T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/579 Esas
KARAR NO: 2021/154
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 01/08/2019
KARAR TARİHİ: 16/02/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/03/2021
Davacı vekili tarafından açılan Tazminat davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; 31.01.2018 tarihinde saat 12:18 sıralarında ... İli, .... İlçesi, .... Semti, ... Mahallesi, ..... Caddesinde seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki, ..... adına tescilli, .... Sigorta A.Ş. tarafından .... numaralı ZMSS poliçesi ile 18.11.2017 -18.11.2018 tarihleri arasında teminat altına alınmış olan, ... plaka sayılı, .... marka, .... tipinde, ... model araç ile, arkasında seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki, ... adına tescilli, ... Sigorta A.Ş tarafından .... numaralı ZMSS poliçesi ile 21.07.2017 - 21.07.2018 tarihleri arasında teminat altına alınmış olan ... plaka sayılı, ... marka, ... tipinde aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, taralar arasındaki hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin uyuşmazlık sebebi ile talep edebilecekleri miktarın bilirkişi marifeti ile tespit edilmesinden sonra HMK 107 maddesi uyarınca alacak miktarını belirlenecek miktar kadar arttıracaklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 50,00 TL hasar bedeli ile 50,00 TL değer kaybı bedelinin poliçe limitleri dahilinde muhatap şirketin temerrüt tarihin olan 25/03/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; hukuka aykırı olarak ikame edilen belirsiz alacak davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, geçerli bir temlik sözleşmesi bulunmadığından davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine, her halde kusur oranlarının ve gerçek zarar tutarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, dava konusu araçta değer kaybı meydana gelmediğinden davanın bu yönüyle reddine, her halde değer kaybının ZMMS Sigortası Genel Şartları A.5.a maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesini, yapılacak yargılamada, sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin her durumda gözetilmesini, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama sonucu dosya mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle tazminat davası olup, dosyada deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 13/07/2020 havale tarihli raporunda; ..........Dava konusu kaza ile ilgili Kasko Ekspertiz Raporu, Başar Ekspertiz Hiz. Hasar Ekspertiz Raporu, Onarım Faturası, Fotoğraflar incelendiğinde; aracın arka sol çamurluk, arka sol yan sac ve arka stop sacında meydana gelen hasarların aracın değer kaybındaki etkili parçalar olup, çarpışmanın şiddetine, açısına, hızına, temas eden yüzeylerinin katılığına ve yakın civarında bulunan komponentlerin yapısal ve malzeme özellikli davranışlarına bağlı olarak onarılan kaporta komponentine boya işlemi uygulayarak fonksiyon ve estetik açıdan giderilebilir ölçüde olmasına rağmen özellikle uygulanan düzeltme, macunlama, boya onarım işlemi sonucunda fabrikasyon özellikleri, boya kalınlık değerleri, ton ve işçilik kalitesi, mukavemet ve gönye yakalanamayacağından üzerinde kısmen değer kaybı oluşturacağı, kaliteli işçilik uygulansa dahi ikinci el piyasada satılacağı zaman pazarlık konusu edilerek ticari değerini hasarsız emsallerine göre ekonomik değerini kaybedeceği, dolayısıyla daha düşük fiyata satılması ve rağbet görmesinin beklenen muhtemel bir durum olduğu mütalaa edilmiştir.
Yargıtay 4. H.D.'nin, 29.04.2004 tarih ve E. 2003/16114, K. 2004/5734 sayılı kararı; "... Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış oha bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun; kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı tazminle yükümlü olan kimse; tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki duruma iadeye mecburdur" şeklindedir.
Değer kaybının ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan zararlardan olduğuna dair yerleşik Yargıtay içtihatları ve STK kararları mevcuttur. Başvuru sahibinin talebine dayanak olarak gösterdiği değer kaybı raporunda hasarsız ve onarım görmüş halinin piyasa rayiç değeri yöntemi kullanılmıştır. Sektörde ayrıca SED İcra Komitesi tarafından sigorta eksperlerine yönelik parça bazlı değer kaybı yöntemi çok sık kullanılmakta, Almanya kökenli ve farklı esaslara dayalı değişik modeller (başlıca Ruhkopf-Sahm, Halbgevvachs, Hamburg, Bremen, Heintges, BVSK gibi} ise kullanılmamakta olup aynı hasar için dahi farklı farklı değer kayıpları telaffuz edilebilmektedir. Değer kayıplarının aracın içinde bulunduğu segmentine, rayiç değerine ve fabrikasyon özelliğini kaybetmesine bağlı olarak onarım bedellerinin üzerinde çıktığı durumlar da söz konusu olabilmektedir. Özellikle trafiğe çıkan araç sayısının artması ile paralel olarak maddi hasarlı trafik kazası sayısının artması, Yargıtay içtihatlarının değer kayıplarının trafik sigortası kapsamında olduğu yönünde değişmesi sonucu son dönemlerde haklı olarak artan değer kaybı talepleri nedeniyle sigorta sektöründe hesaplamaların belli kriterlere dayandırılması amacıyla SED İcra Komitesi tarafından eksperlerine hitaben hazırlanan ve eksikliklerinin giderilmesi amacıyla sektörün görüşlerine sunulan bir taslak çalışması ve başlatılan bir tartışma mevcuttur. Sektörde yaşanan sıkıntılar nedeniyle bilindiği üzere, 14.05.2015 tarih ve 29355 sayılı Resmî Gazetefde yayımlanarak 01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartfarı'nda değer kaybının eksperlere hitaben nasıl hesaplanacağına dair kendi ignde çelişkiler ve paradoksla* içeren hesaplama yöntemi belirlenmiş durumda olup Ankara Barosu ve İstanbul Barosu Başkanlıkları tarafından bazı maddelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle Danıştay Başkanlığı'na başvurusu mevcuttur. T.C Danıştay 15. Daire Esas no: 2015/5277 nolu karar neticesinde yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.
Sigorta Biigi ve Gözetim Merkezinde Şase numarası ile yapılan sorgulamada aracın dava konusu kazadan önce 16.02.2012, 04.12.2012, 21.10.2015, 10.08.2017 tarihlerinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı tespit edilmiştir. Dosya muhteviyatında bulunan 15.09.2017 tarihli Kasko Ekspertiz Raporu incelendiğinde; araan 10.08.2017 tarihli kazasında araan arka sol kısımlarında hasar meydana geldiği, bu hasarlarında dava konusu kazada da sol arka çamurluk harici aynı kısımlarında hasar meydana geldiğinden dolayı, 2. Kere aynı noktalardan hasarlanan parçalarda değer kaybı oluşmayacağı için, değer kaybı hesabı yapılırken sadece arka sol çamurlukta meydana gelen hasar için değer kaybı hesaplanmıştır.
Temmuz 2020 Kasko Değer listesi değerlerine göre, ... model, ... marka, .... ... tipinde bir aracın kasko değeri 114.427,00 TL olup, internet sitelerinde ve piyasada yapılan araştırmalarda 2018 yılında bu tip bir aracın ortalama 2.el piyasa rayiç bedeli 130.000,00 TL olarak tespit edilmiş. Aracın kasko ve piyasa bedeli arasındaki sabit katsayı 114.427,00/130.000,00 = 0.88 olarak hesaplanmıştır. Bu aracın kaza yapmış olduğu 2018 yılındaki Kasko Değer Listesi değerlerine göre kasko bedeli 60.338,00 TL'dır. Buna göre bu aracın kaza yapmış olduğu tarihteki ikinci el rayiç bedeli 60.338,00x0.88= 53.097,44 TL olarak hesaplanmış olup, alım satımlardaki pazarlık payı ile birlikte 53.000,00 TL olarak alınmıştır ve değer kaybı bu bedel üzerinden hesaplanmıştır.
Araçta meydana gelen değer kaybı 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında değer kaybının eksperlere hitaben nasıl hesaplanacağına dair hesaplama yöntemi göz önüne alınarak hesaplanmıştır.
DEĞER KAYBI = (T1+T2+T3+T4) - ((T1+T2+T3+T4) X ((KM-15000)/75000))]
2
Tl= 0 TL
T2= 3 x 0,7 x 53.000,00 TL/100 = 1.113,00 TL T3= 0 TL
T4= 1 x 0,75 x 53.000,00 TL /100 = 397,50 TL T1+T2+T3+T4 = 1.510,50 TL
DEĞER KAYBI = (1.510,50 TL) - [{1.510,50 TL) X ((152.077 KM-15000)/75000M * 130,00 TL
2
Yapılan değer kaybı hesabı sonucunda meydana gelen kaza sonrasında .. plaka sayılı araçta 130,00 TL değer kaybı meydana geldiği belirlenmiştir.
Dosya kapsamındaki mevcut somut verilere ve yukarıdaki incelemeye göre;
Meydana gelen kazada hasar gören dava konusu ... plaka sayılı araçta KDV Dahil 4.687,75 TL hasar onarım bedelinin yapılan piyasa araştırmasında tarafımca da uygun bedel olduğu, araçta meydana gelen hasarın kazanın oluş şekii İle uyumlu olduğu,
Araçta meydana gelen değer kaybı 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda bulunan değer kaybı hesaplama yöntemi göz önüne alınarak hesaplanmış olup, yapılan değer kaybı hesabı sonucunda meydana gelen kaza sonrasında ... plaka sayılı araçta 130,00 TL değer kaybı meydana geldiği, açıklanmış, davalı vekilinin rapora karşı itirazları üzerine bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişinin 20/11/2020 havale tarihli ek raporunda; Meydana gelen kazada hasar gören dava konusu... plaka sayılı araçla ilgili Kasko Ekspertiz Raporu, Başar Ekspertiz Hiz. Hasar Ekspertiz Raporu, Onarım Faturası, Fotoğraflar incelendiğinde; aracın arka sol yan, arka sol çamurluk, arka sol stop sacı, arka tampon sol uç kısmının hasar gördüğü, montaj elemanlarıyla birlikte toplam 2 adet yedek parçanın değişimi gerektiği anlaşılmıştır.
Aracın faal hale gelebilmesi için; arka sol stop lambası, arka sol yan havalandırmanın değişimi ile kaporta, boya, elektrik işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Değişmesi gereken hasarlı parçalar için KDV Hariç 132,67 TL, kaporta, boya (malzeme dahil), elektrik işçilikleri için KDV Hariç 3.840,00 TL olmak üzere toplam KDV Dahil 4.687,75 TL hasar onarım bedelinin yapılan piyasa araştırmasında tarafımızca da uygun bedel olduğu, araçta meydana gelen hasarın kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:
Dava konusu kaza ile ilgili Kasko Ekspertiz Raporu, Başar Ekspertiz Hiz. Hasar Ekspertiz Raporu, Onarım Faturası, Fotoğraflar incelendiğinde; aracın arka sol çamurluk, arka sol yan sac ve arka stop sacında meydana gelen hasarların aracın değer kaybındaki etkili parçalar olup, çarpışmanın şiddetine, açısına, hızına, temas eden yüzeylerinin katılığına ve yakın civarında bulunan komponentlerin yapısal ve malzeme özellikli davranışlarına bağlı olarak onarılan kaporta komponentine boya işlemi uygulayarak fonksiyon ve estetik açıdan giderilebilir ölçüde olmasına rağmen özellikle uygulanan düzeltme, macunlama, boya onarım işlemi sonucunda fabrikasyon özellikleri, boya kalınlık değerleri, ton ve işçilik kalitesi, mukavemet ve gönye yakalanamayacağından üzerinde kısmen değer kaybı oluşturacağı, kaliteli işçilik uygulansa dahi ikinci el piyasada satılacağı zaman pazarlık konusu edilerek ticari değerini hasarsız emsallerine göre ekonomik değerini kaybedeceği, dolayısıyla daha düşük fiyata satılması ve rağbet görmesinin beklenen muhtemel bir durum olduğu mütalaa edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nde Şase numarası ile yapılan sorgulamada aracın dava konusu kazadan önce 16.02.2012, 04.12.2012, 21.10.2015, 10.08.2017 tarihlerinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı tespit edilmiştir. Dosya muhteviyatında bulunan 15.09.2017 tarihli Kasko Ekspertiz Raporu incelendiğinde; aracın 10.08.2017 tarihli kazasında aracın arka sol kısımlarında hasar meydana geldiği, bu hasarlarında dava konusu kazada da sol arka çamurluk harici aynı kısımlarında hasar meydana geldiğinden dolayı, 2. Kere aynı noktalardan hasarlanan parçalarda değer kaybı oluşmayacağı için, değer kaybı hesabı yapılırken sadece arka sol çamurlukta meydana gelen hasar için değer kaybı hesaplanmıştır.
Temmuz 2020 Kasko Değer Listesi değerlerine göre, ... model, ... marka, ... tipinde bir aracın kasko değeri 114.427,00 TL olup, internet sitelerinde ve piyasada yapılan araştırmalarda 2018 yılında bu tip bir aracın ortalama 2.el piyasa rayiç bedeli 130.000,00 TL olarak tespit edilmiş. Aracın kasko ve piyasa bedeli arasındaki sabit katsayı 114.427,00/130.000,00 = 0.88 olarak hesaplanmıştır. Bu aracın kaza yapmış olduğu 2018 yılındaki Kasko Değer Listesi değerlerine göre kasko bedeli 60.338,00 TL'dir. Buna göre bu aracın kaza yapmış olduğu tarihteki ikinci el rayiç bedeli 60.338,00x0.88= 53.097,44 TL olarak hesaplanmış olup, alım satımlardaki pazarlık payı ile birlikte 53.000,00 TL olarak alınmıştır ve değer kaybı bu bedel üzerinden hesaplanmıştır.
Araçta meydana gelen değer kaybı 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda değer kaybının eksperlere hitaben nasıl hesaplanacağına dair hesaplama yöntemi göz önüne alınarak hesaplanmıştır.
Değer Kavbı Hesabı;
Aracın 2018 yılı rayiç bedeli: 53.000,00 TL
DEĞER KAYBI = (T1+T2+T3+T4) - [(T1+T2+T3+T4) X ((KM-15000)/75000))1
2
Tl= 0 TL
T2= 3 x 0,7 x 53.000,00 TL / 100 = 1.113,00 TL T3= 0 TL
T4= 1 x 0,75 x 53.000,00 TL / 100 = 397,50 TL T1+T2+T3+T4 = 1.510,50 TL
DEĞER KAYBI = (1.510,50 TL) - [(1.510,50 TL) X ((152.077 KM-15000)/75000))1 * 130,00 TL
Yapılan değer kaybı hesabı sonucunda meydana gelen kaza sonrasında .. plaka sayılı araçta 130,00 TL değer kaybı meydana geldiği belirlenmiştir.
Dosya kapsamındaki mevcut somut verilere ve yukarıdaki incelemeye göre;
Meydana gelen kazada hasar gören dava konusu .. plaka sayılı araçta KDV Dahil 4.687,75 TL hasar onarım bedelinin yapılan piyasa araştırmasında tarafımca da uygun bedel olduğu, araçta meydana gelen hasarın kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu,
Araçta meydana gelen değer kaybı 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda bulunan değer kaybı hesaplama yöntemi göz önüne alınarak hesaplanmış olup, yapılan değer kaybı hesabı sonucunda meydana gelen kaza sonrasında ... plaka sayılı araçta 130,00 TL değer kaybı meydana geldiği,
İşbu sebeple yapılan inceleme neticesinde KÖK RAPOR'da değişiklik yapılmasına dair yeni bir kanaat oluşmadığından dolayı kök raporda değişiklik yapılmamış olup, ilk hesaplanan kök rapordaki bedelin kadri maruf olduğu, açıklanmış, davacı vekili 11/09/2020 tarihli dilekçe ile davasını ıslah etmiş, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, meydana gelen kaza nedeniyle davacının aracında 130 TL değer kaybı olduğu, araçta meydana gelen hasarın 4.687,75 TL olduğu anlaşılmış, sigorta şirketi tarafından davacıya 500.00 TL hasar bedeli ödendiğinden bu miktarın mahsubu ile 4.137,75 TL hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 4.137,75 TL hasar bedelinin 25/03/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı vekilinin değer kaybına ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Davacı lehine takdir edilen 4.080,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 95,20.-TL, ıslah harcı 71,00 TL ile 715,00.-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 881,20.-TL yargılama giderinin kabul(%97) red(% 3) oranına göre hesaplanan 854,76.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı lehine takdir edilen 100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Alınması gereken 282,65-TL karar harcından peşin alınan 44,40.-TL, ıslah harcı 71,00 TL olmak üzere toplam 115,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 167,25.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Davacı vekili Av. ... yüzüne karşı, Davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 16/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Davacı Yargılama Giderleri
95,20.-TL İlk masraf
71,00.-TL Islah harcı
650,00.-TL Bilirkişi ücreti
+ 65,00.-TL Yargılama gideri
881,20.-TL