T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1327 Esas
KARAR NO: 2020/28
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 13/01/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2020
Dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirket tarfından ..... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalanan .....'a ait 13.111 adet, 358 koli, 3.438 kg. konfeksiyon, giyim eşyası cinsi emtianın Türkiye'den İngiltere'ye nakliye işinin davalılar tarafından üstlenildiğini,Söz konusu emtiaların, 1 no.lu davalı firma sorumluluğu altında 2 no.lu davalı tarafından ...... no.lu konşimento tahtında taşındığı, ancak taşıma konusu emtianın alıcısına 10 koli eksik olarak teslim edildiğini,Varşova ve Montreal Konvansiyonları' nın ilgili hükümleri gereğince, yükün kaybı ve zarara uğraması halinde zarara sebebiyet veren olay, hava yolu ile taşıma sırasında meydana gelmiş ise zarardan taşıyıcının sorumlu olduğunu, dava konusu olayda hasarın, davalı taşıyıcının ağır kusur ve ihmali sonucu meydana geldiği, bu sebeple, Konvansiyon' un ilgili hükümlerinde belirtilen sorumluluk sınırlamalarının uygulanmaması zararın tamamından sorumlu tutulması gerektiğini,Fatura ve yapılan tespitlere uyularak 15.544,11 TL sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiği, sigortacının TTK ve poliçe hükümleri ile ibraname içeriği gereğince, halefıyet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devraldığını, davalılara rücu hakkı doğduğu, ancak, sınırlı sorumluluk esasının uygulanması ihtimalinde karar tarihindeki SOR kuru esas alınarak, belirlenecek rakamın daha fazla olması ya da sorumluluk sınırlamalarının uygulanmaması halinde, HMK madde 107 gereğince artırılmak ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 13.392,53 TL talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... cevap dilekçesinden özetle ;
-Müvekkili şirketin uluslararası hava taşımacılığı ile iştigal ettiğini, müvekkilinin sorumluluğunun Varşova Konvansiyonu ile Montreal Protokolü hükümlerine göre belirleneceğini,Zarara sebep olan olayın hava taşıması sırasında meydana gelmiş olması gerektiğini, davacı yanın dava konusu 10 adet kolinin müvekkili şirket sorumluluğunda iken kaybolduğuna ilişkin bir delil sunmadığı, zararın müvekkili şirketten kaynaklandığını ispatlayamadığını, ancak alıcı ile temsilcisinin, emtiaları hasarsız/eksiksiz teslim aîdığına dair yazılı batanı bulunduğunu,Delil listesi ekinde sunulan "Teslim Belgesi' ile sabit olduğunu, taşımaya konu emtiaların alıcı yan/temsilcisi tarafından 20.08.2018 tarihinde hasarsız ve eksiksiz çekildiği, kargonun hasarsız çekildiğine dair ilgili dokümanın İngilizce dilinde olması nedeniyle yeminli tercümesi de yapılarak sunulduğunu,Taraflarına usulüne uygun ve süresi içinde bir hasar ihbarının bulunmadığını, ayrıca davacı yan tarafından olunan delil listesi incelendiğinde, ihbarın yalnızca diğer davalı ........ şirketine yapıldığı, tüm e-mail yazışmalarında da diğer davalı ile tapıldığının görüldüğünü, bu nedenle müvekkili şirket yöneltilebilecek kusur ve eksik teslimat olgusu da bulunmadığına göre, davacı sigortalısının ve de halefi olarak davacının, dava hakkının düştüğünün açık olduğunu,Yukarıda izah edildiği üzere, müvekkili şirketin ancak hava taşıması sırasında meydana gelen hasardan sorumlu tutulabileceğini, eksik teslime ilişkin olgunun havayolu taşıması sırasında meydana gelmediği, bu hususun taraflarınca delil listesine eklenen "teslim belgesi" ile de sabit olduğunu, dava konusu kaybın yükün havalimanına teslimi için yapılan kara nakliyesi sırasında meydana gelebileceği gibi, aktarma sırasında da meydana gelmiş olabileceği, taşımanın diğer aşamalarının diğer aşamalarının kontrolü ve sorumluluğu altında olduğunu, bu nedenle davanın müvekkili şirket yerine sadece diğer davalıya yöneltilmesi gerektiği sabit olduğundan, öncelikle davanın husumetten reddine, esasa girilmesi halinde ise beyan ve deliller ile de ispat edileceği üzere dava konuş olayda müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle:
Davacı ... tarafından yapılan ödemenin geçerli bir sigorta ilişkisinin varlığına dayanıp dayanmadığı, menfaat yokluğu ex gratia (lütuf ödemesi) niteliği taşıyıp taşımadığı ve bu sebeple de halefiyetin söz konusu olup olmadığı davacı ... tarafından sunulan delillerden anlaşılamadığını, sigorta sözleşmelerinde sigortacının ve sigortalın bazı yükümlülükleri bulunduğunu, 17.08.2018 tarihli Nakliyat emtia sözleşmesinin bilgilendirme formunda da belirtildiği üzere riziko gerçekleştikten sonra 15 iş günü içinde sigortacıya bildirim yapılması gerektiğini, ancak davacı taraf bu bildirimin yapıldığına dair herhangi bir belge sunmadığını, sigortalının sorumluluğunu yerine getirip getirmediğini, sigortacıya usulüne uygun bir bildirim yapılmadan mı ödeme yapıldığını araştırması gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu taşımada hukuken taşıyan sıfatı bulunmadığını, sadce acente sıfatına sahip olduğunu, ve acente olarak sorumluluklarını yerine getirdiğini, bu nedenle müvekkili şirkete herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, müvekkili şirketin herhangi bir emtianın kaybolmasında kusurlu olmadığını, hasarın nerede gerçekleştiği hususunda hiçbir belge olmadığını, hasar bildirimi yasal süresi içinde yapılmadığını, hasar tutarının ne şekilde hesap edildiğinin belli edilmediğini, taşımayı gerçekleştiren şirket olmadığını, fiili taşımayı diğer davalı..... Yolları Ve Taş. A.Ş.tarafından gerçekleştirildiğini, bu nedenlerle davanın aktif ve pasif husumet itirazları yönünden reddine, aksi takdirde esas yönünden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Bilirkişi Heyeti ...... ve ....... tarafından düzenlenen 25/02/2019 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle;
A-) SEICTÖREL YÖNDE ve VARŞOVA KONVANSİYONU-MONTREAL PROTOKOLÜ KAPSAMINDA TESPİTLER ve DEĞERLENDİRMESİ
Dosya içeriği bilgi ve tamamı fotokopi olan belgelerin incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.
• Uluslararası havayolu, dahili karayolu taşıması ile sözleşmenin kurulması ve hasara ilişkin tespitler;
1.Dava dışı sigortalı ...... Mümessillik firmasının Brentford,Middlesex/İngitere'de
yerleşik ...... LTD. firmasına, muhteviyatı 358 kap/koli., 3.000 kg. 13.111 adet muhtelif giysi olan emtia-eşyayı, ...... Kargo Acentesi ...... Taşımacılık A.Ş. organizasyonunda sevk edilmek üzere anlaştığı, taşımayı organize eden 1 numaralı davalı ... firması tarafından düzenlenen,
-..... Hava Yolları ... Yük Senedi .... Konşimento), ...... no.lu ..... Yük Senedi (.... Konşimento) tahtında,
-.... Yük Senedi üzerinde DAP-Belirlenen Yerde Teslim11* şekli ile talimat şerhi konulmak suretiyle,
-2 numaralı davalı taşıyıcı..... Yollarının ..... tarihli seferi ile İstanbul/AHL'den Londra/LHR havalimanına, uluslararası havayolu kargo taşıması olarak, buradan da...
-20/08/2018 tarihinde TRUCK/Kamyon ile nihai varış yerinde teslim adresi olan Nekt Warehouse (antrepo) karayolu ile taşırtarak kargoların teslim edildiği,
1 numaralı davalı ....... Taşımacılık A.Ş/nin dava dışı sigortalı müşterisi ..... adına, 29.09.208 tarih ve .... no.lu, MAW/Ana Konşimento ve HAW/Ara Konşimento numaraları belirtilmek suretiyle ve Navlun Ücreti, Yurtdışı D/D Kapıdan Kapıya Teslim açıklamalı 46.057,35 TL bedelli E-Fatura düzenlediği,
Dolayısıyla 1 no.lu davalı ...... şirketi ile dava dışı sigortalı ..... Mümessillik firması arsında taşıma ve hizmet sözleşmesinin kurulduğu tespit edilmiştir
....
2.Emtia-kargoların, Londra/Heatrow havalimanına varışı ile uçaktan boşaltılması esnasında kargoların hasarlandığı ya da zıyaı uğradığına ilişkin herhangi bir tespit/rezerv tutanağı bulunmadığı, hava yük senedi üzerine kolilerin kaybına ilişkin çekince şerhi derç edilmediği, dolayısıyla İstanbul/AHL - Londra/LHR Havalimanları arasında gerçekleşen havayolu taşıması esnasında ve uçaktan boşaltılmasında, kargoların zıyaı ile ilgili iddia yönünden fiili taşıyıcı..... Yollarına her hangi bir hata ve kusur atfedilemeyeceği., Dahili taşımayı yapan 1 numaralı davalı ... ..... şirketinin, Londara'daki partneri ifa sorumlusu ....... şirketinin havalimanından nihai varış yerine teslim etmek üzere söz konusu kargoları tam ve eksiksiz olarak teslim aldığının,kabulü gerekecektir.
...
Havayolu ile yapılan kargo/yük taşımalarında Varşova Konvansiyonu 1929, La Haye Değişiklikleri (1955), 4 no.lu Montreal Protokolü ile saptanmış yükümlülükler kapsamında, bu kurallara taraf olan Türkiye, son değişiklikleri içeren ev 1999 yılında imzalamış bulunduğu "Havayoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşeme” yi 26.03.2011 tarihinde onaylamış bulunmaktadır.
Bu nedenle, anılan sözleşme Türkiye için de bağlayıcı olmakla birlikte, davada taşıma zamanında Türkiye ve İngiltere açısından 4 no.lu Montreal Protokolü ile değişik Varşova Konvansiyonu hükümlerine göre sorumluluk tespiti yapılması gerekmektedir.
Şöyle ki; Konvansiyonun coğrafi uygulama şartı, Konvansiyonun 1/2 maddesi anlamında uluslararası taşımanın icra edildiği ilgili devletlerin/seferin başlangıç ve varış ülkesi devletlerin her ikisinin de Konvansiyon tarafı olmasıdır. Buna göre; Türkiye'den ve Türkiye'ye yapılacak uluslararası hava taşımaları Montreal Konvansiyonunu onaylamış olan devletlerin sınırları dahilinde bulunan yerler arsında yapılmış veya bu taşıma sırasında bu Konvansiyonu onaylamış bir devlet sınırları içinde önceden anlaşmalı olarak duraklama yapması halleri de dahil olarak yapılması halinde ilgili taşıma Montreal Konvansiyonu hükümlerine tabi olacaktır. İlgili taşımanın taraf olmayan bir devletin sınırlan içindeki yere veya yerden Türkiye'ye veya Türkiye'den Montreal Konvansiyonu'na taraf olmayan bir devlete yapılması halinde Montreal Konvansiyonu hükümleri uygulanmayacaktır.
Uyuşmazlığa konu davada, taşımanın Türkiye'den İngiltere'ye olduğundan, Türkiye ve İngiltere Varşova/Montreal Konvansiyonuna taraf olmaları dikkate alındığında, somut olayda Montreal Konvansiyonu hükümleri, Konvansiyonda yer almayan hükümler açısından iç hukuk kuralları uygulama alanı bulacaktır.
•Taşıyanın sorumluluğu bakımından Analiz / Değerlendirme:
Somut olayda, 1 numaralı davalı ... ..... Taş. A.Ş., emtia-kargolarm taşıma ve teslimatın kapıdan kapıya organizasyonu üstlenerek, AWB/Hava Yük Senedi ile birlikte taşıma hizmet bedeli belirlemek suretiyle dava dışı sigortalıya fatura düzenlemiş, uluslararası hava yolu taşımasını..... Yollarına bırakmış ve taşımanın havayolu bacağı anılan hava taşıyıcısı ile gerçekleştirmiştir.
Bu durumda, 1 numaralı davalı ... ..... Şirketi asıl-üst/akdi. 2 numaralı davalı ..... Havayolları ise, havayolu taşımasını gerçekleştiren alt/fiili taşıyıcı sıfatlarına haiz taşıyıcılar olup, her iki taşıyıcıda taşımadan müştereken ve müteselsilen sorumludur. (TTK m.888)
Havayolu ile yapılan İstanbul/AHL > Londra/LHR taşıması esnasında alt/fiili taşıyıcı..... Yollarının taşıdığı kargoları zıyaı uğrattığına dair dosyada somut bir bilgi ve belge bulunmadığı, dolayısıyla meydana gelen emtia-kargo zıyaı/hasarında 2 numaralı davalı anılan hava taşıyıcısına yönelik her hangi bir hata ve kusur atfedil em ey eceği,
Londra/LHR Havalimanında eşyayı tam ve eksiksiz teslim alan, ancak nihai varış yerinde Antrepoya 10 kap eksik olarak teslim ettiği, Hasar-Zıvaı Tespit Tutanakları. Ekspertiz Raporu Tespitleri ile taraflar arasında yapılan elektronik posta yazışmalarında görüldüğü üzere, zıvaın ... ..... Şirket görevlilerinin de kabulünde olduğu tespitleri kapsamında, ...... Şirketinin eyleminden dolayı meydana gelen zıyaı da, 1 numaralı davalı ... ..... firmasının asıl-üst taşıyıcı sıfatıyla hata ve kusurlu olduğu,
..
l.Taştyıa kargonun tahrip olması ya da kargoya zarar gelmesi durumunda uğranmış hasar karşı sadece bu şekilde uğramasına neden olan olayın hava yoluyla taşıma esnasında meydana gelmiş olması durumunda sorumludur. Hükmünü havidir.
...
Montreal Konvansiyonu hükümleri dikkate alındığında emtia-kargon un kısmi ziyamdan kaynaklanan ve 1 numaralı davalı asıl-üst/akdi taşıyıcı ... ..... Şirketi tarafından üstlenilmesi gereken tazminat miktarı brüt kilogram başına 19 özel Çekme Hakkı (SDR) hesabıyla:
91.100 kg/brüt x 19 SDR = 1.730,90 Özel Çekme Hakkı (SDR) üst limitler olarak hesaplanmaktadır.
....
IV-SONUÇ ve KANAAT
Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacı ve davalılar beyanları ile yukarıda açıklanan tespit ve değerlendirmeler sonucunda;
i.Uyuşmazlığa konu davada, Varşova/Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı
bulacağı,
ii.Davalılardan havayolu ile uluslararası fiili taşımayı gerçekleştiren..... Yolları"na emtia-
kargolarda meydana gelen kısmi zıyaı nedeniyle herhangi bir hata ve kusur atfedilem eyeceği,
iii.Davalılardan ... .....Taşımacılık A.Ş/nin;
AW8/Hava Yük Senedi düzenleyerek taşıma hizmet bedelini belirlemek ve dava dışı sigortalıya fatura düzenlemek suretiyle asıl-üst/akdi taşıyıcı sıfatına haiz olduğu,
Hasar Tutanakları, Ekspertiz Raporu ile meydana gelen hasar-zıyaın davalının kabulünde olduğunun tespitleri kapsamında, davalının adamları ifa sorumlularının eylemi sonucu hasar-zıyaı da hata ve kusurlu bulunduğu,
iv.Davacının sigortalısının teslim edilmeyen emtialar nedeniyle 2.113,35 GBP hasarının oluştuğu,
hasar tarihi itibariyle hasarın TL karşılığının 16.189,32 TL olduğu,
v.Kısmi hasar da nihai sorumluluğun davalılardan ... ..... Taşımacılık A.Ş. nin
üzerinde olduğu; gerçek zararın taşıyıcının sorumluluk üst sınırını aşması nedeniyle asıl-üst/akdi taşıyıcının konu dosyada sorumluluk üst sınırının 1.730,90 Özel Çekme Hakkı (SDR) olduğu, davacının davalı ... ..... Şirketinden bu meblağı talep edebileceği,
vi.Davacı yanın davalı yan ... ..... Şirketinden karar tarihindeki TCMB kurundan
Özel Çekme Hakkı (5DR)'nin ulusal paraya çevrimi ile faiz talep edebileceği hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
BİLİRKİŞİ ....... 12/07/2019 Tarihli RAPORUNDAN ÖZETLE
Davacının taleplerinin verinde olup olmadığı hususunun, uyuşmazlığa uygulanacak hükümlerin tespitine bağlı bulunduğu.Önceki bilirkişi raporundaki tespitlere göre zıyaın hava taşıması sırasında gerçekleşmediği, bu sebeple Montreal KonvânsiyomTnun uygulanma alanının bulamayacağı. TTK'mn karına taşımaya ilişkin hükümleri uyarınca TTK'nin taşıma işlerine ilişkin genel hükümlerinin uygulanma alan bulacağı, talep miktarının hesaplanması vc sorumluluğunun sınırına ilişkin ise TIK m. 880 ve 881 gözetilerek sonuca varılması gerektiği; buna göre, taşıyıcının sorumluluğunun sınırı ise zıyaı süz konusu olan emtianın net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8 33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar İJe sınırlı (TTK m, 882/1,2) olduğu; özel Çekme Hakkının ise taşıma konusu emtianın taşıma umacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki değerine göre Türk Lirasına çevrilmek suretiyle hesaplanması gerekliği (TTK m. 882/4-),Önceki bilirkişi raporundaki zarara ilişkin teknik veriler gözetilerek yapılan değerleme neticesinde davacının takip edebileceği tazminat üst sınırı 6,317.686 TRY olduğu,Davacının taleplerinin hu tısı sınıra kadar olan kısmının yerinde olacağı sonuç ve kanaatine varıldığına dair raporunu ibraz etmiştir.
Bilirkişi ..... 'in 05/12/2019 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle;
1-Birinci heyet raporu, taşımanın tamamını Montreal Konvansiyonu hükümlerine tabi havayolu ile uluslararası eşya-kargo taşıması olarak tespit etmiş ve ona göre inceleme ve değerlendirmeler ile rapor oluşturulmuştur. 2. Raporda ise, taşıma süreci multimodal-karma kargo taşıma olarak değerlendirilmiş ve ona göre incelemeler ile değerlendirmeler neticesi rapor oluşturulmuştur.
2-Somut olayda, fiilen hafa taşımasının 2.davalı ..... havayolları tarafından yürütüldüğü, taşımayı akden yük ilgilisine karşı üstlenenin ise davalı ... olduğu hususunda ihtilaf yoktur. Ayrıca, yük ilgilisi sigortalı ihracatı DAP teslim şekliyle yapmış olup, taşıma sürecinde zayi veya hasar zararlarından dolayı sigortacıdan tazminat alması somut olaya uygundur.
3-Davacı da sigortalı ..... hesabına 15.544,11 TL tazminatı sigorta ekspertiz raporu, sigorta poliçesi vc sair deliller kapsamında 10 koli zayi - kısmi kayıp sebebi ile ödemiş durumdadır,
4-Gönderen ..... tarafından 10 koli zayi hususunda 05.10.2018 tarihinde noter ihtarı gönderildiği, yine 2.113,35 GBP zarar bildirildiği, 193 adet ürünün zayi olduğu belirtilmektedir. Zayi tespiti ancak 20.09.2018 tarihinde alıcı-gönderilen tarafından kaşe vc imza ile teyit edilmektedir» E-posta yazışmalarında 10 koli kayıp konusu bildirilmiş, karşılıklı yazışmalarda İngiltere biriminin eksik teslim - kısmi zayi hususu ile ilgilendiği yazışmaları mevcuttur. Özellikle 24.09.2013 tarihli e-postada davalı ... tarafından zayi konusu araştırıldığı bildirilmiştir.
5-Her ne kadar HAVVB-house airvvaybill - ara hava yük senedi ile davalı ... yükü taşımaya almış ise de, esasında hava taşıması ana taşıma modu olmak üzere alıcısına varma yerinde teslim şeklinde taşıma taahhüt edildiği gerek hasar tespiti, gerek mail yazışmaları ve gerekse davalı ... firmasının uluslararası taşıma işleri organizasyonu sürecinden değerlendirilmektedir,
6-Bu çerçevede, 2,davalı ..... Havayolları firması fiilen sadece hava taşıma sürecini ifa etmiştir; hava taşıma süreci sonunda hasar tespiti, kısmi zayi veya eksik hususu tespit edilmemiş olmakla, zararın fiili hava taşıma sürecinde gerçekleştiği sabit değildir. Bu konuda her iki bilirkişi raporu da uyumludur
7-Öte yandan, Montreal Konvansiyonu m.18/4 “4. Hava yoluyla taşıma süresi karada, derir/ yoluyla ya da kara içinde su yoluyla havaalanı dışında gerçekleştirilen herhangi taşıma faaliyetini içermez, diğer, bununla birlikte; yükleme, teslimat va da aktarma amacıyla bir hava yoluyla tasıma anlaşmasının verine getirilmesinde bu tür bir taşıma ver alırsa aksi ispata tabi atacak biçimde, herhangi bir hasarın hava wluyia taştma sırasında meydana hır o/tjym neticesi olduğu varsayılacaktır. Eğer bir taşıyıcı, taraflar arastada haca yoluyla taşıma olacak biçimde anlaşması yapılmış bir taşımama tamamının ya da bir kısmının nakliyesini, gönderinin izni olmaksızın başka bir nakliye biçimi ile değiştirecek ahırsa, başka bir nakliye biçimiyle yapılan bu tür bir taşıma bava yoluyla taşıma süreci dahilinde sayılacaktır." Hükmünü içermektedir
8-Bu hüküm içinde özellikle bununla birlikte; yükleme, teslimat ya da aktarma amacıyla bir hava yoiuyia taşıma anlaşmasının yerine getirilmesinde bu tür bir taşıma yer alırsa,../' ifadeleri gözetildiğinde, davalı ... firması esasen KARMA TAŞIMA DEĞİL; HAVAYOLU iLE TAŞIMA TAAHHÜT ETMİŞ; ANCAK TESLİMAT İÇİN BİR KARA TAŞIMASI süreci söz konusu olduğunda halen tüm taşıma karine olarak hava taşıma sayılacak ve zarar hava taşına kaynaklı kabul edilecektir. Esasında, gönderen havayolu ile taşıtmak iradesi göstermiş, HAWB-house airway bill düzenlenmiştir.
9-Dosyaya alınan 2.bilirkişi raporunda her ne kadar KARMA TAŞIMA tespiti yapılmış ise de; burada karma taşıma iradesi yoktur, irade, havayolu ile taşıma yönünde olup, havaalanından gönderilen müşterinin adresine GÖTÜRME-TESLİMAT AMAÇLI taşıma söz konusudur. Burada, karma taşımadan söz edilmesi için tarafların iradesinin havayolu artı kara yolu taşıması mı; yoksa havayolu taşıması artı götürme-TESLÎM AMAÇLI KARA TAŞIMASI şeklinde mi olduğu araştırılmak gerekin Kanaatimce, somut olaya karma taşıma senedi, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi gibi bir kara taşıma evrakı bulunmadığından, somut olayda sadece havayolu ile taşıma sürecinden söz edilmek ve ona göre değerlendirme yapılmak gerekir,
10-Dosyada mevcut bilirkişi raporlarından birincisi taşımanın tamamım havayolu ile uluslararası kargo taşıma sözleşmesi olarak, ikinci rapor ise havıyolu+karayolu taşıması olarak değerlendirmiş ve ona göre sonuç ve kanaatler değişmiştir. Gelinen aşamada bilirkişi kanaatimin Montreal Konvansiyonu m,18/4 hükmüne göre yapılan değerlendirme sonucu 1. Heyet raporu İle benzer şekilde olduğunu belirtmek isterim,
-91,10 kg bürüt x 19 SDR = 1.730,90 SDR sınırlı sorumlu olunacak tazminat sınırı gözetildiğinde,
Montreal Konvansiyonu m.23/1 gereği, tazminat hesabında Davacının talebi 13.392,53 TL miktarındadır. İşbu rapor tanzim tarihi olan 04.12.2019 tarihînde 1 SDR= 7.9003 TRY olup; 1.730,90 SDR karşılığı 13.674,63 TL miktarı ndadır. Bu da davacının talebinin somut olaya uygun olduğu sonucuna bizi götürmektedir,
Dosyada alman 1.rapor tarihinde 1 SDR karşılığı 7,4076 TL olmakla, o tarihte her ne kadar davacının talebi sınırlı sorumluluk limiti üzerinde ise de gelinen aşamada bu limitin altında olduğu gözetilmek gerekir. Nitekim, "yargılama tarihindeki kur" kavramının dava tarihi değil, hüküm tarihindeki kura referans verdiği kabul edildiğinde hüküm tarihi kuru ile sınırlı sorumluluk denetimi yapılacaktır Ancak sayın mahkeme dava tarihi veya başkaca bir tarihi gözeterek değerlendirme yapacak olursa sonucuna göre sınırlı sorumluluk limiti değişecektir
11-Her nc kadar davacının aktif husumet ehliyetine itiraz varsa da, davacının ödemesi dosya kapsamı ile uyumlu olup, davacı TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olmuştur, Böylece taşıma sürecinde zarara sebep olanlara rücu hakkı varıl.r,
12-Taşıma süreci sonunda kısmi zayi-kayıp tespit edilmiş, bu hususta Ldavalıya
süresinde e-posta yazışmalarında bildirim yapılmış gözükmektedir Her ne kadar noter ihtarı ve yazılı bildirim 05,10.2018 tarihinde tespit ise 20.09,2018 tarihinde ise de burada 14 günlük sürenin geçirilmiş olmasına karşın, 24,09,2018 tarihinde zayi-kısmi kayıp bilgisi davalı yana yazılı ulaşmış durumdadır.Bu nedenle ihbarsüresiiçinde bildirim yapıldığı değerlendirilmektedir,
12- Zarar miktarı ise sigorta ekspertiz raporu ve 1.bilirkişi heyeti raporunda teknik değerlendirmeler ile tespit edilmiş; sınırlı sorumluluk limiti ve davacının dava ve talep miktarının üzerindedir. Davacı ödemesi de zaten dava ve talep miktarının üst imdedir.
14-Davacının rücuu sigortalısı ile davalı arasında akdi ilişkiye dayanmakta olup; temerrüt faizi hesabı için davalı yana temerrüt ihtarı gönderilmesi gerekir Aksi takdirde temerrüt faizi hesabı ancak dava tarihinden itibaren yapılabilir. Bu nedenle dava tarihine kadar faiz hesabına yer yoktur.
IV. SONUÇ ve KANAAT:
Sayın muhkeme görevlendirmesi gözetilerek, her türlü hukuki tavsif ve nihai takdir Sayın Mahkemeye ait bulunarak, dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
1- Dosyada mevcut raporlar arasında çelişkinin; l.davalı ... tarafından üstlenilen taşıma işinin bir bütün olarak karma-mullimodal taşıma mı, yoksa esasında üstlenilen taşımanın havayolu ile kargo taşıması mı olduğu hususunda oluştuğu.
2- Takdiri mahkemeye ait olmak üzere, kanaatimin somut olayda multimodal taşıma değil, havayolu ile uluslararası eşya taşıma sözleşmesi yapıldığı yönünde olduğu.
3’ 2,davalının taşıması sürecinde zararın sabit olmadığı, hava taşımasının bitiminde havaalanında tutulmuş tutanak veya benzer bir kayıt olmadığı,
4- l.davah ... bakımından davacının talep miktarının somut olaya uygun olduğu, davacının rüeucn tazmin talebi bakımından dava tarihinden itibaren talep edilen miktarı faizi ile tahsil talep edebileceği rapor edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Davacının sigortalısına ait 358 koli konfeksiyon giyim eşyası cinsi emtianın taşıma işinin davalı davalı üst taşıyıcı ... ve alt taşıyıcı davalı - ... tarafından üstlenildiği 10 kolinin eksik olarak teslim edildiği anlaşılmakla ;
Uyuşmazlığa konu davada, taşımanın Türkiye'den İngiltere'ye olduğundan, Türkiye ve İngiltere Varşova/Montreal Konvansiyonuna taraf olmaları dikkate alındığında, somut olayda Montreal Konvansiyonu hükümleri, Konvansiyonda yer almayan hükümler açısından iç hukuk kuralları uygulama alanının bulacağı
Dava konusu emtianın hava yolu ile taşınması hususunda dava dışı sigortalı ile davalı ..... TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ 'nin sözleşme akdettiği, fiili taşımanın ise diğer davalı tarafından yapıldığı ,10 adet kolinin eksik tesliminin yapıldığı ancak bu durumun bilirkişi raporunda da anlatıldığı üzere
Emtia-kargoların, Londra/Heatrow havalimanına varışı ile uçaktan boşaltılması esnasında kargoların hasarlandığı ya da zıyaı uğradığına ilişkin herhangi bir tespit/rezerv tutanağı bulunmadığı, hava yük senedi üzerine kolilerin kaybına ilişkin çekince şerhi derç edilmediği, dolayısıyla İstanbul/AHL - Londra/LHR Havalimanları arasında gerçekleşen havayolu taşıması esnasında ve uçaktan boşaltılmasında, kargoların zıyaı ile ilgili iddia yönünden fiili taşıyıcı..... Yollarına her hangi bir hata ve kusur atfedilemeyeceği., Dahili taşımayı yapan 1 numaralı davalı ... ..... şirketinin, Londara'daki partneri ifa sorumlusu ... şirketinin havalimanından nihai varış yerine teslim etmek üzere söz konusu kargoları tam ve eksiksiz olarak teslim aldığının kabulü ile 10 adet kolinin eksik teslim edilmesi ile bu eksikliğin hava yolu taşıması esnasında olduğunun sabit olmadığı bu sebeple alt taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceğianlaşılmakla ;
Birinci ve üçüncü bilirkişi raporları aynı doğrultuda olup hükme esas alınmakla davalının sorumululuğu 91,10 kg bürüt *19 SDR =1.730,90 SDR olarak belirlendiği
Karar tarihindeki 1 SDR karşığının 8.11 TL olduğu 1.730,90 SDR *8.11 =14.037,599 TL ye tekabul ettiği ancak davacının netice-i talebinin 13.392,53 TL olduğu anlaşılmakla Davalı .....'ye karşı açılan davanın REDDİNE,
Davalı ...'ye karşı açılan davanın KABULÜNE, Talep gibi 13.392,53-TL sigortalıya yapılan ödeme tarihi olan 24/10/2018 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı .....'ye karşı açılan davanın REDDİNE,
2-Davalı ...'ye karşı açılan davanın KABULÜNE, Talep gibi 13.392,53-TL sigortalıya yapılan ödeme tarihi olan 24/10/2018 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine
3-Davacı lehine takdir edilen 3.400,00.-TL vekalet ücretinin davalı .... TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ den alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 269,82-TL ile 2.937,90-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.207,72-TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ..... lehine takdir edilen 3.400,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Alınması gereken 915,00.-TL karar harcından peşin alınan 228,72.-TL harcın mahsubu ile bakiye 686,28.-TL harcın davalı ..... TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ dan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
8-Kullanılmayan yargılama gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.... 13/01/2020
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.