T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/317 Esas
KARAR NO: 2023/204
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2013
KARAR TARİHİ: 02/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketin uzun zamandır ticari ilişki içerisinde olduğunu, müvekkili şirketin 2012 yılı sonu itibariyle 91.228,39-TL, 10/01/2013 itibariyle 1.161,30-TL olmak üzere toplam 92.890,30-TL borçlu olduğunu, borcun ödenmesi için Kadıköy .... Noterliğinin 26/12/2013 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek davalı tarafa tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafın borcun mutabakatını yapmadığını ve borcunu ödemediğini, bu nedenle müvekkili şirketin alacağının tam olarak belirlenmesi için şimdilik harca esas olmak üzere 5.000,00-TL alacağının ve 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankası tarafından kısa vadeli krediler için öngörülen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının alacağı belirli bir miktar olduğundan kısmi dava açılamayacağını, ayrıca somut olayda belirsiz alacak davası da açılamayacağını, öte yandan davacının dava dilekçesinde belirttiği alacağın tamamına itiraz etmediklerini, müvekkilinin üçüncü bir firma üzerinden davacıya ödeme yaptığını, nitekim davacıya en son bugün itibariyle 28.000,00-TL ödeme yaptıklarını, bu ödemenin davanın müddeabihi olan 5.000,00-TL'den yüksek bir ödeme olup davanın konusuz kaldığını bildirerek davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde konusuz kalması nedeniyle tümden reddine karar verilmesini istemiştir.
Taraflar arasındaki davanın daha önce mahkememizde yapılan yargılaması sonunda, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen 13/12/2016 tarihli ve ... E- .... K sayılı karar, tarafların kararı istinaf etmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 06/03/2020 tarih ve ... E- .... K sayılı kararı ile kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrası bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, alacak istemine ilişkindir.
Davacı taraf, davalıdan alacaklı olduğunu iddia etmiş, davalı taraf ise borçlarının bulunmadığını bildirmiştir. Taraflar arasında mal tedarik sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı taraf ticari ilişki süresince davalıya mal satmış, davalı taraf ise bir kısım ödemelerle birlikte karşı faturalar düzenlemiştir. Uyuşmazlık, davalı tarafından davacıya düzenlenen bir kısım faturalardan kaynaklanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Buna göre, davacının ticari defter kayıtlarının yöntemine uygun tutulduğu, açılış kapanış onaylarının yaptırıldığı, yine davalının ticari defter kayıtlarının yöntemine uygun tutulduğu ve açılış kapanış onaylarının yaptırıldığı saptanmakla, tarafların ticari defterlerinin kanıt niteliğinin bulunduğu anlaşılmıştır. Tarafların defter kayıtlarına göre uyuşmazlık konusu kısımlar dışında davacının davalıdan 3.418,68-TL alacaklı olduğu bilirkişi raporlarıyla belirlenmiştir. Yine davacının defter kayıtlarına göre, 2013 yılında davalının 40.607,99-TL ödeme yaptığı, aynı şekilde davalının defter kayıtlarında da 2013 yılında davacıya 40.607,99-TL ödeme yaptığı görülmektedir. Davalı tarafından davacıya 2013 yılında yapılan bu ödemelerden 40.368,72-TL'si dava tarihinden sonra yapılmıştır.
Dosya arasında yer alan satınalma anlaşması ve eki ticari şartlar anlaşmasına bakıldığında, davacı firmanın aylık cirosundan satış kanalı kondisyonları tablosunun 50. sırasında yazılı %3 oranında bonus işbirliği primi, MCC kondisyonları tablosunun 82. sırasında yazılı %17 oranında reklam ve 95. sırasında yazılı %9 oranında sinerji bedeli alınacağı, ticari şartlar anlaşmasının 4. sayfasında ise satış kanalı bazında hedefe bağlı ciro primi olarak 45.000,00-TL üzerinde yapılacak ciro için %4 oranında prim tahsil edileceği kararlaştırılmış. Ayrıca sözleşmenin ekinde yer alan ticari şartlar anlaşmasının devamı olduğu anlaşılan açıklama metni belgede de %17 oranında reklam karşılığında minimum 2 metropost yapılacağı, cironun 88.000,00-TL'nin altında kalması durumunda minimum faturalandırılacak reklam bedelinin 15.000,00-TL olduğu kararlaştırılmıştır. Buna göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi yönünde sözleşme gereğince davacının ciro bedeli üzerinden %17 oranında reklam bedeli, %9 oranında sinerji bedeli, %3 oranında bonus işbirliği primi ve cironun 45.000,00-TL'yi geçmesi durumunda %4 oranında hedefe bağlı ciro priminin hesaplanması gerekecek olup, bu durumda davalı tarafından davacıya düzenlenen fatura tutarlarının sözleşme hükümlerine uygunluğu belirlenecektir.
08/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda defter kayıtlarına göre; davacının 2011 yılında davalıya toplamı 66.115,02-TL olan 527 adet fatura düzenlediği, buna karşın davalının toplamı 16.554,18-TL olan 16 adet iade faturası düzenlediği, buna göre KDV dahil ciro tutarının 49.560,84-TL olduğu, KDV hariç ciro tutarının 42.000,71-TL olduğu, davacının 2012 yılında davalıya toplamı 48.601,92-TL olan 503 adet fatura düzenlendiği, buna karşın davalının toplamı 4.299,49-TL olan 45 adet iade faturası düzenlediği, buna göre KDV dahil ciro tutarının 44.302,43-TL olduğu, KDV hariç ciro tutarının 37.544,43-TL olduğu saptanmıştır. HMK'nin 222/3 maddesi hükmündeki ticari defter kayıtlarının aksinin kesin kanıtlarla ispatlanmamış olması gerekir ifadesine göre yöntemine uygun tutulmuş sahibi lehine kanıt niteliği bulunan ticari defterlerin kesin kanıt niteliğinde olduğu göz önüne alındığında, bilirkişi raporuyla saptandığı üzere davacının 2011 yılında KDV hariç ciro bedelinin 42.000,71-TL, 2012 yılında KDV hariç ciro bedelinin 37.544,43-TL olduğu sonucuna varmak gerekmiştir.
Davacının 2011 yılı ciro bedeli üzerinden sözleşme hükümlerine göre, davalının %3 oranındaki bonus işbirliği priminin 1.260,02-TL, %9 oranındaki sinerji bedelinin 3.780,06-TL, %17 oranındaki reklam bedelinin 7.140,12-TL olduğu hesaplanmış, ciro bedeli 45.000,00-TL sınırı aşmadığından hedefe bağlı ciro primi hesaplanmamıştır. Bu hesaba göre, davalının alacağının KDV hariç toplam 12.180,21-TL, KDV dahil 14.372,64-TL olduğu sonucuna varılmış, davalının 2011 yılı için davacıya düzenlediği bonus işbirliği primi, hedefe bağlı ciro primi, sinerji ve reklam bedelleri faturaları toplamı 25.135,96-TL olduğu gözetildiğinde, davalının hesaplanan alacaklara göre davacıya 10.763,32-TL fazla tutarda fatura düzenlediği anlaşılmaktadır.
Davacının 2012 yılı ciro bedeli üzerinden sözleşme hükümlerine göre, davalının %3 oranındaki bonus işbirliği priminin 1.126,33-TL, %9 oranındaki sinerji bedelinin 3.379,00-TL, %17 oranındaki reklam bedelinin 6.382,55-TL olduğu hesaplanmış, ciro bedeli 45.000,00-TL sınırını aşmadığından hedefe bağlı ciro primi hesaplanmamıştır. Bu hesaba göre, davalının alacağının KDV hariç toplam 10.887,88-TL, KDV dahil 12.847,70-TL olduğu sonucuna varılmış, davalının 2012 yılı için davacıya düzenlediği bonus işbirliği primi, hedefe bağlı ciro primi, sinerji ve reklam bedelleri faturaları toplamı 24.608,62-TL olduğu gözetildiğinde, davalının hesaplanan alacaklara göre davacıya 11.760,92-TL fazla tutarda fatura düzenlediği anlaşılmaktadır.
Dosya arasında yer alan satınalma anlaşmasına ek 01/01/2010 geçerlilik başlangıç tarihli ticari şartlar anlaşmasının açıklama metnine göre reklam bedeli olarak %17 oranında fatura düzenleneceği, cironun 88.000,00-TL altında kalması durumunda en az faturalanacak reklam bedelinin 15.000,00-TL olacağı taraflarca kararlaştırılmış olmakla, her ne kaar davacı tarafça düzenlenen faturadaki imzaya itiraz edilmişse de, anlaşma hükmüne göre söz konusu faturanın düzenleneceği taraflarca kararlaştırılmış, davacının anlaşma belgesine çekincesinin açıklama metninin 21. maddesine yönelik olduğu metinden anlaşılmakla davalının 2010 yılına ilişkin reklam bedeli alacağının da bulunduğu kanaatiyle, 18/10/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davalının 31/05/2010 tarihli 2.285,22-TL tutarlı ve 31/12/2010 tarihli 2.429,48-TL tutarlı faturalar düzenlediği belirlenmekle, KDV dahil en az 17.700,00-TL olarak düzenlenecek fatura tutarından, yani davalının 2010 yılı reklam bedeli için düzenlediği 31/12/2012 tarihli .... numaralı 17.700,00-TL bedelli faturadan indirildiğinde davalının 2010 yılına ilişkin 12.985,30-TL reklam bedeli alacağı olduğunu kabul etmek gerekmiştir. Bu durumda davacının 3.418,68-TL defter kayıtlarıyla alacağı, sözleşme hükümlerine göre 22.524,23-TL fazla faturalandırmadan kaynaklanan alacağı, 4.714,70-TL reklam bedelinin fazla faturalandırılmasından kaynaklanan alacağı olmak üzere toplam 30.657,61-TL alacağı bulunduğu, ayrıca dava açıldıktan sonra da davalının borçlarına mahsuben davalıya 40.368,72-TL ödeme yaptığı görülmekle bu tutar yönünden davanın konusuz kaldığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dosya içerisinde yer alan Kadıköy ..... Noterliğinden tebliğ edilen ihtarname ile davacı firmanın davalı firmaya 31/12/2012 tarihine kadar borcunu ödemesini bildirdiği, ihtarnamenin 28/12/2012 tarinde tebliğ edildiği görülmekle, davalının 31/12/2012 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekmiştir. Her iki taraf da tacir oldukları için davacının alacağa avans faizi işletilmesi istemi de yerinde bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
30.657,61-TL'nin 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava açıldıktan sonra davalı tarafından ödenen 40.368,72-TL yönünden dava konusuz kalmakla bu tutara ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 4.851,81-TL harçtan peşin alınan 1.586,35-TL harcın indirilmesiyle geriye kalan 3.265,46-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.586,35-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 24,30-TL başvurma harcı, 5.262,00-TL bilirkişi ücreti, 397,60-TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 5.683,90-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 4.346,06-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 60,00-TL posta ve davetiye gideri olmak üzere toplam 2.060,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 484,87-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geriye kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 11.364,21-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan avansların karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine(e duruşma ile) karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır