T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/871 Esas
KARAR NO: 2021/618
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2019
KARAR TARİHİ: 21/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket iş güvenliği alanında gerekli koruyucu ekipmanların pazarlaması ve satışım gerçekleştirmektedir. Davalı....... ... tarihinde "'Satış Müdürü" sıfatıyla, .......... isimli şahıs ise .... tarihinde "Satış Uzmanı" sıfatıyla müvekkil şirkette çalınmaya başlamışlardır. Bu çalışmalar sırasında üstlendikleri görev ve pozisyonlar, gereği müvekkil şirketin müşteri bilgilerine, alış ve satış fiyatları ile diğer know hvw ve ticari sır niteliğindeki bilgilere vakıf olmuşlardır Akabinde davalı gerekçe bildirmeksizin müvekkil şirketteki çalışmasını İstifa ile sona erdirmiştir. Davalı müvekkilden ayrılmaları ile eş zamanlı olarak ......... Ekipmanları isimli müvekkil şirketin müşterisi ve aynı zurnanda ticari rakibi olan firmada işe haşladığı anlaşılmıştır. Keza davalının iş değişikliği akabinde müvekkilin ......... ile ticari alışverişi ve genel müşteri satışları ticari hayatın olağan gerekçeleri ile açıklayamayacak nispette azalmıştır. Bu kaybın yegane sorumlusu davalının haksız rekabet niteliğindeki eylemleridir. ... davah ayrıca .......... isimli şahsı da ikna ederek, kendisinin haksız rekabet teşkil edecek şekilde ......... şirketinde işe başlamasın/ sağlamışlar. Bu yönüyle de ..........'ı müvekkil şirket nezdindeki çalışmasını istifa yolu ile sonlandırmaya teşvik etmiş ve müvekkilin müşterisi ve rakibi olan firmada işe başlamasına aracılık etmiştir... Davalının sebep olduğu zararlar mezkur iş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartı aşkın nitelikledir. Davalının iş sözleşmesinde de rekabet yasağı kaydı bulunmakta olup, davalı ayrıca tş sözleşmesinin sona ermesini takiben 2 yıl süre ile, İstanbul ili sınırları içerisinde belirtilen alanlarda müvekkil şirket ile aynı alanda faaliyet gösteren veya müvekkilin müşterisi olan başkaca bir firmada çalışmamayı taahhüt etmiştir. Rekabet yasağı sözleşmesi geçerli ve usule uygun olup, aykırı davranışın yaptırımı ise aylık brüt ücretin 10 katı tutannea nakdi cezai şarttır. ... cezai şartın davalıdan tazminine, aksi kanaatte olunduğu takdirde ise zararımızın tespiti ile tazminine karar verilmesi gerekmektedir. /arar hesabında muhtemel kar kayıplarımızın da değerlendirilmesi gerekmektedir. ... Davalı tarafından, müvekkil şirket aleyhine doğrudan zarara sebep olunmuştur. Bu zararın rekabet yasağı sözleşmesinde öngörülen cezai şartı aşkın nitelikte olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Davalı tarafından 2019 yılının başından itibaren müvekkil şirketten ayrılma ve akabinde rakip firma olan ......... ile çalışmaya başlamaları neticesinde müvekkil şirket ciddi zarara uğramış, kar kaybı yaşamış w kar kaybı yaşaması durumu da devam etmektedir. Davalı; müvekkilin iş, üretim ve müşteri sırlarını hukuka aykırı olarak açığa çıkarmıştır. ... Davalının müvekkil şirketten ayrılması ve haksız rekabet oluşturacak şekilde ......... firmasında çalışmaya başlaması akabinde müvekkil şirketin aynı zamanda müşterisi olan bu firma ile ticari ilişkiler azalmış, mukayese edilebilir süreler göz önüne alındığında ise 656 143, IH TL tutarında azalma tespit edilmiştir. Müvekkil şirket ile davalının çalışmaya başladığı rakip firma arasındaki ticari ilişkinin bu gerilemesi cari hesap ekstresi ve ticari defterlerin incelenmesi ile de tespit ediieceklir. Bu doğrultuda ayrıca dava dışı ......... Ekipmanları Lıd. Şii'nin t karı defterlerinin de incelenerek bir sonuca varılması gerekmektedir. ... Müvekkil şirketin ......... ve diğer müşteriler bazında yıllık alış ve .satış (ularları bakımından; davalının haksız rekabet içeren eylemleri ile bağlamdı olarak; 2019 yılının başından itibaren satış oranlan ciddi oranda düşmiiştür Rekabet yasağının ihlali kapsamında bu ticari hacim azalmasının da değerlendirilerek zarar ve tazminat hesabında dikkate alınması gerekmektedir ... Davalının eylemleri aynı zamanda Türk Borçlar Kanunu m. 58 ve ilgili maddeler anlamında haksız fiil niteliğindedir. Haksız fiilden kaynaklı olarak müvekkil şirketin müşteri kaybı ve iş hacminin azalmasından; ticari itibarının zedelenmesinden, bilinirliğinin azalmasından kaynaklı olarak manevi tazminat talep hakkı mevc uttur. Bu doğrultuda zararı ram alarak karşılayamayacak olsa da 20.000 TL manevi tazminatu hükmediimesi gerekmektedir*’ demek suretiyle dava dışı üçüncü kişi ......... Ekipmanları Ltd. Şti.'nin davaya dahi! edilerek haksız rekabet kapsamında ayrıca kazanç sağlayıp sağlamadığının tespit edilmesine; nihayetinde rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali ile haksız rekabetin tespitine. davalı yönünden brüt ücretlerinin 10 katı tutarında cezai şarta hükmedil meşine, aksi kanaatle olunduğu takdirde fazlaya şimdilik 1.000 TL maddi tazminata hükmedİlmesine, davalı bakımından 20.000 TL maııevi tazminata hükmcdilmesine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi İncelendiğinde, dava dışı ......... firması ile Davacı Şirketin karşılıklı ticari ilişkide bulunduklarını ancak bir yandan da rakip firma olarak nitelendirildiği tespit edilecektir. Rakip firma olabilmesi için aynı müşterilere aynı mal ve hizmetlerin sunulması gerekmektedir. Ancak tarafların satmış oldukları ürünler incelendiğinde farklı markalara ait ürünlerin satıldığı tespit edilecektir Kaldı ki dava dışı ......... aslında Davacı Şirketin tedarikçi firmasıdır. Davacı Şirketin bünyesinde bulunmayan ürünler alınıp piyasaya sürülmektedir Davacı Şirketin alım satım kayıtlan incelendiğinde dava dışı ......... firmasına sattığı maldan daha çok o firmadan ürün aldığı ve aldığı malları sattığı tespit edilecektir. Müvekkilim Mart/2008 yılından itibaren İş güvenliği ürünleri alanında saıış yapmaktadır. Müvekkilim on yıla yakın bir süre sektörün lideri konumunda olan......... AŞ firmasında ......... ve yerel üretim markalarının ürünlerini, tüm Türkiye de ki satışından sorumlu yönetici pozisyonunda çalışmıştır. Bu on yıllık zaman içerisinde sayısız yurt içi ve yurt dışı eğitimleri alarak kendini meslek alanında geliştirmiştir Almış olduğu eğitimler neticesinde Türkiye de kişisel koruyucu donanım alanında firmalarda kullanım ve bakım eğitimleri vermiştir. Davacı Şirket ise bu on yıllık süre zarfında Müvekkilim ile ticari ilişkileri bulunan bir firmadır. Müvekkilim ..... A.Ş firmasında çalışırken. Davacı Şirketin ... markasının bayiliğini alması ve Müvekkil tarafından kendilerine ürünün satışının gerçekleştirilmesi ile iarafiar arasında iş ilişkisi kurulmuştur. ... Davacı Şirketin ilk S M markasını satışa sunmuş olduğu tarih ile Müvekkilimin Satış Miidürü olmasından itibaren yapmış okluğa satışlar karşılaştırıldığında Müvekkilimin yüksek performans sergilediği tespit edilecektir. Müvekkilimin Davacı Şirkette işe başlaması ile birlikte artan satışlarının nedeni. Müvekkilimin on yıllık süre zarfında edindiği müşteri portföyü ve bilgi birikimidir. Zaten Davacı Şirketin ticari kayıtları incelendiğinde şirketin elde ettiği kazanç tespit edilecek ve tespit ile birlikte Müvekkilimin birikimi tecrübesi, müşteri portföyü ve satış pazarlama tekniğinde ki başarısı ortaya çıkacaktır. ... çok kısa süre zarfında çok büyük başarılar elde edilmiş olması Davacı Şirketin ticari sırlarından veya müşteri listesinden değil bilakis Müvekkilimin iş tecrübesinden kaynaklıdır... Davacı Şirketin herhangi bir ...' veya ticari sır niteliğinde bir bilgi kaynağı bulunmamaktadır. Zaten kendisi üretici firma değil belli başlı markaların satıcısı konumundadır ... Davacı Şirketin böylesi önemli bir müşteri çevresi ve iş sırlarının korunmasını gerektirecek bir durumu yoktur. Bu durum ile birlikte Davacı Şirketin herhangi bir zararı da söz konusu değildir. ... Müvekkilimin, Davacı Şirket bünyesinde çalışan eski personeli ..........'ın şirketten istifaya ikna ettiğini iddia etmiştir. Öncelikle belirtmek isteriz ki .......... 'in istifasını sunduğu şirket .......... İş Ekipmanları Tic. A.Ş'dir, Davacı Şirket ise ....... A.Ş'dir. Dolayını ile ..........'ın Davacı ve dava konusu ile herhangi bir illiyet bağı bulunmamaktadır. Kaldı ki her kişi çalışma hayatına ne şekilde devam edeceği veya kimle çalışacağı konusunda seçim yapma hakkına sahiptir. Bu kararını verirken de herkes kendi özgür iradesini kullanmakta serbesttir. Bu nedenle Davacı Şirketin iddialarına karşı itirazlarımızı sunarız ’’ demek suretiyle davanın reddine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.
27/11/2021 Tarihli Bilirkişi Raporu'nda özetle;
a)Taraflar arasındaki rekabel yasağına ilişkin sözleşme hükmünün, TBK. m. 445/1 hükmünde yer alan "yer. zurnan ve işlerin türü bakımından" uygım sınırlamalar içeren geçerli bir sözleşme olduğu,
b)Taahhütnamenin, TBK. m. 444/2 hükmünde öngörülen "müşteri çevresi veya üretim sırlan de ilgili elde idden bilgilerin kullanılmasının işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikte olması" şartını da taşıdığı,
c)Sözleşme uyarınca davacının talep edebileceği cezai şart tazminatının 175.652.9 TL olarak hesaplanabildiği, taraflar arastndaki sözleşmede "işverenin, personelin hu hükümlere aykırı davranış! sonucu uğradığı zarar> cezai şarttan fazla ise, işverenin personelden zararın tamamım isteme hakkı saklıdır. İşçi hu zararın tamamını kurulamayı kabul ve taahhüt eder" hükmüne yer verilmiş ve davacı tarafından uğranılan zararın daha fazla olup olmadığının tespiti de talep edilmiş ise de, hu konuda herhangi bir somut delil sunulmadığından ve ticari deflerler de inceleme günü ibraz edilmediğinden herhangi bir tespit yapılamadığı,
d)Davacının, haksız rekabete ilişkin iddiasının da ispata muhtaç olduğu,
e)Haksız rekabetin varlığı İspatlanamadığmdan. davacının manevi tazminat talebinin de yerinde olamayacağı kanaati ile rapor tanzim edilmekle ;
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇESİ;
İş bu dava davacı şirketin eski çalışanı olan davalının iş akdi sona erdikten sonra rekabet yasağına aykırı olarak rakip firmada çalışarak haksız rekabete konu eylemleri olduğu iddiası ile açılan ceza-i şart davasıdır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. HMK m.114/1-c gereğince görev dava şartı olup HMK m.115/1 uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Taraflar da yargılama süresince mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler.
"Somut olayda, davacı vekili taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesi kapsamında davalının 22/09/2015 tarihinden 25/10/2017 tarihine kadar müvekkili şirket nezdinde Satış Danışmanı/Müşteri Temsilcisi olarak çalıştığını, davalının müvekkili şirket ile olan hizmet ilişkisi nedeniyle müşteri çevresi ve yaptığı işler hakkında bilgi edindiğini, bu bilgilerin kullanılmasının müvekkilinin zararına sebep olacak nitelikte olduğunu, bu nedenle taraflar arasında 22/09/2015 tarihli Rekabet Etmeme Sözleşmesi imzalandığını, yine bu sözleşme ile 1 yıl süre ile rekabet etmemeyi kabul ve taahhüt ettiğini aykırılık halinde 20.000,00 TL cezai şart ödemeyi kayıtsız ve şartsız kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının müvekkili şirketten ayrıldıktan sonra rekabet yasağı süresi sona ermeden aynı iş kolunda faaliyet gösteren ........... İç ve Dış Tic.A.Ş.de çalışmaya başladığını, rekabet yasağını ihlal ettiğini belirterek rekabet yasağına aykırı eylemleri nedeniyle Rekabet Etmeme Sözleşmesi ve Rekabet Etmeme Taahhüdü ile belirlenen 20.000,00 TL cezai şart bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Dosya kapsamına göre uyuşmazlığın temelinin taraflar arasındaki iş sözleşmesinden kaynaklanmasına göre davanın iş mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.( T.C.İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2020/892 KARAR NO: 2020/1795KARAR TARİHİ: 07/10/2020)
Davacı tarafın iş akdi kapsamında işçinin rekabet yasağına aykırılık iddiasına dayalı davalarda (rekabet yasağına aykırılığın iş akdinin devamı veya feshinden sonra olup olmadığına bakılmaksızın )İş Mahkemelerinin görevli olduğu taraflar arasındaki uyuşmazlığın iş akdinden kaynaklandığı anlaşılmakla davaya bakmaya iş mahkemesi bakmaya görevli olduğundan ve görev hususu resen ele alınacağından görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK 114. Ve 115. Maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-HMK nun 20. Maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli Bakırköy Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine,aksi halde aynı madde gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4-HMK 331/2 maddesi gereği Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/06/2021
Katip .........
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır