T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/45 Esas
KARAR NO: 2021/896
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/02/2014
KARAR TARİHİ: 05/10/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :03/11/2021
Davacı vekili tarafından açılan Alacak davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket kredi sigortası alanında faaliyet gösteren sigortacı, davalının ise akaryakıt ticareti ile iştigal eden tacir olduğunu, davalı, kredi sigortası sözleşmesi çerçevesinde kredi limit tahsis edilen alıcılarına poliçe süresi olan 1.4.2011-31.3.2012 tarihleri arasında yapacağı faturalı satışların bedellerinin vadelerinde ödenmemesi rizikosunu sigortalattığını, poliçede sigortalanan ciro 60.000.000 TL prim oranı %0,22, beklenen yıllık net prim tutarı 132.000-TL (BSMV hariç) ve bu primin BSMV dahil olmak üzere peşinat ve taksit ödeme vadeleri belirtildiğini, yine poliçede "Hasar Geçmişine Göre Prim Ayarlaması. %100 ile %200 arasında bir hasar/prim oranı için %40; %200 ve üzerinde bir hasar/prim oranı için %60 ek prim tahakkuk ettirilecektir" şeklinde bir kloz bulunduğunu, söz konusu poliçe kapsamında davalı, alıcısı .... Turizm Seyahat ve Taşımacılık Ltd.Şti firmasının fatura borçlarını vadesinde ödemediğini belirterek müvekkiline 21.10.2011 tarihinde hasar İhbarında (müdâhale talebinde) bulunduğunu, bu hasarla ilgili olarak müvekkilinin davalıya toplam 474.435,97-TL tazminat ödemesi yaptığını, tazminat ile ilgili ibraname ve tazminat ödemesinin müvekkilinin ... Bankası ... Şube hesabından davalının ... Bankası ... Şubesindeki hesabına 213.2012 tarihinde yapıldığına dair banka ödeme dekontunun dava dilekçelerinde ekli olduğunu, davalının müvekkiline 1.4.2011-31.3.2012 tarihleri arasında gerçekleşen cirosunu 58.467.932,17-TL olarak bildirdiğini, sigorta başlangıç tarihinde sigortalanan ciro ile gerçekleşen ciro arasındaki fark olan 1.532.067,83 TL ye prim oranı %0,22 uyfulandığında 3.370,55 TL net olmak üzere BSMV dahil 3.539,08 TL prim iadesi çerçevesinde alacağı tahakkuk ettiğini, bu alacağa ilişkin 17.04.2013 tarihli zeyilnamenin dilekçede ekli olduğunu, ödenen tazminat ve gerçekleşen prim tutarı birbirine oranlandığında %368,84 hasar prim oranı gerçekleştiğini, hasar prim oranının %200 ün üzerinde olması nedeniyle, müvekkili lehine gerçekleşen primin %60 ı tutarına denk gelen net 77.177,67 TL ve 3.858,88 TL BSMV olmak üzere toplam 81.036,55 TL ek prim alacağı tahakkuk ettiğini, müvekkilinin ek prim alacağına ilişkin 17/04/2013 tarihli zeyilname dilekçeleri ekinde olduğunu, poliçe hükümleri gereğince müvekkili lehine tahakkuk eden ek prim alacağı olan 81.036,55 TL den davalı lehine tahakkuk eden 3.539,08 TL prim iadesi alacağı mahsup edildikten sonra, müvekkilinin davalıdan 77.497,47 TL ek prim alacağı bulunduğunu, bu alacağın ticari defter ve kayıtlarla da ispatlanacağını, davalının 77.497,47 TL ek prim borcunu ödememesi üzerine, 30/05/2013 tarihinde bir kez daha borcu ödemesi için yazılı bildirimde bulunulduğunu ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 77.497,47 TL ek prim alacağının 17/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında ayrıca 01/04/2012-31/03/2013 tarihleri arasındaki dönem için de ... nolu kredi sigortası poliçesi bulunduğunu, bu sigorta dönemi içerisindeki hasar başvuruları sonucunda da müvekkilinin davalıya toplam 893.515,90 TL sigorta tazminatı ödemesi yaptığını, bu hasar ödemeleri için ilgili poliçe gereğince hasar geçmişine göre prim ayarlaması esasları çerçevesinde tahakkuk edecek ek prim talep hakkalarını ise saklı tuttuklarını, davanın kabulüne ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak müvekkilinin ek sigorta prim alacağı olan 77.497,47 TL nin 17/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında sigorta poliçesi İmzalandığının doğru olduğunu, davacı tarafın %368,84 oranında hasar prim oranı olduğu iddiasında bulunduğunu ve davacı tarafın bu orana nasıl ulaştığının anlaşılamadığını, tazminat olarak davacı şirket tarafından ödenen meblağın hasar prim oranına endekslendiğinde % 200 üzerinde bir hasar prim oranına denk gelmediğini, bu nedenle davacı tarafın talep ettiği % 200 üzerinde hasar prim oranlarında gerçekleşen primin %60 tutarında ek prim ödemesinin hukuka ve sözleşmeye aykırı olarak talep edildiğini, ek prim alacaklarına ilişkin müvekkil şirkete ödeme yapılması hususunda bir talep ulaşmadığını, müvekkil şirket ve aynı grup bünyesinde çalışan 20 diğer şirketin davacısı olduğu Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. sayılı dosyasında yargılaması devam eden iflas erteleme talepli davanın derderst olduğunu, müvekkil şirket hakkında 02.06.2013 tarihinde tedbir kararı verildiğini, 06.12.2013 tarihinde ise İş bu tedbir kararının genişletildiği ve müvekkil şirket aleyhine takip başlatılmasının yasaklandığını, derdest olarak devam eden işbu iflas erteleme talepli davanın bekletici mesele yapılarak işbu davanın bu nedenle Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında verilecek kararın beklenmesi gerektiği kanaatinde olduklarını, su nedenlerle, fazlaya ilişkin talep delil ve sair haklarının saklı kalması kaydıyla, davanın yetkisizlik kararı verilerek yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, bu talep uygun görülmediği takdirde Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyanın bekletici mesele yapılmasına, nihai karar verilmeden önce söz konusu davanın sonuçlanmasının beklenmesine, davanın esastan reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, prim alacağının tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki sigorta poliçesinden kaynaklanan davacının davalıdan prim alacağının olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
Dosyada tüm deliller toplandıktan sonra, dosyanın sigortacı ve mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek dava konusu alacak hususunda rapor alınmasına karar verilmiş, 13/02/2015 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı sigortacı, akaryakıt işi ile iştigal eden sigortalısı davalı ... Akaryakıt Tic San A.Ş adına ... Poliçe No ve 01/04/2011-31/03/2012 vade ile Minimum Prim Yıllık: 237.600 TL beklenen Yıllık Prim: 138.600 TL ve Beher Hasar Muafiyeti: 2.000 TL limitler ve sigortalanan Ciro: 60.000 TL olmak üzere "Kredi Sigortası" adı altında sigorta teminatı verilmiş olup, dava konusu bakımından; " Hasar Geçmişine Göre Prim Ayarlaması " Özel Şartında; %100 ile %200 arasında bir hasar/prim oranı için, %40; %200 ve üzerinde bir hasar/prim oranı için % 60 ek prim tahakkuk ettirilecektir, düzenlemesine yer verildiğini ve ayrıca bu yönde bir zeyilname de düzenlendiğini, Davalı sigortalı şirket, alacaklısı olduğu firma dava dışı ... Turizm Seyahat ve Taşımacılık Ltd. Şti.” nin “ Ödememe Durumu “ na ve teminata konu sigorta poliçesine ve sigortalının 21.10.2011 Tarihli "Müdahale Talebi “ ne istinaden bila tarihli İbranamede Muafiyet Tenzili sonrası davacı sigortacı sigortalısına 474.435.97 TL Tazminat tediyesi 21.03.2012 Işlem Tarihli Barka Havalesi ile ödendiğini, Taraflar arasında uyuşmazlık; davalı sigortalının Kredi Sigortası poliçe dönemi içerisinde gerçekleşen hasarın, dolayısıyla kendisine ödenen tazminat tutarı ile ödediği sigorta primi oranına göre davacı sigortacının ek prim ( sürprim ) tahakkuk ettirilip ettirilemeyeceği ve bu sürprim oranının yerindeliği noktasında toplanmaktadır ve ayrıca davalı sigortalı sözleşmenin kurulması ( poliçe düzenlenmesi ) esnasında sigortanın şartları bakımından “ Bilgilendirme “ nin yapılmadığı itirazında bulunulduğunu, Dava dosyasında mevcut " Kredi Sigortası Bilgilendirme Formu “ ndan görüleceği üzere davacı sigortacı, gerek 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu “ Sigorta Sözleşmeleri “ Başlıklı 11/3. mad. Hükmü, gerekse 28.10.2007 t. 26984 s. RG “ Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik “ kapsamında sigorta sözleşmesinin kurulması esnasında davalıyı sigortanın şartlarından bilgilendirdiği anlaşılmakta ve yine Hazine Müsteşarlığı tarafından tek tip form şeklinde hazırlanan bu bilgilendirme formunun C.6 mad. Hükmünde “ Tarafların, sigorta genel şartlarına ek olarak, kanuna, ahlaka aykırı bulunmamak ve sigortalı aleyhine olmamak üzere özel şart kararlaştırabilme hakkı vardır, düzenlemesine yer verilmiş olmakla, bu kapsamda davacı sigortacının teminata konu poliçe üzerinde Özel Şart olarak belirlenen hasar/sürprim uygulaması da mevzuata uygun bir düzenleme olduğunu ve bu durumda, aşağıda belirlenecek icmal sonucu ulaşılacak sürprim tutarının davalı sigortalı tarafından davacı sigortacıya ödenmesi gerekeceğini,
Sigortalının (01.04.2001/31.03.2012) Cirosu / Poliçe Tahakkuk Primden Alacağı:
> Ciro Beyan 60.000.00 TL - 58.467.932.17 TL Gerçekleşen: - 1.532.067.83 TL Ciro Fark
> Eksi Fark 1.532.067.83 TL x 0.22 Fiyat x Vo 5 BSMV: 3.539.08 TL İade Prim
Sigortalının Tazminat/prim Oranını Göre Ödemesi Gereken Ekprim/sürprim:
> Tahakkuk Net Prim 132.000.- TL - 3.370.55 TL İade Net Prim = 128.629.83 TL Net Prim
> Ödenen Tazminat 474.435.,97 TL / 128.629.45 TL Ödenen Prim = % 368.84 Prim/Hasar
> Poliçe Prim 128.629.45 TL x % 60 Sürprim x % 5 BSMV = 81.036,55 TL Sigortacıya ödenmesi gereken ek prim.
Davacı sigortacı, her ne kadar şirketine ödenmesi gereken prim/hasar oranı sonucu tahakkuk ettirdiği ek prime ilişkin olarak 17.04.2013 Ek Prim Ödeme Vadeli bir Zeyilnmame düzenlenmiş ve de davaya beyan yazısında da bu tarihten itibaren temerrüt faizi talep edilmiş ise de; yine beyanında, davalıdan primin ödenmesinin talep edildiğine dair 30.05.2013 Tarihli bir E-Posta Çıktısı delil olarak sunulduğunu, Esasen, sigorta tekniği bakımından sigortacı ( 21.03.2012 ) tazminat tediyesi esnasında o tarihte sigortalısının yaklaşık bir yıllık cirosu ve prim tazminat oranı dikkate alınarak ek prim tahakkuk ettirilmek suretiyle tazminattan tenzili ile sigortalıya tediye gerekir iken, bu işlemin yapılmadığı, bilahare ( 17.04.2013 ) düzenlemelere gidildiği anlaşıldığını, bu durumda, davalı sigortalının ek prim ödeme borcundan E-Posta çıktısı ile bilgilendiği sigortacılığa ilişkin usulüne uygun bir tebliğ olarak değerlendirilmemekte ve bu nedenle de temerrüdün ( 25.02.2014 ) dava tarihinden başlayabileceği düşünüldüğünü, davalı Sigortalının, Kredi Sigortası Poliçe Özel Şartı Gereği Vaki Hasarı (Müdahale Talebi) Sonucu Ödenen Tazminatın Poliçe Prim Tutarını %200 Oranında Aşması (Prim/Hasar Dengesi) Nedeninden, TAhakkuk Etmiş Prime Ek Olarak 81.036.55 TL Sürprimi Davacı Sigorta Şirketine Ödemesi Gerekeceğini, temerrüdün Dava (25.02.2014 ) tarihinden başlayabileceğinin düşünüldüğü, kanaati bildirilmiş, davalı vekilinin rapora karşı itirazları üzerine dosyada yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinin 17/05/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası içinde mevcut olan 11.02.2015 tarihli önceki bilirkişi raporunda yer alan tespit ve değerlendirmelerle aynı kanaatte olduklarını, kredi sigortası poliçe özel şartı uyarınca, prim/hasar oranının 0200 oranında aşması nedeniyle, davacının 81.036,55-TL. ek prime (sürprime) hak kazandığı, bu tutardan davalı lehine tahakkuk eden 3.539,08-TL. prim iadesi alacağı mahsup edildikten sonra, davacının, davalıdan 77.497,47-TL.ek prim alacağı bulunduğu, dava açılmadan önce temerrüdün gerçekleşmediği, davalının, dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalının sorumluluğunun mevcut olduğu, davacının tazminat talebinin sigorta poliçesi kapsamında olduğu, kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizin 31/05/2016 tarihli ... esas ... karar sayılı kararı ile davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının konusu kalmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas ... karar sayılı ilamı ile; Dava, sigorta prim alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı vekilinin alacağını iflas masasına kaydettirdiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir. İİK’nın 194. maddesi uyarınca, iflasın açılması ile müflisin davalı ve davacı olduğu hukuk davalarının belirli bir süre durması kabul edilmiştir. Bu durumda, mahkemece ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığı araştırılarak, yapılmamış ise ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar davanın durmasına karar verilmesi, şayet ikinci alacaklılar toplantısı yapılmış ise, bu takdirde iflas idaresi davadan haberdar edilip bu şekilde yargılamaya devam edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir, gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş, davalı iflas idare memurları davaya dahil edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigortacı tarafından davalı sigortalısından ödenmeyen ek prim alacağı tahsil edilmiştir. Davacı sigortacı, Akaryakıt işi ile iştigal eden sigortalisı davalı ... Akaryakıt Tic. San. A.Ş. adına ... Poliçe No. ve 01.04.20 - 31.03.2012 vade ile minimum prim yıllık: 2 00.- TL, beklenen yılık prim» 138.60p.- TL ve Beher Hasar Muafiyeti: 0. ler ve Sigortalanan x$0.090.000 TL olmak üzere ” Kredi et ... sigorta teminatı verilmiş olup dava konumuz bakımından; " hasar geçmişine göre prim ayarlaması " özel şartında; % 100 ile % 200 arasında bir hasar/prim oranı için, % 40; % 200 ve üzerinde bir hasar/prim oranı için % 60 ek prim tahakkuk ettirileceğinin düzenlendiği ve düzenlemesine yer verilmiş ve ayrıca bu yönde bir zeyilname de düzenlendiği tespit edilmiştir. Davalı sigortalı şirket, alacaklısı olduğu firma dava dışı ... Turizm Seyahat ve Taşımacılık Ltd. Şti.” nin “ Ödememe Durumu “ na ve teminata konu sigorta poliçesine ve sigortalının 21.10.2011 Tarihli "Müdahale Talebi “ ne istinaden bila tarihli İbranamede Muafiyet Tenzili sonrası davacı sigortacı sigortalısına 474.435.97 TL Tazminat tediyesi 21.03.2012 İşlem Tarihli Banka Havalesi ile ödenmiştir. Öncelikle belirtilmedir ki; Dava dosyasında mevcut " Kredi Sigortası Bilgilendirme Formu “ ndan ve davacı sigortacı, gerek 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu “ Sigorta Sözleşmeleri “ Başlıklı 11/3. mad. Hükmü, gerekse 28.10.2007 t.26984 s. RG “ Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik “ kapsamında sigorta sözleşmesinin kurulması esnasında davalıyı sigortanın şartlarından bilgilendirdiği tespit edilmiş ve yine Hazine Müsteşarlığı tarafından tek tip form şeklinde hazırlanan bu bilgilendirme formunun C.6 mad. Hükmünde “ Tarafların, sigorta genel şartlarına ek olarak, kanuna, ahlaka aykırı bulunmamak ve sigortalı aleyhine olmamak üzere özel şart kararlaştırabilme hakkı vardır' Düzenlemesine yer verilmiş olmakla, bu kapsamda davacı sigortacının teminata konu poliçe üzerinde Özel Şart olarak belirlenen hasar/sürprim uygulaması da mevzuata uygun bir düzenleme olduğu ve davacının sürprim tutarının davalı sigortalıdan talep edebileceği tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan hüküm kurmaya elverişli ve usul ve yasaya uygun bilirkişi kök ve ek raporu uyarınca davacının 77.497,47-TL ek prim alacağı tespit edilmiş ve ayrıca davalının iflasına karar verilmesi sebebiyle bu alacağa ödeme tarihi olan 17/04/2013 tarihinden iflas tarihi olan 13/07/2015 tarihine kadar işleyen ve Mahkememizce hesaplanan ticari temerrüt faizi olan 20.947,67-TL olmak üzere toplam 98.445,14-TL alacağının müflis davalının Bakırköy .... İflas Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE;
Davacının 77.497,47-TL ek prim alacağı ve bu alacağa ödeme tarihi olan 17/04/2013 tarihinden iflas tarihi olan 13/07/2015 tarihine kadar işleyen ticari temerrüt faizi olan 20.947,67-TL olmak üzere toplam 98.445,14-TL alacağının müflis davalının Bakırköy ... İflas Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 5.293,85.-TL nispi karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 1.323,50.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.970,35.-TL karar harcının davalı şirketten tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 10.874,67.-TL nispi vekalet ücretinin davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 1.323,50.-TL peşin harç, 25,20.-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.348,70.-TL harcın davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.488,30.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı iflas idaresi memurlarının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize verilecek veya başka bir Mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.