T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/497 Esas
KARAR NO: 2020/573
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/05/2018
KARAR TARİHİ: 19/10/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Müvekkil Şirket nezdinde .... poliçe numaralı Nakliyat Blok Abonman Sigorta poliçesi ile Sigortalı Dava dışı ... Döküm Fabrikaları A.Ş. Şofben, Termofison, Klima, KomBi, Solar Sistem vb. ürünlerini üretim ve satışını gerçekleştiren bir firma olduğu, Davalı Şirketin de Sigortalının ...'te bulunan deposunda taşeron olarak sözleşmeye dayalı hizmet veren firma olduğu, 06.06.2017 tarihinde saat 18:00 -18:30 sularında ...'te kt adreste Davalı Şirket'de SGK'LI olarak çalışan .. 15 adet Kombi emteasım Forkltft ile alınması esnasında, üstte bulunan kombi emteasının forklift bıçaklarına takılarak söz konusu emteaları devirerek hasarlanmasına neden olduğu, Hasarlanan 15 adet kombinin 5 adedinin onanmlannın yapılarak kurtarıldığı, 10 adet kombinin ise ağır hasarlı olması sebebi İle hurdaya ayrıldığı, ....ın 15.06.2017 savunma tutanağında bu durumu aynı şekilde ikrar ettiğini, Hasarlanan mallardan 5 adet ... kombinin onarım bedellerinin cüzi olmasından dolayı Sigortalı tarafından talep edilmediği, diğer 10 adet .... Kombi için Davacı şirket tarafından Sigortalısına 2.081 TL tazminat ödediği, ödenen tazminat ile eksper ücretinin rücuen tahsili için dâvanın açıldığı, bu nedenle 2.781 TL. alacağın 06.06.2017 tarihinden işleyecek ticari işlerde uygulanacak avans faizi, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.
CEVAP: Müvekkil firma ile ... Döküm Fabrikaları A.Ş. arasında düzenlenen taşeron hizmet sözleşmesi iie davalı firma fabrikada ana üretim dışında kalan yardımcı işlerde çalıştırmak üzere işçi temin etmekte olduğu, temin edilen işçilerin eğitim, tş güvenliği konusunda tüm yükümlülükleri asıl işveren tarafından sağlandığı, Davalı firma tarafından temin edilen çalışanlar asıl işverenin emir ve talimatı ile çalıştırtmakta sevk ve idare edildiği, ... Sigorta şirketinin işverenin halefi olarak rücü etme hakkının olmadığı, çünkü davalı tarafından temin edilen işçilerin sevk ve idaresi asıl işveren yetkisinde olduğu, Meydana gelen zarann doğrudan doğruya çalışan kusuru ile gerçekleştiğinin belirlenmediği, hasar miktarı konusunda objektif veriler dosyaya sunulmadığından hasar miktarı ve kusura itiraz edildiği, Davanın .... Döküm Fabrikaları A.Ş ihbar edilmesini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
10/06/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre;
İNCELENEN BELGELER:
1Dava dosyası, tarafların iddia ve savunmaları
2.31.12.2016 -01.01.2018 vadeli ... no’lu Nakliyat Blok Abonman Sigorta poliçesi,
3.Alt işveren Sözleşmesi
4Foridift Operatörün Savunma tutanağı
5.09.10.2017 Tarihli eksper raporu
6.25.10.2017 tarihli ...bank Dekontu
7Sigortalı işe giriş bildirgesi
31 İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER:
3.1.) Davacı ... tarafından 07.12.2016 tanzim tarihli, 31.12.2016-01.01.2018 vadeli .... no'lu Nakliyat Blok Abonman Sigorta poliçesinin hukuken geçerli bir poliçe olduğu, Poliçe teminat kapsamında Üretim tesislerinde ki depolama başına ilk hasar esaslı 500.000 EUR Üretim olmayan tesislerde depolama başına ilk hasar esaslı 50.000 EUR ümit verildiği ve Hasar / tazminat tutarının limitler içinde kaldığı görülmüştür.
İlk Hisar Esaslı / ilk Ateş teminatı nedir ?
Malın veya tesisin toplam değeri üzerinden değil, sigortalı ve sigortacının aralarında belirledikleri bir değer üzerinden poliçeleşmesidir.Bu durumda, sigortacının azami sorumluluğu belirlenen değer kadardır.Bu değerin ürerindeki hasarlar sigortacının sorumluluğuna girmez.
Muafiyet; 1.000 EUR
3.2.)06.06.2017 tarihli tutanakta;
06.06.2017tarihinde 18 00 - 18:30 saatler arasında Forklift operatörü ... tarafından ... adresinde bulunan ... Kombi istiften alma sırasında forkliftin üzerine devrilerek hasarlanma oluşmuştur. Senk kontrol yetkilisi ..., Vardiya Amiri ... VE Operatör ... tarafından imzalandığı görülmüştür.
3.3.Orion Sigorta Ekspertiz Hizm. LTD.ŞTI. ‘ ye ait Dava Konusu hasarı
09.10.2017tarihli .... rapor no’lu ekspertiz raporunda,
•HASARIN OLUŞ ŞEKLİ:
Sigortalı ... Döküm Fabrikalan A.Ş. firmasının Bilecik'te bulunan deposunda taşeron firma olarak sigortalıya hizmet veren ... YÖNETİM VE DANIŞMANLIK A.Ş. firması elamanı forklift operatörü ... tarafından
06.06.2017tarihinde depo alanından Kombi emtiasının forklift ile alınması esnasında üst rafta bulunan emtianın forklift bıçaklarına takılarak devrildiği ve fiziksel olarak hasarlanmış olduğu tespit edilmiş ve sigortalı firma yetkilileri tarafından ihbar edildiği beyan edilmiştir.
Raporda söz konusu 15 adet kombini depo alanında incelenmek üzere bekletildiği, emtianın ahşap palet üzerinde karton koli içersinde köpükler ile sanlı dışının Shimg naylon ile kaplı vaziyette ambalajlı olduğu, ... ürün numaralı ... Marka kombi olduğu 10 adet kombinin kullanılmayacak derecede ağır hasarlı aldığı.
5adet kombinin onanlacak durumda olduğu ve üretim bölümüne geri gönderildiği
•TAZMİNAT HESABI
•10 Adet ... model kombi............6.952,50 TL.
(Beher bedeli 695,25 TL.)
■ Hurda tenzili ( 89 TL/Adet)..................- 890.00 TL.
Muafiyet tenzili (1000 eur x 3,9915 tl )..................3.981,50 TL.
(06.06.2017 TCMB Döviz satış kuru esas alınmıştır)
Hasar Miktarı.............................. 2.081,00 TL.
3.5)ALT İŞVEREN SÖZLEŞMESİ Madde 2 Sözleşmenin Konusu;
....’İN panet’e Bilecik adresi işyerlerinde yürütülen asıl iş olan merkezi ısıtma radyatörleri, sıcak su kazanlan ve kombi imalatının tamamlanmasını ve üretim hattından çıkmasına müteakip bu ürünlerin teknik spesifikasonlara uygun olarak paketlenmesi etiketlenmesi bu ürünlere ilişkin olarak, işyerleri içinde ve işyerleri arasında lojistik operasyonlarının yürütülmesi işyerinde tahmil tahliye ve panel talep ettiği taktirde işyerleri arasında evrak işlerinin ve gerektiği hallerde santral operatörlüğü işlerinin yapılması ite bu konularda tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesi iş bu sözleşme konusudur.
Madde 3 İşyerinde Hizmetin ifa edileceği kısımlar
Panel'ın göstereceği üretim alanları dışında kalan ve sözleşme konusu destek işlerinin yürütüleceği hammadde depo mamul depo idari ve sosyal binalar ile bahçe ve müştemilatlardır.
Madde 9 MY SERVİCE’İN SORUMLULUK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
9.1.3.... veva isçilerinin. ...’e. .... isçilerine, ücüncü sahıs I firmalara. .... Tesislerine, difier resmi mercilere veva ücüncü şahıslara veva sayılanlara alt her türlO malvarlığı - sistem, teçhizat ve esvava İlişkin olarak vol acacafiı maddi, clsmanl. manevi ve benzeri her türtfl zarar ve ziyandan ve bunların hukuki ve cezai sonuçlarından doflrudan doĞruva ...sorumlu olacaktır. Bu konuda, üçüncü şahıslar veya diğer resmi merciler ....’i muhatap alarak, .... aleyhine hukuki işlem başlattı takdirde, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve ihtilafın sulh yolu ile çözülmesi de dahil ve fakat bununla sınırlı olmamak üzere ...'nin bu hususta yapacağı veya ödeyeceği her türlü tazminat, masraf ve uğrayacağı tüm zararlar ... tarafından ödenecek ve tazmin edilecektir.
Madde 9.4 SİGORTA YAPTIRMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
... , işçilerinin iş kazası sonucunda uğrayacakları maddi ve manevi zararları ve gerekse kendisinin ve işçilerinin ... ve üçüncü şahıslara vereceği maddi, bedeni ve manevi zararları teminat altına almak için, teminat miktarlan taraflarca müştereken belirlenecek limitler dahilinde, 3. Şahıs ve işveren Mali Mesuliyet Sigortaları yaptırarak, poliçelerin birer örneklerini işe başlamadan önce ... 'ye teslim edecektir. ..., poliçe yenilemelerinde de aynı şekilde hareket edecektir.
9.5.3....; işte çalışacak tüm işçilerine yasa ve yönetmelikte öngörülen eğitimlerini sağlamak ve aynca branşları ile ilgili gerekli eğitimi vermek zorundadır. Eğitim materyali daha önce ... ye sunulacak, gerekirse ...'nin sözleşme konusu iş kapsamındaki ek isteklerine göre de eğitim verilecektir
3.6)SİGORTA YÖNÜNDEN TEKNİK DEĞERLENDİRME;
Davacı ... tarafından 07.12.2016 tanzim tarihli, 31.12.2016 -
01.01.2018vadeli .... no’lu Nakliyat Blok Abonman Sigorta poliçesinin hukuken geçeıii bir poliçe olduğu kanatine varılmıştır.
Poliçe kapsamında ki adreslerde 06,06,2017 tarihinde Sigortalı .. Döküm Fabrikaları A.Ş. firmasının ...'te bulunan deposunda taşeron firma olarak sigortalıya hizmet veren ... YÖNETİM VE DANIŞMANLIK A Ş. firması eleman» forklift operatörü ... tarafından depo alanından Kombi emtiasının forklift ile alınması esnasında üst rafta bulunan emtianın forklift bıçaklarına takılarak devrildiği ve fiziksel olarak tasarlanması Genel şaftların kapsamında olduğu, 25.10.2017tarihinde hasarlanan kıymetler için belirlenen 2.081-TL nîn sigortalıya hasar tazminatı olarak ödendiği,
HALEFİYETIRÜCÜ
Sigorta Hukukunda “Halefiyet Hakkı “yani"zarar gören sıfatı ile sigorta ettiren nezdinde poliçe kuvertürüne giren bir rizikonun gerçekleşmesi halinde meydana gelen zararlar nedeniyle üçüncü bir şahsa karşı herhangi bir hukuki sebebe dayalı olarak tazminat alacağı hakkına sahip olması halinin, ödenen sigorta tazminatı miktannca Kanun icabı sigortalıya geçmesi "olarak tanımlanmaktadır. Türit Ticaret Kanununum472. Maddesinde düzenlenmiş olan Halefiyet hakkı ile ilgili madde metninde aynen,
“MADDE 1472'
(1)Sigortocı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen 2orordan dolayı sorumlulara karşı dava hakki varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder Sorumlulara karşı bir davo veya takip başhttlmtşsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksiiin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı Ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(2)Sigortah, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarım ıhlat edici şeklide davranırsa, sigortacıya *ar$ı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen toimin etmişse, sigortalı kolan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.''denilmektedir.
Nitekim dosyaya ibraz edilen 25.10.2017 tarihli ...bank ödeme dekontundan da tespit edildiği ü2ere meydana gelen hasar bedelinin davacı ... tarafından poliçe kapsamında ödendiği, dosyaya ibraz edilen 07.07.2014 tarihli alt taşeron sözleşmesinin .... Radyatör San ve Ticaret A.ş ile davalı ... Yönetim ve danışmanlık A.Ş arasında yapıldığı ve anılan sözleşmenin 9. Maddesinde davalı .... şirketinin sorumluluk ve yükümlülüklerinin düzenlendiği görülmüş olup , hasarın meydana geldiği tarihte davalı şirket nezdinde çalışan işçinin sebep olduğu hasardan dolayı işbu alt taşeron sözleşmesinin 9 mad nin ilgili bentleri kapsamında davalın sorumluluğunun bulunduğu yönünde sonuç ve kanaate varılmıştır.
Bu bağlamda dosyaya kapsamında İncelenen alt taşeron sözleşmesi ile ibrazı sağlanan diğer bilgi ve belgelerden davalı tarafın sorumlu olduğu kanaatine istinaden davacının davalı taraftan hasar bedeli tutarı otan 2.081 TL yönünden rücu hakkının olduğu, yönünde sonuç ve kanaate ulaşılmıştır.
Ayrıca Her ne kadar ekspertiz ücretinin de ödendiği beyan edilerek, bu bedelinde tahsili talep edilmiş ise de; ekspertiz ücretinin ödendiğini gösterir ödeme dekontu dosyaya ibraz edilmediğinden bilirkişi kurulumuzca bu yönde bir tespit yapılamamıştır.
4)SONUÇ:
Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde,
1)Davacı ... tarafından 07.12.2016 tanzim tarihli, 31.12.2016 -
01.01.2018vadeli .... t 0 no'lu Nakliyat Blok Abonman Sigorta poliçesinin hukuken geçerli bir poliçe olduğu,
2)25.10.2017 tarihli ...bank ödeme dekontundan da tespit edildiği üzere meydana gelen hasar bedelinin davacı ... tarafından poliçe kapsamında sigortalısına ödendiği,
3)07.07.2014 tarihli alt taşeron sözleşmesinin , sigortalı ... Radyatör San ve Ticaret A.ş ile davalı ... Yönetim ve danışmanlık A.Ş arasında yapıldığı ve anılan sözleşmede davalı ... şirketinin sorumluluk ve yükümlülüklerinin sözleşmenin 9. Mad sinde düzenlendiği,
4)Hasarın meydana geldiği tarihte düzenlenen hasar tespit raporunda davalı şirket nezdinde çalışan işçi ...’ın hasara sebep olduğunun tespit edildiği,
5)Hasara sebep olan ...'ın davalı şirket çalışanı olduğunun dosyaya sunulan sigorta işe giriş bildirgesi ile tespit edildiğinden, 07.07.2014 tarihli alt taşeron sözleşmesinin 9 mad nin ilgili bentleri kapsamında davalı şirketin meydana gelen bu hasardan sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerekeceği,
)Fiziksel hasarlanma sonucunda meydana gelen 2.081 TL miktarında zararın uygun miktarda olduğu,
7)Davacı ... şirketinin sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödediği 2.081.TL yi davalı şirketten rücu edebileceği,
8)Dosya kapsamında miktan ve ödendiği tespit edilemeyen eksper ücretinin rücuen davalıdan tahsil edilip edilmeyeceği hususunun sayın mahkemenin takdirinde bulunduğu , yönünde Sonuç ve kanaate varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalının , davacının dava dışı sigortalısına ait ... adresindeki fabrika tesislerinde taşeron hizmeti verdiği ,davalı çalışanının sigortalıya ait 15 adet kombinin taşınması esnasında 10 adet kombiye verdiği 2.781,00 TL hasar sebebi ile davacının ödediği tazminatın adam çalıştıranın sorumluluğu hükümleri uyarınca rücuen tazminat talepli açılan iş bu dava uyarınca;
Hasar tarihinde düzenlene tutanak uyarınca ,hasarın davalının SGLK 'lı çalışanı ... tarafından verildiğinin anlaşıldığı ,
Dava dışı sigortalı ile davalı arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesi madde 9 uyarınca davalının maddi manevi zarardan sorumluluğu kabul ettiği,böylelikle davalı taraf sözleşme hükümleri çerçevesinde sorumlu olduğu gibi;
6098 sayılı TBK'nun 66. maddesinde adam çalıştıranın sorumluluğu;" Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz. Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir." şeklinde düzenlenmiştir.
Adam çalıştıranların sorumluluğu hakkında gerek doktrinde gerek içtihatlardaki (27.03.1957 gün ve 1/3; 22.06.1966 gün ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararları) baskın görüş bunların kusursuz bir sorumluluğa tabi tutulmaları doğrultusundadır.İş gördürenin sorumluluğunun kaynağı, göstermekle yükümlü olduğu özenle iş görme (ihtimam) ödevinin ihlalidir. Sorumluluğun kökü, bizzat sorumlu şahsın ya da şahısların durumundadır. İstihdam eden, müstahdem veya işçilerini seçerken, onları çalıştırırken, başkalarına zarar vermemelerini sağlamakla ve buna dikkat ve özen göstermekle yükümlüdür. Esasen istihdam edenin sorumluluğunun dayanağı, onun müstahdeme nezaret ve özen hususundaki objektif vazifesinin ihlali teşkil eder. Yukarıda belirtilen İçtihadı Birleştirme Kararından da anlaşılacağı gibi adam kullananın sorumlu tutulabilmesi için, kendisinin kusuru şart olmadığı gibi, kullandığı adamın dahi kusuru kanuni şartlardan değildir.
Bu noktada, Borçlar Kanununun 66. maddesinde düzenlenen “adam çalıştıranın sorumluluğu” için, somut olayda “adam çalıştırma ilişkisi” ile “çalıştırılanın hizmetini yerine getirirken hukuka aykırı bir eylemle zarar vermesi” unsurlarının gerçekleşmesi zorunludur.
Adam çalıştırma ilişkisi için çalıştırılanın, çalıştıranın buyruğu altında olması, onun gözetiminde işi yapması ve onun talimatıyla bağlı bulunması gerekir. Bunun yanında meydana gelen zararın müstahdemin istihdam edenin maksatları için bir hizmetin görüldüğü sırada doğmuş olması zorunludur. Başka bir deyişle, müstahdeme gördürülen hizmetle zarar arasında “gaye ve görev bakımından” çok sıkı bir münasebet olmalıdır. Bu bakımdan hizmetin ifası ile zararın ikaı arasındaki zaman ve yer bağlılığı ve zararın istihdam edenin hizmetin görülmesi için verdiği vasıta ile meydana getirilmesi hizmetin icrası esnasında zararın meydana geldiğini bir karine, emare olarak kabul edilebilirse de, daima bu unsurlara isnat etmek doğru sonuç vermez. Bu nedenle, bu dış görünüş unsurlarından ziyade, zarar verici fiilin, istihdam edenin müstahdeme kendi gayesi için tevdi ettiği hizmetlerin ifası alanında işlenmiş olması nazara alınır.( T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2020/597 KARAR NO: 2020/3693)
Davalının sorumluluğu hem sözleşmesel olup hem de adam çalıştıranın sorumluluğu hükümlerine dayanmakla;
Bilirkişi heyeti tarafından yapılan ödemenin kadr_i maruf olup olmadığına yönelik tespit uyarınca muafiyet tenzili de uygulanarak davacının 2.081,00 TL miktarında davalıdan rücuen hasar bedeli talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere,
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
2-2.081,00 TL'nin 18/05/2018 dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3- 492 sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 142,15-TL karar harcından peşin alınan 47,50- TL harcın mahsubu ile bakiye 94,65- TL ilam harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 35,90 -TL başvurma harcı, 47,50- TL peşin harç, 5,20 TL vekalet harcı, 1.542,90 -TL(bilirkişi + posta) yargılama gideri olmak üzere toplam 1.631,50 TL yargılama giderinin kabul (%74,82 ) red (%25,18) oranına göre hesaplanan 1.220,68- TL'nin davalıdan tahsiliyle alınarak davacıya verilmesine,
5-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen nispi 2.081,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen nispi 700,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Kullanılmayan yargılama gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya verilmesine,
Miktar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi.19/10/2020
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.