T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/448 Esas
KARAR NO: 2022/704
DAVA: Alacak ( Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2018
KARAR TARİHİ: 19/07/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/08/2022
Davacı vekili tarafından açılan alacak davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı çalışan ...'nun davalı .... Belediyesi ve müvekkili ... şirketi aleyhine Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında işçilik alacakları talebiyle dava açtığını, Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyasından yapılan yargılama neticesinde Mahkemece, dava dışı işçinin çalıştığı 27.02.2004-01.10.2012 dönemini kapsar şekilde, davalı .... Belediyesi ve müvekkil ... şirketi aleyhine, 16.419,00 TL'si Kıdem tazminatı, 8.714,66 TL'si fazla mesai ücreti, 1.768,00 TL'si genel tatil ücreti, 2.108,24 TL'si yıllık izin ücreti olmak üzere işçilik alacakları ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dava dışı ...'ya müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar verdiği, dava dışı ... tarafından, müvekkili ... şirketi ve davalı .... aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından yargılama giderleri dahil toplam 39.719,91 TL'lik ilamlı icra takibi başlattığı ve Müvekkili şirket tarafından, icra tehditti altında İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına toplam 54.166,84 TL ödeme yaparak dosya borcunu kapattığını, bu miktarın 48.500,93 TL'si davalı belediye tarafından müvekkil şirketin hakkedişinden kesilerek icra dosyasına ödendiği, tehir-i icra nedeniyle ilk etapta dava-dışı işçiye ödenmemiş ve teminat sayıldığını, Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı kararının Yargıtay ... HD. E. ...., K. ... ve T.24.03.2016 sayılı ilamı ile onanması ve kesinleşmesiyle 14.04.2016 tarihinde iş bu teminat (hakkediş), 25.05.2016 tarihinde ise bakiye 5.665,91 TL'lik kısım doğrudan müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, yani dava dışı işçinin tüm işçilik alacakları, yargılama giderleri, icra giderleri, vekalet ücretleri vs faizi ile müvekkili şirket tarafından ödendiğini, Dava dışı ..., davalı belediyeye bağlı olarak müvekkili şirketin alt işverenliğinde sadece 01.01.2011-01.10.2012 arasında çalıştığını, ancak icra tehditti altında davalılarda geçen 27.02.2004-31.12.2010 dönemlerindeki işçilik alacaklarını ve bunların dava- takip masraflarını da faizi ile ödemek zorunda kaldığını, davalıların iş davası ile ilgili kendi dönemine isabet eden oranda tüm yargılama ve icra giderlerinden (vekalet ücretleri dahil) ve diğer ödemelerden faizi ile sorumlu olduklarını beyan ederek söz konusu döneme isabet eden işçilik alacaklarının ve bununla ilgili dava ve takip masrafları, vekalet ücretleri ve faizlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Yerleşik Yargıtay kararlarına göre ihale usulüyle asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait asıl işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçi alacakları sorunu işyeri devri kurallarına göre çözülmesi gerektiğini, 4857 Sayılı İş Kanunun 6. Maddesine göre “işyeri devredildiğinde devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Devralan işveren; işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işverenin yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür. Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.” Müvekkili şirketin 31.12.2010 tarihinde işi yeni ihale alıcısına devrettiği ve zaman aşımına uğraması nedeni ile sorumluluğunun bulunmadığını, davacının Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı kararından da belirttiği üzere davacı taraf ve diğer davalı ... Belediye Başkanlığı işçi alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Müvekkili şirket ve diğer davalı ... Belediye Başkanlığı arasında ihale sonucunda 02.01.2008 tarihinde Nakliye Hizmet Alımına Ait Sözleşme imzaladığını, 31.12.2010 yılında kadar da ihale müvekkili tarafından alınarak işe devam edildiğini, 31.12.2010 tarihinde ihale sona erdiğini, ... Akaryakit Tur. Tem. Taş. Ve San, Tic, Ltd. Şti. De bu tarihten itibaren işçileri, yeni alt işveren olarak asıl işveren ... Belediyesinin işçilerini çalıştırmaya devam ettiğini, huzurdaki dava vasıtasıyla belediye işçisi ....nun 01.10.2012 tarihinde devralan işveren ... Akaryakit Tur. Tem. Taş. Ve San. Tic. Ltd. Şti. 'den ayrıldığını ve Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile işçilik alacaklarını talep ettiğini öğrendiklerini, dava dışı işçi ...'nun açmış olduğu işçilik alacaklarına dair davasını ihbar etmeyerek müvekkilin savunma ve iddia imkanlarını kullanmasını engellediğini, rücu dayanağı davanın içeriğinden haberdar olmadığı için davacının kusurunun değerlendirilmesini talep ettiklerini, davacının rücu edebileceği bir hak bulunmadığını, feshe bağlı alacaklardan son işveren ( davacı) olduğunu beyan ederek, haksız davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Bakırköy .... in ... E. ... K. Sayılı Kararında davacı ... Akaryakıt Tur. Tem, Taş. Ve Tic. San. Ltd. Şti. ve davalı ... Belediye Başkanlığının müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı hususunda Hüküm kurulduğunu, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı ilamı ile işçinin icra takibi başlattığını ve ... Akaryakıt Tur. Tem. Taş. Ve Tic. San. Ltd. Şti.nin malvarlıklarına haciz konulması İbranamesi ile birlikte ... Belediyesi davacı ... Akaryakıt Tur. Tem. Taş. Ve Tic. San. Ltd. Şti. nin hakkedişlerinden kesinti yaparak icara dosyasına 48.500,93 TL ödeme yaptığını, davacı şirketin son alt işveren olmasından dolayı İş kanunun 6. Maddesinde belirtildiği üzere işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olacağını, 2012 yılı İhale Teknik Şartnamesinin madde 4.9- Yüklenici (işveren); çalıştırdığı personelin tüm işçilik hak ve alacakları (Kıdem İhbar tazminatları vs.) ilgili kanunlarından ... sosyal haklarından tamamen sorumlu olduğu belirtildiği ve davacının sadece kendi dönemi ile değil, diğer dönemler içinde sorumlu olacağını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, dava dışı işçi lehine, davacı aleyhine üst iş veren olarak Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı dosyasında hükmedilen ve davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının ve bununla ilgili dava ve takip masrafları, vekalet ücretleri ve faizlerinin tahsili talebine ilişkindir.
Bağcılar SGK tarafından ... T.C. kimlik numaralı ... ile ilgili ait hizmet döküm cetveli, işyeri ünvan İistesi, işyeri tescil ve detay bilgileri ile işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri yazıları ekinde gönderilmiştir.
Zeytinburnu SGK tarafından .... sicil sayılı dosyada işlem gören ... NAKLİYAT İNŞAAT VE TİC LTD.ŞTİ. unvanlı ve Merkezlerinde .... sicil sayılı dosyada işlem gören ... HİZM.MÜDÜRLÜĞÜ unvanlı işyeri ile ilgili evraklar yazıları ekinde gönderilmiştir.
Zeytinburnu Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından Davacı , ... AKARYAKIT TUR. TEM. TAŞ. VE TİC. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ile Davalı , ... İNŞAAT ASFALT VE TİC. LTD. ŞTİ. arasında mahkemenizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle; Davalı ... İNŞAAT ASFALT ve TİC. LTD. ŞTİ. İle Belediyeleri arasında imzalanan 02/01/2008 tarihli Nakliye Hizmet Alımına Ait Sözleşmesi gönderilmiştir.
Zeytinburnu Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından davacı ... AKARYAKIT TUR. TEM. TAŞ. VE TİC. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. İle Belediyeleri arasında imzalanan 17.12.2010 tarihli " .... " işine Ait Sözleşme ve tüm belgeler mahkememize gönderilmiştir.
.... tarafından ... isimli personele ait belgeler mahkememize gönderilmiştir.
... Belediye Başkanlığı tarafından ....nun Sicil dosyası mahkememize gönderilmiştir.
Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası uyap ortamından celp edilmiş, incelenmesinde; dava dışı alacaklı ... tarafından davacı ve davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı ilamına dayalı olarak 39.719,94 TL üzeriden ilamlı icra takip yolu ile takip başlattığı ve alacaklının alacağının davacı tarafından ödendiği görülmüştür.
Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının aslı celp edilmiş, incelenmesinde; dava dışı ... tarafından davacı ve davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine karşı kıdem, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil günleri alacakları ile yıllık izin ücreti alacağının tahsili için alacak davası açıldığı, yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve dava dışı işçinin alacaklarının hüküm altına alındığı ve Mahkememe ilamının Yargıtay incelemesinde onanmak suretiyle kesinleştiği görülmüştür.
Dosyanın bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları mevcut deliller birlikte değerlendirilerek dava konusu rücuen alacak hususunda gerekçeli denetime ve hükme elverişli rapor alınmasına karar verilmiş, 12/04/2021 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu Rücu davası olması nedeni ile; Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyanın aslının, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının, Davacı tarafından dava dışı işçinin işçilik alacaklarına dair yapmış olduğu ödeme ile ilgili banka dekontu vs. belgelerinin dosyaya dahil edildikten sonra Nihai olarak davacının talepleri hesaplanarak Sayın Mahkemenin takdirlerine sunulacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir. 01/06/2022 havale tarihli alınan bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.'nin toplam sorumlu olduğu tutarın 42.828,77 TL olduğu ve bu tatarın; 4.479,94 TL si 18.05.2016 ödeme tarihinden 38.348,83 TL si 10.02.2015 hakkediş kesilme tarihinden itibaren Avans faiz oranından işleyecek faiziyle birlikte tahsili gerektiği, ... Akaryakıt Tur. Tem. Taş. Ve Tic. San. Ltd. Şti Kendi dönemine ... Belediyesine rücu edebileceği miktar; 1. Seçenekte: !4'si oranında davalı asıl işverenden rücu miktarı 5.669,04 TL ve bu tarın; 592,99 TL si 18.05.2016 ödeme tarihinden 5.076,05 TL si 10.02.2015 hakkediş kesilme tarihinden itibaren Avans faiz oranından işleyecek faiziyle birlikte tahsili gerektiği,2. Seçenekte:, Tamamını davalı asıl işverenden rücu miktarı 11.338,07 TL ve bu tarın; 1.185,97 TL si 18.05.2016 ödeme tarihinden 10.152,10 TL si 10.02.2015 hakkediş kesilme tarihinden itibaren Avans faiz oranından işleyecek faiziyle birlikte tahsili gerektiği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Somut davada; davalı .... İnşaat ve .... Belediye Başkanlığı arasında 02/01/2008 tarihli nakliye hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığı ve bu sözleşme kapsamında davalı ... İnşaat'ın yüklenici, Belediye Başkanlığı'nın iş sahibi olduğu, davacının ise yüklenici olarak 31/12/2010 tarihinden itibaren söz konusu iş kapsamında iş yaptığı, dava dışı işçi ...'nun da davacı ve davalı ... İnşaat nezdinde işçi olarak çalıştığı anlaşılmıştır. Dava konusu iş ... Belediye Başkanlığı tarafından davacı ve diğer davalıya ihale usulü ile verilmiştir. Dava dışı işçi tarafından davacı ve davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine işçilik alacakları için Bakırköy ... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası nezdinde dava açılmış ve yapılan yargılama sonucunda işçilik alacakları hüküm altına alınmıştır. Hüküm altına alınan işçilik alacaklarının tamamı icra takibi sonrasında davacı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenmiştir ve davacı tarafından sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılara ödenen miktarın rücuen tahsili için iş bu dava açılmıştır.
Dava konusu iş .... Belediye Başkanlığı tarafından davacı ve diğer davalıya ihale usulü ile hizmet alım sözleşmesi şeklinde verilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmadığı gibi ihale teknik şartnamesinde işçinin hak ve alacaklarından ve tüm sosyal haklarından tamamen ve münhasıran yüklenicinin sorumlu olacağının hüküm altına alındığı hususları nazara alındığında asıl iş veren ... Belediye Başkanlığı'nın dava dışı işçinin ücret ve diğer sosyal haklarından sorumlu olmadığı ve yükleniciler davacı ve diğer davalının sorumlu olduğu anlaşıldığından davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Somut davamızda ... Belediye Başkanlığı tarafından verilen iş, davacı yüklenici ve diğer davalı yüklenici tarafından üstlenilmiştir. Dava dışı işçi de her iki yüklenici nezdinde raporda belirtilen tarihlerde çalışmıştır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumludurlar. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tüm bu hususlar dikkate alınarak dava dışı işçinin davacı ve davalı ... İnşaat nezdinde çalıştığı süreler dikkate alınarak tarafların işçinin hüküm altına alınan işçilik alacaklarından sorumlu oldukları miktarlar hesaplanmıştır. Söz konusu bilirkişi raporu usul ve yasaya ve Yargıtay içtihatları ile belirlenen ilkelere uygun olduğundan Mahkememizce hükme esas alınmış ve davanın kabulü ile davacının davalı ... İnşaat'tan rücuen tahsil edebileceği işçilik alacakları, dava ve takip masrafları, vekalet ücretleri hüküm altına alınmasına ve ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesine karar verilmiştir.
Bunun yanında davalı ... İnşaat vekili tarafından zamanaşımı definde bulunulmuş ise de; iş bu somut dava konusu uyuşmazlıkta İş Kanunu hükümleri uygulanmayıp Türk Borçlar Kanunu'nun sözleşme hükümleri uygulandığından ve dava konusu somut uyuşmazlık TBK'nun 146 maddesi uyarınca 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olduğundan ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmadığından davalı vekilinin zamanaşımı define itibar edilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekili tarafından davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın esastan REDDİNE,
2-Davacı vekili tarafından davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE;
-Davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu 42.828,77-TL bedelin, 4.479,94-TL sinin 18/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 38.348,83-TL sinin 10/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 2.925,63 TL nispi karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 734,34 TL peşin harcın ve 191,00-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.000,29 TL karar harcının davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.' den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 6.367,74TL nispi vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. 'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Belediye Başkanlığı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar ve tarifenin 13/1 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Belediye Başkanlığı'na verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 5,20-TL vekalet harcı, 734,34 TL peşin harç ve 191,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 966,44 TL harcın davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.' den tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.143,80 TL yargılama giderinin davalı ... İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.' nden tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı .... Belediye Başkanlığı'na verilmesine,
9-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
10-Mahkememiz kararının kesinleşmesine müteakiben dosyamız arasında bulunan Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının mercine İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin, davalı ... İnşaat vekilinin ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen açıkça okunup usulen anlatıldı.19/07/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır