T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/447 Esas
KARAR NO: 2022/385
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21/02/2020
KARAR TARİHİ: 05/04/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :26/04/2022
Davacı vekili tarafından açılan zayi belgesi verilmesi davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekiliBüyükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin muhasebecisi olan ...'un 08/02/2020 tarihinde; iş yerinin 2017 dönemine ait defterlerini ve aşağıda sayılan evraklarını mükellefi olan müvekkiline teslim etmek için yine 2018, 2019 dönemine ait defterleri, faturaları ve işletmesine ait diğer evrakları İstanbul'daki vergi denetmenine götürmek için arabaya koyduğunu, aracının .... Mahallesi .... Sk. Konyaaltı/ANTALYA adresinde 15:30 sularında park ettiğini ve kapılarını kilitlediğini, aradan yaklaşık yarım saat geçmeden 16:00 sularında hemen aracının başına geldiğini ancak park halindeki aracının sol arka camının açık olduğunu ve arka koltukta bulunan siyah renkli evrak çantasının olmadığını fark ettiğini, 2017 yılına ait ..., ... ve .... yevmiye numaralı defterler; 2018 yılına ait Bakırköy .... Notere ait ... Numaralı yevmiye defteri ve ... numaralı kebir defteri ve .... numaralı envanter defteri; 2019 yılına ait Bakırköy .... Notere ait .... numaralı yevmiye defteri ve ... yevmiye numaralı kebir defteri ve .... numaralı envanter defteri, 2017,2018 ve 2019 dönemine ait alış,gider ve satış faturaları, çek senet örnekleri ile firmaya ait diğer evraklar, 2017,2018 ve 2019 İş yeri dökümanlarının (muhasebe kayıtlarının) bulunduğu flashbellek, nüfus Cüzdanı, Vekaletname, 230,00 TL para bulunduğunu, Vergi Usul Kanuna göre ticari şirketlerin bazı belgeleri saklama yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkili şirketin muhasebecisinin denetlemeye götürmek için yolu çıktığını ancak evrakların zayi olduğundan bahisle öncelikle davanın kabülüyle, yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle müvekkilin işletmesine ait 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 Sayılı TTK 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.
Bakırköy .... Noterliğinden ... İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. Ltd Şti'nin 2017, 2018, 2019 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin tasdik edilip edilmediği sorulmakta olup, kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde bu şirkete ait 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait herhangi bir defter kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Davacı vekilinin bildirdiği .... Matbaa davalı şirkete fatura basımı yapmadıklarını beyan etmiştir.
Mahkememizce davacının vergi kayıtları, SGK kayıtları, dava konusu hırsızlık olayına ilişkin soruşturma dosyası celbedilerek incelenmiştir.
Davacı tanığı ... beyanında; "Ben 2014 yılından beridir davacı şirketin muhasebeciliğini yapmaktayım. Bu nedenle davacıya ait ticari defter ve belgeler ile faturalar benim muhasebe ofisimde bulunmaktaydı. Vergi müfettişleri tarafından davacıya ait ticari defter ve belgelerin incelenmesi gerektiği için davacı şirkete ait ticari defter ve belgeleri kolileyip 08/02/2020 tarihinde aracın arka koltuğuna koydum. Daha sonra .... ili .... Mah. bulunan bir arkadaşın yanına gittim. Yaklaşık yarım saat arkadaşım ile görüştükten sonra park halinde bulunan aracımın yanına vardığımda aracın arka camının açık olduğunu ve ticari defter ve belgelerin bulunduğu koli ile bana ait evrak çantamın yerinde olmadığını gördüm. Bunun üzerine polisi aradım. Polisler olay yerine gelip gerekli incelemeleri yaptılar. Bu nedenle davacıya ait ticari defter ve belgeleri davacı şirkete teslim edemedim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde; "(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.
Somut davanın 6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca 15 günlük yasal süre içerisinde ve yetkili Mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.
Somut davada; davacı şirket vekili tarafından şirketin defter ve kayıtlarının mali müşavirin arabasında iken arabada hırsızlık yapılması sebebiyle çalındığını ve bu nedenle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Ancak tacirin 6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesindeki düzenlemeden yararlanabilmesi için tacir olarak bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Davaya konu ticari defterlerin mali müşavirin arabasında bırakıldığı anlaşılmakla davacı tacirin ticari defter ve kayıtları korumak için gereken dikkat ve özeni göstermediği ve kendi kusuru ile defter ve belgelerin çalındığı anlaşılmakla zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürülükte bulunan Haçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile 26,30 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen açıkça okunup usulen anlatıldı.05/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır