T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESASA İLİŞKİN NİHAİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1253
KARAR NO: 2022/144
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2018
KARAR TARİHİ: 16/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı yanın ... ismi altında fuar stantları tasarım ve imalatı işi yapan şahıs firması olduğunu, davacının , davalı şirketle 01.10.2018 tarihli satılık stant sözleşmesi imzaladığını, sözleşme kapsamında ... sergi alanında 06-11 Kasım 2018 tarihleri arasında düzenlenecek ... fuarında davalı şirkete ait 708 metrekare alanda fuar standı tasarımı ve imalatı işini üstlendiğini, bunun karşılığında iş bedeli olarak 650.000 TL+KDV olmak üzere toplamda 767.000 TL ödeneceği taraflarca kararlaştırıldığını, sözleşme doğrultusunda davalı şirket tarafından 10.10.2018 tarihinde "...." açıklamasıyla 250.000 TL ve 12.10.2018 tarihinde "... Fuarı Fuar Kurulum Alanı Kısmi Hizmet Bedeli" açıklamasıyla 130.000 TL, olmak üzere toplamda 380.000 TL EFT yoluyla davacıya ödendiğini, fuar alanı için detayları ve ayrıntıları sözleşmede yazılı olan malzemeler alınıp nakliyesi yapılmış, geceli gündüzlü çalışmalar yapılarak sözleşmede kararlaştırılan tarihten 3 gün önce fuar alanının davalı şirkete teslim edildiğini, akabinde davacı tarafından 08.11.2018 tarihli .... numaralı ve 767.000,00 TL meblağlı fatura tanzim edilerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirket tarafından teslim alındığını, fatura içeriğine TTK md. 21/2 çerçevesinde 8 gün içerisinde davalı tarafça herhangi bir itiraz gelmediğini, dosyaya sunulan; sözleşme, fatura, ödeme dekontları, işin bitirilmesine dair görüntü ve fotoğraflar karşısında, davacı açısından bedelin tahsili talebindeki haklılığın yaklaşık olarak ispat edildiğini, geçen zaman içerisinde davalı şirket davacıya herhangi bir ödeme yapmayıp, şifahi görüşmelerden de herhangi bir netice alınamadığını belirterek, dosyaya sunulan delillerin somut delil kabul edilip haklılık konusunda yaklaşık ispat ölçüsü krıterine uymakla HMK md. 389 gereğince davalı şirketin menkul ve gayrimenkulleriyle 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulmasına; haklı olan davanın kabulüyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 387.000,00 TL alacağın 08.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya yüklenmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tarafların 01.10.2018 tarihinde satılık stant sözleşmesi akdetmiş olup iş bu sözleşme dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece .... sergi alanında 06-11 Kasım 2018 tarihleri arasında düzenlenen ... Fuarında 708 m2'lik alanda fuar standı tasarımı ve imalatı ile birlikte taraflar açıkça kararlaştırmış olmasa da sözleşmenin 13.maddesinde, Satın alınan proje malzemelerinin 3 fuar kapsamında olduğu, 3 fuar boyunca doğacak olan malzeme deformasyonlarından davacının sorumlu olduğu, ilk fuar kurulumu haricindeki diğer iki proje kurulumunun sadece kurulum ücreti alınarak yapılacağı, satın alınan ürünlerde deforme olması durumunda ekstra ücret mukabilinde yeni standın kurulunun yapılacağı, depolama hizmetinin talep halinde davacı tarafından sağlanacağı şeklinde hükme bağlandığını, sözleşmenin 4. maddesi 1.fıkrasında "yüklenici firma stant projesinin son aşamasının onaylanması, revizelerin bitmiş olmasını teminen fuar başlangıç tarihinden en az 40 gün öncesinde yükleniciyle teyitleşecektir" denip işbu hüküm 01.10.2018 tarihli sözleşme ile birlikte diğer iki fuarı da kapsamakta olup davacı taraf projelendirme konusunda yükümlülük altına girdiğini, 01.10.2018 tarihli sözleşmede verilen işin taşerona veya alt yükleniciye teslim edilmesi veya edilebilirliği hakkında bir hüküm koyulmadığını, sözleşmenin 6.maddesinde davalının, davacı tarafa satın alınan stant için 10.10.2018 tarihinde 383.000 TL, 12.11.2018 tarihinde 306.000,00 TL ve 31.12.2018 tarihinde ise 76.700,00 TL ödeyeceği hüküm altına alındığını, davalının ise dava dilekçesinden de açıkça anlaşılacağı üzere davacı tarafa 10.10.2018 tarihinde 250.000,00 TL ve 12.10.2018 tarihinde ise 130.000,00 TL olmak üzere toplam 380.000 TL ödeme yaptığını, 06-11 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen fuar için davacı tarafça stant kurulumu yönündeki edim ifa edildikten sonra ise davalının büyük bir hayal kırıklığına uğradığını, birçok eksiklik ve kusur tespit ettiğini, davalının davacı tarafa henüz toplanmamış olan stant ile ilgili olarak, standın çelik kolonlarının zayıf olması nedeniyle standın üst katında hareket halindeyken deprem oluyormuşçasına sarsıntının belirgin bir şekilde hissedildiğini, ziyaretçilerin ve misafirlerin bu durumdan fazlasıyla rahatsız olduklarını, bu sebeple ikinci ve üçüncü fuarda güçlendirme hususuna fazlasıyla önem gösterilmesi gerektiğini, teslim edilen işte malzeme alımlarının farklı yapıldığını, modüler metal konstrüksiyon olması gerekirken ince profil üzeri MDF kaplamanın yapıldığını, standın sol tarafında tavanda bel verme sorunu ile karşılaşıldığını, parke harici zeminin taahhüt edildiği şekilde yapılmadığını, standa ait camların 10 mm kalınlığında temperli olarak yapılmadığını, ışıklı tabela ölçülerini projeye uyum sağlayacak maksimum büyüklükte yapılmadığını, giriş alınlıklarındaki ve karşılama bankosu üzerindeki logolarda ışık sistemi tatbik edilmediğini, beğenilmeyen diğer dört tabela diğer fuar kurulumları için fuar anında uygulanması için üretilen ve beğenilen iki tabela ile aynı şekilde üretilmesini istediğini, standa giriş kısımda demirlik olması gerekirken demir görünümlü kaplama kullanıldığını, bunun diğer iki fuarda olmamasını, stant alanlarındaki "V" formundaki dekorasyonların taahhüt edildiğinin aksine metal olmadığını, diğer iki fuarda talimat doğrultusunda hareket edilmesini, stantta kullanılan çiçeklerin marka ve ebatlarını detaylandırılmaması ve ... çizim dosyası şeklinde kendisine önceden sunulmadığını ve uygulanacak envanterleri kendisine ibraz etmediği için sorun yaşadığını, kullanılacak doğal yosunun marka ve ebadının detaylandırılmış olmasına rağmen buna riayet edilmediğini, ses sisteminin kurulmadığını, ikinci fuarda mutlaka ses sisteminin olması gerektiğin TV.ler ile uyumlu hale getirilmesini, ilk fuarda standa girişlerin çok zayıf kalması nedeniyle kurulan üç adet bankoyu yeni bir giriş tasarlayarak talep doğrultusunda diğer fuarlarda değiştirmesini, daha etkili giriş alternatifleri üretmesini, hem tasarım hem de işçilik olarak daha kaliteli hizmet vermesi gerektiğin, birden çok alternatif sunmasını, ilk fuarda kullanılan TV.ler yerine duvara ... uygulaması yapmasını, montajı yapılan TV'ler prestijli markalardan seçilmesini, ilk fuarda kullanılan TV'lerin kalitesinin çok düşük olduğunu, demir seperatörler üzerine fırın boya uygulanması gerekirken toz boya uygulandığını, toplantı alanının çok yetersiz kaldığını, fuarda kullanılan malzeme ve ürünlerin ebat, marka, model vb. ürün özellikleri ve miktarlarının açıkça belirtildiği fotoğraflı bir envanter listesinin fuar yapılmış olmasına rağmen henüz kendisine teslim edilmediğini, buzdolabı, kettle, sebil vb. elektronik ürünlerin marka ve modellerini açıkça belirtmediğini ve fiyatlandırmadığını, bu sebeple aldığı hizmetten memnuniyet duymadığını, kullanılan hemen hemen her malzemenin kalitesinin çok düşük olduğunu, bu sebeplerle 12.11.2018 tarihinde yapması gereken 306.000,00 TL olan ödemeyi ikinci ve üçüncü fuarlarda aynı sorunların yaşanmayacağını gösteren uygun bir projenin, dijitallerin ve birinci fuarda kullanılan tüm ürün ve malzemelerin faturalarının ibrazı sonrasında yapılacağı beyan edilmiş olup , davalı yanın bu haklı taleplerinin de davacı tarafından kabul edildiğini, davacı tarafın, 01.10.2018 tarihli sözleşmede kendisine herhangi bir surette yetki verilmemiş olmasına ve bu hususta davalı şirketten yazılı bir onay alınmamış olmasına rağmen, yüklendiği işi tamamıyla ... Tasarım Mimarlık İnşaat Tan. Org. Hizm. Ltd. Şti.ne devrettiğini, davalı şirket haklı ve geçerli sebeplerle 01.10.2018 tarihli sözleşmeyi Çeşme Noterliği'nin 14.12.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile tek taraflı olarak feshettiğini, iade faturası keseceğini beyan ederek, davalı şirket sözleşmenin feshinden sonra da 31.12.2018 tarihinde iade faturası kesip Torbalı .... Noterliğinin 14.01.2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname gönderdiğini, ... Tas. Mimarlık İnş. Tan. Org. Hiz. Ltd. Şti.de Bakırköy .... Noterliği'nin 24.12.2018 tarih ve ... yevmiye numarası ile davalı şirkete ihbarname göndererek, ... işletmecisi ... ile 09.10.2018 tarihinde sözleşme akdederek 06-11 Kasım 2018 tarihleri arasında İstanbul'da ...'da davalı şirketin kullanmış olduğu stant ile birlikte davacıdan almış olduğu tüm hizmetlerin taşeron sıfatıyla kendilerince hazırlanıp teslim edildiğini, ... işletmecisi davacının aralarında akdedilen sözleşme hükümlerine riayet etmediğini, 09.10.2018 tarihli sözleşmenin kendileri tarafından feshedildiğini, davacıdan bakiye alacaklarının olması nedeniyle 22 - 27 Ocak 2019 tarihleri arasında ....'da yapılacak olan fuarda kullanılacak olan tüm ürün ve malzemeler yanı demirbaşlar üzerinde Türk Borçlar Kanunu, Medeni Kanun ve Türk Tıcaret Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince hapis haklarını kullandıklarını bildirdiğini, bu ihbarname ile birlikte ... Tas. Mimarlık İnş. Tan. Org. Hiz. Ltd. Şti. davacı ...'ye Bakırköy ... Noterliği'nin 24.12.2018 tarih ve ... yevmiye numarası ile fesih bildirimi göndererek: 09.10.2018 tarihli sözleşmeyi feshettiklerini, ödeme yapılıncaya kadar 09.10.2018 tarihli sözleşme uyarınca ... Mobilya A.Ş. için ürettikleri tüm ürün ve malzemeler (demirbaşlar) üzerinde hapis hakkını kullanacağını bildirdiğini, davacı taraf davalı şirket ile 01.10.2018 tarihinde sözleşme akdettikten sonra 09.10.2018 tarihinde ... Tas. Mimarlık İnş. Tan. Org. Hiz. Ltd. Şti. ile sözleşme akdederek söz konusu firma işbu sözleşmede imalatçı/yüklenici olarak tanımlandırıldığını, işbu sözleşmeye göre davalı müvekkil katılım sağladığı 6-11 Kasım 2018 tarihli fuar için kullanacağı standın teknik çizim ve 3D tasarım olarak gönderilen projeye uygun olarak imalatı, montajı, de montajı, fuar sonrası hasarlı bölümlerin onarılarak depolanması, görsellerin baskıları ile online yasal başvurular, organizatörlerden izin alınmasını ... Tas. Mimarlık İnş. Tan. Org. Hiz. Ltd. Şti. kabul ve taahhüt ettiğini, bu hizmet karşılığında ise davacı taraf ilgili imalatçı/yüklenici firmaya; 06 - 11 Kasım 2018 fuarı için 355.000,00 TL + 22.500,00 TL Depolama Ücreti olarak 12.11.2018- 30.11.2018 tarihleri arasında toplam 372.500,00 TL, Ocak 2019 fuarı için kurulum ücreti olarak 40.000,00 TL, Kasım 2019 fuarı için kurulum ücreti olarak 100.000,00 TL ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ... Tas. Mimarlık İnş. Tan. Org. Hiz. Ltd. Şti. bu sözleşmeye istinaden davacı ...'ye 19.11.2018 tarih ve 020901 yevmiye numaralı toplam 463.150,00 TL bedelli fatura kesmiş, davacı taraf bu faturaya istinaden yüklenicisine 12.10.2018 tarihinde 188.750,00 TL ödeme yaptığını, yukarıda da açıkça ifade edildiği üzere davacı taraf davalı şirketten ayıplı ve eksik ifaya rağmen 10.10.2018 ve 12.10.2018 tarihlerinde yapılan toplam 380.000,00 TL ödeme almış olmasına rağmen kendi yüklenicisine ödeme yapmadığını, ödeme alamayan yüklenici firmanın davacı tarafla olan sözleşmesini feshedip davalı şirketin demirbaşları üzerinde hapis hakkını kullandığını, dava konusu işin devredildiği .... Ltd. Şti. taraflar arasında akdedilen sözleşmede imalatçı olarak isimlendirilmiş, fakat davalı yana şahsen edim yerine getirme yükümlülüğü olan davacı taraf, davalı ile akdettiği 01.10.2018 tarihli sözleşmeden doğan edimlerin tamamını TBK m.46 - 47 hükümlerine göre davalının onayını almadan devrettiğini işbu husus da eksik/ayıplı ifanın yanında sözleşmenin tek taraflı olarak haklı ve geçerli bir sebebe dayanarak feshi için yeterli olduğunu, davalı şirket ile ... Ltd. Şti. Arasında 31.12.2018 tarihinde sözleşme akdedildiğini, ... Ltd. Şti. 22-27 Ocak 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan fuar ile birlikte Kasım 2019 tarihinde gerçekleştirilecek fuar için stant kurulumu işini üstlendiğini, davalının ise bu hizmet karşılığında yüklenici firmaya 07.01.2019 - 11.01.2019 tarihleri arasında 230.000,00 TL 14.02.2019 - 20.02.2019 tarihleri arasında 139.000,00 TL ve 30.11.2019 tarihinde ise 100.000 TL olmak üzere toplam 469.000,00 TL ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davacı tarafın davalı şirkete sunmuş olduğu tek hizmetin 06 - 11 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen fuarda kullanılan fuar standının projesini hazırlamak olduğunu, bunun dışındaki tüm hizmetlerin işi devrettiği ... Ltd. Şti. tarafından verildiğini, davacı taraf tek hizmeti olan ilk fuarın projesinin bedeli karşılığında davalı taraftan 380.000 TL almış olup bunun bir haksız kazanç olduğunu, belirterek, dosyada yapılacak bilirkişi incelemesinden sonra davacı taraf aleyhine sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı istirdat/alacak davası açma hakları saklı kalmak kaydıyla işbu davanın reddine, davalı şirket aleyhine talep edilen ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin kusurlu davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalının davacıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise ne miktarda borçlu olduğu hususlarındadır.
Mahkememizin 08.01.2020 tarihli duruşmasında; "Tarafların bilirkişi incelemesine esas olacak ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incemesi yaptırılarak bilirkişi kurulundan taraf ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, davanın dayanağı faturaların taraf ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı belirlenerek tarafların iddia ve savunmaları da irdelenmek ve değerlendirilmek suretiyle ön inceleme duruşma tutanağı e maddesiyle belirlenen uyuşmazlık hakkında denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınmasına," kararı verilmiş , ..., ... ve Prof. Dr. ....'ten alınan 11.05.2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; a) Dava konusunun, davacının davalıyla yapmış olduğu ticari ilişki çerçevesinde 387.000,00 TL tutarlı alacağının davalıdan tahsili noktasında toplandığı, b) Davacının 2018 yılı işletme defterinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, c) Davacının incelenen 2018 yılı ticari defterlerinde davalı yan ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu, davacının davalı adına düzenlemiş olduğu 17.0.2018 tarihli .... nolu 166.812,25 TL tutarlı ve 08.11.2018 tarihli .... noldu 767.000,00 TL meblağlı faturalar işletme defterine kaydetmiş olduğu, davalı yanın düzenlenmiş olduğu 31.12.2018 tarihli .... nolu 387.000,00 TL tutarlı iade faturası davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı görüldüğü, d) Davacının 2018 yılı itibariyle ikinci sınıf tacir olarak işletme hesabı defteri kullanmakta olduğu, davacı yanın incelenen 2018 yılı işletme hesabı defteri usulüne uygun şekilde tutulmakla beraber, işletme hesabı defteri yapısı itibarıyla, gerçek borç - alacak ilişkisini tespite imkan vermeyen bir ticari defter olup bu nedenle davacının 2018 yılı işletme defterinden davalı yandan olan alacak miktarı tespit olunamadığı, e) Davalının, 2018 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, f) Davalı yanın incelenen ticari defterlerinde; davacının davalı adına düzenlemiş olduğu 17.0.2018 tarihli .... nolu 166.812,25 TL tutarlı ve 08.11.2018 tarihli .... nolu 767.000,00 TL meblağlı faturaların ve davalı yanın düzenlenmiş olduğu 31.12.2018 tarihli .... nolu 387.000,00 TL tutarlı iade faturası davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, yine davalı yanın davacı yana muhtelif tarihlerde yapmış olduğu toplam 546.812,25 TL tutarlı ödemenin davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı yanın kendi ticari defterlerinde 31.12.2018 tarihi itibariyle davacı yana 18.934,55 TL cari hesap borçlu olduğu tespit edildiği, 8) Dosyada mübrez belgelerden, taraflar arasında imzalanan 01.10.2018 tarihli sözleşmenin Satılık Stant Sözleşmesi olup, standın satın alma bedelinin; 708 m2 Ahşap Stant 650,000 TL + Kdv ödemesi şeklinde olup, ödeme şeklinin: sözleşme imzalandığında 10.10.2018 tarihinde %50'si banka havalesi 2.ödeme %40'ı 12.11.2018 tarihine kadar fatura karşılığında 12.11.2018 tarihinde banka havalesi olarak tahsil edileceği, 3. ödeme %10'u 31.12.2018 tarihine kadar fatura karşılığında 31.12.2018 tarihinde banka havalesi olarak tahsil edilecektir, olarak düzenlendiği, proje detaylarının; anılan sözleşmenin 12. maddesinde yer aldığı, proje kurulum vadesinin; anılan sözleşmenin 13. maddesinde yer alıp, maddeye göre; satın alınmış olan proje malzemelerinin, 3 fuar garantisi kapsamında olduğu, 3 fuar boyunca doğacak olan malzeme deformasyonları yüklenici sorumluluğunda olduğu, ilk fuar kurulumu haricindeki diğer 2 proje kurulumunun, sadece kurulum ücreti alınarak yapılacağı şeklinde düzenlendiği, anılan fuar standının; imal edilip, 06-11 Kasım tarihleri arasında ... fuar alanında, kurulup, hizmete alınıp, fuar bitiminde söküldüğü, sözleşmeye olan aykırılıkların, eksik ve ayıplı ifaların; nelerden ibaret olduğunu gösteren, noterden ihbarname, noter vasıtası ile düzenlenmiş tespit tutanağı, mahkeme kanalıyla düzenlenmiş bilirkişi raporu v.b yazılı bir belgenin dava dosyası içeriğinde yer almadığı, davalıca iddia edilen, sözleşmeye olan aykırılıkların, eksik ve ayıplı ifaların; teknik açıdan anlamlandırılamadığı, ispata açık bir durum arz ettiği, yönünde oluşan görüş ve kanaat neticesinde; sözleşme m.5 uyarınca davalıca ödenmiş olan 380.000 TL'nin toplam 650.000 TL sözleşme bedelinden mahsubu ile davacının davalı ... A.Ş.'nden 270.000 TL +KDV talep edeceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine davalı tarafın itirazlarının tek tek değerlendirilmesi için önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına, karar verilmiş, 02/02/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki sonuçlar tekrarlandıktan sonra, Sözleşme m.4.1 dikkate alındığında; “Taraflarca, fuar başlangıç tarihinden 40 gün öncesinden|onaylanmış , teyit görmüş, revize ve projenin son hali, dosya içeriğinde olmadığı, Yani yapılan sözleşme ile ,kurulan stant arasında, varsa ,farklılıkları , aykırılıkları, yanlışları, tamamen ve / veya kısmen görüp tespit edebilecekleri, kıyaslamada baz alabilecekleri projenin dosya içeriğinde mevcut olmadığı, 06-11 Kasım 2018 Tarihleri arasında, .... fuar alanında kurulan fuar standının ne şekilde ve nasıl teslim edildiğini, teslim alındığını gösterir, taraflarca düzenlenip onaylanmış, teslim / tesellüm tutanağının dosya içeriğinde mevcut olmadığı, standın teslim edildiği andaki mevcut durumu gösterir, her hangi bir belge olmadığı, yani; 01.10.2018 tarihli sözleşmeye olan aykırılıkların neler olduğu ve sözleşmenin hangi maddesi ile farklılık gösterdiği, eksik ve ayıplı ifaların, kalem kalem, detaylı bir şekilde nelerden ibaret olduğu ile ilgili taraf iddia ve beyanlarının dışında ,teknik yönden görüş ve kanaat sunmada yol gösterecek, baz alınacak ,anılan fuar standının kurulum aşamasında, kurulduktan sonra ve / veya söküm aşamasında kayıt altına alınmış, düzenlenmiş ihtarname, noter vasıtası ile mevcut durum tespiti, görevli mahkemece bilirkişi marifetiyle düzenlenmiş mevcut durumu gösterir tespit raporu dosya içeriğinde bulunmadığı,
Davalı ... Mobilya Teks. İnş. İth. İhr. Paz. San. Ve Tic. A.Ş.'nin üç fuar için toplamda ödediği ve ödeyecek olduğu 50.790,00 TL bakiye borcu da dahil olmak üzere toplam bedelin; 380.000,00 TL davacı ....'ye ödenen tutar, 394.016,00 TL ... Ltd. Şti.'ne ödenen tutar, 115.000,00 TL ... şahıs şirketine ödenen tutar, 50.790,00 TL .... şahıs şirketine ödenecek tutar olmak üzere toplam 939.806,00 TL olduğu, huzurdaki dava dosyasının tarafımızdan tekrar incelenmesi akabinde, 11.05.2020 tarihli bilirkişi kök raporundaki teknik ve hukuki yönden görüş ve kanaatlerini kısmen ve/veya tamamen değiştirebilecek, herhangi bir bilgi ve belgenin dava dosyası içeriğinde mevcut olmadığından ve/veya sunulamadığından sebeple , bilirkişi kök raporundaki görüş ve kanaatlerini aynen korudukları sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 22/09/2021 tarihli duruşma ara kararında "1-Taktiri mahkememizde olmak üzere; taraflar arasındaki sözleşmenin 13. maddesinde belirtilen ilk fuar kurulumu haricindeki diğer iki proje kurulumunun sadece kurulum ücreti alınarak yapılacağına ilişkin hüküm değerlendirilerek, iki proje kurulumunun davacı tarafça yapılmaması halinde, sözleşme bedelinden indirim gerekip gerekmediği, gerekirse miktarı konusunda önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına," karar verilmiş, ...., ... ve Prof. Dr. ....'ten alınan 08/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle dava dosyası içeriğinde yapılan inceleme neticesinde ; ... sergi alanında 06-11 Kasım 2018 tarihleri arasında düzenlenecek .... fuarında kurulacak, davalı yanın katılımcı olarak yer alacağı, davalı şirkete ait 708 metrekare alanda kurumu gerçekleştirilecek fuar standı için düzenlenmiş olup , tarafların kabulünde olan 01.10.2018 tarihli sözleşmenin 13. Maddesindeki "Proje Kurulum Vadesi satın almış olduğunuz proje malzemeleri, 3 fuar garantisi kapsamındadır. (3 fuar boyunca doğacak olan malzeme deformasyonları firmamız sorumluluğundadır.) İlk fuar kurulumu haricindeki diğer 2 proje kurulumu, sadece kurulum ücreti alınarak yapılacaktır. 3 fuar sonrasındaki projeleriniz, satın almış olduğunuz malzemelerin deformesine göre ekstra ücretlendirilerek yeni standınız yapılacaktır. Satın almış olduğunuz stant malzemeleri istenildiği taktirde firmanızın ya da firmamız tarafından stoklanacaktır. Standın kurulması öncesi ve montajı ile demontajı sırasında talep edilecek yeni hizmetler ayrıca ücretlendirilecektir." şeklindeki ifade incelendiğinde; Fuar standının ilk/birinci kurulumunun akabinde gelecek olan 2. ve de 3. kurulumunun davacı tarafça fiyatlandırılarak sadece kurulumu için bedel alınacağı, anlaşılmakta olup ; bundan sebeple sözleşmede yazılı olan “ Standın Satın Alma bedeli olan 650.000 TL + KDV.nin içine 2. ve de 3. proje kurulumunun sözleşme bedeline dahil olmadığı, bundan dolayı 2. ve de 3. proje kurulumunun davacı tarafça yapılmaması halinde, sözleşme bedelinden indirim gerekmediği kanaati bildirilmiştir.
Davalı vekilince, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr. ....'dan alınana mütalaa dosya kapsamına sunulmuş, mütalaanını incelenmesinde özet ve sonuç olarak; davacı ....'nün davalı ... Mobilya ile akdettiği sözleşmedeki işin tamamını yetkisi olmadığı ve kişisel özellikleri önem taşıdığı halde dava dışı ...'na devretmesi olgusunun caiz olmayan alt eser sözleşmesi olduğu, davacının eserin tam ve usulüne uygun sekilde meydana getirilmiş olduğu hususunda ispat külfetini yerine getiremediği,
-Davacı ..... tarafından davalı ... Mobilya'ya gödirulin cevabi ihtarnamenin ilgili kısmının; “Müvekkile gönderdiğiniz Çeşme Noterliği'nin 14.12.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğinizi beyan etmektesiniz. Müvekkil açısından sözleşme şartları layıkıyla yerine getirilmiş, hizmet sunulmuş, fuar alanında müşteriler ağırlanmış, akabinde sözleşme şartları gereğince kurulan malzemeler sökülmüş ve ardiyeye kaldırılmıştır ... Gelinen noktada müvekkile izafe edilebilecek herhangi bir kusur olmadığı halde, faturaya itiraz etmediğiniz gibi herhangi bir şekilde hizmetin ve malın ayıplı olduğuna dair ayıp ihbarı da tarafınızca yapılmamıştır ..." şeklinde olduğu,
-Davacı ..... tarafından Dava dışı ...'na gönderilen cevab-ı ihtarnamenin ilgili kısmının; “ .. Müvekkile verdiğiniz hizmet gecikmeli ve kusurlu olduğundan müşterilerle sorunlar yaşanmış ve üstün bir gayretle müşteriler zar zor ikna edilmiştir. Ayıplı ve kusurlu hizmetiniz ve işi aksatmanızdan dolayı ihtarname konusu faturanın muhatabı olan müşterimiz ... Mobilya Tekstil İnş. İhr. Paz. San. Ve Tic. A.Ş. vekili aracılığıyla gönderdiği Çeşme Noterliği'nin 14.12.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshetmiştir ... Fatura içeriği verdiğiniz hizmet eksik ve kusurludur. Bu haliyle fatura bedeline hak edilmemiştir...” şeklinde olduğu,
-Özetle davacı ....., her ne kadar davalı ... Mobilya'ya göndermiş olduğu ihtarnamede hizmetin eksiksiz ve kusursuz olduğunu ifade etmiş olsa da stand kurulum işini caiz olmayan şekilde yüklenmiş olan yani fiilen standı kurmuş olan dava dışı ...'na göndermiş olduğu ihtarnamede ise verilmiş olan hizmetin eksik ve kusurlu olduğunu ifade ettiği, yani davacı tarafın, dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde çelişkili beyanlarda bulunduğu, Çelişkili davranış ise, dürüstlük kuralına aykırılığın tipik örneği olup (TMK m.2/1), bu durumun kanunca korumayacağı,
-Alt eser sözleşmesinin niteliği gereği olarak iş sahibi; yani ..... alt yüklenicinin: yani dava dışı ...'nın sebep olduğu ayıptan da TBK m. 474 ve devamı hükümlerince sorumlu olduğu için ihtarnamede geçen söz konusu ifadenin davacı bakımından ikrar olarak değerlendirilmesi ve ispat açısından bu beyanın esas alınması gerektiği, ikrar edılen olguların ispat edilmesine de ihtiyaç olmadığı için davacınını davalıya sunmuş olduğu hizmetin ayıplı ve eksik ifa olarak kabul edilmesi gerektiği,
-Yukarıda açıklanan nedenlerle özellikle davacı yüklenicinin eseri eksik/ayıplı ifa ettiğine ilişkin ikrarları karşısında, davalı ... Mobilya tarafından yapılan feshin (Çeşme Noterliği'nin 14.12.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi) haklı olduğu, bu nedenlerle dava dışı ve aynı zamanda davacının alt yüklenici olan ... ile davalının anlaşmak zorunda kalmasının (işi bu firmaya yaptırmasının) hukuka uygun olduğu, davacının taleplerinin bu nedenlerle yerinde olmadığı,
-Davacının sözleşmeyi tam ve usulüne uygun ifa etmiş olsaydı, davalı ... Mobilya'nın uyuşmazlık konusu stand işlerini 767.000,00 TL'lik bir bedel ödeyerek tamamlayacakken, davacının olumsuz davranışları neticesinde sözleşmeyi feshetmek, akabinde dava dışı ... ile ayrı bir sözleşme yapmak ve ücret ödemek zorunda kalan davalı ... Mobilya'nın, uyuşmazlık konusu stand işlerinin tamamı için: a. Davacı .....'ye toplamda 380.000,00 TL, b. Dava dışı ...'na toplamda 394.016,00 TL olmak üzere toplamda: 774.016,00 TL'lik bir ödeme yaptığını, Davalı ... Mobilya'nın esasında KDV dahil 767.000,00 TL ödeyerek ücret ödeme borcunu tam ve usulüne uygun bir şekilde yerine getirme imkanından yoksun bırakılarak 774.016,00 TL'lik bir ödeme yaptığı, aradaki 7.016,00 TL'lik farkın davacı ..... lehine sebepsiz zenginleşme teşkil ettiği, davacının değil bilakis davalının alacaklı gözüktüğü önünde mütalaa sunmuştur.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilmiştir.
Taraflar arasında 01.10.2018 tarihli satılık stant sözleşmesi imzalanmış olup, taraflar arsında esasen eser sözleşmesi bulunmakta olup, meydana getirilecek eserde kullanılacak malzemelerinde davalı tarafça karşılandığı ve bu malzeme bedellerinin sözleşme bedeline dahil olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme bedeli 650.000-TL + KDV olup davacı tarafça bu kapsamda 767.000-TL bedelli fatura kesilmiştir. Davalı tarafça 380.000-TL'lik bedelin ödendiği konusunda da uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacının talebi bakiye 387.000-TL'nin ödenmesine ilişkindir. Sözleşme konusu stant malzemelerinin davalıya teslim edildiği ve stant alanında kurulduğu, taraf beyanları, karşılıklı ihtarnameler ve tanık beyanlarından anlaşılmaktadır. Davalı taraf eksik ve ayıplı ifa savunmasında bulunmuş ise de bilirkişi kök ve ek raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, davalı tarafça ayıplı/eksik ifa hususunda mahkeme veya noter kanalı ile yaptırılan bir tespit sunulmamıştır. Diğer taraftan davalı tarafça sunulan mütalaada da belirtildiği üzere; davacı taraf, her ne kadar davalı ... Mobilya'ya göndermiş olduğu ihtarnamede hizmetin eksiksiz ve kusursuz olduğunu ifade etmiş olsa da stand kurulum işini yüklenmiş olan yani fiilen standı kurmuş olan dava dışı ...'na göndermiş olduğu ihtarnamede ise verilmiş olan hizmetin eksik ve kusurlu olduğunu ifade ettiği, yani davacı tarafın, dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde çelişkili beyanlarda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkememizce davacının verdiği hizmetin ayıplı veya eksik olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Fakat eksik veya ayıplı işlerin niteliği ve miktarı davalı tarafça ispatlanamamıştır. Bunun yanında davalının ayıp nedeniyle bedel indirimi talebinde bulunabilmesi için, ayıbın TBK 474 maddesi gereğince ihbar edilmesi de gerekmektedir. Davacı tarafından dava dışı ...'na gönderilen cevab-ı ihtarnamede “ .. Müvekkile verdiğiniz hizmet gecikmeli ve kusurlu olduğundan müşterilerle sorunlar yaşanmış ve üstün bir gayretle müşteriler zar zor ikna edilmiştir. Ayıplı ve kusurlu hizmetiniz ve işi aksatmanızdan dolayı ihtarname konusu faturanın muhatabı olan müşterimiz ... Mobilya Tekstil İnş. İhr. Paz. San. Ve Tic. A.Ş. vekili aracılığıyla gönderdiği Çeşme Noterliği'nin 14.12.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshetmiştir ..." şeklindeki beyanlar nazara alındığında, davalının ayıbı davacıya bildirdiği anlaşılmaktadır. Gelinin aşamada davacının verdiği hizmetini ayıplı olduğu değerlendirilmiş ve ayıp ihbarının da yapılmış sayılması gerektiği kabul edilmekle beraber, ayıplı hizmet nedeniyle bedelden indirilmesi gereken miktar tespit edilememiştir. Bu durumda mahkememizce haksız fillere ilişkin "Zararın ve kusurun ispatı" başlıklı TBK'nın 50. Maddesinin "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."şeklindeki hükmü kıyasen uygulanarak kalan sözleşme bedelinden %10 oranında indirim yapılmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Davalı taraf 14.12.2018 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiklerine ilişkin davacıya ihtarname göndermiş sözleşmenin feshi nedeniyle davacının sözleşmenin 13. Maddesinde belirtilen ilk fuar kurulumu haricindeki diğer iki proje kurulumunu sadece kurulum ücreti alınarak yapılması gerektiğini sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle bu hizmeti dava dışı ... firmasından almak zorunda kaldığını ve ödemeler yaptığını ileri sürmüş ise de sözleşme feshedilmeseydi dahi ikinci ve üçüncü fuar kurulumları için davacıya da ödeme yapılacaktı. Buna göre davalının ikinci ve üçüncü fuar kurulumları için dava dışı firmaya ödeme yaptığından bahisle sözleşme bedelinin bakiyesinin ödenmemesi gerektiğine ilişkin savunması yerinde değildir.
Davalı tarafça davacının eser sözleşmesine konu işi dava dışı ... firmasına yaptırmasının caiz olmayan alt eser sözleşmesi olduğu ileri sürülmüş ve sunulan mütalaada da bu şekilde değerlendirme yapılmışsa da mahkememizce bu hususta taraflar arsındaki sözleşmede hüküm bulunmaması ve işin niteliği gereği şahsen davacı tarafından yapılması gerektiği hususunun davalı tarafça ispatlanamaması nedeniyle itibar edilmemiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere davacının bakiye sözleşme bedeli alacağı 387.000,00 TL olup %10 indirim uygulandığında 348.300,00 TL olmaktadır. Sözleşmenin 6. maddesinde sözleşme bedelinin %50'sinin 10.10.2018 tarihinde, %40'ının 12.11.2018 tarihinde, %10'unun ise 31.12.2018 tarihinde ödeneceği kararlaştırılmış olup, davalının 380.000-TL'lik ödemesinin 250.000-TL'si 10.10.2018 tarihinde, 130.000-TL'si ise 12.10.2018 tarihinde olduğuna göre, kalan ödemelerin %40'ının 12.11.2018 tarihinde, %10'unun ise 31.12.2018 tarihinde yapılması gerekmektedir. Bu nedenle 348.000,00 TL'nin %80'i (toplam sözleşme bedeline göre %40'ı) olan 278.640,00 TL'sine 12/11/2018 tarihinden itibaren ,%20'si (toplam sözleşme bedeline göre %10'u) 69.660,00 TL'sine ise 31/12/2018 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine; 348.300,00 TL alacağın 278.640,00 TL'sine 12/11/2018 tarihinden itibaren, 69.660,00 TL'sine ise 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 23.792,37 TL karar harcından daha önce yatırılan 6.609,00 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 17.183,37 TL karar harcının davalıdan tahsiline,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 32.831,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 5.805,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı ile 6.609,00 TL peşin harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.578,40 TL yargılama giderinin red-kabul oranına göre hesap edilen 2.320,56 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Kullanılmayan yargılama gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/02/2022 11.03
Başkan ....
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Üye ...
e-imzalıdır.
Katip ...
e-imzalıdır.