tarafından yapılmakta olup, mevcut beyannamede ilgili muayene memuru tarafından ... uyuşmazlığı yönünde bir müzekkerenin dosyada mevcut olmadığı ve beyannameninde kırmızı hat kriterlerine göre kapanmış olmasından herhangi bir ... uyuşmazlığının tespit edilemediği, gerek beyan öncesi, gerek beyana müteakip muayene esnasında ve sonradan kontrol bazında, her hangi bir olumsuzluğun tespit edilememesinden de, beyannamede beyan edilmiş olan ... numarasının doğru olarak kabul gördüğü anlaşılmaktadır. Her beyanname içeriğini kontrol ve muayene ile yetkili olan sadece Gümrük Muayene Memurları olup. Sayın davacı vekilinin, ...'i muayene memurunun kontrol etme yetkisinin bulunmadığı iddiasına katılmanın mümkün olmadığını, açıklanmış, ayrıca bilirkişi duruşmada davacının kök rapora karşı itirazları konusunda; beyannamenin ilgili kutucuğunda gerekse gümrük sisteminde yapmış olduğu sorgulamada ihraç kayıtlı faturanın beyanname ekinde olmadığını, verilmediğini tespit ettiğini, davacının kendisine ait ihracatçı faturanın beyanname ekinde olduğu işleme alındığını tespit ettiğini, zaten davacı tarafın kesmiş olduğu faturaya ... kodunu girmiş olsa idi dava konusu olumsuzluğun olmayacağının ... in doğru olarak girildiğini beyan etmiş olup, davacının davalıya ihraç edilen malların detayını bildirmediğinden ihraç kayıtlı tanzim edilen fatura muhdeviyatının da davalı tarafından bilinmesi mümkün olmadığından davalının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu tazminat davasının reddine,
2-Davacının yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı lehine takdir edilen 2.872,80.-TL.vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Alınması gereken 44,40.-TL karar harcından peşin alınan 408,84.-TL harcın mahsubu ile bakiye 364,44.-TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) Davacı vekili Av... ve davalı vekili Av....'ın yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.10/09/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.