T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/452 Esas
KARAR NO: 2023/184
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2016
KARAR TARİHİ: 27/02/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/03/2023
Davacı vekili tarafından açılan Menfi Tespit davasının Mahkememizde yapılan açık
yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş Şişli Şubesinden verilme keşidecisinin... Tekstil İnşaat Tic. Ltd. Şti. Olduğu, ... çek nolu, 19.500 TL bedelli çekin lehdarı ve zilyedi olduğunu, söz konusu çekin evin içinde kaybolduğunu, bu nedenle Bakırköy .... ATM'nin ... E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını, bu davada % 15 teminat yatırarak gazete ilanı yaptırıldığını, çekin ödenmemesi için ödeme yasağı konduğunu, sonradan bu çekin ortaya çıktığını ve çekin arka yüzüne müvekkilinin imzasının taklit edilerek sahte imza ile ciro yapılıp kullanıldığı, en son yetkili hamil olan ... AŞ'nin elinde olduğunu, çekin arkasındaki ciro ve imzanın müvekkiline ait olmadığından davalıya hiçbir borçlarının bulunmadığını, çekin ihtiyati hacze ve icraya konulmasının engellenmesi ve müvekkilinin ticari itibarının sarılmaması için öncelikle ... A.Ş ... şubesinin ... çek numaralı, 11.06.2016 keşide tarihli, 19.500 TL bedelli çekle ilgili olarak davanın esası hakkında bir karar verilinceye kadar takip işlemlerinin geçici olarak durdurulmasına, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespitine, davalının elinde bulunan ve müvekkiline ait olan çekin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın kabulünün mümkün olmadığını ve haksız tedbirin ivedilikle kaldırılması gerektiğini, müvekkil şirketin gerekli araştırmaları yapmadan ve teyit almadan işlem yapmadığını, faturayla tevsik edilmemiş hiçbir alacağı temlik almadıklarını, somut olayda da çekin, davacı ...’dan dava dışı ... , ... ile arasındaki ilişki ve çekin mahiyeti konusunda teyit alındıktan sonra ve davacı ... ile dava dışı ... , ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir 26.01.2016 tarihli ... numaralı fatura ile birlikte ciro yoluyla devralındığını, davaya konu çek ile birlikte alınan irsaliyeli faturadan anlaşıldığı üzere, müvekkil şirketin ticari ilişki sonucunda düzenlenmiş çeki ticari ilişkiyi tevsik eden evraklarla birlikte devraldığını, ayrıca çekin, teyit alındıktan ve istihbarat çalışması tamamlandıktan sonra devralındığını, yani müvekkilinin kanuni yükümlülüklerine uygun hareket ettiğini, üzerine düşen özen sorumluluğunu yerine getirdiğini, gerekli araştırmayı yaptıktan sonra çeki devraldığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve müvekkil şirketin iyi niyetli yetkili hamil olup bile bile davacının zararına hareket etmediğini, müvekkiline kötü niyet ya da ağır kusur yüklenmesi mümkün olmadığından davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin basiretli davranıp ve gereken her türlü araştırmayı yaparak çeki tevdi aldığını, davacının iddialarının ise hayatın olağan akışına aykırı ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin davacı ve dava dışı müşteri tarafından doladırıldığını, çek hakkında iptal davası açılması ya da ödeme yasağı kararı verilmesinin çekin kambiyo vasfını ortadan kaldırmayacağını ve müvekkilinin kötü niyetli olduğunu göstermeyeceğini, bu sebeplerle; haksız davanın reddini, tedbir kararının kaldırılmasını, davacı aleyhinde %20’ den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Beyanda Bulunan 3.Kişi ... İNŞAAT TİCARET LTD.ŞTİ dilekeçesinde;Dava konusu çekin şirketlerinin borcundan kaynaklı alacaklı olan davacıya verildiğini,çekin lehdarı davacının çek kaybettiğini ve kaybolan çekin icra takibine konu edildiğini ,davacının istediği üzere ve davacı lehine 30/06/2016 tarihinde 27.000,33 TL yaptıkları ödemenin davacı tarafça istirdat talebine muvafakat ettiklerini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava çekten dolayı İİK 72.maddesi uyarınca açılmış olan menfi tespit ve çek bedelinin istirdatı ile 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Davacının lehtarı olduğu ... ... şubesine ait ,keşidecisi ... Tekstil İnşaat Ticaret Ltd.Şti olan .... çek nolu 19.500 TL bedelli çekin zayi sebebi ile imza inkarında bulunmuş menfi tespit istemi ile çekin istirdatını talep etmiştir.
Yargılama aşmasında dava konusu çek hamil davalı tarafından İstanbul ....İcra Dairesi'nin ... E . Sayılı dosyası ile takibe konu edilmiş, 30/06/2016 tarihinde 27.000,33 TLnin icra dosyasına ödendiği gerekçesi ile davasını ıslah etmiş ve davasını menfi tespit istemli istirdat davasına dönüştürmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin 05/06/2017 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile davacının menfi tespit isteminin kabulü ile ödenen bedelin istirdatına vede kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, Mahkememiz ilamının İstinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 09/07/2020 tarih,... esas ve .... karar sayılı ilamı ile; ".... Açıklanan nedenlerle; imza incelemesi usulüne uygun yapılmadığı nedenle yeniden belge toplanarak yapılması ve ödeme ile ilgili olarak davacı ... değil dava dışı keşidecinin ödemeyi yapan olarak kayıtlarda bulunması hususunun da istirdat talebi açısından değerlendirilmesi için dosyanı ilk derece mahkemesine gönderilmesine..." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya ait olmakla; adi senetteki imzanın inkar edilmesi halinde mahkemenin imzanın sahte olup olmadığı konusunda kendiliğinden araştırma yapması gerekir.
Mahkememizce bozma ilamından sonra yargılamaya devam olunmuştur.
İstinaf ilamında belirtildiği üzere davacının emsal imza örnekleri celp edilmiş,dava konususu ... ... şubesine ait ,keşidecisi ... İnşaat Ticaret Ltd.Şti olan ... çek nolu 19.500 TL bedelli çek üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş,
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında 09/01/2023 havale tarihli ... sayılı alınan Adli Tıp Raporunda özetle; Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu çek arka yüzde ...'a atfen atılı 1.ciro imzası ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği kanaati ile rapor tanzim edilmekle;
Davacının dava konusu çekten kaynaklı borçlu olmadığı anlaşılmış,ancak yargılama aşamasında 3. Kişi tarafından 30/06/2016 tarihinde 27.000,33 TL nin istirdat talebi yönünden ise her ne kadar davacıya ödenmesine yönelik muvafakat verilmiş ise de usulüne uygun alacağın temliki sözleşmesi dosyaya sunulmamakla ,davacı tarafça yapılan bir ödeme olmadığı anlaşıldığından ,aktif husumet noksanlığı sebebi ile talebin reddi gerekmiş,
Davacının çekin istirdatı talebine yönelik ,6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmekle davalı hamilin iktisabında kötüniyeti ya da ağır kusurlu olduğu davacı tarafça ispat edilememekle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE -KISMEN REDDİNE,
2-Davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı takip dosyasındaki davaya konuya keşidecisi... Tekstil. Ltd. Şti. Olan ... nolu çekten dolayı menfi tespit isteminin kabulü ile davalıya borçluya olmadığının tespitine,
3-Çekin bedelinin istirdatı talebinin aktif husumet noksanlığı nedeniyle reddine,
4-Çekin istirdatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.511.945 karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 333,02 TL peşin harç ile 128,09 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.050,835 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini davada vekil olarak temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvurma harcı, 333,02 TL peşin harç,4.30 TL vekalet harcı ,128,09 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 494,61 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
10-Davacı tarafından bozma öncesi yapılan 729,9TL yargılama gideri ve bozma sonrası yapılan 2.150,00TL ATK faturası ve tebligat müzekkere ve dosya gönderi ücreti olarak sarf edilen 205,1TL toplam 3.085,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-İstinaf karar ilamı doğrultusunda davalı tarafından yatırılan 31,40 TL maktu istinaf harcı ve 430,00 TL nispi istinaf harcının talebi halinde kendilerine iade edilmesine,
12-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilleri ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
27/02/2023
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.