T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/236 Esas
KARAR NO: 2021/502
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 24/10/2016
KARAR TARİHİ: 24/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ... kurulu bulunduğu işyerinde, davalı şirket kontrol elamanları tarafından müvekkiline ait işyerinde tutulan 13.10.2016 tarihli ve ... seri no.lu zabıt gereğince, müvekkil sayacının normalin dışında tüketim kaydettiği ve R VE S fazlarının zayıf sinyal verdiği gerekçesiyle 05.10.2015-05.10.2015 dönemi için bir yıl geriye gitmek suretiyle tespit edilen güç üzerinden mükerrer olarak 49.591,50 TL kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirildiğini, Müvekkilinin bu dönemde kullandığı elektrik bedelinin tamamını ödediği halde tamamen varsayıma dayalı olarak yapılan dava konusu tahakkukların iptalinin gerektiğini, Müvekkil firmanın aylık 4.500-5.000 TL ‘lik fatura ödediğini, Müvekkilinin sanayi sicil belgesi olması nedeniyle elektriği %20 indirimli ödediğini, Davalı şirket tarafından sayaç sökülerek de davalı şirket tarafından takılı orijinal mühürün sayaç üzerinde olduğunu, Sayaca herhangi bir müdahale söz konusu değilken davalı şirket bünyesindeki laboratuarda kendi elamanlarınca tutulan “…R,S ve T fazları uzaktan kumanda ile Şönt yapılarak devre dışı bırakılarak eksik tüketim yapması sağlandığı gerekçesiyle…” dava konusu kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiğini, Sayaca müdahale edildiği dönem günlük ortalaması ile 13.10.2016 sonrası tüketimlerinin birbiriyle orantılı olduğu ve tüketimler arasında dengesizlik bulunmadığını, ortalama tüketim değerlerinin, davalı kurumca tutulan tutanak sonrası ortalama tüketim değerleriyle orantılı olması, davalı elektrik şirketinin: R,S ve T fazlarının uzaktan kumanda ile sayaca müdahale ederek sayacı çalışamaz hale getirdiği iddiasını çürüttüğünü, Müvekkilinin işyerinde kurulu bulunan ... no.lu tesisat ilgili tutanak 13.10.2016 tarihli ve ... seri no.lu zabıt gereğince, R ve S fazlasının zayıf sinyal verdiği gerekçesi hiçbir maddi ve hukuki temeli olmadan 48.591,50 TL kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirildiğini, Müvekkilinin ticari faaliyeti gereği tükettiği enerji bedelinin davacı şirkete tamamen ödenmiş olması ve tüketim endeks hareketlerinin devamlı olarak davalı şirketin kontrolünde olması ve tutanak sonrası ortalama tüketimde dikkate alındığında tamamen gerçeğe aykırı olarak tahakkuk edilen enerji bedelinin sayaçtaki kayıtlı normal bedeli dışında kalan tamamı 49.591,50 TL oranında borçlu olmadıklarının tespiti ile vekâlet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı kuruma yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin iş yerinde kurulu olan ... nolu tesisata ait mahalde 05.10.2016 tarihinde müvekkil şirket tarafından yapılan kontrolde; “sayacın ekranı yok, impulse atmıyor” gerekçesi ile şirketin kaşesi ve yetkili imzası da alınıp, ... seri nolu sayaç değiştirme tutanağı ile sayaç sökülerek, laboratuar muayenesine sevk edildiğini, Laboratuarda yapılan kontrolde; “sayacın damga mühürleri ile oynanmış, sayacın R,S,T akım ölçüm uçlarına elektronik uzaktan kumanda devresi bağlanarak Şönt yapılmış, sayacın ekranı kapalı, kayıt yapmıyor, kaçak işlemi uygundur.” sonucunun çıktığını, Çıkan sonuca istinaden, “...” adına ... seri numaralı zabıt varakası tanzim edildiğini, İlgili zabıt için, yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak, tespit edilen güç üzerinden hesaplama yapıldığını, bu hesaplama neticesinde, 1.791,30 -TL kaçak, 48.591,50 TL kaçak ek tahakkuk olmak üzere toplam 50.382,80TL bedel tahakkuk ettirildiğini Nitekim davacının kaçak elektrik kullandığı sabit olup, iş bu dilekçe eki ile sunulan tüketim ekstresinde de tutanak tarihi sonrasına ait tüketimde gözle görülür bir şekilde artış meydana geldiğini, Davacı adına 26.01.2010 tarihinde abone sözleşmesi bulunduğunu, sayacın davacı döneminde kayda alındığını ve bu sayaçtan başka elektrik kullanan olmadığını, Tüm bu hususlar doğrultusunda davacının kaçak elektrik kullandığının aşikâr olduğunu, Yargıtay ...H.D.'nin E. ... K. ... T. 3.11.2015 tarihli ilamında: "Dava konusu uyuşmazlık, davalı tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektrik faturası nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ödenen miktarın istirdadı istemine ilişkindir. Somut olaya bakıldığında ise; Yargıtay ...H.D.'nin 28.03.2011 tarih ve ... Esas- ... Karar sayılı bozma ilamı içeriği incelendiğinde görüleceği üzere, "dairenin bozma ilamının kaçak faturasının düzenlenmesi yani hesap şekli ile ilgili olduğu, zira bozmadan önceki asıl ve ek raporda kaçak kullanım bulunmadığı yönünde bir görüşe yer verilmediği, dosyaya bir örneği sunulan kaçak elektrik tutanağında dava konusu sayacın kulak mühürlerinin orijinal olmadığının belirtildiği ve yine bir örneği dosyaya sunulan sayacı muayene kağıdında ise sayacın kulak mühürleri ve numaratörleriyle oynanmış olduğunun açıklandığı, bu tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğu" ifade edilerek kaçak kullanım bulunduğunun kabul edildiğini ve buna göre inceleme yapılması gerektiğinin belirtildiğini, Yukarıda arz ve izah edilen hususlar ve re ‘sen tayin ve takdir edilecek nedenlere nazaran davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep edilmiştir.
Mahkememizce ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davanın reddine dair verilen karar ;
T.C.
YARGITAY
3. HUKUK DAİRESİ
BAŞKANLIĞI
ESAS NO: 2019/1624
KARAR NO: 2020/354
Dosya kapsamından; mahkemece hükme esas alınan 3.4.2017 tarihli bilirkişi raporunda, davalı kurum tarafından düzenlenen 05.10.2016 tarihli sayaç değiştirme tutanağı ve labaratuvar formu ile 13.10.2016 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağına göre davacının elektrik kullandığı sayacın damgalarıyla oynandığı, sayacın R, S,T akım ölçüm uçlarına uzaktan kumanda devresi bağlanarak şönt yapılmış olduğu, sayacın ekranının kapalı olduğu, bu durumda davacının kaçak elektrik kullandığı sonucuna varılarak davalının kurulu güç ve kullanma faktörüne göre yaptığı hesaplamaların doğru olduğu, faturalara yansıtılan kayıp/kaçak bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve iletim bedelinin 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında yasal olduğu bildirilmiş iken, aynı bilirkişi tarafından düzenlenen 25.05.2017 tarihli ek raporda ise; somut olayda tüketim hesabı yapılırken akım değerleri belli olduğu için reel tüketim değerlerine ulaşıldığı ve bu sebeple reel tüketimleri 0.6 kullanım faktörü ile çarpmamın bir mantığının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. Bu durumda bilirkişinin davalının kurulu güç ve kullanma faktörüne göre yaptığı hesaplamaların doğru olduğu yönündeki saptamasını içeren ilk raporu ile, tüketim hesabı yapılırken akım değerleri belli olduğu için reel tüketim değerlerine ulaşıldığı ve bu sebeple reel tüketimleri 0.6 kullanım faktörü ile çarpmamın bir mantığının bulunmadığı yönündeki saptamasını içeren ek raporunun birbiri ile uyumlu olmayıp çeliştiği, bu durumda borç miktarının hangi yöntemle, ne şekilde hesaplandığı anlaşılamayan dolayısıyla mevzuata uygun teknik bir inceleme ve hesaplama içermeyen, keza davacı tarafça da itiraz edilen eksik, çelişkili, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verildiği anlaşılmıştır.
O halde mahkemece, öncelikle dosyanın önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor arasındaki çelişki giderildikten sonra davalının davacı taraftan isteyebileceği kaçak kullanım bedelinin tutanak tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddeleri çerçevesinde hesaplanması konusunda taraf ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK' nın 373/1 maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı sonrası dosya yukarıdaki esası almış olup ilam doğrultusunda rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş;
Deliller ve Yargılamanın Özeti
Dava davalı tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektirik bedelinden dolayı İİK 72.madde kapsamında açılmış menfi tespit talebine ilişkindir.
Sayaç Muayene ve Talep Sonuç Formu, davalı şirketçe 13.10.2016 tarihinde düzenlenen Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı, ilgili ... no.lu elektrik tesisatına ilişkin işlem dosyası, Tüketim ekstresi. Kaçak işlem dosyası dosyaya delil olarak ibraz edilmiştir.
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren husular olan elektirik kaçak kullanım ve bedel hesaplanması konusunda bilirkişiden alınan raporlarda Özetle;
11/01/2021 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu'nda özetle;
- Dava konusu olayda, Sarf edilen enerjinin tümü aktif enerji olduğundan ve devreden geçen akım üzerinden hesaplama yapıldığından Cosφ’nin 1 alınması gerektiği, Kurulu güç üzerinden aktif güç hesabı yapılması durumunda 0,6 kullanma faktörünün alınması gerektiği, Bu nedenle tespit edilen akım değerine göre yapılan hesaplamada P: 49,36 kw, günlük ortalama tüketimin ise 691,01 kwh olarak alınması gerektiği,
-Dava konusu .... seri numaralı Kaçak elektrik tespit tutanağı öncesinde, 10.10.2015- 05.10.2016 tarihleri arasındaki 355 günlük dönemde sayaç tarafından kaydedilen ortalama günlük ortalama tüketim 299,15 kwh, Sayaç değişimi esnasında tespit edilen devreden geçen akıma göre hesaplanan günlük ortalama tüketimin ise 691,01 kwh olarak tespit edildiği,
-Sayaç değişimi esnasında tespit edilen devreden geçen akıma göre hesaplanan günlük ortalama tüketim, Tutanak öncesi hesaplanan günlük ortalama tüketimden yaklaşık %230 daha fazladır. Değiştirilen ... seri numaralı Makel marka sayaç %230 eksik tüketim yapmıştır. Bu durum, sayaca müdahale edilerek, sayacın eksik tüketim yapmasının sağlandığı ve dava konusu tesisatta kaçak elektrik kullanıldığı anlamına gelmektedir.
Davalının, EPDK ELEKTRİK PİYASASI TÜKETİCİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ’nin Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlığının 26. Maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde tanımlanan şekilde, sayaca müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle kaçak elektrik kullandığı,
-Davalının, dava konusu 13.10.2016 tarih ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağından ve bu tutanağa tahakkuk eden 1.765,93 TL kaçak tüketim bedeli, 48.506,73 TL Ek tüketim bedeli olmak üzere, Toplam 50.272,66 TL bedelden sorumlu olduğu, kanaati ile rapor tanzim edilmekle ;
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre uyuşmazlık davacı işyerinde ait tesisatta Kaçak/Usulsüz Elektrik kullanılıp kullanılmadığı davacının bundan sorumlu olup olmadığı noktasında olup gelen kayıt ve belgelere göre düzenlenen rapor uyarınca davacının sayaca müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle kaçak elektrik kullandığı anlaşılmakla ;
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin "Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi" başlıklı 26ıncı maddesine göre;"Gerçek veya tüzel kişinin; a) Kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi.... kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir…" düzenlemesi karşısında ; EPDK Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Kaçak elektrik enerjisi kullanımı tespit süreci başlıklı 27. maddesine uygun olduğu anlaşılmış olup Emsal Yargıtay kararlarına göre aksi ispatlanmadıkça düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanaklarının hukuki nitelik taşıdığı,Davalının, dava konusu 13.10.2016 tarih ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağından ve bu tutanağa tahakkuk eden 1.765,93 TL kaçak tüketim bedeli, 48.506,73 TL Ek tüketim bedeli olmak üzere, Toplam 50.272,66 TL bedelden sorumlu olduğu; davalı kuramca davacı adına düzenlenen kaçak elektrik tutanağındaki hususların aksinin ispatlanmadığından davacının sübuta ermeyen davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar harcının peşin alınan 846,90 TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 787,60-TL'nin davacıya iadesine,
3-Yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap edilen 7.246,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/05/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır