T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/597 Esas
KARAR NO: 2018/897
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/06/2018
KARAR TARİHİ: 19/09/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davacı arasında cari hesaba dayalı olarak Bursa ... İcra Müdürlüğü' nün ....esas sayılı dosya dava dışı .... isimli şirket ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını ancak ödeme yaparken istirdat dava haklarını saklı tuttuklarını, müvekkili dava dışı .... İsimli şirketi devrettiğini ve herhangi bir bağı bulunmadığını, haksız haciz nedeni ile ödeme yapmak zorunda kalan müvekkili lehine davayı açtıklarını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın görev yönünden reddine karar verilmesini, görevli mahkemelerin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından yapılan ödeme ile birlikte pasiften kurtulan ve hukuken sebepsiz zenginleşen tarafın borçlu şirket olması nedi ile davacının borçluya rücu etmesi gerektiğinden ve menfi tespit ve istirdat davası açma hak ve yetkisinin borçluya ait olması nedeni ayrıca davacı ile borçlu şirket arasında organik bağ olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini kötü niyetli davacının %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava İİK 72.madde kapsamında açılmış istirdat talebine ilişkindir.
Mahkemesince davacının tacir sıfatıyla hareket ettiği, davalının şirket olduğu, uyuşmazlık konusunun ticari nitelik taşıdığı gerekçesiyle davanın açılış tarihi itibariyle asliye hukuk ve ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin göreve dönüştüğü dayanak yapılarak görevsizlik kararı verilmek ve kesinleştirilmek suretiyle mahkememize dosyanın gönderilmesi sonucu yargılamaya devam olunmuştur.
Dava, davacının haciz sırasında alacaklısı ya da borçlusu olmadığı bir icra dosyası için yaptığı ödemenin dosya alacaklısından istirdadına ilişkin sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır.
İstirdat davası sonuçlanmış icra takibinin borçlusu tarafından açabilir. Yargıtay'ın kararlan uyarınca icra takibin konusu borç, üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile dava hakkı borçluya aittir. Nitekim Yargıtay'ın 13. HD.nin 24.11.1988 tarih 4532/5649 sayılı kararında da borçlu davacı olmadığından "... haczedilen malın sahibi olmayan kimsenin (damadının borcunu ödeyen kayınpederin) "müzayaka altında bırakıldığını" ileri sürerek ödediği parayı geri alma davası açamayacağı açıkça zikredilmiştir.
Diğer bir anlatımla, doktrinde de kabul edildiği üzere icra İflas Kanununun 72. maddede düzenlenmiş olan istirdat davasının davacısı borçlu olmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemiş olan borçlu; davalısı İse, alacaklıdır. Dolayısıyla 72. Maddede düzenlenmiş olan davada davacı ... şirketinin sıfatı ve dava takip yetkisi bulunmamaktadır. Bu çerçevede, borçlu olmadığı halde şirketine haciz için gelen takip alacaklısına karşı açılan İstirdat davasının dinlenmemesi gerekir. bu nedenle davacı akçalı boya şirketinin borçlusu olmadığı takip dosyası ile yaptığı ödemeye ilişkin takip dosyasında taraf sıfatı olmadığından İİK 72. Maddesi gereğince istirdat davası açma hakkı bulunmamaktadır. Dayanak icra dosyası ve talimat dosyası, sicil kayıtları, haciz tutanakları celbedilerek tarafların ön inceleme duruşmasında beyanları alınmıştır. Celbedilen icra dosyasında takip dosyası borçlusunun ....Şirketi ile dava dışı başkaca şirket olduğu alacaklısının ise davalı Şirket olduğu görülmektedir. Davacı bu icra dosyasının tarafı değildir. Davacı bu dosyadaki borcu haciz sırasında 3.kişi olarak ödemiştir. İİK 12.maddesine göre icra dairesi takip edilen para alacağına mahsuben 3.şahıs tarafından ödenen paraları kabule mecburdur. BK nın 62.maddesi ise borçlu olmadığı şeyi rızasıyla veren kimsenin hata sonucunda kendisini borçlu sanarak verdiğini kanıtlamadıkça onu geriye isteyemeyeceğini düzenler. İcra dosyasındaki takip borcu 3.kişi tarafından dahi ödense İİK 72.maddesine göre bu paranın borçlu olunmadığından bahisle istirdadına ilişkin geri ödenme talebinde bulunma hakkı icra takibinin borçlusuna aittir. Somut olayda da davacı, icra dosyasının tarafı olmadığı halde takip konusu borcu ödemekle takip dosyasının asıl borçlusu olan Değirmencioğlu Şirketinin sebepsiz zenginleştiği, davacının ancak bu şirkete yönelik dava açabileceği, icra dosyasının alacaklısı olan şirkete dava açma sıfatının bulunmadığı kanaatiyle davacının iş bu davasının husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 31,40 TL karar harcının daha önce alınan peşin harçtan mahsubu ile karar kesinleştiğinde bakiye harcın davacıya talep halinde iadesine
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4--Davalı bu davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.262,70 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine;
5-HMK'nun uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
6-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2018
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır