T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/864 Esas
KARAR NO: 2021/768
DAVA: Menfi Tespit ve İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/11/2019
KARAR TARİHİ: 07/09/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2021
Davacı vekili tarafından açılan Menfi Tespit davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin emlak alım satım işiyle uğraşan bir tacir olduğunu, Oto yedek parça alım-satımı yapmak üzere 3 ortak olarak davalı ... ve .......... ile anlaştıklarını, bu ortaklığa ilişkin olarak da Bakırköy ... Noterliğinin 13.06.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi akdettiklerini, ortaklık sermayesinin 150.000,00 TL olması ve ortaklık payı olarak her bir ortağın 50.000,00 TL ödemesi noktasında mutabakata vardıklarını, bu kapsamda davalıya keşidecisi ....... olan ......... Bankası .......... Şubesine ait ....... çek numaralı 10.07.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli ve keşidecisi .... Ltd. Şti. .......... Bankası ...... Şubesine ait ......... çek numaralı 17.09.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli çekler ile 5.000,00 TL parayı elden verildiğini, ortaklığın gerçekleşmeyeceği anlaşılınca verdiği çekler ve parayı geri istediğini ancak bunlar iade edilmediğini, müvekkilin buna ilişkin olarak K. Çekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ......... soruşturma sayılı dosyasından şikayette bulunduğunu belirterek, ....... çek numaralı 10.07.2019 vadeli 20.000,00 TL ve 17.09.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli çekler ve ayrıca 5.000,00 TL para davalıya ödendiğinden cem’an işbu 45.000,00 TL istirdat ve menfi tespit davasının kabulüne, davalının hukuka aykırı olarak tahsil ettiği bedellerin iadesine, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı adına dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamış, davalı cevap süresinden sonra dosyaya whatsapp yazışmaları ve fotoğrafları sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında adi ortaklık ilişkinin kurulamaması sebebiyle davacının mal alımı için davalıya vermiş olduğu dava konusu çekler ve nakit paranın istirdatı davasıdır.
Taraflar arasında adi ortaklık kurulması için bir araya gelindiği, ancak anlaşamamalarından dolayı adi ortaklığın kurulamadığı noktasında ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf davacı tarafından davalıya teslim edilen çeklerin ve verildiği iddia edilen nakit paranın mal alımı için verilip verilmediği, davalı tarafından bu çekler ve para karşılığı mal alınıp alınmadığı ve çekin iade edilip edilmediği, çek bedelleri ile nakit paranın davacıya ödenip ödenmediği noktasına toplanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularında tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılması için mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, 18/06/2021 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Huzurdaki dava, davacı tarafından davalıya (oto yedek parça ticareti yapmak amacıyla adi ortaklık kurmak için keşidecisi ......... olan ......... Bankası .......... Şubesine ait ....... çek numaralı 10.07.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli ve keşidecisi .... Ltd. Şti. .......... Bankası ...... Şubesine ait ......... çek numaralı 17.09.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli çekler ile 5.000,00 TL paranın elden verildiği, bilahare adi ortaklık kurulamayınca verilen çekler ile nakit tutarın davacıya iade edilmemesinden kaynaklandığını, davacı yan dava dilekçesinde bu çekler ve nakit ödeme nedeniyle menfi tespit ve istirdat davayı ikame ettiğini, davalı yan dava dilekçesi ekinde bulunan K. Çekmece Cumhuriyet Başsavcılığına verilen dilekçesinde ve Başakşehir Asayiş Büro Amirliği’nin ....... evrak numaralı davalı yanın davacı yandan 40.000,00 TL tutarındaki çekleri teslim aldığını ve tahsil ettiğini beyan ettiğini, davalı yan 5.000,00 TL nakit ödeme hususunda herhangi bir beyanda bulunmadığını, davacı yanın ......... Bankası .......... Şubesine ait ....... çek numaralı 10.07.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli ve T. .......... Bankası ...... Şubesine ait ......... çek numaralı 17.09.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı menfi tespit ve istirdat talebinin yerinde olduğunu, 5.000,00 TL elden ödeme yönünden ise menfi tespit ve istirdat talebinin yerinde olmadığını, davacı yanın ......... Bankası .......... Şubesine ait ....... çek numaralı 10.07.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli ve T. .......... Bankası ...... Şubesine ait ......... çek numaralı 17.09.2019 vadeli 20.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı menfi tespit ve istirdat talebinin yerinde olduğunu, 5.000,00 TL elden ödeme yönünden ise menfi tespit ve istirdat talebinin yerinde olmadığını, tarafların diğer taleplerinin Mahkemenin takdiri içinde kaldığı, kanaati bildirilmiştir.
Davacı Mahkememizce isticvap edilmiş ve davacı beyanına; "Ben emlakçılık yapıyorum, 2 katlı dükkanım vardır, üst katını emlak ofisi olarak kullanıyorum, alt katını da müşterileri karşılamak için kullanıyorum, davalı ve yanındaki .......... isimli şahıs .......... yapacaklarını ve dükkana ihtiyaçları olduklarını söyleyerek benim işyerime geldiler, istedikleri gibi dükkan bulamadılar, bu şahıslar görünüş itibariyle hoşuma gitti, muhabbetleri iyiydi, bu sebeple davalı ve yanında .... isimli şahıs ile araba yedek parça satışı işi yapmak için anlaştık, adi ortaklık sözleşmesi yaptık, bu yaptığımız işe göre davalı ve yanındaki şahıs biri benim dükkanımın birinci katını kullanacaklardı, ben de ikinci katta emlakçılık yapmaya devam edecektim, internet üzerinden satış yapacaktık, bu sebeple ben davalıya 20.000 er TL lik iki tane dava konusu çekleri ve elden 5.000 TL para verdim, ancak bu para karşılığında davalı dükkana mal almadı, bunları mal alması için vermiştim, beni dolandırdı, diğer .......... isimli şahsı da dolandırmış. bana okuduğunuz yazışmaları davalı ile yaptık, fotoğraflardaki ...... emlak bana aittir, ancak davalının alacağını söylediği mallara ilişkin fotoğraflar benim dükkanıma ait değildir, bu mallar benim işyerime hiç gelmemiştir, davalı bunları alacağını bana söylemişti, ancak almamıştır, ....... isimli şahıs dükkanımın alt katılını kullanmak için bir kısım ofis malzemeleri alıp raflar yaptırdı, dükkanımın önüne beton attı, bunların masrafını ....... karşılamıştır, davalı hiçbir masrafı karşılamamıştır. ..... bana ....... ın çekleri tahsil etmek istediğini söylüyordu, meğer yalan söylüyormuş, kendisi çekleri tahsil etmeye çalışıyormuş, ...... benim için bu adama böyle bir şey yapmayalım diyormuş, ancak .... bu adam zengin sonuna kadar yapacağım diyormuş dedi. Davalının Başakşehir İlçe Emniyet Müdürlüğünde vermiş olduğu bu ifadelerini kabul etmiyorum, davalı ...... ile bana yalan söyleyerek bizi birbirimize düşürdü, davalıya verdiğim çeklerden birini davalı kendine araç yedek parçası alıp internetten satmış diğeri de elden tahsil etmiş, verdiğim 5.000 Tl yi de iade etmedi." demiştir.
Davalının isticvapı için davetiye ile celbine ve davacı ile yaptıkları adi ortaklık sözleşmesine istinaden dava konusu çeklerin davacı tarafından kendisine teslim edilip edilmediği, hangi sebeple (mal alımı vs) teslim edildiği, çeklerin bedelini tahsil edip etmediği ve tahsil etmiş ise ne için harcadığı, davacı tarafından kendisine 5.000,00-TL elden verilip verilmediği ve verilmiş ise hangi sebeple verildiği, çek bedellerinin ve verilmiş ise 5.000,00-TL yönünden davacıya borcu olup olmadığı ve savcılık dosyasındaki beyanları hususlarının sorulacağının ve 6100 Sayılı HMK'nun 171/1 maddesi uyarınca geçerli bir özrü olmaksızın gelmediği veya gelip de sorulara cevap vermediği takdirde, isticvap konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı ihtarı şerhli isticvap davetiyesi çıkarılmış ve davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı duruşmaya gelmemiştir.
Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ......... soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş ve incelenmesinde; dava dışı şahıslar hakkında davacıya ve davalıya yönelik tehdit suçundan uzlaşma sebebiyle düşme kararı verildiği, bu dosya kapsamında davalının alınan beyanında dava konu çeklerin kendisine mal teslimi karşılığında verildiği ve çeklerin kendisi tarafından tahsil edildiğini beyan etmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde tanık isminin bildirildiği, daha sonra başka bir tanık listesi verildiğinin görüldüğü, ikinci tanık listesi verilmesinin 6100 Sayılı HMK'nun 240/2 maddesi uyarınca mümkün olmadığı, ayrıca dava konusu edilen bedellerin 6100 Sayılı HMK'nun 200/1 maddesi uyarınca tanık dinletme sınırının üzerinde olduğu ve tanıkla ispatı mümkün olmadığından tanık dinletilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan Bakırköy ...... Noterliğinin 13/06/2019 tarih ve ........ yevmiye numaralı adli ortaklık sözleşmesi incelendiğinde; davacı, davalı ve dava dışı ..........'in adi ortaklık sözleşmesi düzenlemiş oldukları görülmüştür.
6102 Sayılı TTK'nda düzenlenen kambiyo senetleri ve bunlar arasında bulunan çek sebepten mücerrettir. Kambiyo senetlerindeki taahhüdün mutlaka bir sebebi vardır, ancak bu sebep senet üzerinde açıklanmamıştır ve kambiyo senetlerini temel ilişkiden soyut hale getirmektedir. Aksine davranış yani kambiyo senetlerinin temel ilişki ile ilişkilendirilmesi kambiyo senetlerini hükümsüz hale getirir. Çek bir ödeme aracıdır ve çekin temelinde nitelikli bir havale ilişkisi yatar. Çek bir ödeme aracı olduğundan mevcut bir borcun ifası anlamına gelmektedir ve bunun aksi ve bedelsizlik iddiası ancak kesin deliller ile ispat edilebilir.
Tüm dosya kapsamı, davacı vekilinin iddiaları, dava dilekçesi ekinde sunulan adi ortaklık sözleşmesi, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyası, davacının isticvapı ile bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar ve dava dışı .......... isimli şahsın oto yedek parça alım ve satımı için adi ortaklık sözleşmesi imzalamışlar ve daha sonra anlaşamamaları sebebiyle adi ortaklık kuramamışlardır. Davacı tarafından bu adi ortaklık sözleşmesine istinaden oto yedek parça alması için davacı tarafa dava konusu çekler teslim edilmiştir. Dava konusu çeklerin oto yedek parça alımı için teslim edildiği ve çek bedellerinin kendisi tarafından tahsil edildiği davalının Savcılık soruşturma dosyası kapsamında vermiş olduğu beyanı ile sabittir. Ancak davacı tarafından dava konusu edilen mallar alınarak davacıya teslim edilmemiş ve dava konusu çek bedelleri de davacıya ödenmemiştir. Davalı tarafından dava konusu malların alınarak davacıya teslim edildiği davalı tarafından ispatlanamamıştır. Davalının süresinden sonra dosyaya sunduğu whatsapp yazışmaları ve fotoğraflar süresinden sonra dosyaya sunulduğundan delil olarak kabul edilemeyeceği gibi davalının fotoğraflardaki malları aldığına ilişkin iddiası da malların alınarak davalıya teslim edildiğini ispatlamaya yeterli değildir. Ayrıca davalı adına çıkarılan isticvap davetiyesine de icabet etmemiş ve duruşmaya katılmamıştır. Dava konusu çeklerin verilme sebebi olan malların alınarak davalıya teslim edildiği ispatlanamadığından çekler bedelsiz kalmıştır ve davacının iddiaları ispatlanmıştır ve bu yönden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının davalıya elden 5.000,00-TL verdiği iddiasını ise davacı ispatlayamamış ve davacı açıkça dava dilekçesinde yemin deliline dayanmadığından karşı tarafa yemin teklifi talebi reddedilmiş ve bu alacak kalemi yönünden iddiası ispatlanamadığından bu yönden davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ ve KISMEN REDDİ ile,
Davacının davalıya mal alımı için verdiği ancak davalı tarafından mal alınmaması sebebiyle sebepsiz olarak zenginleştiği, 40.000 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan ve alınması gereken 2.732,40 TL nisbi karar ve ilam harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 768,49 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.963,91 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 6.000 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 768,49 TL peşin harç olmak üzere toplam 812,89 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ( haklı çıkmış olduğu orana göre ) 843,26 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabulucuk ücreti olan 1.320,00 TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, red edilen miktar itibariyle kesin olmak üzere, kabul edilen miktar itibariyle gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize verilecek veya başka bir Mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.