T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/360 Esas
KARAR NO: 2022/426
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 23/06/2020
BİRLEŞEN DOSYA BİLGİLERİ
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 24/11/2021
KARAR TARİHİ: 15/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete .... Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan" ... İş Merkezi No:... B D.18 Başakşehir İstanbul" adresinde sigortalı ... Plastik Üretim A.Ş ye ait işyerinde, 14.01.2019 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, yaptırılan ekspertiz sonucu 8.876,64-TL. hasar tespit edildiğini, hasar miktarı sigortalının teminatı dikkate alınarak ödendiğini, hırsızlık olayının gerçekleştiği işyeri davalı şirketin güvenlik sözleşmesi gereğince sorumluluğunda olan yer olduğunu, davalı şirketin kusur olduğunu, tazminatını ödeyen davacı şirket, TTK.1472 maddesine göre, sigortalısının hukukuna halef olduğunu, alacağın tahsili için bu kanuni halefiyete dayanılarak iş bu davayı açmakta hukuki yarar ve mecburiyet olduğunu belirterek davacı vekili davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevsizlik ve yetkisizlik itirazında bulunduğunu, müvekkilinin sorumluluğunda olmamasına rağmen güvenlik hizmetinin yerine getirildiğini, diğer davalı ... Güvenlik Eğitim ve Koruma Hizmetleri A.Ş. ile "Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sözleşmesi" akdedilerek, tüm güvenlik işinin tamamını "anahtar teslim" olarak devredildiğinden, güvenliğin sağlanması için her türlü önlemin alınması, denetimin yapılması ... Güvenlik firmasına ait olduğunu, hırsızlık olayı ... İthalat ve İhracat Tic. A.Ş.'ye ait işyerine gerçekleşmiş olup, ... Firması davacının sigortalısı olmadığından ve dayanak yapılan poliçe ... İthalat ve İhracat Tic. A.Ş.'ye ait olmadığından, davacının davalıdan rücuen tazmin talebi yasa ve usule aykırı olduğunu belirterek davalı vekili davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/984 Esas, 2021/1134 Karar sayılı dosyasında;
TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete .... Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan" .... İş Merkezi No:.. B D.18 Başakşehir İstanbul" adresinde sigortalı ... Plastik Üretim A.Ş.'ye ait işyerinde, 14.01.2019 tarihinde hırsızlık olayı meydana gelmiş olduğunu, söz konusu hadise sebebiyle, yaptırılan ekspertiz sonucu 8.876,64-TL hasar tespit edilmiş olup, hasar miktarının sigortalının teminatı dikkate alınarak ödenmiş olduğunu, daha evvel, söz konusu olayla ilgili olarak, davalının istihdam ettiği güvenlik şirketi aleyhine Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile dava açılmış ve iş bu dava dosyasından temin edilen bilirkişi raporu ile davalı şirketin %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmiş olduğunu, tazminatını ödeyen müvekkili şirketin, TTK.1472 maddesine göre, sigortalısının hukukuna halef olduğundan, alacaklarının tahsili için bu kanuni halefiyete dayanılarak iş bu davayı açmakta hukuki yarar ve mecburiyet olduğunu, dava açılmadan evvel arabulucuya başvurulmuş ancak anlaşmaya varılamamış olduğunu beyanla; iş bu dava ile arasında hukuki ve fiili irtibat olan Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasının tensip ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, 2.219,00TL. tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri, ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İş bu dava sigorta tarafından sigortalısına yapılan ödemenin rücuen tahsiline yöneliktir.
Dava dışı sigortalı ... Plastik Üretim A.Ş.' nin faaliyet gösterdiği Başakşehir adresinde davacı tarafından 25/07/2018 -25/07/2019 tarih aralığında geçerli ".... Paket poliçesiyle " sigortalandığı, sigortalının iş yerinde hırsızlık olayı meydana geldiği, davacı sigorta şirketinin hasarı sigortalıya ödeyerek sigortalı ile davalı arasındaki güvenlik hizmet sözleşmesine ve Site Yönetim sorumluluğuna aykırılık iddasına dayalı olarak sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsilini davalılardan talep etmektedir.
Somut olayda uyuşmazlık, riziko mahalli işyeri olan sigorta poliçesinden ve tacir olan taraflar arasında imzalanan güvenlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.
Sigortacı; ancak sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır
Somut olayda davalının güvenlik hizmeti vermiş olduğu dava dışı sigortalının Başakşehir adresinde 14/01/2019 tarihinde hırsızlık olayı meydana gelmiş, 08/03/2019 tarihli ekspertiz raporu doğrultusunda 08/03/2019 tarihinde 8.876,64 TL dava dışı sigortalıya ödenmiştir.
Dava dışı sigortalı tarafından davacı sigorta şirketinin ibra edildiği ve TTTK 1472 ve BK 183 maddeleri uyarınca alacağın temlikine dair mutabakat metni dosya arasında yer almaktadır.
Davacı sigorta şirketinin TTK 1472. Maddesinde düzenlenen sigortalının haklarına halef olarak rücu edebilmenin yasal koşulları oluşmuştur.
08/03/2019 tarihli ekspertiz raporunda hasar sebebinin iş yerinde kırma-zorlama-tırmanma-hırsızlık sebebi ile olayın gerçekleştiği ve de çalınan plastik malzeme cinsi emtia zararının 8.876,64 TL olarak rapor edilmiştir.
Mahallinde keşif yapılmış ve de düzenlenen28/09/2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda;
1- Eşyalarını depoda saklarken etkin tedbir almayan sigortalı dava dışı “ ... Plastik Üretim A.Ş.’ nin” “%15 Oranında Tali kusurlu” olduğu;
2- İçinde bulunan sigortalı iş yerinin güvenliğinden de sorumlu olan dava dışı “... Sitesi Yapı Kooperatifi’ nin” istihdam ettiği Özel Güvenlik Personelini denetlemediğinden ve güvenlik için gerekli tedbirleri almadığından olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru sebebiyle “%25 oranında Tali Kusurlu” olduğu;
3- Sözleşme gereği güvenliğinden sorumlu olduğu yerde gerekli tedbir almadığı ve istihdam ettiği Özel Güvenlik Personelini denetlemediği düşünülen davalı “... Güvenlik Eğitim ve Koruma Hizmetleri A.Ş.’ nin” ise olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru sebebiyle “%60 oranında Asli Kusurlu” olduğu;
4- Davacı ... Sigorta Şirketi tarafından, dava dışı sigortalısı “ ... Plastik Üretim A.Ş.” adına düzenlenen 25.07.2018 - 25.07.2019 vadeli ve .... nolu “.... Paket Sigorta Poliçesi” nin Hukuken geçerli bir poliçe olduğu,
5- Davacı Sigorta Şirketi .... Tarafından; Dava dışı Sigortalısı “ ... Plastik Üretim A.Ş.” adına 08.03.2019 tarihinde 8.876,00 TL hasar tazminat ödemesi yapıldığının görüldüğü,
6- Davaya konu hasarın meydana gelişinde , heyetimiz tarafından yapılan teknik inceleme sonucu Davalı ... Güvenlik Eğitim ve Koruma Hizmetleri A.Ş.’ nin”, Sözleşme gereği güvenliğinden sorumlu olduğu yerde gerekli tedbir almadığı ve istihdam ettiği Özel Güvenlik Personelini denetlemediği olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru sebebiyle % 60 (yüzde Altmış) oranında ( 8.876,00 x %60 = 5.325,60 TL. ) sorumlu olmasından dolayı, davacı şirketin 5.325,60 TL. rücu hakkı bulunduğu
7- Teknik sonuç; İş yerinin deposundan çalınan 48 torba adedi başına 25 kg ağırlığında 1.912 Dolar değerinde olan plastik hammaddesinin Söz konusu hadise sebebiyle, yaptırılan ekspertiz sonucu 8.876,64 TL hasar tespit edilmiş olduğu görülmüş ve dosyaya içeriğinde konulan irsaliyeler faturalar incelenmiş olup ekspertizin belirttiği fiyatın piyasa koşullarına uygun olduğu kanaati ile rapor düzenlenmiş olup,davacı yan rapor doğrultusunda birleşen davayı açmıştır.
Davacının depo olarak kullandığı iş yerinde kapının alüminyum olduğu ,kepengin bulunmadığı ,kamera sisteminin bulunmadığı güvenlik merkezine bağlı bir alarm sisteminin kurulmadığı hususları birlikte değerlendirilmekle davacının müteferrik kusuru olduğunun kabulü ile taktiren %15 oranında kusurun yerinde olduğuna kanaat edilmiş,
Davalıların kusur durumuna yönelik yapılan değerlendirmede ise ;
Davalı güvenlik şirketinin sorumluluğu diğer davalı ile akdettiği güvenlik hizmeti sözleşmesinden kaynaklı sözleşmesel sorumluluk olup ,
Özel güvenlik hizmetlerinin hedefi; suç girişimlerine karşı caydırıcılığın sağlanması ile meydana gelen olaylara, özel güvenlik yetki ve yükümlülükleri çerçevesinde müdahale edilmesidir. Buna göre sitenin güvenliğinden profesyonel güvenlik hizmeti sağlayıcısı olan davalı güvenlik şirketi öncelikli olarak sorumludur. Dava konusu olayda yeterli sayıda güvenlik kamerası ,motorize araç bulundurmadığı, güvenlik personelinin denetlenmediği, risk analiz raporları hazırlanmadığı gerekçeleri ile dava konusu hırsızlık olayının gerçekleşme şekli dikkate alındığında; davalı şirketin güvenlik hizmetine ilişkin olarak site sahasına izinsiz girişleri önleme yükümlülüğü kapsamında görevini yerine getirmemesi nedeniyle hırsızlık eyleminin gerçekleştiği kabul edilerek, davalı şirket söz konusu hırsızlık olayında takdiren %60 oranında müterafık kusurlu olduğunun kabulü gerekir.
Davalı Yapı Kooperatifinin sorumluluğu ise TBK’nun 66.maddesinde adam çalıştıranın sorumluluğundan kaynaklıdır.
"Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.
Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz.
Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.
Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir." yasal ifadesi bulunmaktadır.
Bilindiği üzere adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmayıp, olağan sebep sorumluluğudur. Burada yasa ile adam çalıştırana genel nitelikte objektif bir özen yükümlülüğü, bir gözetim ödevi yüklenmiştir. Adam çalıştıranın sorumluluğu kendisinin veya emrinde çalışan yardımcı kişinin kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, kusurdan bağımsız olarak doğmaktadir. Bu halde yukarıda sözü edilen objektif özen yükümlülüğünün ihlaliyle meydana gelen zarar arasında, uygun illiyet bağının bulunması yeterli kabul edilmektedir.
Davalı yapı kooperatifinin görevi ise; sitenin güvenliği konusunda gerekli ve yeterli gözetim, denetim ve tedbirleri almak, güvenlik risk değerlendirilmesi ile davalı güvenlik şirketinin yazılı uyarı ve taleplerini dikkate almak, yeterli güvenlik araç ve imkanlarını temin ederek güvenlik sistem ve cihazlarının çalışır durumda bulundurmak ve bu suretle site içinde güvenliğin korunmasını sağlamaktır. Site yerleşim alanının genişliği vs. nedenlerle bu görevin aksatılması yönetimin sorumsuzluğu anlamına gelmez. Buna göre de davalı yapı yönetimi, sitede meydana gelen güvenlik ihlalinde ve gerçekleşen hırsızlık olayından takdiren %25 oranında müterafık kusurlu olduğunun kabulü gerekir.
Hasar miktarı kadri marufunda bulunan 8.876,64 TL ödenen tutar ,davalı ... GÜVENLİK 'in kusuruna denk gelen tutar ( 8.876,64 x %60 = 5.325,99 TL ),davalı YAPI KOOPERATİFİ 'in kusuruna denk gelen tutar ( 8.876,64 x %25 = 2.219,00 TL ) nin ;6102 sayılı TTK’nın 1472. maddesi (6762 sayılı TTK’nın 1301. maddesi) hükmü gereğince halefiyet ilkesine dayalı olarak davalardan ödeme yapan sigorta şirketinin, ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi isteyebileceğinden asıl davanın kısmen kabulü birleşen davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl dava yönünden;
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,
2-5.325,99 TL'nin 08/03/2019 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 363,82 TL karar harcı peşin alınan 151,60- TL harcın mahsubu ile 212,22- TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 54,40 -TL başvurma harcı, 151,60- TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 213,80 TL'nin kabul (% 60,1) red (% 39,9) oranına göre hesaplanan 128,49 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ,
5-Davalı tarafça sarf edilen 8,50 TL vekalet harcının kabul (% 60,1) red (% 39,9) oranına göre hesaplanan 3,39- TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Güvenlik'e verilmesine,
6-Davalı tarafça sarf edilen 11,50 TL vekalet harcının kabul (% 60,1) red (% 39,9) oranına göre hesaplanan 4,59- TL'nin davacıdan alınarak davalı .... Plastik'e verilmesine,
7-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 3.550,65 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Güvenlik vekiline verilmesine,
9-Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00-TL' nin davalıldan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Birleşen dava yönünden;
1-Davanın KABULÜNE,
2-2.219,00 TL'nin 08/03/2019 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 151,58 TL karar harcı peşin alınan 59,30- TL harcın mahsubu ile 92,28- TL bakiye harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30- TL peşin harç ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere 127,10-TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan toplam 2,00- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 2.219,00 TL- vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça sarf edilen asıl ve birleşen davada 3.205,00 TL yargılama gideri ve 419,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 3.624,90- TL'nin asıl ve birleşen dava toplam kabul (%85)- red (%15 ) oranına göre 3.081,165 TL nin 1/2 oranında 1.540,59 TL 'nin davalı ... Güvenlik Eğitim ve Koruma Hizmetleri A.Ş.'den ;1.540,59 TL TL'nin davalı ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00-TL' nin davalıldan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin e-duruşma ve birleşen davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2022
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır