T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/216 Esas
KARAR NO: 2022/332
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/12/2018
KARAR TARİHİ: 28/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Uzun yıllardır ayakkabı ürettiğini, ayakkabı tabanlarını .... Plastik Mamüllerine ürettirdiğini ve üç farklı ayakkabı kalıbı için düzenlenen faturaların ödendiğini ve kalıpların tabana dönüşmesi için davalı ... firmasına gönderilmesi talimatı verdiklerini, .... firmasınında üretmiş olduğu ayakkabı kalıplarını ... firmasına göndereceğini teyit ettiğini ,davalı ... A.Ş'den taban kalıplarının ... firmasına gönderilmesini noter aracılığıyla ihtar ettiklerini,verilen cevapta kalıpların kendielrinde olduğunu ancak bu kalıpların davalı ... Ltd Şti tarafındna verildiğini ve mahkeme kararı olmadan verilmeyeceğini bildirdiklerini ,bu beyanın gerçek dışı olduğunu beyanla ... A.Ş firmasının uhdesinde bulunan 34 adet kalıbın davalılardan alınarak imha edilmesini, ekte sunulan faturalar doğrultusunda 15.080 Euro cinsinden taraflarına ödeme yapılmasına ve ... firmasının siparişlerini üretmemesinden kaynaklı maddi zarar için 10.000 TL ve pazar kaybından kaynaklanan manevi zarardan dolayı 20.000 TL ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalı ... Taban Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin teminat şartını yerine getirmediğini, yabancı uyruklu olan davacı şirketin açmış olduğu bu dava ile birlikte davalı müvekkilinin zarar ve ziyanlarının yargılama giderlerinin kaşrılığı olarak teminat göstermesi gerektiğini, ayrıca yetki, görev, zamanaşımı ve husumet itirazında bulunduklarını, davacının üzerinde mülkiyet iddia ettiği ..., .. ve .. kod numaralı ayakkabı taban kalıplarının diğer davalı ... şirketince, kendisi için üretim yapılıp satılmak amaçlı müvekkiline teslim edilidğini, davalı ...'nun özel kalıpları olup müvekkilince bu güne kadar bu kalıplarla sadece davalı ... şirketi adına taban üretimi ve satışı yapıldığını, müvekkilinin ve diğe rdavalı şirketin ticari kayıtlarının bu hususu doğrulayacağını, davacının bu dava ile üzerinde mülkiyet iddia edilen ayakkabı taban kalıplarının sayısı noktasında gerçek dışı ve çelişkili beyanda bulunduğunu, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;Davalı ... A.Ş. ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Konuyla ilgili davacı taraf aleyhimize Sakarya .... AHM ile dava açmıştır, müşteki firma ile ticari ilişkimiz vardır, kalıpların kendine ait olduğunu söyleyen firma buna ilişkin delil sunmamıştır, bizim alacağımız olduğu halde kalıpların tarafımızca gasp edilerek menfaatimiz doğrultusunda kullandığımız gerçek dışıdır, asıl alacaklı olan biziz, davanın reddini istiyoruz, dedi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı yan eser sözleşmesi ve mülkiyet iddiasından kaynaklı alacak talebi ile iş bu davayı açmıştır.
İş bu davaya konu uyuşmazlığın ; 17/09/2015, 22/02/2015, 29/02/2016, tarihli faturalar ile dava dışı Megatab firmasının ürettiği iddia edilen ayakkabı kalıplarının ayakkabı tabanına dönüşmesi için dava dışı .... firması tarafından (davacı adına hareket ederek) ...... A.Ş'ye gönderilip gönderilmediği, 01/11/2016 tarihli sevk irsaliyesinin bu hususu ispatlayıp ispatlayamadığı, ayakkabı kalıbına dönüştürülmesi için davacı ile davalı ...... A.Ş arasında sözleşme olup olmadığı, ...... A.Ş'nin bu sözleşme uyarınca üretim yapıp yapmadığı, yapmamış ise davacının bundan kaynaklı maddi zararının oluşup oluşmadığı, kalıpların halen mevcut olup olmadığı noktasında toplanmakla ;
718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır.
MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.
HMK madde 84 ve devamı maddelerde düzenlenen teminat, hukuki nitelik açısından HMK madde 114/1-ğ’de açıkça belirtildiği gibi bir ilk itiraz değil dava şartıdır. Dava şartları mahkeme tarafından esas hakkında incelemeye girişmeden önce araştırılır ve dava şartlarının varlığı tespit edildikten sonra esas hakkında tahkikata başlanılır. Buna göre davacının teminat yükümlülüğünün bulunup bulunmadığına mahkeme, davanın esasına girişmeden önce re’sen karar verecektir. Mahkeme tarafından davacının teminat yatırması gerektiğine karar verildikten sonra hakim tarafından re’sen belirlenecek olan teminat miktarı belirlenen kesin süre içerisinde davanın esasına girilmeden önce yatırılmak zorundadır. Aksi halde dava usulden reddedilir.
Davacı yan yabancı menşeeli şirket olup Adalet Bakanlığın yazılan müzekkere uyarınca teminattan muaf olduğu anlamış ise de; davalı tarafından dosyaya davacının ödemeden acziyetine ilişkin sunulan bir kısım evraklar incelendiğinde;HMK 84 maddesi uyarınca davacının teminat yatırmasına karar verilmiş bu hususta ;
Dava değerinin 121.988,00 TL olduğu anlaşılmakla HMK 84.Maddesi uyarınca davacı taraftan dava değerinin %15'i oranında 18.298,20 TL miktarında teminatın davacı tarafça 1 haftalık kesin süre içerisinde dosyaya ikmaline bu süre zarfında ikmal edilmediği takdirde HMK 84.Maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtaratı davacı tarafa yapılmış talep edilen ek süre sonunda da duruşma gününe kadar teminatın yatırılmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK 88.Maddesi uyarınca açılan davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70- TL harcın 2.083,26 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 2.002,56 TL bakiye harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 15.538,86 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır