T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/267 Esas
KARAR NO: 2020/262
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 26/03/2020
KARAR TARİHİ: 30/03/2020
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/04/2020
Davacı vekili tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin daha önce şantiye yerleşkesi olarak kullandığı Çatalca ..... Mahallesindeki ofiste şirkete ait evrakların ve bir kısım başkaca eşyaların kapının zorlanarak kırılarak açılması suretiyle çalındığını 12/12/2019 tarihinde fark ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin hemen Jandarma Karakoluna başvuru yaparak şikayette bulunduğunu, müvekkilinin yapmış olduğu araştırmada şirkete ait 2012-2013-2014 ve 2015 yıllarına ait mal ve hizmet alımı ve satış faturaları, bunlara ait ödeme, belge ve dekontların ücret bordrolarının ve yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri gibi şirkete ait tüm evrakların çalındığını tespit ettiğini, müvekkili şirketin bahsi geçen evrakların kaybolması nedeniyle vergi dairesi vs.kurumlara bu evrakları sunamadığını, müvekkiline ait 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait evraklar envanter defteri, defteri kebir, yevmiye defteri ücret bordroları ve bu yıllara ait mal ve hizmet alım satış faturaları ile bunlara ait belge ve dekontların müvekkiline ait başkaca eşyalarla birlikte çalındığını, bu nedenle müvekkili şirketin 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait tüm evrakların zayi olduğuna dair belgenin verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bilindiği üzere ilgili her tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zıyaı halinde 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi uyarınca işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi verilmesini istemesi mümkündür. Ancak zıyaın, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca bu yöndeki talebin de zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerekir.
Diğer yandan tacirin, ticari belgelerini özenle saklama mecburiyeti vardır. Bu nedenle zayi belgesinin verilebilmesi için zıyaın TTK 82. maddesinde belirtilen hallerden biri sonucunda gerçekleştiğinin de ispatı zorunludur. Davacı tarafından zıyaın TTK 82. maddesinde sayılan hallerin birinin gerçekleşmesi sonucunda olduğu da iddia edilmemiştir.
12/12/2019 tarihinde fark edilen davacı şirketin Çatalca .... Mahallesindeki ofisinde meydana gelen hırsızlık nedeni ile 2012-2013-2014 ve 2015 yıllarına ait tüm defter ve evrakların zayi olduğu iddiasıyla dava açılmış ise de TTK 82.maddeye göre bu tür durumlarda dava açma süresi 15 günlük hak düşürücü süreye tabi tutulmuştur. Hak düşürücü süre yargılamanın her aşamasında taraflar hazır olsa olmasa da mahkemece resen ele alınması incelenmesi gereken bir dava şartıdır.
Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 15 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . ( Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )
Anılan düzenleme ve davacı iddiasına göre hırsızlığın 12/12/2019 tarihinde fark edildiğini ancak bu davanın 15 günlük hak düşürücü süreden sonra açılmış bulunması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın usulden REDDİNE,
2-Alınması gereken 54,40 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde gider avansının davacıya iadesine,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi ve İİK 263. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 30/03/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.