T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/969 Esas
KARAR NO: 2022/309
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/10/2018
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :21/04/2022
Davacı vekili tarafından açılan istirdat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin yetkili hamil olduğu Keşidecisi ... A.Ş. Olan, ... Bank .... Şubesine ait, 30/11/2017 tarihli, .... çek nolu 100.000,00 TL meblağlı çek ile Keşidecisi ... Mak. Tek. Malz. Ltd. Şti olan, ... Şubesine ait, 30/11/2017 tarihli, .... çek nolu 50.000,00 TL meblağlı çek 26/09/2017 tarihinde müvekkil şirketin yetkilisinde çalındığını, müvekkil şirketin hırsızlık olayının gerçekleşmesi üzerine aynı gün Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığıa .... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduğunu ve Savcılığın aynı gün ilgili bankalara müzekkere yazarak durumdan haberdar ettiğini, Savcılık soruşturmasının devam ettiğini, davacı vekilinin davalarına konu çalınan çeklerle ilgili yaptıkları şikayet haricinde, davalı şirket ve şirket yetkilisi haklarında İstanbul Cumhuriyet Savcılığında da başka çalıntı çeklerle ilgili hırsızlık ve dolandırıcılık soruşturmalarının da mevcut olduğunu, davalı hukuka aykırı, haksız, gerçek bir ticar ilişki olmaksızın kötü niyetli olarak suç teşkil eden hırsızlık eylemi sonucunda dava konusu elinde tutmakta olduğunu, davaya konu çekin arkasındaki müvekkil şirketten sonraki yani çekler çalındıktan sonraki diğer ciroların sahte, uydurma cirolar olduğunu, haksız ve kötü niyetli olarak çalıntı çekleri elinde bulunduran davalıdan çeklerin istirdadına, davalıdan alınarak müvekkiline teslimini, istirdat mümkün olmadığı takdirde çeklerin meblağı olan 150.000 TL 'nin keşide tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı adına usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının yetkili hamili olduğu keşidecisi ... A.Ş olan ... Bank ... Şb ait, 30/11/2017 tarihli, ... çek nolu 100.000,00 TL meblağlı çekin ve keşidecisi ... Mak. Tek. Malz. Ltd. Şti. Olan ... ... şubesine ait, 30/11/2017 tarihli, .... çek nolu 50.000,00 TL meblağlı çekin 6102 Sayılı TTK'nun 792 . maddesi uyarınca istirdatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; davacı tarafından dava konusu çeklerin iptali için çek iptali davası açıldığı, yapılan yargılamada dava konusu çeklerin davalı tarafından ibraz edilmesi sebebiyle çek istirdatı davası açılması için süre verildiği, davacı tarafça çek istidatı davası açılması sebebiyle dava konusu çekler yönünden konusuz kalan davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Dava konusu keşidecisi ... A.Ş olan ... Bank ... Şb ait, 30/11/2017 tarihli, ... çek nolu 100.000,00 TL meblağlı çek incelendiğinde; çekin keşidecisinin ... A.Ş., lehtarının ... Tarım Enerji Yatırımları San. Tic. A.Ş. olduğu, çekin arka yüzünde cirantaların sırasıyla ... Tarım Enerji Yatırımları San. Tic. A.Ş., ... Su Ürünleri San. A.Ş., ... Ayakkabı İmalat Otomotiv ve Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., ... Tekstil, ... ve ... Tekstil İnşaat Mobilya Orman Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu görülmüştür.
Dava konusu keşidecisi ... Mak. Tek. Malz. Ltd. Şti. Olan ... ... şubesine ait, 30/11/2017 tarihli, ... çek nolu 50.000,00 TL meblağlı çekin incelenmesinde; keşidecisinin ... Mak. Tek. Malz. Ltd. Şti., lehtarının ... Mali Danışma Hizmetleri A.Ş. olduğu, çekin arka yüzünde cirantaların sırasıyla .... Mali Danışma Hizmetleri A.Ş., ...., ... Su Ürünleri San. A.Ş., ... Ayakkabı İmalat Otomotiv ve Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., .... ve ... İnşaat Mobilya Orman Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olduğu görülmüş ve çekin ibrazında karşılıksız çıktığına dair banka kaşesi vurulduğu görülmüştür.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; dava dışı .... Demir Mamulleri Paz. San. Tic. A.Ş. Tarafından dava konumuz olmayan çekin çalınması sebebiyle hırsızlık suçundan şikayette bulunduğu, soruşturma sonucunda Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sırasına yetkisizlik kararı verildiği görülmüştür.
Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; dava dışı .... Demir Mamulleri Paz. San. Tic. A.Ş. Tarafından dava konumuz olmayan çekin çalınması sebebiyle hırsızlık suçundan şikayette bulunduğu, soruşturmanın daimi aramaya kaydedildiği ve faili meçhul olduğu görülmüştür.
Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş; incelenmesinde; davacı tarafından dava konusu çeklerin çalınması sebebiyle hırsızlık suçundan suç duyurusunda bulunduğu, soruşturma sonucunda daimi arama kararı verildiği ve failin meçhul olduğu anlaşılmıştır.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; dava dışı ... Endüstriyel Ürünler Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından dava konumuz olmayan çekler için hırsızlık suçundan şikayetçi olduğu ve yapılan soruşturmada Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na yetkisizlik kararı verildiği görülmüştür.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; dava dışı ... Endüstriyel Ürünler Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından dava konumuz olmayan çekler için hırsızlık suçundan şikayetçi olduğu ve soruşturmanın devam ettiği görülmüştür.
Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; dava dışı ... tarafından dava konumuz olmayan çeklerin çalınması sebebiyle şikayetçi olduğu ve soruşturmanın devam ettiği görülmüştür.
6102 Sayılı TTK'nda düzenlenen kambiyo senetleri ve bunlar arasında bulunan çek sebepten mücerrettir. Kambiyo senetlerindeki taahhüdün mutlaka bir sebebi vardır, ancak bu sebep senet üzerinde açıklanmamıştır ve kambiyo senetlerini temel ilişkiden soyut hale getirmektedir. Aksine davranış yani kambiyo senetlerinin temel ilişki ile ilişkilendirilmesi kambiyo senetlerini hükümsüz hale getirir. Çek bir ödeme aracıdır ve çekin temelinde nitelikli bir havale ilişkisi yatar. Çek bir ödeme aracı olduğundan mevcut bir borcun ifası anlamına gelmektedir ve bunun aksi ve bedelsizlik iddiası ancak kesin deliller ile ispat edilebilir.
6102 sayılı TTK'nun 687. Maddesi uyarınca "...keşideci, lehtarla arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun" hükmü düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK'nun 790. Maddesi uyarınca Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır hükmünün düzenlendiği, bu hüküm gereğince somut olayda dava konusu çeklerdeki ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nun 792. Maddesi uyarınca Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu hükmünün düzenlendiği, davamız konusu çekte ciro silsilesinin düzgün olduğu, dava konusu çekler ile ilgili davacı tarafça şikayette bulunulduğu, söz konusu şikayetin Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturulduğu ve dosyanın failinin meçhul olması sebebiyle daimi arama kararı verildiği, davalının dosyada şüpheli olmadığının görüldüğü, bu nedenle soruşturma sonucunun Mahkememizce beklenmesinin esasa etkili olmayacağı anlaşıldığından sonucunun beklenmediği ve davalı yetkili hamilin çekleri kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunun ispatlanamadığından davacının çekleri istirdatı talep etme hakkı olmadığı tespit edilmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 825/1. maddesi uyarınca borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def’ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def’ileri ileri sürebilir. Davacı tarafça çekteki cirosu üzerindeki imza inkar edilmemiş, sonraki ciroların sahte olduğu, davalı ile ve sonraki cirantalar ile ticari ilişkilerinin olmadığı ileri sürülmüştür. Davalı davacıdan sonraki ciranta değildir ve çeki davacıdan almamıştır. Davacının kendisinden sonraki cirantaya karşı ileri sürebileceği şahsi defileri iyi niyetli yetkili hamile ileri sürebilmesi mümkün değildir. Davacı kendisinden sonraki cirantaların imzalarının sahteliğini ve ciroların sahteliğini çek istirdadı davasında yetkili hamile karşı ileri süremez. Çünkü çekteki ciro silsilesi düzgündür ve ciroların sahteliği hamilin kötü niyeti ispatlanmadığı sürece hamilin kötü niyetini ispatlamaz. Davacı tarafça imza inkarında bulunulmamış ve senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan bir def'i ileri sürülmemiştir. Çek sebepten soyut bir ödeme aracı olduğu için taraflarca defter ve kayıtlarına kaydedilmesi zorunlu değildir. Bu nedenle defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılması esasa etkili olmayacağından çek üzerinde imzası bulunan kişilerin defter ve belgeleri inceletilmemiştir. Davacı tarafça davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusuru olduğunda dair iddialarını ispatlar delil dosyaya sunulmadığından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan Haçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu harcın 2.561,63 TL peşin harçtan mahsubu ile 2.480,93 TL bakiye harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
5-Kararımızın kesinleşmesine müteakiben dosyamız arasında bulunan Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....esas sayılı dosyasının mercine İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2022
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır