T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/385 Esas
KARAR NO: 2022/534
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/05/2018
KARAR TARİHİ: 23/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında, haricen düzenlenen 18.04.2017 tarihli sözleşmede, davalılar "işveren" olarak, davacı ise, "işgören" olarak adlandırıldığını, sözleşmenin konusunun, hep birlikte işveren sıfatını alan davalıların, .... projesinde yer alan ticaret merkezinde mevcut boş yerleri ile, mukavelenin geçerli olduğu dönemde boşalacak olan iş yerlerinin, ortak alanların, tüm açık ve kapalı alanlar ile, eklentilerinin 3. şahıslara kiraya verilmesi ile, bu ticaret merkezinin yönetim hizmetlerinin yürütülmesi görevinin, davacı tarafından üstlenilmesine ilişkin olduğunu,sözleşmeye göre, 3. şahıslar tarafından yapılacak her türlü kiralamalar da, işgören tarafından yapılmış gibi kabul edilerek, buna göre ücretlendirilecek ve işgörene, bu bedel üzerinden komisyon ödeneceğini, sözleşmenin 01.05.2017 tarihinden itibaren, 1 yıl süre ile geçerli olduğunu, bu sürenin 01.05.2018 tarihinde dolduğunu, sözleşme uyarınca, davacı firma, sözleşme ile üstlendiği edimleri ifa etmeye başladığını, bir kısım bağımsız bölümler, davacı şirket tarafından temin edilen 3. şahıslara kiralandığını, kira sözleşmelerinin ilgili malik tarafından imzalandığını, bir kısım bağımsız bölümlerin ise mal sahipleri veya 3. şahıslar tarafından temin edilen kişilere kiralandığını, davacı şirketin üstlendiği işin karşılığı olarak, sözleşmenin başlangıcından itibaren, aylık ücret karşılığı faturalar kestiğini ve ilgilisine teslim edildiğini, davalılardan arsa sahipleri ...,..,...., ..., ... ve ... vekilinin 16/10/2017 tarih, ... sayılı ihtarname keşide ederek taraflar arasında düzenlenmiş olan 18/04/2017 tarihli sözleşmenin feshedildiğini davacı şirkete bildirdiğini, davacı şirketin cevabi ihtarname ile davalıların sözleşmeyi feshetme haklarının bulunmadığını, sözleşme süresince işleyecek ücretin ödenmesi gerektiğini bildirdiğini, taraflar arasında dilekçede ayrıntılı olarak belirtilen ihtarnamelerin karşılıklı tebliğ edildiği davalıların olumsuz tavırları karşısında davacı şirketin davalıların tahsis ettiği ofisten ayrılıp floryadaki başka bir ofiste sözleşme gereği üstlendiği işi yürütmeye devam ettiğini, davalı tarafın vekalet-simsarlık sözleşmesini hiçbir haklı nedene dayanmaksızın tek taraflı olarak fesh ettiğini, davalı taraftan sözleşme kapsamında alacakları bulunduğunu belirterek; Arsa sahibi davalılardan, faturaya dayalı alacak nedeniyle; ....ten 9.780,00 TL ve ....'ten, 648,00- TL ödenmeyen fatura bedelinden dolayı bakiye alacağı, bu davalılara çekilen ihtarnamenin tebliğ tarihi olan, 20.11,2017 tarihinden itibaren, verilen 10 günlük ödeme süresinin bittiği, 31.11-2017 tarihinden geçerli olmak üzere, temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tahsiline, ..,..,...,...,.... ve ....'ten, 8.850,00 TL + 6.750,00 T L = 15.600,00-TL tutarındaki fatura bedeli ve KDV'den doğan alacağımızın, bu davalılara çekilen ihtarnamenin tebliğ tarihi olan, 20.11.2017 tarihinden itibaren, verilen 10 günlük ödeme süresinin bittiği, 31.11.2017 tarihinin temerrüt başlangıcı olarak kabulü ile, temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tahsiline, tüm arsa sahipleri; ..... , ..... , ....., ....., ..... ve .....'ten 01/11/2017' den 01/05/2018’e kadar işleyecek sabit kiralama hizmeti ücret bedeli olan, 53.100,00-TL'nin, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsiline, Yüklenici ... Adi Ortaklığı Ticaret İşletmesi ortakları; ..... Yapı... A.Ş. ve ..... Yapı ... L td . Şti. 'den; kesilen faturalar bedeli 26.550,00 TL'nin, bu davalılara çekilen ihtarnamenin tebliğ tarihi olan, 02.01.2018 tarihinden itibaren, verilen 3 günlük ödeme süresinin bittiği, 06.01.2018 tarihinden geçerli olmak üzere, işleyecek avans faizi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsiline, aynı davalılardan, 01.12.2017' den, 01.05.2018' e kadar işleyecek sabit kiralama hizmeti ücret bedeli olan, 44.250,00 TL'nin, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsiline, 01/05/2017 tarihinden, 01/05/2018 tarihine kadar, 1 yıllık sözleşme süresi içerisinde 3.şahıslar tarafından yapılmış olan tüm kiralama işlemlerinden doğan komisyon alacağımızın tespiti ile, bu kalemden doğan alacağınızdan, şimdilik, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile, 1.000,00 TL'nin, tüm davalılardan (arsa sahipleri ve yüklenicilerin tümü) dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar adına usulüne uygun olarak davetiyeler tebliğ edilmiştir.
CEVAP;Davalılar ..... , ..... , ....., ....., ..... ve ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki iş ilişkisinin ticari bir iş olup, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı firmanın sözleşme ile üstlenmiş olduğu satış, pazarlama ve yönetim faaliyetleri hizmetini yerine getiremediği için taraflar arasında karşılıklı yapılan görüşmeler neticesinde akdedilen sözleşmeler kapsamındaki iş ilişkilerinin sonlandırıldığını ve sözleşmelerin feshedildiğini, davacı firma ile yapılan sözleşmelerden beklenen faydayı sağlayamadıklarını ve zarara uğradıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;Davalılar ... Adi Ortaklığı Ticaret İşletmesi ortakları; ..... Yapı Tic. San A.Ş. ve ..... Yapı Gayrimenkul İnş. San.Tic Ltd . Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan sözleşmenin üzerinden yaklaşık 6 ay aşkın bir süre geçmiş olmasına rağmen davacının kiralama konusunda yeterli çabayı göstermediğini, yeterli personel bulundurmadığını ve birkaç işyeri dışında kiralama yapamadığını, dükkanların çoğunun kiraya verilemediğini, AVM nin açılışının halen yapılamadığını bu nedenle davalıların zarar ettiğini, davacı firmanın davalı firmaya gelerek hesap mutabakatı yapmadan herhangi bir bedel talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
07/09/2021 Tarihli Bilirkişi Ön Raporunda;
Davacı tarafından defter içeriklerinin incelemede ibraz edilmediği, defter incelemesi yapılmadan sair hususlarda bir inceleme ve değerlendirme yapılamayacağı belirtilmiştir.
01/04/2022 Tarihli Bilirkişi Ön Raporunda;
Davacı tarafından ticari defter ve belgeler ibraz edilmediğini bu aşamada yapılacak değerlendirme bulunmadığından bu nedenle incelemenin yapılamadığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İş bu dava sözleşmeden kaynaklı alacak davası olup;
Davacı taraf ile davalılar arasında 18/04/2017 tarihli sözleşme uyarınca ... projesinde yer alan iş yerleri,ortak alan ,açık ve kapalı alanlar ile eklentilerinin 3.kişilere kiraya verilmesi ve ticaret merkezinin yönetim hizmetlerinin yürütülmesi amacı ile hizmet sözleşmesi akdedilmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Davacı ile davalı arsa sahipleri ve adi ortaklık arasındaki kiralama sözleşmesi uyarınca, davacının sabit ücret ve kiralama ücreti, yönetim ücreti alacağının olup olmadığı noktasında toplanmakla ;
Davacının aylık sabit kiralama danışmanlık ücreti alacağı yönetim hizmeti başlayınca da yönetim hizmet bedeli olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır. Her bir kiralama işi karşılığı da ücret alacağı olacağı belirlenmiştir.
İş bu talepler uyarınca tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi , yapılan kiralama işlerine ait kazançların tutarlarının hesaplanması gerekmekte olup,18/06/2021 ve 03/12/2021 tarihlerinde tarafların defter ve belgeleri üzerinde inceleme kararı verilmiş ,davacı taraf ücretini yatırdığı halde her iki inceleme gününde deusulüne uygun ihtarata rağmen defter incelenmesinden kaçınmıştır.
Tarafların sahip olduğu ispat hakkı yargılamada tarafın usulüne uygun olarak dayandığı elverişli delillerin, kural olarak, tamamının toplanmasını ve değerlendirilmesini gerektirir. İspat hakkı ve yargılama sonucu doğru bir karar verilmesini amaçlayan hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü gereğince taraflarca bildirilen kabule şayan ve elverişli delillerin toplanması ve incelenmesi mahkemenin yükümlülüğündedir.
Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (4721 sayılı TMK m. 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (6100 sayılı HMK m. 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz (6100 sayılı HMK m. 191). Eldeki davada ispat yükü sözleşmeden kaynaklı alacaka talebinde bulunan davalıya teslim edildiğini iddia eden davacı üzerindedir. Ancak davacı davasını ispata mahir delil sunmaktan kaçınmış olup iş bu davanın ispatlanamadığından reddi gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 80,70- TL harcın 2.577,48 TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 2.496,78 TL bakiye harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ..... Yapı Tic. ve San. A.Ş. tarafından sarf edilen 17,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ..... Yapı Tic. ve San. A.Ş.'ye verilmesine,
5-Davalılar ....., ....., ....., ....., ....., ..... tarafından sarf edilen 5,20 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ....., ....., ....., ....., ....., ..... 'e verilmesine,
6-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 18.288,16 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar ....., ....., ....., ....., ....., ....., ..... Yapı Tic. ve San. A.Ş. ve ..... Yapı Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
7-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2022
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır