T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1081 Esas
KARAR NO: 2021/996
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/10/2016
KARAR TARİHİ: 08/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/12/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 15/06/2015 tarihinde faturalı olarak davalı şirketten ... plakalı .... model ... marka otomobili satın aldığını, aracın tesliminden bir müddet sonra arıza meydana geldiğini, bu kısımdaki parça garanti kapsamında değiştirilmiş olduğunu bir süre sonra aynı yerden yine arıza meydana geldiğini ve yine parçanın değiştirildiğini aynı arıza üçüncü kez meydana geldiğinden bu kez aracın kasnak ve kayış sorun oluştuğunu fakat sorunun çözümlenemediğini araçtaki arızanın devam ettiğini, aracın müvekkiline teslim edilirken gizli ayıplı olduğunu, bu nedenle Bodrum .... Noterliği' nin .... yevmiye nolu ve 19/08/2016 tarihli ihtarnamesi ile ihtarname gönderildiğini ve ihtarnamenin tebliğ edildiğini bu nedenle ayıplı olarak müvekkiline satılan ... plakalı .... model ... marka otomobilin, öncelikle ayıpsız misli ile değiştirilmesini, aksi halde ödenen bedelin faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usule ilişkin olarak ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemekle somut uyuşmazlık açısından görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu bu nedenle görev yönünden davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın yasanın öngördüğü ayıp ve ihbar yükümlülüğüne aykırı davrandığını, dava konusu araçta üretim hatası veya üretim hatasından kaynaklı herhangi bir ayıbın bulunmadığını, davacının bu iddiasını ispatlaması gerektiğini, davacı tarafın aracını müvekkil şirket yetkili servisine teslim etmediğini onarım hakkını kullanmış olup seçimlik hakkını bu yönde kullanan davacı taraf diğer seçimlik haklara başvuru hakkını kaybettiğini, dava konusu aracın satım ve teslim alındığı tarihten itibaren yaklaşık bir buçuk yıl davacı tarafından kullanıldığını, aracın bu süreç içerisinde kullanım hatası ve diğer etkenler nedenliyle arızlanmadığını davacı tarafından ispatlanmasının gerektiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacının davalıdan satın almış olduğu aracın ... kısmında üst üstü gelen arızalar sonrası değişen parçalar olduğunu halen de araçta sesler meydana geldiğini iddia edip anılan arızaların gizli ayıp olduğu , davalı satıcıya karşı aracın iadesi ve misli ile değiştirilmesi talepli açılan iş bu davada;
Dava, aracın ayıplı çıkması nedeniyle aracın iadesi ve misli ile değiştirme istemine ilişkin olup, tarafların tacir olduğu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulama olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
6098 sayılı TBK.'nun 219-(1) maddesinde; "satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğe aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur" aynı maddenin ikinci fıkrasında; "satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" düzenlemesi yer almaktadır.
6098 sayılı TBK.'nun 223. maddesinde; "alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır".
6098 sayılı TBK.'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz".
Ayıplı satış durumunda alıcının haklarını düzenleyen 6098 sayılı TBK. m. 227 hükmüne göre: “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1.Satılanı seri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir”.
Satışa konu malın garanti süresi yasada öngörülen zamanaşımı süresinden daha uzun bir süre ise, o taktirde garanti süresinin sonuna kadar ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayanılarak dava açılabilir. Bu arada belirtmek gerekir ki, satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı TBK. 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. TBK. 223. maddede belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir. İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı TBK. 231-son maddesinde hükme bağlanmıştır. TBK. 231-son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması nedeniyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.
Durumun gerekli kıldığı muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değildir. Fakat, onları meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir. Bile bile aldatma yani hile varsa satıcı ne tam zamanında ayıpların ihbar edilmediğine ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Bu durumda, 6098 sayılı TBK.'nun 146. ve 147. maddeleri uygulanır.
Taraflar tacir olduğundan ayıp ihbarı TTK’nın 18/3. maddesinde hükme bağlanan usullerle ve TTK’nın 23/3. maddesinde öngörülen süreler içinde ve gizli ayıp olması halinde BK’nın 223. maddesinin 2. ve 3. fıkralarındaki belirtildiği üzere ihbar yapılması gerekmektedir.
Dava konusu ... plaka ... model ... marka aracın15/06/2015 tarihinde davalıdan satın alındığı anlaşılmıştır.
Aracın ayıplı olup olmadığı ,ayıp ihbarının süresinde olup olmadığı ,misli ile değişim talebini yerinde olup olmadığı noktasında bilirkişi incelemesi yapılmış;
30/07/2019 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
... plaka numaralı, ... model, ... tip, ... marka otomobilin, davacı ... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd, Şirketi tarafından, 15.06.2015 tarihli ve ... numaralı Fatura İle fHD.V. Dahi» 106.620.05.-TL karşılığında, davalı ... Oto Servis ve Tic. A.Ş ’DEN satın aldığı dikkate alındığında, otomobilde ortaya çıkan ayıpların, otomobilin sürekli olarak kullanılamaması nedeniyle ekonomik ve maddi kayıplara neden olabileceği, otomobilin arızalı olarak servislerde kaldığı süreler içinde, davalı şirket sorumluluğunda bulunan servisler tarafından, davacı şirkete ikame araç tahsis edilmediği,Davacı şirket vekili tarafından dosyaya ibraz edilen belge ve deliller incelendiğinde, davah ..., .... götürülen ... plaka numaralı otomobilde meydana gelen ve hatalı kullanım sonucu oluşabilen hasarlar olmadığı, özellikle, ... plaka numaralı otomobil 3.840 Km. ve 8.640. Km. de iken. “"".... Egzoz pazı geri iletme valfı"" ile ... numaralı EGR VALFİ”" /EGR valfı drzaf motorlarında bulanan ve Exhaust Gas Recirculation Türk Diİ Kurumu'ndaki karstlıöt Egzoz Gazlan Devirdaimi olarak adlandtnfan ve şifindirler teorisinden atılan eçzoz oazfar/n/n % 6 ve % 10 aratıöındaki miktarım emme manifoidu üzerinden temiz hava ile karışarak silindirler içerisine tekrar geri dönmesini saûlavan elektronik parçanın deâtştirildiöi. / otomobil 15,095 km. de İken. “""Mekanik İslemeler Olarak: Ön Salıncak, ön Amortisör. Aks Taşıyıcı. Porva. Rot Kolu parçalarının”” değiştirildiği, / otomobil, 81.078 km. de iken. “”"ön ve Artça Kapıların İzole Edilmesi işlemlerinin,t yapıldığı, / otomobil, B7.35S km. de İken. ““"Navigasvon Sistem Parçalarının”"" değiştirildiği dikkate alındığında, ortaya çıkan bu arızaların kullanım hatası olarak değeriendirilemeyeceği ve davacı .... Sigorta Eksperiik Hizmetleri Ltd. Şirketinin sorumluluğunda olamayacağı,Takdiri ve Hukuki Değerlendirmesi Sayın Mahkemenizin Yetkisinde olmak üzere, gerek 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince ve gerekse Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin, """İthalatçı ve Satıcının Sorumluluğu' başlığı altındaki 14. Maddesinin 1. 3. ve 6. bentlerinde de belirtildiği üzere, İthalatçı / Distribütör Şirket olan davalı ... Otomotiv İthalat ve Dağıtım A.Ş.'NİN, davacı ... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd. Şirketine ait ... plaka numaralı otomobilde ortaya çıkan mekanik ve elektronik parça anzalannm, tam ve kesin olarak giderilememesi nedeniyle sorumluluğu bulunduğu,Davacı şirket vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ve yukarıda dökümü yapılan belge ve deliller dikkate alındığında, davacı ... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd. Şirketi adına kayıtlı bulunan ... ptaka numaralı otomobilde ortaya çıkan mekanik ve elektronik parça arızalannın parça değişimi yapılarak giderilmiş olduğu, ancak servis yetkilileri tarafından da giderildiği belirtilen ve form raporu düzenlenen arızalann tekrarlandığı, otomobilin servise geldiği sırada farklı işlemler yapıldığı, buna karşın, anzaların ve dolayısıyla otomobilden faydalanamama sorununu devam ettiğinden, davalı .... Otomotiv İthalat ve Dağıtım A.Ş.’NİN sorumluluğunun bulunduğu, ... plaka numaralı, ... model, .... (....) tıp, ... marka otomobil 3.840 Km, ve 8,640. Km. de iken, “""1171501 Egzoz gazı geri iletme valfı" ile “”.... numaralı EGR VALFİ”" // 15.095 km. De iken, K””Mekanik işlemeler Olarak: Ön Salıncak, ön Amortisör. Aks Taşıyıcı. Porva. Rot Kolu parçalarının™ değiştirildiği // 81.078 km. de iken. “Ön ve Arka Kapıların İzole Edilmesi istemlerinin”"” yapıldığı ve 87.355 km. de iken. ,m”Navigasyon Sistem Parçalarının""” değiştirildiği dikkate alındığında, bu tür ayıpların mevcudiyetinin, otomobilin 2. El piyasa defleri üzerinden yaklaşık % 5 / % 10 oranında değer kaybına neden olabileceği, bu bedelin otomobilin olay tarihindeki 2. El piyasa rayiç defleri ortalama 98.000.00.-TL üzerinden 4.900.00.-TL / 9.800,00.-TI. arasında olabileceği,Davacı .... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd. Şirketi tarafından, .... plakalı, .... modet, .... (...) tip, ... marka otomobilin satın alındığı 15.06.2015 tarihinden, ayıp türü arızaların ortava çıktığı tarihlere kadar gecen süreler içinde, (Otomobilin serviste kaldığı sürelerde ikame araç kullanmaması nedeniyle), otomobilden favdalanamadığı.Davacı .... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd. Şirketine ait ... plaka numaralı, .... model, .... tip, ... marka otomobilde değişik aralıklarda ortaya çıkan mekanik ve elektronik parça arızalannın, üretim hatası olarak değerlendirilerek, davacı şirketin kendi aleyhine ortaya çıkan maddi zararları, davalı ... Otomotiv ithalat ve Dağıtım A.Ş.'NİN sorumluluğu bulunması nedeniyle talep edilebileceği kanaatine varılmıştır.
30/12/2019 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
A-Taraflar arasındaki dava konusu araca ilişkin ayıp iddiasının üretim hatasından kaynaklandığı,B-Araçta meydana gelen arıza kaynaklı ayıpların kullanım sonucu ve zamanla ortaya çıkıyor olması nedeniyle satıcının kusurunun bulunduğu, araçtaki arıza nedenli ayıpların olduğu,araçta sık aralıklarla ve farklı türlerde arıza meydana geldiğinden ayıbın tamamen giderilemediği,Davacının seçimlik haklarından "Yeni Araç Yada Bedelini" talep etmekte hakkının makul olduğu,Araçta meydana gelen ayıbın "Maddi" ayıp sıfatına girdiği, ayıbın "Ekonomik ve Hukuki ayıp Sıfatlarının" değerlendirilmesinin Yüksek Mahkemenin yetkisinde olduğu kanaati ile rapor tanzim edilmiştir.
Davacı taraf 23/01/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile ,yargılama aşamasında dava konusu aracın pert olduğu ayıplı hali ile ayıpsız hali arasındaki bedelin faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
İş bu talep üzerine dosya yeniden bilirkişiye gönderilmiş ve de ek rapor alınmıştır.
03/03/2020 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
1-... plaka numaralı, ... model, ... ... marka otomobilin ayıpsız durumuna göre 2.El rayiç değerinin 98.000,00 TL olarak uygun olacağı,
2-... plaka numaralı, ... model ... ... marka otomobilin ayıplı durumu nedeniyle piyasa değer kaybının 6.500,00 TL olarak uygun olacağı,
3-... plaka numaralı ... model, ... marka otomobilin ayıplı durumuna göre 2.El Piyasa rayiç değerinin 91.500,00 TL olarak uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Aracın pert olmasından kaynaklı dava konusu aracın sigortası .... sigortaya resen yazılan müzekkere uyarınca pert sebebi ile toplamda 125.000,00 TL davacı tarafa ödendiği anlaşılmıştır.
Davacı yanın talepleri iş bu sigorta ödemesi ile karşılanmış olup ,davacıya mükerrer ödeme yapılması sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceğinden ve de dava dışı sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile iş bu dava konusuz kaldığından karar karar verilmesine yer olmadığına ,ancak alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davacının dava açmada hukuki yararı bulunup haklı olduğu anlaşıldığından davalı aleyhine yargılama gideri ve avukatlık ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gereken 59,30 TL harç 1.856,21 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 1.796,91 TL 'nin davacı tarafa iadesine,
3- Davacı tarafından yapılan 2.946,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
5-Karar kesinleştiğinde gider avansının davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
08/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır