T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/4
KARAR NO: 2019/144
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 02/01/2018
KARAR TARİHİ: 04/02/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP; Müvekkili şirketin üretimini ve satımını yaptığı ürünlerin Trabzon'a götürülmek üzere davalı şirketle anlaşmaya varıldığını, davalı tarafça teslim alınan malların teslim yerine götürülmediği, müvekkili şirketçe yapılan araştırmalara rağmen malların bulunamadığını, davalı şirket ve çalışanlarına ilişkin Silivri Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, müvekkili şirketin mallarının davalı şirket tarafından alındığı ve çalışanları tarafından yok edildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirketin zararını gidermek yerine başlatılmış icra takibine haksız ve kötü niyetli itiraz edildiğini, haksız ve dayanaksız itirazın iptali ile takibe kötü niyetle itiraz eden davalı borçlunun alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, itirazın iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Müvekkili şirketin yetkilisi ile yan firma arasında 03/06/2011 tarihinde alacaklı firmaya ait boyaların Silivri-Değirmenköy adresinden alınarak Trabzon'a nakliyesi konusunda aracılık yapılarak, söz konusu malların araç sahipleri olan şoför .... ve....tarafından götürülmek üzere yüklendiğini, şoförler ile müvekkili şirket arasında tanzim olunan gönderme fişinde yüklenen tüm mallardan araç sahibi ve şoförün sorumlu olduğunu, firma sorumlusunun yükleme yapan aracın belgelerini kontrolünün zorunlu olduğunun belirtildiğini, sevk irsaliyesinin .... isimli davalı firmaya ait olduğunu, .... ve ....'nin müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, şirketle ilgi ve alakalarının bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin asli ve tali bir sorumluluğu ile müvekkilinin işleten sıfatı da bulunmadığını,
Olayın öğrenilmesinin hemen sonrasında müvekkili tarafından ilgili Cumhuriyet Savcılığına başvurarak şikayetçi olduklarını, Silivri .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında sanıklar ... hakkında hapis ve para cezasına hükmedildiğini,
Müvekkili şirketin kasten veya pervasızca bir davranışı sonucu zararın meydana gelmesi söz konusu olmadığını, işbu nedenle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu,
Malların nakliyesi için aracı kurum durumunda bulunan müvekkilinin şirket aleyhine takibe başlanmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, takip konusu edilen alacağın muhattabı müvekkili şirketin olmadığı, alacaklı yanın takibe konu ettiği alacağın borçlusu .... ve .... aleyhine takip yapılması gerektiğini,
Yukarıuda izah olunan nedenlerle öncelikle davanın yetkili mahkemeye gönderilmesini, aksi halde davanın zamanaşımından reddine, zamanaşımı iddialarının kabul edilmemesi durumunda, iddia edilen zarara ilişkin müvekkilinin kusur ve sorumluluğu olmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ;
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Silivri İcra Müdürlüğü' nün 2016/11937 esas sayılı icra dosyasında davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine asıl alacak41.488,27 TL üzerinden takip yaptığı,borçlunun süresinde borca,faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği,davacının da iş bu itirazın iptali davasını yasal sürede açtığı anlaşılmakla;
18/09/2018 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Taşımaya İlişkin Tespitler ve Sözleşmenin Kurulması;
Davacı ... Ltd. Şti.'nin davalı ... Nak. ... Ltd. Şti. İle 30/05/2011 tarihinde yaptıkları görüşmede, muhteviyatı boya olan emtia-eşyanın Silivri-Değirmenköy'den Trabzon'a yurt içi karayolu taşıması için davalıdan araç talebinde bulunduğu,
Karşılıklı görüşme sonrasında davalı firma tarafından temin edilen ....(çekici-yarı römork) plaka nolu aracın, 04/06/2011 tarihinde davacının adresinden yüklemeyi yaparak, alt nakliyeci araç sahibi .... adına nakliye işini yaptığını gösterir belgeyi sunan bahsi geçen aracın şoförü olan ....kimlik bilgilerini kullanan.... adlı kişinin, yüklediği emtia-eşyayı Trabzon'daki alıcı adresine götürmeyerek alıcısı/gönderilene teslim etmediği,
Emtia-eşyanın taşıyıcıya teslimine ilişkin davacı ... firması tarafından 04/06/2011 tarihinde düzenlenen ....sıra nolu sevk irsaliyeleri üzerinde .... plakalı araç numaraları ile teslim alan ....ad-soyadı ve imzası bulunduğu tespit edilmiştir.
Tarafların dava ve cevap dilekçelerindeki karşılıklı beyanlarının yanı sıra, Silivri Asliye Ceza Mahkemesi 18/01/2013 tarihli kararında görüleceği üzere, davalı firma yetkilisi/sahibi ....ın beyanında, araç talebinde bulunan davalı firmaya araç temin ettiklerini ikrar ettiği, dolayısıyla taraflar arasında taşıma sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmaktadır.
Asıl/akdi, Alt/Fiili Taşıyıcı Kavramı ve Taşımanın Organizasyonunun İrdelenmesi;
Taşıyıcı taşıma işini bizzat kendisi ifa edebileceği gibi, bu edimini, taşıma işini kendi nam ve hesabına yapacağı taşıma sözleşmesi ya da sözleşmeleri ile kısmen veya tamamen diğer taşıyıcı/taşımacılara bırakabilir. Bu durumda taşımayı satıcı-gönderene veya alıcı-gönderilene karşı taahhüt edene asıl-üst/akdi, taşıma işini kendisine bıraktığı/taşımacılara alt/fiili taşıyıcı adı verilmektedir.
TTK m.883/3 hükmü çerçevesinde asıl taşıyıcı ile fiili taşıyıcı yapılan taşımadan müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Somut olayda, davacıya ait yurtiçi karayolu ile yapılacak olan taşıma organizasyonunu davalı ... Nakliyat firması üstlenmiş, fiili taşımayı ise dava dışı ....'ye bırakmıştır.
Bu durumda, davalı ... Nakliyat firması asıl-üst/akdi, taşımayı kendisine bıraktığı dava dışı .... ise alt/fiili taşıyıcı sıfatına haizdir.
Yurtiçi Emtia-Eşya Taşımalarında Yasal Mevzuat;
Uyuşmazlığa konu davada, emtia-eşyanın bir yurtiçi taşıma olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığa konu davada 6102 sayılı TTK'nın İkinci Kısım Eşya Taşıma hükümleri uygulama alanı bulacaktır.
Taşıyıcı eşyayı teslim aldığı hali ile alıcısına teslim etmek zorundadır. Bu anlamda taşıyıcı edimini yerine getirirken aynı zamanda eşyayı koruma borcunu da üstlenir. Taşıyıcının eşyayı koruma borcu, dolayısıyla eşya zıyaı ve hasarından kaynaklı zarar ile gecikmeden doğan sorumluluğu, eşyayı teslim alması ile başlar ve eşyanın tasarruf hakkı sahibine teslim ile son bulur.
Sonuç ve Kanaat;
-6102 sayılı TTK-Taşıma İşleri hükümlerinin uygulama alanı bulacağı,
-Tam zıyaı ve hasarda; davalı asıl-üst taşıyıcının birincil, alt/fiili taşıyıcının asıl taşıyıcı ile birlikte müştereken ve müteselsil sorumlu olduğunun kabulü gerekeceği,
-Üstte (a) ve (b) maddeleri bağlamında davalı taşıyıcının TTK m. 875/1, TTK m. 879/1 b şıkkı ile birlikte TTK m. 886/1 hükmü kapsamında değerlendirilmek suretiyle, davacının davalıdan tam zıyaı ve hasara uğrayan emtia bedelini talep edebileceği,
-Davacı tarafın mahkemce ön görülen sürede ticari defter, belge ve kayıtlarını bilirkişi heyetine incelenmek üzere sunmadığı, HMK m. 221/2 uyarınca bu konuda takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
28/11/2018 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda;
Nihai Değerlendirme;
Davacı tarafın, basiretli bir tacir sıfatı ile ilk edimlerini yerine getirerek, faturalarını usulüne uygun, bedeli tahsil edilmemiş olarak düzenleyip, defter ve belgelerine kayıtladığı, Yevmiye, Defteri Kebir ve Envanter defterlerinin birbirini doğruladığı, BS formların süresinde vergi dairesine beyan ettiği tespit edilmiştir.
Taraflar arasında ticari ilişkinin önceden mevcut bulunduğu, dava konusu faturaların iade faturalarının alındığı, dava dışı taraflar ile ticari ilişkinin devam ettiği,
Dava konusu faturaların ve kapsamı emtia/mal/hizmet TTK mad. 23/f-2 hükmüne ....şirketlerine (7.962,64 TL) tefhim edilmediği, usulüne uygun teslimat yapılmadığı dava dosyasından, sair mahkeme tutanaklarından ve incelenen davacı taraf defter, belge ve kayıtlarından anlaşıldığı,
Davacı tarafın tazminat talebinin takdir ve değerlemesinin sayın mahkemede bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Sonuç;
Davacı tarafın yerinde incelenen 2011 yılına ait defter ve belgelerinin Noter açılış/kapanış kayıtlarının yapılmış olduğu, TTK. 66,72 ve VUK. 220,226 maddeleri uyarınca usulüne uygun olduğu, bu nedenle 2011 yılı defterlerinin davalı lehine delil olduğu, bu konuda takdir ve değerlemenin mahkemede bulunduğu,
Davacı taraf faturalarının ve kapsamındaki mal ve hizmetin dava dışı .... Ltd. Şti.'ne usulüne uygun teslim ve tebliğ edilmediğinin sabit olduğu, ve tarafların bu konuda uyuşmazlıklarının bulunmadığı, davalının itirazının takip talebine olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır şeklinde rapor tanzim edildiği;
Davalı tarafın ".. Müvekkili şirketin yetkilisi ile yan firma arasında 03/06/2011 tarihinde alacaklı firmaya ait boyaların Silivri-Değirmenköy adresinden alınarak Trabzon'a nakliyesi konusunda aracılık yapılarak,.." beyanı ile de sabit olduğu bilirkişi raporu ile de anlaşılacağı üzere; -Tam zıyaı ve hasarda; davalı asıl-üst taşıyıcının birincil, alt/fiili taşıyıcının asıl taşıyıcı ile birlikte müştereken ve müteselsil sorumlu olduğunun kabulü gerekeceği,
Davalının taşıma edimini ifa edemediği, bu hususa itirazı olmamakla birlikte sorumluluğun araç şoförlerinde olduğu defisinde bulunduğu ,araç şoförlerinin alt taşıyıcı, davalı şirketin üst taşıyıcı konumunda olduğu hususun sabit olduğu ,
Bilirkişi raporunda dava konusu emtiaların dava dışı şirkete teslimatının yapılmadığının anlaşıldığı,sevk irsaliyeli... -793,00 TL toplam 41.401,15 TL faturalı malların ...isimli şahıs tarafından teslim alındığı ancak teslimat noktasına ulaştırılmadığı ,davalının bu taşımda üst taşıyıcı konumunda olduğu öyle ise teslim edilmeyen mal bedelinden sorumlu olduğu kanaatine ulaşmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak hasıl olmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalının Silivri İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın asıl alacak 41.401,15 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Asıl alacak 41.401,15 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Alınması gereken 2.828,11 TL karar harcından daha önce yatırılan 708,52 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye karar harcının davalıdan tahsiline,
5-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 4.904,13 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 749,62-TL ile aşağıda dökümü yapılan 2.016,50-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.766,12-TL yargılama giderinin kabul (%99,00) red(%1,00) oranına göre hesaplanan 2.738,45-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kullanılmayan yargılama gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/02/2019
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
Davacı Yargılama Giderleri
749,62.-TL İlk masraf
1.800,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 216,50.-TL Yargılama gideri
2.766,12.-TL