T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/799 Esas
KARAR NO: 2020/111
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 27/08/2018
KARAR TARİHİ: 03/02/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Müvekkil ...... Sigorta A.Ş. sigortalısı ..... Medikal firması tarafından ÇİN'de yerleşik ......ismli firmaya 1 kap 60,00 kg Tıbbi Malzeme ...... uçağına yüklendiği, ..... isimli nakliyeci firma sorumluluğunda ÇİN'e sevk edildiğini, emtianın Öeıjlng Havalimanında uçaktan tahliyesi sırasında ıslak vaziyette olduğu tespit edilerek yetkililer tarafından "Kargo Hasar Raporu' düzenlendiğini, davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalılar ...... ve ..... itirazda bulunduğu, takibin durduğunu, sigortalı hasarın tespit ve tazmini için müvekkil ......'ya ihbarda bulunduğunu, müvekkil sigorta şirketinin ekspertiz çalışması için .... Sigorta Ekspertiz şirketini yönlendirdiğini, nihai ekspertiz raporu ile hasarın toplam miktarı İS,878,92 TL olarak hesaplandığını, sigortalı ..... firmasına 8.878,92 TT ödendiğini, şuna göre müvekkil firmanın sigortalısının zararı müvekkil / ...... tarafından karşılanmış olup, TTK'nın 1472. Maddesi gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu, taşıyanın sorumluluğunda, Taşıyan bu taşıma işlemlerinden bazılarını sözleşme ile yükletene taşıtana veya gönderilene bıraksa dahi taşıyanın bu işlemlere ihtimam borcunun devam ettiğini, taşıyan, ağır ihmal ve kusurundan dolayı sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağını, eksper raporunun bağlayıcı olması de icra İnkar taleplerinin olduğunu, davanın kabulüne, borçlunun takibe, asıl alacağa ve faize İlişkin haksız İtirazlarının kaldırılmasına, takibin devamına, davalı borçlunun % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekilinin savunmalarının ve bunların dayanaklarının özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği,tutulan tutanağın ihbar yerine geçmeyeceği, dava konusu emtianın davalı müvekkili ortaklık nezdinde ve sorumluluk kesitinde hasarlandığına ilişkin belge ve/veya tespiti olmadığını, tutulan kargo hasar raporunda da sadece ambajaının hasarlandığına ilişkin bilgi olup kargonun muhteviyatının hasarlandığına ilşkin bulgu olmadığını, diğer yandan davacı tarafından ancak karar tarihinden itibaren faiz talep olunabileceğini, davacı tarafından geriye dönük olarak takip tarihinden itibaren faiz talep olunamayacağını, davacının %20 icra-inkar tazminatı talebi yerinde olmadığını, ihbar yükümlüluğü yerine getirilmediğini, Ortaklığın maddi tazminat ödemekle sorumlu tutulması halinde, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı sorumluluk limitleri içinde davacının ancak gerçek zararı kadar olduğu göz önünde bulundurularak fazla talebinin reddine davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatının da reddine, tüm mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin de davacıya tahmiline kara verilmesini talep etmiştir.
Davalı Dachser vekilinin savunmalarının ve bunların dayanaklarının özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın yetkisiz mahkemede açılmıştır, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, taşıma ve satış sözleşmesine uygun yapılmış bir sigorta sözleşmesi olmadığını, dava konusu zarar oluşmamış olup yapılan ödeme lütuf ödemesi olduğunu eğer bir zarar var ise iddia edilen her türlü zarardan fiili taşıyan ......' nin sorumlu olduğunu, hasar bildirimi yasal süresi içerisinde gerçekleştirilmemiş olduğundan, davacının dava açmasının mümkün olmadığını, iddia olunan hasarın taşımanın hangi aşamasında ve kimin kusuru neticesinde meydana geldiğinin belli olmadığını, her halükarda müvekkil şirket yalnızca taşıyanın sınırlı sorumluluk hükümleri gereğince sorumlu olacağını, davanın öncelikle aktif ve pasif husumet itirazı yönünden reddine, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu davanın esastan ve delil yetersizliğinden reddine, davacı aleyhine %20 oranından az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına, hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
29/08/2019 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre;
Uluslararası havayolu kargo taşıması, taşıma sözleşmesinin kurulması İle taşıyıcıların sıfatlarına ilişkin tespitler;
Dava dışı sigortalı ..... Medıkal ilaç Kimya Tıb. Cih, Sah ve Tic. Ltd. Şti.'nin yurt dışında ÇiN'de yerleşik müşterisine gönderdiği muhteviyatı 1 kap, 60 kg/brüt Tıbbi Malzeme olan kargo 2. davalı .... Kargo Acentesi (lata Kod .....) ..... Loj Hiz. A Ş. tarafından düzenlenen;
>.... rw. I u M AW Airwa ybill/An a H ava Y ü k Se nedi,
>.... no.lu HAW House Airwayblll/Ara Yük denedi tahtında,
.....'nm ..... seferi ile İstanbul'dan Beijing'e Prepaid/Gönderen Ödemeli, konsolide kargo olarak taşındığı, dolayısıyla taraflar arasında Taşıma Sözleşmesinin kurulduğu,
Davalı ... tarafından dava dışı sigortalı adına 06 03.208 tarih, .... no.lu fstanbul/Beijing 'Navlun ücreti' açıklamalı 21 S,00 USD bedelli E-Fatura düzenlendiği,
- Söz konusu uluslararası havayolu ile yapılan taşımada 2. davalı ....'in asıl-üst/akdi l. dava lı ... A 0. n un alt/fiili taşıyıc ı sıfat ı na hal z o id uğu, tespit edilmiştir.
Hasara ilişkin tespitler;
Dosyada mübrez,
>Cargo Damaged Form / Hasarlı Kargo Formu ve Türkçe tercümesi incelendiğinde; Doküman üzerinde bazı bilgiler belirtilmesine karşın Hasarlı Kargo Formunun Çin'ce düzenlendiği, ancak başlık kısmında Çıkış Yükleme Havalimanı 1ST, Varış Havalimanı PEK (Beijing), AWB 235 7Û&3 2630, Gerçek Agııiık 1/60 kg-. Hasarlı Adet Sayısı 1, fotoğraflar çekildi şeklinde açıklamaların bulunduğu, yani hasara ilişkin tespit yapıldığı,
>Emtia-kargonun alıcısı gönderilen ......tarafından, '... Biz, ......şirketi olarak .... önumaralı faturaya ait ürünleri aldık ve ürünleri kontrai ettiğimizde, 10 adet ürünün ıslak olduğunu ve hasarlı olduğunu tespit ettik, Detaylar aşağıdaki gibidir Mofiarm Tanımı Birim Fiyatı, Miktar Toplam=4040 Euro açıklamaları ile hasar tespiti yapılarak ayrıca bir rapor düzenlendiği görülmektedir.
>Ekspertiz Raporu Tespitleri:
1- Dosyada sunulu olup davacı sigorta şirketi tarafından ...Ltd. şti.'ne yaptırılan 16.03.2013 tarih ve .... no.lu Ekspertiz Raporu incelendiğinde genel hatları ile;
" önemli Saptamalar
Tutanak .... şeklinde düzen tenmiş fır.
Ekspertiz Bulgulan
Sigortotı firma tarafından Çin'de yerleşik Antai Easy-Med (Beijing) .... Ltd. isimli firmaya 1 kop-6ÖjQO kg Tttbi Malzeme cinsi emtia satılmıştır. Konu emtia Atatürk havalimanından ... sefer sayılı uçağa yüklenmiş .... isimli nakliyeci firma sorumluluğunda Çin'e sevk edilmiştir, uçak Pek in'deki Beijing Havalimanına varmış ve uçaktan tahliyesi sırasında ıslak vaziyette olduğu tespit edilerek .... Ltd. yetkilileri tarafından Kargo Hasar Raporu düzenlenmiştir. Ayrıca hasarı gös teren fotoğraflar çekilmiştir.
Tazminat Hesabı
Toplam Kabul Tutan 18,878,92 TRY
Sonuç ve Kanaatler
Yaptığımız incelemeler, araştırmalar ve değerlendirmeler ile bunların sonucunda vardığımız saptama ve kanaatlerimiz, yukarıda izah edilmiş olup, ilgili tarafların dikkatine sunulmuştur
......
2- Yine dosyada sunulu sigortalı 1, Davalı .... firmasının sigortacısı .... Sigorta AŞ tarafından ...... Ltd. Şti/ne yaptırıldığı gürül en 14.05,201& tarihli Ekspertiz Raporu incelendiğinde;
...
Ekspertiz çalışmalarımız neticesinde muafiyet tutarı tenzili zarar/zivan tutarı 1.540.00 EUR olarak tespit edilmiştir Diğer taraftan taşımanın havayohyb yapılması sebebiyle sigortalının hosarh mal için sorumluluk limiti maksimum 72,93 SDR olup hasar sigortalının poliçe muafiyeti için 2.500,00 EUR limiti oltında kaldığı tespit edilmiştir Şeklinde yapılana açıklamalar ile yapılan tespitler rapor edilmiştir.
C. Analiz / Değerlendirme:
.....
Bu durumda ....'in asri-üst/akdı. ...... A.0, nın da aft/füti tanıcılar sıfatlarına haiz olup, her iki taşıyıcıda taşımadan müştereken ve müteselsilen sorumludur. TTK 888/3-MKm.40).
ili. Uluslararası havayolu ile yapılan taşımayı takiben Beijıng havalimanında kargoların boşaltılması esnasında 1 kap, 60 kg., emtia-kargo da kısmi hasar (ıslaklık) tespit edilerek Kargo Hasar Formu düzenlenmiş, hasarlı kargo fotoğrafları çekilmiş ve mal/kargo kabulünde alıcı firma kargoları hasarlı teslim aldığına dair dokumlu belge tanzim etmiştir
iv.Hasara ilişkin davacı sigorta şirketi ve 2 davalı akdi taşıyıcı tarafından ayrı ayrı düzenlenen Ekspertiz Raporları her ne kadar Türkiye'de ibraz edilen belgelere dayalı yapılmış İse de, dayanağı varış havalimanında düzenlenen resmi hasar raporu tespitleri ile hasarlanmış e rotla-kargolara alt fotoğraflar da bulunmakta, fotoğraflar üzerinde tek kullanımlık tıbbi malzemelerin bir kısmının ezilerek haşatlanmış olduğu izlenilmektedir.
Ayrıca gerek davacı sigorta şirketi gerekse 2. davalı akdi taşıyrcının sigortacısı tarafından ayrı ayrı olarak düzenlettirilen Ekspertiz Raporlarına göre, ' havayolu ite vaotian tasıma esnasındaemtio-korgoda hosor olustuöu' tespit edilmektedir,
v.Somut olay bakımından, fiili taşıyıcı 1, davalı .......A O. nın Beljing havalimanında yer hizmetlerini sağlayan ifa sorumlusu yardımcısı olan 'Yer Hizmetleri Servisi' tarafından hasar tespiti yapıldığı dikkate alındığında, taraflar arası çekişmede 'tosımo esnosıncto. ttbbi malzeme olan emtiada kısmi hasor Dİustucu, dofavısıvio hasarın tastvtamn vûrdtmtıst konumundaki ver tıizmetferf kurulusunun buna badis olarak da tastvtonm bilgisi dahfinde otduöünun' kabulü gerekecektir.
Ancak, dosya içeriğinde hasar ihbarı yapıldığına ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır Dava konusu hava taşıması uluslararası hava taşımacılığı niteliğinde olması itibariyle, uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken Varşova-Montreat Sözleşmesinin 31/2-4 maddeleri hükümleri gereğince 14 gün içinde hasar ihbarının yapılmaması halinde dava hakkının düşeceği öngörülmüştür, Bu hak düşürücü sürelerin de davalılar tarafından ileri sürüldüğü görülmekte olup, takdiri Sayın Mahkemeye ait olacaktır.
D. Uluslararası havayolu ile kargo taşımalarında yasal mevzuat ve Varşova/Montreal Konvansiyonu'nun uygulanması;
Havayolu ile yapılan uluslararası kargo/yük taşımalarında Varşova Konvansiyonu (1929), La Haye Değişiklikleri (1955), 4. No lu Montreal Protokolü ile saptanmış yükümlülükler kapsamında, bu kurallara taraf olan Türkiye, son değişiklikleri içeren 1999 yılında imzalamış bulunduğu "Havayoluyta Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme" yi 25 03,2011 tarihinde onaylamış bulunmaktadır.
Bu nedenle andan sözleşme Türkiye için bağlayıcı olmakla birlikte, davada taşıma zamanında Türkiye ve Çin Halk Cumhuriyeti açısından 4, No,tu Protokolü İle Değişik Varşova Konvansiyonu hükümlerine göre tespit yapılması gerekecektir.
Şöyle kİ; Konvansiyonun coğrafi şartı Konvansiyonun İfl maddesi anlamında uluslararası taşımanın icra edildiği ilgili devletlerin/seferin başlangıç ve varış ülkesi her ikisinin de Konvansiyon tarafı olmasıdır, fiuna göre; Türkiye'den ve Türkiye'ye yapılacak uluslararası hava taşımaları Montreal Konvansiyonunu onaylamış olan devletlerin sınırlan dahilinde bulunan yerler arasında yapılmış veya bu taşıma sırasında Konvansiyonu onaylamış bir devlet sınırları içinde önceden anlaşmak olarak duraklama yapması halleri de dahil olarak yapılması halinde ilgili taşıma Montreal Konvansiyonu hükümlerine tabî olacaktır. İlgili taşımanın taraf olmayan bir devletin sınırlan içindeki yere veya yerden Türkiye'ye veya Türkiye'den Montreal Konvansiyonuna taraf olmayan bir devlete yapılması halinde Montreal Konvansiyonu uygulanmayacaktır.
Uyuşmazlığa konu davada, taşımanın Türkiye'den Çin Halk Cumhuriyet i'ne olduğundan, Türkiye ve Çin Varşova/Montreal Konvansiyonuma taraf olmaları dikkate alındığında, somut olayda Montreal Konvansiyonu hükümleri. Konvansiyonda yer almayan hükümler açısından İç hukuk kuralları uygulama alanı bulacaktır.
E. Taşıyanın sorumluluğu bakımından değerlendirme;
Yukarıda analiz ve değerlendirme bolumu (fi) bendinde de açıklandığı üzere; somut olayda, 2. davalı .... şirketi emtia-kargonun uluslararası havayolu ile taşırma İşini organize ederek, kargonun Beijing'e sevk ve taşıma işini üstlenmiş, taşımaya ilişkin Hava Yük Senetlerini düzenlemiş (HAW-MAW), uluslararası havayolu taşımasını ...... A.O.'na bırakmıştır. Bu durum gözetildiğinde. Hava Yük Senedi üzerinde ve navlun faturasında tespit edildiği gibi, taşıma ücreti Prepaid/Gdnderen tarafından peşin ödemeli şekli ile tek bedel kararlaştırılmış olup, taşıyıcı-taşıyan sayılma hususu TTK m,921'de belirtilmiştir. Dolayısıyla 2. Divalı .....' in taşıyıcı olduğunun. Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere, kabulü gerekecektir.
Taşıyıcı emtia-kargoyu teslim aldığı hali ile gönderilene teslim etmek zorundadır. Bu anlamda taşıyıcı edimini yerine getirirken aynı zamanda eşyayı koruma borcunu da üstlenir. Taşıyıcının eşyayı koruma borcu dolayısıyla, eşya zararı ile ziyamdan doğan sorumluluğu kargo-yükü alması ile başlar ve eşyanın tasarruf hakkı sahibine teslim ile son bulur.
Varşova/Montreal Sözleşmesi esas olarak tıavayolun ile yapıları uluslararası taşımalarda düzenlenecek taşıma belgeleri ile meydana gelecek zararlardan dolayı taşıyanın sorumluluğuna ilişkin hükümleri ihtiva etmektedir. Sözleşme sınırlı sayıda sebepler dışında sorumluluktan kurtulma Öngörmediği için özellikle HAVA KARGO TAŞIMALAR» BAKIMINDAN kusursuz sorumluluk öngörmektedir.
Konvansiyon Madde 11-Doküfnantasvonun Kanıt Gücü:
î. Hava sevk fişi ya da karga makbuzu kontratın tamamlandığına, kargonun kabul edildiğine dair kesin olmayan karine teşkil eder.
...
F. Sorumluluğun üst sının bakımından zıyaı uğrayan amtia-kargonun zarar ve tazminat değerlendirmesi;
Uyuşmazlığa konu davada, taraflar arası çekişme yukarıda detayları ite İrdelenerek arz ve izah edildiği şekilde;
1.Somut olay bakımından dava dışı sigortalıya ait emtia-kargoda kısmi hasar oluştuğu görüş ve kanaatine varılmaktadır.
2.Ancak, davalılar ...... A.O. ve .... şirketleri hasarlı alın an kargoyla ilgili davacı tarafından 14 günlük hak düşürücü süresi İçinde yazılı bir ihbar yapılmadığını belirterek, davacı tarafından ihbarda bulunma mükellefiyetini yerine getirilmediğini savunmaktadır. Bu husus yakanda da belirtildiği gibi Sayın Mahkemenin takdirinde bulunmaktadır
Uyuşmazlığa konu davada çekişme, kargoda kısmı hasar oluştuğu görüş ve kanaatimiz çerçevesinde değerlendirildiğinde, yük kargo taşımasında kargo/paket taştyrcıya verilirken gönderici varış yerinde teslimindeki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemedikçe, yani taşıyıcı vasıtasıyla sigorta örtüsü altına aldırmadıkça, kayıp, hasar ve gecikme durumlarında sorumluluğu beher kilogram için 19 Özel Çekme Hakkı SDR ile sınırlı olacaktır.
Varşova Konvansiyonu ve 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22 İnci maddesindeki düzenleme, taşıyıcının sorumlu olacağı üst sının belirlemektedir. Bu nedenle, öncelikle davacının gerçek zararının belirlenmesi bu zararın Konvansiyonun 22 inci maddesine göre tespit edilen zarar miktarının altında kalmakta ise gerçek zarar miktarının aksi halde sınırlı olan bu miktarın hüküm altına alınması gerekmektedir.
Konvansiyonun 23 maddesinde özel Çekme Hakkının milli paraya nasıl çevrileceğine ilişkin ayrıntılı bir düzenleme mevcuttur Sorumluluk davası neticesinde ÖÇH cinsinde hükmolunan tazminat miktarının milli para biriminin ÖÇH bakımından değerine göre yapılır(MK m,23/1) l ÖÇH kaç Türk Lirasına tekabül edeceği karar tarihinde hesaplanacaktır
Fiili-alt taşıyıcı ...... A.O. ile İstanbul-Beİjing havalimanları arasında yapılan taşımada emtia-kargonun kısmi hasara uğradığı, düzenlenen Kargo Hasarı Raporu, Ekspertiz Raporları ve ekleri hasar fotoğrafları ile sabit olup, hasar ihbarının hususu ise taşıyıcıya süresi içerisinde yapılıp yapılmadığı Sayın Mahkemenin takdirine bırakılmaktadır.
Tüm bu arz ve izah edilen bilgiler ışığında hesaplanacak tazminatın üst sınırı yönünde nihai tespit yapılabilmesi için paketleme şekline baktığımızda, alıcı firmanın ve .... Ekspertiz Raporu tespitleri dikkate alındığında, taşınan mal 1 koli, 140 adet, 60 kg. olup, hasarlı mal 10 adet, ağırlığı 4,29 kg hesaplanmıştır. Buna göre;
4,29 kg/brüt *19 ÖÇH (SDR) =8l.51 ÖÇH (SDR) üst limit olarak hesaplanmaktadır Mukayese:
IV- SONUÇ ve KANAAT
Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacı ve davalılar beyanları, yukanda yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda, nihai takdir ve hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c. 2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere,
1-Uyuşmazlığa konu davada, Varşova/Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı,
2-2 davalı .... Lojistik Hizmetleri AŞ nin taşımayı organize edip, dava dışı sigortalı adına uluslararası hava yolu ile taşıma işini üstlenerek ücret belirlemek suretiyle taşıyıcı sıfatına haiz olduğu,
3- Somut olayda 2. davalı ..... şirketinin akdi taşıyıcı taşıma işleri organizatörü, 1. davalı ...... A.O nın fiili-alt taşıyıcı sıfatı ile, işbu dava konusu ihtilaf bakımından hasarın ...... A O. taşıması esnasında esnasında olduğunun tespiti kapsamında olmak üzere sorumluluğuna gidilebileceği,
4-Sayın Mahkemenin dosyada mübrez, 'Kargo Haşan Raporu' iie 'Ekspertiz Roporbn' ve 'Hasar Fotoğraf lan' dikkate alınmak suretiyle tıbbi malzeme emtiasında kısmi hasar oluştuğu hususunu benimsemesi halinde, davacının davalılardan hasar bedelini talep edebileceği, meydana gelen kısmi hasarda nihai sorumluluğun fiili-alt taşıyıcı .... A.O.mn üzerinde olduğu,
5-Davalılar, ...... A.O ve ....... A.ş. nin ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğinden dolayı davanın reddi taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
6-Davacı sigorta şirketinin TTK m. 1472 hükmü uyarınca sigorta ettirenin haklarına halef olarak davalılara rücu edebileceği huşunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava rücu alacağına dayalı itirazın iptali davasıdır.Davacı taraf davalılar aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü' nün ..... sayılı dosyası ile rücu alacağından kaynaklı 18.878,92 TL asıl alacak ,418,57 TL işlemiş faiz toplamı19.297,49 TL üzerinden takip başlattığı ,davalının borcu olmadığı,ve yetkiye ilişkin süresinde takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde ve dava değeri 18.878,92 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla;
Davalı DACHSER 'in takibe itirazda kendi ikamet adresi İzmir olması sebebi ile yetki itirazında bulunmuş ise de diğer davalı ...... 'nin ikamet adresi Bakırköy Adli yargı sınırları içerinse kalmakla yetki itirazı reddedilerek yapılan yargılama uyarınca;
Davacının kendi sigortalısının 1 kap -60kg tıbbi malzeme cinsi emtiayı davalıların sorumluluğunda Çine nakledildiği,emtianın uçaktan tahliyesi sırasında ıslak vaziyette olduğu tespit edilen zararın dava dışı sigortalıya ödendiği ve davalılara rücu edildiği anlaşılmakla ;
Söz konusu uluslararası havayolu ile yapılan taşımada 2. davalı .....'in asıl-üst/akdi l. dava lı .... nun alt/fiili taşıyıcı sıfatına haiz olduğu ,
Uyuşmazlığa konu davada, taşımanın Türkiye'den Çin Halk Cumhuriyet i'ne olduğundan, Türkiye ve Çin Varşova/Montreal Konvansiyonuma taraf olmaları dikkate alındığında, somut olayda Montreal Konvansiyonu hükümleri. Konvansiyonda yer almayan hükümler açısından İç hukuk kuralları uygulanacağı,
Konvansiyon made 18 uyarınca;kargonun varış havalimanında uçaktan boşaltılması esnasında ,...... 'nin yer hizmetlerini sağlayan yardımcı şahıs tarafından hasarlandığının tespit edildiği, ve buna yönelik tutanak düzenlendiği,
IATA kuralı gereği CARGO CLAIMS /KARGO HASAR TALEP (TAKİP) dosyası açıldıktan sonra kargonun çıkış noktası olan ...... 'nin İstanbul havalimanı kargo birimine iletileceği ,somut olayda da hasar ihbarının fiili taşıyıcının yardımcısı tarafından yapılmış sayılması gerektiği,
Dava konusu emtianın kıymetinin belirtilmediği ve sigortalanmadığının anlaşıldığı ,
Uyuşmazlığa konu davada, kargoda kısmı hasar oluştuğu anlaşılmakla, yük kargo taşımasında kargo/paket taştyrcıya verilirken gönderici varış yerinde teslimindeki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemedikçe, yani taşıyıcı vasıtasıyla sigorta örtüsü altına aldırmadıkça, kayıp, hasar ve gecikme durumlarında sorumluluğu beher kilogram için 19 Özel Çekme Hakkı SDR ile sınırlı olacağı ,
Varşova Konvansiyonu ve 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22 İnci maddesindeki düzenleme, taşıyıcının sorumlu olacağı üst sının belirlediği,. Bu nedenle, öncelikle davacının gerçek zararının belirlenmesi bu zararın Konvansiyonun 22 inci maddesine göre tespit edilen zarar miktarının altında kalmakta ise gerçek zarar miktarının aksi halde sınırlı olan bu miktarın hüküm altına alınması gerektiği,
Alıcı firmanın ve .... Ekspertiz Raporu tespitleri dikkate alındığında, taşınan mal 1 koli, 140 adet, 60 kg. olup, hasarlı mal 10 adet, ağırlığı 4,29 kg hesaplanmakla,Buna göre;4,29 kg/brüt *19 ÖÇH (SDR) =8l.51 ÖÇH (SDR) üst limit olarak hesaplandığı ,
TTK 888 mad. ve asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcının müteselsilen sorumlu oldukları,
Karar tarihinde 1 SDR =8,19 TL olduğu uyaptan yapılan kontrolden anlaşılmakla;
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/83
KARAR NO: 2018/676
...
"Fiili taşıyıcı ,taşımanın tamamını veya bir kısmını ifa eden akdi taşıyıcı dışında başka bir taşıyıcıdır.Fiili taşıyıcı taşımanın tamamını veya bir kısmını akdi taşıyıcıdan aldığı yetkiye dayanarak ifa eder.Aksi ispat edilinceye kadar böyle bir yetkinin var olduğu kabul edilir.(M.K.39.madde)Akdi taşıyıcı ise ,fiili taşıyıcıya bıraktığı kısımda dahil olmak üzere taşımanın tamamından sorumludur.Taşımanın fiili taşıyıcı tarafından gerçekleştirilen kısmı bakımından ise akdi veya fiili taşıyıcı gönderene karşı müteselsilen sorumlu olur.(MK 40) Açıklanan sözleşme hükümlerine göre davalının sorumsuzluğuna ilişkin gösterdiği sebeb ve savunmaları itibar edilebilir değildir.
Taşıyıcının adamları kavramından taşıyıcıya bağımlı olarak çalışan ,taşıyıcının tabiyetinde bulunan kişiler ile taşıma işinin ifasında kullanılan ,taşıyıcı tarafından kendilerine bir iş tevdi edilen hizmetlerinden yararlanılan kişilerin anlaşılması gerekir. Atatürk Hava Limanı'na gelen emtia .... Havayolları tarafından getirildiğinde 1 kabının hasarlı olarak teslim alındığına dair 18.12.2013 tarihi itibariyle tutanak tanzim edilmiş ,Gümrük memuru ,.... kargo memuru ve Çelebi ambar memuru tarafından imzalanmıştır.Bu kişiler hava limanında yer hizmetleri-depolama hizmetleri yürüten kuruluşlar olup davalı taşıyıcı adına iş gören kişilerdir.Genellikle taşıma işinin ifasında gerekli olan birtakım hizmetlerin başka kişiler veya başka işletmelerden sağlanması yoluna gidilmektedir.Bagaj ve yüklerin teslim alınması gibi yer hizmetlerini yerine getirenler, yük kabul büroları veya depoları gibi .(Tuba Birinci Uzun-taşıyıcının sorumluluğu, sahife 116-117)Hasara ilişkin tutanak davalı taşıyıcı adına iş gören firmaların çalışanları tarafından imzalanmış olup ; hasarın ayrıca davalıya ihbar edilmesine gerek bulunmamaktadır.
......
Tüm anlatılanlara göre hasar ihbarının süresinde yapılmış olduğu ,davalı akdi taşıyıcının sağlam aldığı emtiayı sağlam olarak teslim etmek ile yükümlü olduğu ancak ayrıca değer belirtilmediğinden (m.22)sorumluluğunun sınırlı bulunduğu , sigortalı led lamba ve tüp emtiasının .... şirketinin sorumluluğunda taşınırken hasarlanmış olduğu, 87 kap emtianın Airwayvil belgesine göre brüt ağırlığının 905 kg olduğu 1 kap emtianın hasarlandığı göz önüne alındığında 1 kap emtianın bürüt ağırlığının 10,40 kg olduğu, sorumluluğun kg başına 19 SDR(toplam 197,60-sdr)ile sınırlı olduğu göz önüne alındığında 09.05.2014 takip tarihi itibariyle davalı taşıyıcının 613,60-TL zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla hükmün kaldırılarak davanın bu bedel üzerinden kısmen kabulü ile; davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline; takibin bu bedel üzerinden devamına,fazla istemin reddine kabul edilen alacağa talebi aşmamak üzere avans faizi işletilmesine alacak likit olmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
......."
Yukarıda anılan içtihat uyarınca hasar ihbarının süresinde yapıldığı ve her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla ;
Davacının rücu talebini Konvansiyon hükümleri neticesinde SDR üst limitimi aştığı bu hali ile karar tarihindeki SDR üzerinden ;Bakırköy .... İcra Müdürlüğü' nün .... sayılı dosyasına yapılan itirazın her iki davalı yönünden (Davacının 81,51 ÖÇH (SDR)x karar tarihinde ki SDR karşılığı 8,19-TL = 667,56-TL üzerinden sınırlı sorumluluk ilkesi uyarınca tazminat talebinin kabulü ile) 667,56-TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden kaldığı yerden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın kısmen kabulüne,
2-Bakırköy .... İcra Müdürlüğü' nün .... sayılı dosyasına yapılan itirazın her iki davalı yönünden (Davacının 81,51 ÖÇH (SDR)x karar tarihinde ki SDR karşılığı 8,19-TL = 667,56-TL üzerinden sınırlı sorumluluk ilkesi uyarınca tazminat talebinin kabulü ile) 667,56-TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden kaldığı yerden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkat tazminatı talebinin reddine,
4- 492 sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 1.289,61 TL karar harcından peşin alınan 322,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 967,20 TL ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
5-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 363,51TL ile aşağıda dökümü yapılan 1.630,45 -TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.993,96 TL yargılama giderinin kabul (% 3,53 ) red (%96,47) oranına göre hesaplanan 70,38TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 667,56 TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Kullanılmayan yargılama gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/202
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ....
E-imzalıdır.
Davacı Yargılama Giderleri
363,51.-TL İlk masraf
1.500,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 130,45 .-TL Yargılama gideri
1.993,96.-TL