T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/657 Esas
KARAR NO: 2020/454
DAVA: Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/07/2018
KARAR TARİHİ: 21/09/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından 09.07.2018 harç ikmal tarihli dava dilekçesinde özetle;
"Müvekkil ... dahil olmak üzere 10 ortağın 1992 yılında 20 yıl süreli olmak üzere davalı kooperatifi kurmuş oldukları. Kooperatif anasözleşmesinln 6. maddesinde kooperatifin amacının “ortaklarının işyeri ihtiyaçlarını karşılamak olarak” belirtildiği, Bununla birlikte kooperatifin amacının aynı zamanda ortaklarına arsa teminini sağladıktan sonra parselasyon çalışmasının ve alt yapı çalışmalarının yapılmasını da içermekte olduğunu. Kooperatifin, anasözleşmesinde belirlenen faaliyet amaçlarını öngörülen süreden daha önce tamamladığı ve ortaklarına tapularını teslim ettiği. Müvekkilin de kooperatifteki tapularını 2007 yılında seneler içerisinde yaptığı ödemeler dahilinde almaya hak kazanmış bulunduğu. Kooperatifin, Kooperatif anasözleşmesinin 82. maddesi uyarınca ve kooperatif, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanmış olması nedeni ile ferdi mülkiyete geçerek dağılması gerekeceğini, tasfiye işlemlerinin başlatılmadığını, kooperatifin faaliyetine devam ettiğini. Kooperatifin amacına ulaşmasına rağmen tasfiye sürecini başlatmadığı, ortaklarından haksız olarak aidat toplamaya da devam ettiğini. Müvekkilin kooperatif tarafından kendisine temin edilen işyeri arsasına yaşanan ekonomik krizler ve iskana aykırılıklar sebebiyle diğer ortakların aksine herhangi bir bina İnşa etmemesine ve hiçbir şekilde kooperatifin işletmeye yönelik hizmetlerinden yararlanmamasına rağmen senelerce bu aidatları ödemeye devam ettiğini. Davalı kooperatifin topladığı aidatlarla kooperatifin idamesi için bir işlem yapmadığım, Müvekkilin, kooperatif nezdinde herhangi bir binaya sahip olmadığı ve herhangi bir hizmetten yararlanmadığı nazara alındığında müvekkilden aidat talep edilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğu. Kooperatifin kuruluş amaçlarından birisinin de altyapı hizmetlerini yerine getirmek olduğu, Bu kapsamda kooperatifin, tüm üyelerine trafodan parsellere kadar yeterli güç ve kapasitede sanayi tipi elektrik hattı çekme yükümlülüğünü, ücreti kooperatif tarafından karşılanmak üzere yerine getirmiş bulunduğunu. Binaların içindeki elektrik tesisatının döşenmesi ise her ortak tarafından ayrıca yerine getirileceği,Müvekkilin, bina yaptırmamasına rağmen hak sahibi olduğu parsellere kadar trafodan elektrik kablosu çekilmesini talep ettiğini. Kooperatifin, müvekkilin bu işlem için başvurusu üzerine, "Elektrik kablolarının üyeler tarafından çekilmesi gerektiğini, kooperatif adına alınacak fatura ile cari hesaba alacak kaydedileceğini" belirterek altyapı hizmetlerine dahil olan elektrik hattı çekme yükümlülüğünü yerine getirmediğini. Müvekkilin elektrik hattının çekilmesi için ekonomik koşullara sahip olmadığından bu talebini hem Üsküdar ... noterliğinin 05,07.2017tarih ve .... yevmiye no lu ihtarnamesi ile hem de Üsküdar ....- Noterliğinin 04.04.2018 tarih ve ... yevmiye no lu İhtarnamesi ile talep ettiği, ancak kooperatifin cevap vermediğini. Müvekkilin, 21.06.2018 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında da kendi parselleri İçin elektrik kablolarının çekilmesini aksi taktirde ücretinin ödenmesi istemini dile getirdiğini, taleplerinin değerlendirmeye alınmadığı. Kooperatifin bu davranışı İle hem Kooperatifler Kanunu na hem de ana sözleşmeye aykırı işlemler tesis etttiğî, kooperatifin aidat toplamasr dahi genel kurul Karan neticesinde mümkün iken, hiçbir genel kurul kararı olmaksızın üyelerine her nam altında olursa olsun ödeme yapması mümkün olmadığı, ancak; Kooperatifin alamadığı bîr hizmete dayanarak üyelerinden gelen fatura karşılıklarını peşin veya cari hesaba alacak kaydedilmesi suretiyle ödediği, Oolayısı ile kooperatifin bu hususta genel kurul kararı almaksızın üyelerine ödeme yapmasının gizli kar dağıtımı olarak nitelendirileceğinden açıkça hukuka aykırı olduğu, eşitlik ilkesine uyulmadığı, Hal böyle olunca, müvekkilin tüm üyeler gibi aidat ödemesine rağmen söz konusu hfzmetten yararlanmaması nedeniyle müvekkil lehine alacak hakkı doğduğu, tüm kooperatif ortaklarının eşit olarak yararlandığı şekilde mnüvekkllin de ödediği aidatlar dikkate alınarak trafodan parsellere kadar çekilmesi tazım gelen sanayi tipi elektrik kablo bedellerinin beher parsele karşılık şimdilik 10,000-TL’nln ticari faizi ile davalıdan tahsil edilmesine ve yargılama giderleri İle ücreti vekaletin davah kooperatife tahmiline karar verilmesini" dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı kooperatif tarafından dava dosyasına sunulan herhangi bir cevap dilekçesi tespit edilememiştir.
-16/05/2019 tarihli bilirkişi .... ve ....'ın ibraz ettiği heyet raporuna göre;
....
IV-ÎNCEIEMEYE DAİR TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER:
Huzurdaki dava; Kooperatif üyesi bulunan davacının üyeliği gereği adına tahsis edilen 108 ada 3 parselde bulunan 1,2 ve 3 nolu bağımsız bölümlerdeki arsalarına kooperatif tarafından sanayi elektrik hattının çekilmesi karşılığı hat bedeli tutarının ödenmesine ilişkin açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi Heyetimizce; Davacının kooperatif üyesi olarak ödediği aidatlar karşılığı diğer üyelerin alıp, kendisinin alamadığını iddia ettiği sanayi tipi elektrik kablolarının bedelini talep edip edemeyeceğinin dava dosyasında mevcut Kooperatif Genel Kurul ilan gazeteleri, tüm genel kurut tutana klan, ibrazı sağlanan kooperatif muhasebe defter ve belgeleri üzerinde ayrı ayrı inceleme yapılarak genel kurulda alınan kararların denetimi yapılmıştır.
DAVACININ ÜYELİĞİ GEREĞİ MALİKİ OLDUĞU BAĞIMSIZ BÖLÜMLER:
Davacının üyeliği gereği, 1163 sayılı kooperatifler kanunu ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak davalı kooperatif sınırlan içinde bulunan .... ... .... Mahallesi, ... PAFTA, .... ADA, .... PARSELde her biri 3.617.m2 den ibaret A Blok 1. Nolu bağımsız bölüm, B Blok 2. No'lu bağımsız bölüm, C Blok 3. Nolu bağımsız bölümden ibaret 3 adet taşınmazın maliki olduğu tapu fotokopilerinden tespit edilmiştir.
Davacının maliki olduğu bağımsız bölümlere trafodan kendi adına kayıtlı her üç parsele kadar yeterli güç ve kapasitede sanayi elektrik hattının çekilmesi İçin davalı kooperatife 26.03.2010 ve 27.11.2012 tarihli yazılar ile müracaat ettiği, anılan yazı içeriklerine bakıldığında kooperatifin diğer üyelerine parsellerine kadar kablo ve kablo döşemesi yapmış olduğu ve ücretlerinin kooperatiften tarafından karşılandığı bu nedenle eşitlik prensibi gereğince davacının kendi parsellerine de elektrik kablolarının alınması ve hatların döşenmesini talep ettiği görülmüş, nitekim huzurdaki alacak davasının konusunun da bu olduğu dosya kapsamından tespit edilmiştir.
Bu bağlamda davalı kooperatifin genel kurul kararlarıyla üye parsellerine sanayi tipi elektrik hattının döşenmesi hususunda karar alınıp alınmadığı, elektrik hatlarının döşenmesi hususunda karar alınmış ise ödemelerin nasıl yapıldığı hususunda kooperatifin genel kurul kararlan ve muhasebe defter kayıt ve belgeleri birlikte karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
GENEL KÜRÜL KARARLARI YÖNÜNDEN İNCELEME VE TESPİTLER:
Genel kurul kararları, üyelerle kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup. Genel kurulca kararlaştırılan vade tarihinde belirlenen aidat tutarının genel kurula katılsın ya da katılmasın ortağı bağlayacağı ve alınan kararların İse gerek üye gerekse kooperatif tüzel kişlğini bağlayacağıdır.
-13.12.1993 tarihli 1992 yılı Olağan Genel Kurulu: İncelenen tutanakta Mad. 8; Yeni arsa alımı için yönetim kuruluna yetki verilmesi, Mad.9: Aidatların en fazla 5.000.000. TL olması,Mad.ll ve 12: İnşaatlara başlama ve ihale şartlarını belirlenmesi îçfn yönetim kurutuna yetki verilmesi, Mad.27; Arsa ile ilgili alt yapı çalışmalarının başlatılıp, bitirilmesi için (Elektrik, su, kanalizasyon) gibi ..yönetim kuruluna yetki verilmesi konuları görüşülerek oy birliği îte karar alındığı, (Davacını.* Hazinin cetvelinin sıra no;8 de kayıtlı olduğu)
-11. Haziran.1994 tarihli 1993 yılı Genel Kurulu: İş bu genel kurul tutanağında altyapı çalışmaları yer aldığı
-11. Haziran.1994 tarihli 1994 yılı Genel Kurulu: 1994 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda yer altı elektrik kablolarının yapılması hususunda genel kurula bîlgi verildiği,
-08 Haziran.1996 tarihli 1995 yılı Genel Kurulu: iş bu genel kurul tutanağında aidatlar ve arsa kura çekimleri tartışılmış olduğu,
-21. Haziran.1997 tarihlî 1996 yılı Genel Kurulu, 03.05.1997 tarihinde yapılan 1996 hesap yılı genel kurulu, 06.0S.99S tarihli 1997 hesap yılı genel Kurulu tutanakları incelenmiş olup; 1996 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda »elektrikle İlgili trafo merkezleri, ile İşyerlerimiz arasında kablo çekme işini yapacaktık. Fakat .... bize bu İşi trafo merkezlerinin İç donanımını yaptıracağımız zama.ı
îiîde ayni firma İle görüşüp onunfa veya başka bfr ffrmayfa aynı zamanda yapmamızın daha «y# olacağını söyledi bizde bu işi 1997 yılına erteledik şeklinde genel kurula bilgi verildiği, f-)06.06.1998 tarihinde yapılan 1997 yılı genel kurulu, 1997 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda „ trafolarla parseller arasında elektrik kablolarının döşenmesi işini araştırıldığı, projelendirilerek bu doğrultuda fiyatların alındığı ihale aşamasına getirildiği ancak ihale işinin 1998 yılına ertelendiği" yönünde genel kurula bilgi verildiği,
-19. Haziran.1999 tarihli 1998 yılı Genel Kurulu: 1998 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda yer altı elektrik kablolarının döşenme işinin tehir edildiği hususunda genel kurula bilgi verildîği(Günün ekonomik şartlan ve üyelerin taşınmamış olmasındankaynaklanan vesair sebepler)
-15.04.2000 tarihli 1999 yıfı Genel Kurulu, 1999 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda »işyerlerini bitirip taşınan üyelere elektrik kablolarının çekilmeye başlandığı, 2 üyenin normal trafodan elektrik kullanmaya başladığı yönünde genel kurula bilgi verildiği,
-09.06.2001 tarihinde yapılan 2000 hesap yılı genel kurulu, 2001 yılına alt kabul edilen tahmini bütçesi içinde 18.200.000.000-TL tutarında elektrik kablo döşeme giderinin bulunduğu,
• 09.02.2002 tarihli 2001 hesap yılı genel Kurulu, 2002 yılına alt kabul edilen tahmini bütçe içinde yeni üye parsellerine kablo çekimi gideri olarak 16.000.000.000.TL nin bulunduğu,
-03.04.2004 tarihînde yapılan 2003 yılı genel kurulu 2004 yılına ait kabul edilen tahmini bütçe içinde kablo çekim bedeli olarak 25.000.000.000,TL nin bulunduğu,
-22.05.2004 tarihlî Olağanüstü Genel kurulunda kooperatif mülkiyetinde bulunan bağımsız bölümlerin kat irtifakı kurularak bağımsız bölümlerin üyelere tahsis yoluyla dağırılmasına karar verildiği,
-06.11.2004 tarihli Olağanüstü Genel Kurulu,inşaatlarmı tamamlamamış ortakların inşaatların bir an evvel başlamasına karar verildiği,
-30.06,2005 tarihli 2004 hesap yılı, 2004 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda yeni taşınan üyelere trafodan kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çekilmesi ile dokuz kalemde iş yapıldığı yönünde genel kurula bilgi verildiği görülmüş, yolların yapılması hususunda toplam 4.000.Tİ nin üyelerden toplanmasına, normal aidatların ise aylık 200.TL den üyelerden tahsil edilmesine oy birliği ile karar verildiği,
-28.01.2006 tarihli 2005 hesap yılı genel kurulu, kabul edilen tahmini bütçeye göre aidatların tahsiline karar verildiği,
-17.03.2007 tarihli 2006 hesap yılı genel kurulunda kooperatife ait arsaların satışı konusunda karar alındığı, 2007 yılı tahmini bütçesinin kabulü İle ortaklardan 2007 İnşaat projeleri ve genel giderler İçin para toplanmasına karar verildiği r 2006 yılı yönetim kurulu faaliyet raporunda yeni taşınan üyelere trafodan kapı girişlerine kadar elektrik kablolarının çekildiğinin genel kurula bildirildiği, -21.06.2018 tarihti 2017 hesap yılı Olağan Genel Kurulu: Dilek ve temenniler bölümünde söz alan davacı ......; ..Kooperaifte ... parselim var.l00.3/a,b,c parsel sahibiyim. Trafodan 3 avrı parselim Icin 3 avrı . en at beheri 100 KWH gücünde sanavl tipi ver altı kablo ücretinin tüm üvelere ödendiâi gibi tarafıma ödenmesini kooperatiften talep edivorum.Benim binam olmamasına rağmen binaların ihtiyaçları idn benden tahsil edilen ve tahakkuk eden aidatların iadesini istiyorum. Koooetratlf 2012 yılında bitmesine raftmen faaliyetlerini sürdürmektedir.Bu konuları kooperatif kabul etmediği takdirde dava atacağım. Dedi.Dîvan Başkanı tarafındantoplantıva SERH kovan olup olmadığı soruldu. SERH KOYAN OLMADIĞI görüldü... denilmektedir.
SOMUT DAVADA; Davaya dosyasına ibrazı sağlanan tüm genel kurul tutanakları, tahminî bütçeler ve yönetim kurulu faaliyet raporları İçeriklerinin tamamının, davacı İddiaları İle birlikte değerlendirilmesi neticesinde davalı kooperatifin genel kurulda kabul edilen tahmini bütçelere göre ve her bir bütçe kalemi İçinde ortaklardan tahsil edilen harcama bütçesi gereği harcama yapılarak kooperatif üyelerine tahsis edilen parsellere, trafodan her bir üye parseline sanayi tipi yer altı kablolarının kısım kısım olmak Ü2ere davalı kooperatif tarafından çekildiği, hatta bir çok yönetim kurulu faaliyet raporunda yeni taşınan üyelere dahi sonradan arsa parsellerine trafodan kapı girişleri ne kadar elektrik kablosu çekildiği yönünde bilginin birden fazla genel kurul toplantısında genel kurul üyelerine sunulduğunun görülmüş olması karşısında davacının da maliki olduğu ( Sadet) parsellerinde inşaat yapmamış olmasına rağmen bu bağımsız bölümlerine 1163 sayılı kanunun 23. Maddesinde tanımlanan eşitlik prensibine göre her bir parseli için ayrı ayrı sanayi tipi yer altı kablolarının çekilmesini talep etmesinde haklı olduğunun kabul edilmesi gerekeceği yönünde sonuç ve kanaate ulaşılmıştır.
Ancak davaya konu parsellere çekilecek (kablo tipi, yapısı, kalınlığı projesine göre uygunluğu vb özellikler yönünden) kablo tutarı ve kablo çekme bedelinin tespiti hususunda bilirkişi kurulumuzda uzman elektrik mühendisi bulunmaması nedeniyle davacıya ait her üç bağımsız bölüm yönünden kablo ve kablo çekim bedeli toplam tutarının ne olacağı konusunda bir değerlendirmenin bilirkişi kurulumuzca yapılamadığı,
Davacının ise somut davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000.TL nin tahsilini davalı kooperatiften talep ettiği bu husustaki tüm değerlendirmelerin sayın mahkemeye ait olacağı sonucuna varılmıştır.
DAVA DOSYASINDA MEVCUT TC. BAKIRKÖY ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 09.11.2017 TARİH .... E. ve .... SAYILI KARARI:
İş bu kararda; Davalı kooperatifin 20 yıl süre ile kurulduğu, sürenin 2012 yılında dolduğu, sürenin bitmesine rağmen sonlanırılmadığı, kuruluş amaç ve faaliyetlerinin tamamlanması için faaliyetine devam etmesi gerektiği, personel çalıştırdığı, üzerinde kayıtlı halen gayrimenkul bulunduğu...Ana sözleşmede sürenin 20 vıl olsa da. kooperatifin henüz gayesine erişmemiş olma
6102 sayılı Yeni TTK'nun 64/3 maddesi uyarınca İbraz edilen ticari defterlerden 2017 ve 2018 hesap yılı defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, 2018 yılının kapanış tastîklnin süresinin buunduğu, ticari defter kayıtlarının birbirini teyit eder şekilde tutulmuş olduğundan Ticari defterlerin Kooperatif Lehine delil vasfı taşıdığı yönünde takdir ve değerlemenin Sayın Mahkemedde sonucuna ulaşılmıştır.
V.2-K00PERATİFİN YASAL DEFTER VE BELGELER ÜZERİNDE YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER:
Sayın Mahkemenin yerinde inceleme karan doğrultusunda 05.04.201S tarihinde, saat:15.30 da gidilen Davalı tarafın adresinde yapılan incelemede davalı taraf 2017, 2018 yılına alt Yevmiye, Kebir ve Envanter defterleri İte dava konusu olayla Itgiti yılların davacı taraf yönünden C/HS İncelemesi yapılmış olup, Borç-afacak İlişkisinin bakiyeli cari hesap hareketleri şeklinde davacının kayıtlarında yer aldığı, Aidat ve muhtelif masrafların katılım paylarının cari hesaba usulüne uygun, defter ve belgelere işlendiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından incelemeye sunulan defter ve belgeler üzerinden gerekli incelemeler yapılarak, varılan sonuçlar aşağıdaki şekilde rapora bağlanmış, yapılan inceleme neticesinde yapılan tespit ve
değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.
V.2-1 DAVALININ 2017 YILI YASAL DEFTERLERİNDE YAPILAN TESPİTLER;
Davalı yamn incelenen 2017 yılı yasal defterlerinde, davacı ile olan Tl. cinsinden hesap hareketlerini ANA HESAP; 131.00,023-... ve 431-Ortaklara SENETSİZ BORÇLAR nolu hesapta kayıtladığı, eşitlik ilkesine uygun ve genel kurullarda alınan kararlar doğrultusunda, eşit olmak üzere üyelerin cari hesaplarına usulüne uygun kayıtlandığı. Açılış fişinde davalı kooperatif Davacıtaraftan: 6.001,00 TL alacaklı bulunduğu, Alınan başka üye kayıt ve cari hesap ödemelerinden; Üyelerin hesaplarına herhangi bir elektrik/ kablo ve /veya başkaca bir nam adı altında faatura karşılığı ödeme yapılmadığı,
31.12.2017TARİHLİ 757 no lu KAPANIŞ MADESİNDE .... NO'lu -ORTAKLARA SENETSİZ BORÇLAR hesabında ...’in 7.169,39 TL alacaklı bulunduğu.
Yıl içindeki kayıtlamalar sonucu davalı tarafın 31,12.2017 tarihli ... no lu no'lu kapanış maddesinde ( Yevmiye d: sayfa:219) davacı ... den ; 3.600,00 TL aldat v.b yönünden alacaklı bulunduğu, yevmiye-O.Keblr ve Envanter defterlerinin birbirini doğruladığı, silinti kazıntı olmadığı görülmüştür.
V.2-2 DAVALININ 2018 YILI YASAL DEFTERLERİNDE YAPILAN TESPİTLER:
Davalı yanın İncelenen 2018 yılı yasal defterlerinde, davacı ile olan TL cinsinden hesap hareketlerini ANA HESAP; 13im023 ... ve 431.31.0002- ORTAKLARA SENETSİZ BORÇLAR nolu hesapta kayıtladığı, 01.01.2018 tarihli açılış yevmiye maddesinde(Mad.l, s:l) davalı kooperatifin davacıdan 3, 600,00 TL alacaklı bulunduğu., 431. No lu hesapta İse Davacı ... 7,169,39 TL alacaklı bulunduğu, eşitlik ilkesine uygun ve genel kurullarda alman kararlar doğrultusunda, eşit olmak üzere üyelerin cari hesaplarına usulüne uygun kayıtlandığı. Alman başka üye kayıt ve cari hesap ödemelerinden; Üyelerin hesaplarına herhangi bir elektrik/ kablo ve /veya başkaca bir nam adı altında fatura karşılığı ödeme yapılmadığı, 31.12.2018 ve TARİHLİ ve 943 no lu KAPANIŞ MADDESİNDE 431.91.0002 NO'lu -ORTAKLARA SENETSİZ BORÇLAR hesabında ...'ln 7.169,39 TL alacaklı bulunduğu, davacının aidat ödemesi yapmadığı,31.12.2018tarihli .... no lu nolu kapanış maddesinde davacı ... den : 17.100,00 TL aidat v.b yönünden alacaklı bulunduğu, yevmiye-D.Kebir ve Envanter defterlerinin birbirini doğruladığı, silinti kazıntı olmadığı görülmüştür.
V.2.3- DAVACININ İPDlALARI DOĞRULTUSUNDA HARİCEN YAPILANI 2002 YILLARINA AİT KABLO ÖDEMELERİ VE 2017 YILI KAR PAYLARI HAKKINDA İNCELEMEDE :
1-Davalı kooperatifin ortaklarına, payları nispetinde eşit KAR PAYI dağıttığı ve 2017 yılında usulüne uygun( ...: Yevmiye s:150. Mad.21.09.2017/541s 36.000,00 Tl] hesaplarına
2-Yönetim Kurulu Kararları kapsamında; İşyerlerine bina yaparak usulüne uygun kablosunu çeken ve faturasını kooperatif tüzel kişiliği adına alan, kooperatife ibraz eden üyelere fatura bedellerinin hesaplarından mahsup edildiği tespit edilmiştir.(01»11.2000 tarihli yönetim kurulu Karar defteri (KARAR:73) ve yevmiye defterinden alınan 01.11.2000 tarihli yevmiye maddeleri, faturalar ve makbuz örnekleri ile alınan çalışma kağıtları sayın Mahkemeye ek dosya halinde sunulmuştur)
Sonuç Olarak; Davalı kooperatifin gerek bilirkişi incelemesine sunulan defter ve belgeleri, muhasabe kayıtlan, gerekse genel kurul dosyası,tahmini bütçe, yönetim kurulu faaliyet raporlarının birlikte değerlendirmesi neticesinde davalı kooperatifin genel kurul kararlarıyla üyelerden tahsiline karar verilen tahml bütçeye göre parsellerinde bina İnşa* eden üyeleri öncelikli olarak kabul ederek toplanan aidatlardan yaptırılan trafodan kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çektiği ve bunların ödemelerinin kooperatif tarafından yapıldığı,
İncelenen davalı kooperatife ait 2017 ve 2018 yılı muhasebe defter ve belge kayıtlarında ise 2017-2018 yıllarında üyelerden aidat toplamasına rağmen trafodan elektirik kablosu çekmediği bir kısım üyelerin İse bu kabloları kendisinin çektirdiği ve kooperatif adına kestirilen elektrik faturalarının kooperatife ibraz sonrasında üyenin genel kurul kararı ile adına tahakkuk ettrilen cart aidat borcundan mahsup edilmek suretiyle ödemesinin yapılmış olduğu.
Somut davada davacının ise kendi parsellerine kablo çektirerek ödemelerini kendi yaptığı faturayı kooperatife verme yoluna gitmek suretiyle, kablo bedelini aidat borçlarından mahsup ettirme yoluna gitmediğinden davacının parsellerine trafodan elektrik kablosunun çekilmesini veya yapım bedelinin 1163 sayılı kanunun 23. Maddesinde tanımlanan eşitlik prensibi gereğince ödenmesini talep edebileceği yönünde sonuç ve kanaate ulaşılmıştır.
SONUÇ; İncelemeler ve değerlendirmeler bölümünde başlıklar halinde ayrıntılı olarak irdelendiği Üzere;
1- Davacının, 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme çerçevesinde davalı kooperatife üye olduğu ve bu üyeliği gereğince; , Kooperatif sınırları içinde bulunan .... .... .... Mahallesi, ... PAFTA, .... ADA, .... PARSEL, ... Blok 1, Nolu bağımsız bölüm, B Blok 2. No'lu bağımsız bölüm, C Blok 3. NoMu bağımsız bölüm deki taşınmazın maliki olduğu
2- Dava dosyasına sunulan tüm genel kurul tutanak, Hazirun ve sair evrakların incelendiği, tüm olağan genel kurul tutanaklarından da anlaşıldığı üzere davalı kooperatifin tasfiyesine dair, genel kurulca karar alınmadığı ve tasfiye İşlemlerinin yapılmadığı, usulüne uygun dava açılarak kooperatifin süresinin 20 yıl daha uzatıldığı,
3-Davalı kooperatifin gerek bilirkişi İncelemesine sunulan defter ve belgeleri, muhasebe kayıtları, gerekse genel kurul dosyası, tahmini bütçe, yönetim kurulu faaliyet raporlarının birlikte değerlendirmesi neticesinde davalı kooperatifin genel kurul kararlarıyla üyelerden tahsiline karar verilen tahmi bütçeye göre, parsellerinde bina inşaa eden üyeleri öncelikli olarak kabul ederek toplanan aidatlardan trafodan parsel kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çektiği ve bunların ödemelerinin kooperatif tarafından yapıldığı,
4-Davalı kooperatife ait 2017 ve 2018 yılı muhasebe defter ve belge kayıtlarında ise 2017-2018 yıllarında üyelerden aidat toplamasına rağmen trafodan elektirik kablosu çekmediği bir kısım üyelerin, bu kabloları kendilerinin çektirdiği ve kooperatif adına kestirilen elektrik faturalarının kooperatife ibraz sonrasında bu üyelerin genel kurut kararı ile adına tahakkuk ettrilen cari aidat borcundan mahsup edilmek suretiyle ödemesinin yapılmış olduğu,
5-Davacının kendi parsellerine kendisi kablo çektirerek faturayı kooperatife verme yoluna gitmek suretiyle aidat borçlarından mahsup ettirme yoluna gitmediği yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı,
6-Davacının, davalı kooperatifin defter ve kayıtlarına göre 31.12.2018 tarihi itibariyle aldat yönünden 17.100.00 TL tutarında davalı kooperatife borçlu olduğu,
7-Davalı kooperatif defter ve belgelerine göre 31.12.2018 tarihi itibariyle 431.ortaklara senetsiz diğer borçlar hesabına göre davalı kooperatifin davacıya 7.169.39.TL tutarında borçlu bulunduğu,
8-Davacının davalı kooperatif nezdinde tespit edilen senetsiz diğer borçlar hesabındaki atacaklarının, aidat borçlarından mahsup edilmesi halinde davalı kooperatife 31.12.2018 tarihi itibariyle 17.100.00.TL- 7.169.39.TU 9.930.61.TL borçlu olduğu,
9-Davalı kooperatifin genel kurulda kabul edilen tahmini bütçelere göre ve her bir bütçe kalemi İçinde ortaklardan tahsil edilen harcama bütçesi gereği harcama yapılarak kooperatif üyelerine tahsis edilen parsellere, trafodan her bir üye parseline (yeni gelen üye parselleri de dahil olmak üzere} sanayi tipi yer altı kablolarının kısım kısım olmak üzere davalı kooperatif tarafından çekildiği, hatta bir çok yönetim kurulu faaliyet raporunda yeni taşınan üyelere dahi sonradan trafodan kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çekildiği yönünde bilginin birden fazla genel kurul toplantısında genel kurul üyelerine sunulduğunun görülmüş olması karşısında davacının da maliki olduğu ( 3adet] parsellerde inşaat yapmamış olmasına rağmen bu bağımsız bölümlerine 1163 sayılı kanunun 23. Maddesinde tanımlanan eşitlik prensibine göre her bir parseli için sanayi tipi yer altı kablolarının çekilmesini talep etmesinde haklı olduğunun kabul edilmesi gerekeceği,
10-Davacının1163 sayılı kanunun 23. Mad hükmü gereği kooperatif üyesi olarak ödediği aidatlar karşılığı diğer üyelerin alıp, kendisinin alamadığını İddia ettiği sanayi tipi elektrik kablolarının bedelini davalı kooperatiften talep edebileceği,
11-(3 adet parsel) Parsellere çekilecek (kablo tipi, yapısı, kalınlığı projesine göre uygunluğu vb özellikler yönünden) kablo ve kablo çekme bedelinin tespiti hususunda bilirkişi kurulumuzda uzman elektrik mühendisi bulunmaması nedeniyle davacıya ait her üç bağımsız bölümü yönünden kablo ve kablo çekim bedeli toplam tutarının ne olacağı konusunda bir değerlendirmenin bilirkişi kurulumuzca yapılamadığı,
12-Davacının fazlaya İlişkin hakları saklı kalmak kaydıyla trafodan parsel kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çekim masrafı alacağı olarak 10.000.TL nin tahsilini davalı kooperatiften talep ettiği bu husustaki değerlendirmelerin sayın mahkemeye alt olacağı, yönünde rapor tanzim edilmiştir.
-13/01/2020 tarihli bilirkişi .... , ... ve ....'ın ibraz ettiği heyet raporuna göre;
........
III.İNCELEME VE TESPİT
.... Mah. .... Pafta, .... Ada, ... parselden her biri 3.617 m2 den ibaret A Blok 1. No.lu bağımsız bölüm, B Blok 2.No.lu bağımsız bölüm, C Blok 3. No.lu bağımsız bölümden oluşan taşınmazların bulunduğu 19.12.2019 tarihinde .... Sanayi Sitesinde incelemelerde bulunulmuştur. İnceleme neticesinde,
A.Dava konusu taşınmazların, ... Sanayi Sitesinde bulunduğu,(Foto-1)
B.Dava konusu taşınmazın 3 bölümden oluştuğu, (Foto-2,3)
C Taşınmazdaki parsellerden sadccc birinde inşaat çalışmasının başladığı vc hali hazırda tamamlanmadığı, (Foto-2)
D.... Sanayi Sitesinde, taşınmaza elektrik sağlayabilecek 3 adet trafonun mevcut olduğu,
E.Dava konusu (aşınmazlara en yakın trafoların, Trafo-1 ve Trafo-2 olduğu, Enerjinin bu trafolardan sağlanmasının uygun olacağı, (Foto-4,5,6,7)
Dava konu&u 3 adet taşınmaza Trafo-1 ve Trafo-3Tdcn enerji sağlanması durumunda» Kablo güzergâhı vc gerekli kablo miktarı aşağıdaki şemada belirtildiği şekilde olacakiır.
F.Dava konusu 108 numaralı ada da bulunan 3 adet taşınmaz için sağlanacak her biri 80 kw gücünde elektrik enerjisi talebi için, kablo vc kabloların çekilmesi için gerekli bedeller aşağıdaki tabloda belirtildiği gibidir. Kablo miktarı, çn yakın trafolara bağlantı yapılması durumuna göre hesaplanmıştır.
IV.ELEKTRİK PİYASASI BAĞLANTI VE SİSTEM KULLANIM YÖNETMELİĞİ
Dağıtım Sistemine Bağlantı ve Sistem Kullanımı-Bağlantı başvurusu
MADDE 10 (1) Tüketim tesisleri için dağı fim sistemine bağlantısı istenen kullanım yerinin maliki, kullanım yeri üzerinde tasarruf sahibi bulunan gerçek ve tüze! kişiler veya bunların yetkilendirdiği gerçek veya tüze! kişiler bağlanmayı talep ettikleri tarihi belirterek bulundukları dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine müracaat eder.
(2)Birinci fıkra kapsamında bağlantı talebinde bulunan başvuru sahibi:
a)Tapu kaydım ve onaylı elektrik projesini,
b)İmar alanı içeririnde bulunanlar, 3/3/198.5 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 30 ve 31 inci maddelerine göre vapı kullanma iznini.
c)Köy yerleşik alanları ve civarı ile mezralarda bulunanlar, 3194 sayılı İmar Kanununun 27 ve 30 uncu maddelerine göre yapı kullanma iznini,
ç) İmar vc kov ver leş i m a fanlar t dışında bulunanlar. Çevre vc Şehircilik İl Müdürlüklerinden ver ilecek yapı kullanma iznine ilişkin belgeyi,
d)Ruhsal gerektirmeyen kullanım yerleri için mevzua/ kapsamında ilgili mercilerden alınacak izin belgesini.
e)19/4/20J2 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırlan Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hâzineye Ai/ Tarım Arazilerinin Saf ışı Hakkında Kanun hükümleri kapsamındaki yerler için alınan izin belgesini.
f)İnşa halindeki va/ularda .şantiye bağlan/ısı ve/veya bu yapılara ai/ kalıcı bağlantı için 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca alınan yapı ruhsatını.
g)İlgili mevzuatın zorunlu kılması halinde istenecek diğer belgelen, dağıtım şirketine ibraz eder.
(3)Kullanım amacıyla sınırlı bir süre için, dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, elektrik projesini ve kuttanım amacının gerektirdiği izin belgesini ibraz etmek kaydıyla başvuruda bulunur.
Bağlantı ve sistem kullamm anluşnuılurı
MADDE 12- (l) Dağıtım şirketi, bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri uyarınca dağıtım sistemine bağlanması uygun bulunan tesislere ilişkin olarak EK-l'de gösterildiği şekilde ilgili taraflarla bağlantı anlaşmasını ve .sistem kullanım anlaşmasını yapar. Bağlantı vc* sistem kullanımına ilişkin olarak dağıtım şirketi >e kullanıcı arasında bu Yönetmelik uyarınca dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart nitelikteki bağlantı vc sistem kullanım anlaşmaları kullanılır Bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı almaksızın değişiklik yapılamaz Kurul, gerektiğinde bu anlaşmaların genel hükümlerinde değişiklik yapabilir.
(2)Dağıtım şirketi tarafından olumlu bağlantı görüşü verilen tüketim tesislerine ilişkin olarak, başvuru sahibinin bağlamı görüşü geçerlilik süresi içerisinde başvurması ve gerekli mali yükümlülükleri yerme getirmesi halinde,
a)Tesis sözleşmesi imzalanması gerekmeyen durumlarda başvuru tarihi ile aynı gün içerisinde, bunun mümkün olmaması durumunda ise beş iş giinü içerisinde belirlenecek bir tarihle.
b)Dağıtım tesisi yapımına ilişkin taraflar arasında tesis veya finansman sözleşmesi veya bağlantı ham yapımına ilişkin taraflar arasında tesis sözleşmesi imzalanması gereken durumlarda en geç yirmi iş gününü aşmayacak şekilde belirlenecek bir tarihle dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır
(3j Tüketim tesislerine ilişkin bağlantı anlaşmasının yapı ruhsatına dayalı olarak yapılması durumunda dağıtım şirketi tarafından anlaşmanın özel hükümlerinde yer vermek koşuluyla kullanıcıdan yapının inşa aşamasını/aşamalarını tevsik eden belge sunulması istenebilir.
(4)Aym bağlantı hattından beslenmesi öngörülen aynı site, apartman vb. toplu yapılardaki bağımsız bölümlere ait bağlantı anlaşmalar/ eş zamanlı olarak imzalanır ve ortak işlemleri birlikte yürütülür. Bu anlaşmalara ilişkin elektrik projesi, yapı ruhsatı, tesis sözleşmesi gibi ortak belge ve dokümanlar ilgili ortak kullanım yerine veya diğer kullanım yerlerinden her hangi birine ait bağlantı anlaşması ile ilişkilendirilir ve bu anlaşmanın dosyasında yer alır
(5)Dağıtım sistemine bağlanması uygun görülen üretim tesislerine ilişkin olarak başvuru sahibi, üretim lisansına başvurmadan ewel Önlisans süresi içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları için dağıtım şirketine başvurmak zorundadır.
16} Üretim lisansı sahibi tüzel kişi bağlantı anlaşması imzalanması için üretim lisansı alma tarihinden itibaren en geç al t m/ş gün içerisinde üretim lisansını dağıtım şirketine tevsik eder Bunu takip eden otuz gün içerisinde karşılıklı yükümlülükler tamamlanarak bağlantı anlaşması imzalanır Sistem kullanım anlaşması ise üretim lisansına konu tesisin kısmen veya tamamen geçici kabulünün yapıldığı tarihten önce imzalanır Dağının şirketi tarafından bağlantı anlaşmasında yer verilmek üzere bağlantının yapılabileceği beş yıldan uzun olmayan b/r süre belirlenir. Üretim lisansında yer alan tesis
tamaml/jına tarihinin beş yıldan uzun olduğu dunımlurda hu süre için tesis tamamlama tarihi esas alınır. Kullanıcı tarafından surumu uzun bulunması halinde bağlantı için gerekii dağılım tesisleri 21 ma madde kapsamında kullanıcı tarafından yapılabilir veya finanse edilebilir.
(7) Dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kışı ile dağıtım şirketi arasında kullanım amacıyla sınır!) bir süreyi içeren bağlantı anlaşması imzalanır.
(H) Dağıtım sistemine bağlanması uygun bulunan tüketicilere ilişkin sistem kullanım anlaşması, bu tüketicilerin tedarikçileri He yapılır.
(9j Tüketicilere elektrik enerjisi veya kapasitesi temin etmek üzere tedarikçiler tarafından yapılan sistem kullanan anlaşması başvurularında aşağıdaki hükümler uygulanır:
a)Elektrik enerjisi veya kapasite satışının yapılacağı, herhangi bir dağıtım bölgesindeki ilk tüketicinin tedarikli portföyüne dâhil olduğu ayın onuncu gününe kadar anlaşma yapmak üzere ilgili dağıtım şirketine başvuruda bulunulur.
b)Dağıtım şirketinin, yapılan başvuruların değerlendirilmesi sırasında talep edebileceği ilave hilgiler, talebm tebliğ edildiği tarihi izleyen beş iş günü içerisinde dağıtım şirketine verilir
c)Dağıtım şirketi, başvuru tarihinden itibaren on iş günü vx;yw ek bilgi talep edilmesi halinde yirmi gün içerisinde, sistem kullanım anlaşması için gerekli olan özel hükümleri hazırlar ve başvuru sahibi tüzel kişiye gönderir.
ç) Başvuru sahibi tüzel kişiler, talep edilen özel hükümlere ilişkin görüşlerini, tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde dağıtım şirketine yazıl t olarak bildirir.
d)Tarafların mutabakatı halinde, sistem kullanım anlaşması imzalanır ve imzalanan anlaşmanın bir örneği kullanıcıya verilir.
Sisteme bağlantı yapılması
MA DDF { - (!) Bağlantı anlaşması yapmış olan kullanıcının tüketici olması halinde bağlantı anlaşmasının imzalanmasını takiben ve anlaşmada yer alan süre içerisinde; ilgili taraflarca bağlantı için gerekli tesis w teçhizat tesis edilir vc bağlantı anlaşmasının ekleri tamamlanarak tesisler enerjilendırmeye hazır hale getirilir. Ayın süre içinde dağ mm şirketince tedarikçi ile yapılacak sö:leşme/a?ılaşma için gereken tesisat numarası, sayaç bilgileri vb. yer aldığı bir belge düzenlenir ve başvurusu halinde kullanıcıya verilir, ayrıca bölgede görevli tedarik şirketine bildirimde bulunulur.
(2)Tüketiciye ait kulla m m yerinin bağlantı başvurusu tarihinde mevcut almaması veya inşasının devam etmesi sebebiyle bağlantı başvurusu esnasında yapı kullanma izni yerine yapı ruhsatı sunulmuş ve buna istinaden bağlantı anlaşması yapılmış olması durumunda yapı kullanma izni sunuluncaya kadar birinci fıkra kapsamındaki bildirim yapılmaz ve söz konusu tesise enerji verilmez.
(3)Birinci fıkra uyarınca işlemleri tamamlanmış bir tesisata ilk kez enerji verilebilmesi için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine bir perakende satış sözleşmesi ihraz edilmesi veya görevli tedarik şirketi tarafından sözleşmenin imzalandığına dair dağıtım şirketine bildirimde bulunulmuş ol mm t gerekir.
V.DEĞERLENDİRME
Tüketim tesisleri için dağıtım sistemine bağlantısı İslenen kullanım yerinin maliki, kullanım yeri üzerinde tasarruf sahibi bulunan gerçek ve tüzel kişiler veya bunların Yetkilendirdiği gerçek veya tüzel kişiler bağlanmayı talep ettikleri tarihi belirterek bulundukları dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine müracaat etmesi gerekmektedir.
Dağıtım şirketine müracaat sırasında, Yeni binaya elektrik bağlatmak için gerekli belgeler, Talep gücünü de içeren onaylı elektrik projesi, İskân raporu (yapı kullanım izni), mülkiyet belgesi (tapuya da kira kontratı, ikametgâh vb.). Resmi kimlik belcesi (nüfus cüzdanı, ehliyet vb.). Zorunlu deprem sigortası (DASK) poliçesinin sunulması gerekmektedir.
Bağlantı başvurusu, dağıtım firması tarafından değerlendirilir Bu değerlendirme sırasında firma, mahal çevresindeki dağıtım sisteminde genişleme ya da yeni yatırım yapılması konusunda inceleme yapar.Eğer mevcut sistem bağlantı için uygun bulunursa firma ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği 13.Maddesinin 2.Fıkrasına göre, Tüketiciye ait kullanım yerinin bağlantı başvurusu tarihinde mevcut olmaması veya inşasının devam etmesi sebebiyle bağlantı başvurusu esnasında yapı kullanma izni yerine yapı ruhsatı .sunulmuş vc buna istinaden bağlantı anlaşması yapılmış olması durumunda yapı kullanma izni sunuluncaya kadar birinci fıkra kapsamındaki bildirim yapılmaz vc söz konusu tesise enerit verilmez.
Yine yönetmeliğin 3.fikrası uyarınca, Bil inci fıkra uyarınca işlemleri tamamlanmış bir tesisata ilk kez enerji verilebilmesi için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine bir perakende satış sözleşmesi ibraz edilmesi veya görevli tedarik şirketi tarafından sözleşmenin imzalandığına dair dağıtım şirketine bildirimde bulunulmuş olması gerekmektedir.
Dava konusu taşınmazların bulunduğu .... Sanayi Sitesinde, taşınmazlara elektrik sağlayabilecek 3 adet trafonun mevcut olduğu tespit edilmiştir. Öncelikle yer altı kablolarının kesiti için bağlantı gücünün ve kabloların hatıgı trafoya çekilmesi gerektiğinin tespiti gerekmektedir. Dağıtım şirketi tarafından, taşınmazlara hangi trafodan enerji verileceğine karar verilmesi gerekmektedir. Yer alt) kabloların dağıtım şirketinin tespitinden önce, herhangi bir trafoya çekilmesi durumunda, dağıtım şirketi tarafından uygun bulunmaması durumunda, çekilen kabloların dağıtım şirketinin uygun bulunduğu trafoya kadar yeniden çekilmesi gerekmektedir. Bu nedenle dağıtım şirketinin bilgisi ve onayı olmadan herhangi bir kablo çekiminin yapılması ve kablolara enerji verilmesi mümkün değildir.
Davacı tarafından, dava dosyasına, talep gücünü de içeren elektrik projesi, bağlantı başvurusu vc perakende satış sözleşmesi sunulmamıştır.
Dava konusu taşınmazlar üzerinde herhangi bir yapı bulunmamaktadır. Bağlantı gücü, yapıların amacına ve talep gücüne göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle, bağlantı güçleri tespit edilememiştir. Kablo bedelleri, dava dosyasına sunulan vc sanayi sitesindeki diğer taşınmazlar için tespit edilen ve en düşük bağlantı gücü olan 80 kv gücü esas alınarak belirlenmiştir. Kablo miktarları ve bedelleri, kabloların en yakın trafolara çekilmesi durumuna göre hesaplanmıştır. Sayın Mahkemenin. Sadece yer altı kablo bedellerinin ödenmesine karar vermesi durumunda, Davacı alacağının 90 628,86 TL olacağı, (Tablo-l) tespit edilmiştir.
TEKNİK BİLİRKİŞİ GÖRÜŞÜNE GÖRE 1163 SAYILI KANUN KAPSAMINDA DEĞERLENDİRME;
Davalı kooperatif bilirkişi kök raporuna yaptığı itirazında davacının diğer üyelerin sahip olduğu hak ve vctkilcrin aymsına uygun olarak ve 1163 sayılı kanunun 23. Mad sinde tanımlanan eşitlik ilkesi bu hakkım talep edebilmesi için
Davacının kendi parsellerine ilişkin onaylı imar vc inşaat projelerine uygun olarak vc yine elektrik kablosunu kendisinin çektirmiş olması.
•Çektirdiği kabloya ilişkin (sadece kablo bedeli olup, bunun dışında işçilik vc sair malzeme bedelleri hariç olarak) ve kooperatif ti'ı/el kişiliği adma keşide olunmuş faturayı, kooperatife ihraz etmesi gerektiğinin belirtildiğini.
Davacı taralın bu iki koşulu gen;ekleştirmesi halinde aynen diğer ortaklara olduğu gibi davacıya da kablo bedellerinin Ödemesinin yapılacağı, Nu iki koşulun davacı tarafça yerine getirmemesi halinde (Yani davacının alacağını likit vc muaccel hale getirmeden) davacıya herhangi bir ödemenin yapılamayacağını belirtmiştir.
Nitekim kurulumuzdaki sayın teknik bilirkişinin yerinde yaptığı incelemelerde davacının davaya konu ettiği taşınmazlar üzerinde herhangi bir YAPI BULUNMADIĞINDAN davacı arsalarına sö* konusu elektrik kablolarının teknik anlamdaki şartların mevcut olmaması nedeniyle çekilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Zira elektrik kablolarının çekilebilmesi için öncelikle davacı yanın söz konusu arsaları üzerinde bir yapısının bulunması gerektiği ve bu yapının kullanacağı elektrik gücünü de dikkate almak suretiyle, yapıda elektrik talep gücünü de içeren elektrik projesi, bağlantı başvurusu ve perakende satış sözleşmesini sunması gerektiği belirtilmiştir.
Yerinde yapılan incelemede Davalı kooperatifin eşitlik prensibi dahilinde kablo bedelini Ödediği diğer üye taşınmazları üzerinde ise yapıların bulunduğu, üzerinde yapı bulunan bu parsellere teknik şartların yerine getirilmesi neticesinde elektrik kablolarının döşenmiş olduğu yönünde, tespit yapılmıştır.
Yönetmelikler gereği üzerinde hiçbir yapı olmayan boş bir araziye elektrik enerjisinin bağlanması mümkün olmadığının tespit edilmiş olması karşısında davacının eşitlik prensibi gereği davalı kooperatiften kablo bedelini talep edebilmesi için kendisi ile aynı konumda olan diğer bir değişle ü/erinde hiç yapı olmayan diğer üye parsellerine elektrik kablosunun çekildiği ve bedelinin kooperatiften tarafından ödendiğinin ispat edilmesi gerekeceğidir.
Ancak yerinde yapılan incelemede* kablo bedeli ödemesi yapılan davacı dışındaki diğer üyelerin arsaları üzerinde yapılı binalarının bulunduğu, yapıda talep gücünü içeren elektrik projesi ve ilgili kuruma elektrik enerjisinin verilmesine yönelik taleplerinin bulunduğu dikkate alındığında, davacı yanın yukarıda belirtilen tüm teknik şartları yerine getirmeden davaya konu bu talebinin yerine getirilmesinin (Talep edilebilirliğinin ) mümkün bulunmadığının anlaşılması nedeniyle kok raporda bu yöndeki bilirkişi görüşünün değişeceği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
VI.SONUÇ
Davacının 1163 savılı Kanunun 23. maddesi hükmü gereğîncc kooperatif iivesi olarak ödediği aidatlar karsıhfiı difrer üyelerin alın, kendisinin alamadığını iddia ettiSi sanayi tini elektrik kablolarının davalı kooperatiften talen edebilmesi için diğer üyelerle avm sar t ve koşulda bulunması gerekcccgj.
Davacının davaya konu ettiği taşınmazlar üzerinde herhangi bir YAPI BULUNMADIĞI gibi arsaları üzerinde inşa edilecek yapılara ilişkin elektrik talep gücünü de içeren elektrik projesi, bağlantı başvurusu vc perakende satış sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı,
Yönetmelikler gereği, üzerinde hiçbir yapı ve faaliyet olmayan boş bir araziye elektrik enerjisi bağlanmasının ve taşınmaza elektrik enerjisi verilmesinin teknik yönden mümkün olmadığı, bu nedenle de davalı kooperatiften kabloların çekilmesinin talep edilemeyeceği,
Davacının 1163 sayılı Kanunun 23. Maddesi hükmü gereği davalı kooperatiften kablo bedelini talep edebilmesi için kendisi ile avm konumda olan, diğer bir değişle üzerinde lıie yapı olmadığı halde diğer üve parsellerine elektrik kablosunun çekildiğini ispat etınesi halinde ver altı elektrik kablo bedellerinin tahsilini eşitlik ilkesi gereği davalı kooperatiften talep edebileceği
Davacı yanca teknik ve fiziki şartlar yerine getirilmeden davacının davaya konu kablo bedelinin tahsili talebinin yerine getirilmesinin(Talep edilebilirliğinin) mümkün bulunmadığının anlaşılması nedeniyle, kök raporda belirtilen “Davalı kooperatifin genel kurulda kabul edilen tahmini bütçelere göre vc her bir bütçe kalemi içinde ortaklardan tahsil edilen harcama bütçesi gereği harcama yapılarak kooperatif1 üyelerine tahsis edilen parsellere, trafodan her bir üye parseline (yeni gelen üye parselleri de dahil olmak üzere) sanayi tipi yer altı kablolarının kısıın kısım olmak üzere davalı kooperatif tarafından çekildiği, hatta bir çok yönetim kurulu faaliyet raporunda yeni taşınan üyelere dahi sonradan trafodan kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çekildiği yönünde bilginin birden fazla genel kunıl toplantısında genel kurul üyelerine sunulduğunun görülmüş olması karşısında davacının da maliki olduğu (3 adet) parsellerde inşaat yapmamış olmasına rağmen bu bağımsız bölümlerine 1163 sayılı kanunun 23. Maddesinde tanımlanan eşitlik prensibine göre her bir parseli için sanayi tipi yer altı kablolarının çekilmesini talep etmesinde haklı olduğunun kabul edilmesi gerekeceği,1' yönündeki bilirkişi görüşünün değişeceği.
Davalı tarafından sunulan defter, kayıt ve belgeler incelendiğinde, üyeler tarafından sunulan faturalara istinaden sadece yer altı kablo bedellerinin binasını yapan üyelere, borçlarından mahsup edilerek ödendiği
Sayın Mahkeme tarafından davacının kablo bedellerini talep edebileceğine karar verilmesi durumunda, en düşük bağlantı gücü olan 80 kw gücü esas alınarak hesap edilen kablo bedeli alacağının 90.628,86 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor tanzim edildiği görülmmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
İş bu davanın ; Kooperatif üyesi bulunan davacının üyeliği gereği adına tahsis edilen ... ada ... parselde bulunan 1,2 ve 3 nolu bağımsız bölümlerdeki arsalarına kooperatif tarafından sanayi elektrik hattının çekilmesi karşılığı hat bedeli tutarının eşitlik ilkesine aykırı olarak ödenmediği savı ile açılan alacak davası olup ,
Davacının Üsküdar .... Noterliğinin .... yevmiye nolu ihtarname ile davalıya netice-i talebini ödenmesi için ihtarda bulunduğu görülmüş,
Davalı kooperatifin gerek bilirkişi İncelemesine sunulan defter ve belgeleri, muhasebe kayıtları, gerekse genel kurul dosyası, tahmini bütçe, yönetim kurulu faaliyet raporlarının birlikte değerlendirmesi neticesinde davalı kooperatifin genel kurul kararlarıyla üyelerden tahsiline karar verilen tahmi bütçeye göre, parsellerinde bina inşaa eden üyeleri öncelikli olarak kabul ederek toplanan aidatlardan trafodan parsel kapı girişlerine kadar elektrik kablosu çektiği ve bunların ödemelerinin kooperatif tarafından yapıldığı,
Davalı kooperatife ait 2017 ve 2018 yılı muhasebe defter ve belge kayıtlarında ise 2017-2018 yıllarında üyelerden aidat toplamasına rağmen trafodan elektirik kablosu çekmediği bir kısım üyelerin, bu kabloları kendilerinin çektirdiği ve kooperatif adına kestirilen elektrik faturalarının kooperatife ibraz sonrasında bu üyelerin genel kurut kararı ile adına tahakkuk ettrilen cari aidat borcundan mahsup edilmek suretiyle ödemesinin yapılmış olduğu,
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği 13.Maddesinin 2.Fıkrasına göre, Tüketiciye ait kullanım yerinin bağlantı başvurusu tarihinde mevcut olmaması veya inşasının devam etmesi sebebiyle bağlantı başvurusu esnasında yapı kullanma izni yerine yapı ruhsatı .sunulmuş vc buna istinaden bağlantı anlaşması yapılmış olması durumunda yapı kullanma izni sunuluncaya kadar birinci fıkra kapsamındaki bildirim yapılmaz vc söz konusu tesise elektrik verilmeyeceği,
Yine yönetmeliğin 3.fikrası uyarınca, Birinci fıkra uyarınca işlemleri tamamlanmış bir tesisata ilk kez enerji verilebilmesi için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine bir perakende satış sözleşmesi ibraz edilmesi veya görevli tedarik şirketi tarafından sözleşmenin imzalandığına dair dağıtım şirketine bildirimde bulunulmuş olması gerektiği,
Davacı tarafından, dava dosyasına, talep gücünü de içeren elektrik projesi, bağlantı başvurusu vc perakende satış sözleşmesi sunulmadığı gibi ,dava konusu taşınmazlar üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığının anlaşıldığı,
T.C.
YARGITAY
23. Hukuk Dairesi
ESAS NO: 2016/6927
KARAR NO: 2019/637
"...
1163 Sayılı Kanun'un 23. maddesinde; "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" düzenlemesine yer verilmiştir. Kooperatifler Hukukunda mutlak değil, nispi eşitlik ilkesi geçerlidir. Eşitlik ilkesi gereğince, hak ve vecibelerde eşit olan ve aynı statüde bulunan tüm ortaklara daire tesliminin aynı tarihte yapılması gerekmektedir..."
Yukarıda anılan içtihat uyarınca da;
Davacının 1163 sayılı Kanunun 23. Maddesi hükmü gereği davalı kooperatiften kablo bedelini talep edebilmesi için kendisi ile aynı konumda olan, diğer bir deyişle üzerinde yapı olmadığı halde diğer üye parsellerine elektrik kablosunun çekildiğini ispat etmesi halinde yeraltı elektrik kablo bedellerinin tahsilini eşitlik ilkesi gereği davalı kooperatiften talep edebileceği,
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesine göre; ortakların hak ve yükümlülüklerde eşit olduğu,eşitlik ilkesi değerlendirilirken mutlak eşitlikten, koşullar ve nedenler ne olursa olsun bütün ortaklara aynı hakların tanınıp, aynı yükümlülüklerin yüklenmesinin anlaşıldığı,
Davacının kooperatif tarafından kendisine tesis edilen iş yeri arsasına ekonomik kriz ve iskana aykırılık sebebi ile diğer ortakların aksine bina inşa edemediği anlaşılmakla bu hususun kendi uhdesinde yer aldığı ,
İncelenen defter ve belgelere göre davalı kooperatifiin üzerinde hiçbir yapı ve faaliyet olmayan boş bir araziye elektrik teli ücreti ödemesi yapmadığının anlaşıldığı bu hali ile eşitlik ilkesine aykırılıktan söz edilemeyeceği anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 54,40-TL harcın peşin alınan 170,78-TL'den mahsubu ile geriye kalan 116,38-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
5-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/09/2020
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.